KİK Kararı: 2015/UY.II-2308

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/049
Gündem No : 80
Karar Tarihi : 19.08.2015
Karar No : 2015/UY.II-2308
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Şenbay Mad. Tur. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Özgün Yapı San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

Işık Sok. No:20 Tandoğan Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Malzeme Dairesi Başkanlığı,

Hipodrum Cad. No: 3 06280 Altındağ/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/56255 İhale Kayıt Numaralı “Arifiye (131+900) - Pamukova (Km 167+500) Arası II Hat Demiryolu İkmal İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Malzeme Dairesi Başkanlığı tarafından 10.07.2014 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirilen “Arifiye (131+900) - Pamukova (Km 167+500) Arası II Hat Demiryolu İkmal İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Şenbay Mad. Tur. İnş. Nak. San.ve Tic. A.Ş. - Özgün Yapı San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 08.06.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.06.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.07.2015 tarih ve 55430 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.07.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/1744 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İş ortaklığı olarak başvurdukları söz konusu ihalede, pilot ortak Şenbay Mad. Tur. İnş. Nak. San.ve Tic. A.Ş.nin %50’den fazla hissesine sahip ortağı AZER İnş. Servis MMC adına Azerbaycan Cumhuriyeti Ulaştırma Bakanlığı Yol Nakliyat Servis Dairesi tarafından düzenlenmiş 17.01.2007 tarih ve 54-A sayılı iş deneyim belgesinin sunulduğu, anılan belgenin Kamu İhale Kurulu’nun 2014/UY.I-3255 sayılı kararında bahsedilen belge olduğu, bu karar uyarınca belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi düzenleyen ve imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidinin apostil tasdik şerhi tarafından yapılmadığı anlaşıldığından belgelerinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı olduğu gerekçesiyle ön yeterlik başvurularının değerlendirme dışı bırakıldığı, söz konusu gerekçeyle ihaleye davet edilmemelerinin hukuka aykırı olduğu, şöyle ki, Bakanlar Kurulu’nun 2004/6988 karar sayısı ile kabul ettiği “Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında İmzalanan Hukuki ve Ticari Konularda Adli İşbirliği Anlaşması’nın Onaylanması Hakkında Karar”ın 12’inci maddesinde “1. Akit taraflardan birinin ülkesinde düzenlenmiş veya onaylanmış ve resmi mühür taşıyan belgeler diğer Akit Tarafın bir adli makamı önündeki işlemlerde tasdikten muaf tutulacaktır. 2. Akit Taraflardan birinin resmi makamlarınca düzenlenen belgeler, diğer Akit Taraf ülkesindeki resmi belgelerle aynı ispat gücüne sahip olacaktır.” hükmünün yer aldığı, 2014/UY.I-3255 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında iki ülke arasındaki ikili anlaşmanın varlığının dikkate alınmadan değerlendirme yapıldığı, bu nedenle anılan belgenin Türkiye’deki kamu idarelerince düzenlenen iş deneyim belgeleriyle aynı ispat gücüne ve hukuki statüye sahip olduğu, bu itibarla bahse konu belgenin tasdik işlemine gerek bulunmadığı dikkate alındığında ihale kapsamında sunulan iş deneyim belgesinin değerlendirmeye alınmamasının Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin 3’üncü fıkrasının (c) bendine aykırı olduğu, konu ile ilgili olarak Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı’ndan istenilen görüşe cevaben verilen 02.02.2015 tarihli ve 1957 sayılı yazıda, Azerbaycan ile ülkemiz arasında 03.05.2002 tarihinde imzalanan 09.03.2004 tarihli ve 2004/6988 sayılı Kanun’la onaylanan 23.03.2004 tarihli ve 25411 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Hukuki ve Ticari Konularda Adli İşbirliği Anlaşması” çerçevesinde anılan belgelerin bu anlaşma ve sözleşme hükümlerine göre değerlendirileceğinin belirtildiği, ayrıca söz konusu Kurul kararının iptali istemiyle açmış oldukları davada Mahkemenin 10.12.2014 tarihli ve E:2014/1904 K:2014/1804 sayılı Kararı ile davanın reddine karar verdiği, ancak anılan kararın temyizi neticesinde Danıştay 13. Dairesi’nin 2015/836 Esas ve 2015/1718 Karar numaralı kararı ile ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararın bozulduğu, Ankara 6. İdare Mahkemesi’nin Esas:2015/975, Karar:2015/1001 numaralı kararıyla da dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, dolayısıyla anılan Kurul Kararının hukuki dayanaktan yoksun hale geldiği, bununla birlikte yabancı dilde sunulan söz konusu iş deneyim belgesinin Azerbaycan dilinden Türkçe’ye tercümesinin yapılarak Bakü 1. Noterliği tarafından onaylandığı ve söz konusu belgeyi imzalayanın noter olduğu, belgenin mühür ve damgasının Bakü 1. Noterliğine ait olduğuna ilişkin Azerbaycan Adalet Bakanlığı yetkilisi tarafından apostil tasdik şerhinin düşüldüğü, Azerbaycan’da en son noter işleminin yapıldığı dikkate alındığında doğal olarak Azerbaycan Adalet Bakanlığı’nın noterin imza ve mührünü tasdik edecek şekilde apostil tasdik şerhini düştüğü, söz konusu belgede Bakü 1. Noterliği tarafından yapılan tercümenin altında “ben, Bakü Şehri 1 Sayılı Devlet Noter Dairesi Devlet Noteri S.S. ALİYEVA “iş bu kopyanın aslıyla doğru olduğunu onaylıyorum. Belgenin aslında değişmeler, karlanmış kelimeler, ilaveler ve diğer özellikler bulunmadı” şeklinde teyidin yer aldığı, buna göre belgenin doğruluğunun anılan noterce teyit edildiği, noterin resmiyetinin ise apostil tasdik şerhiyle Azerbaycan Adalet Bakanlığı’nca tespit ve teyit edildiği, bu nedenle noter tarafından yapılan işlemin yok sayılarak belge üzerindeki imza ve mührün tasdikinin aranmasının Lahey Sözleşmesine aykırı olduğu, konu ile ilgili olarak Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı’ndan istenilen görüşe binaen Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından verilen 08.05.2015 tarihli ve 7854327 sayılı görüşte, apostil tasdik şerhinin noter tasdikli tercümeden sonra verilmiş olmasının, verilen şerhin asıl belgeyi onayladığı gerçeğini değiştirmeyeceğinin ifade edildiği, ayrıca aynı iş deneyim belgelerinin daha önceki Kamu İhale Kurulu kararlarıyla uygun bulunduğu,

2. Ön yeterlik değerlendirme sonucu tutanağında, ihale kapsamında sunulan iş deneyim belgesinde ihale konusu iş ve benzer işe uygun olmayan kısımların bulunduğu ve bu kısımlara ait parasal tutarların belli olmadığı tespitinin yer aldığı, idarece yeterli bulunan diğer adayların iş deneyim belgelerine dair bu yönde herhangi bir tespit yapılmadığı, bu nedenle yeterli bulunan adayların iş deneyim belgelerinin de eşit muamele ilkesi çerçevesinde ihale konusu iş ve benzer işe uygunluk yönünden ayrıştırılarak değerlendirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirilen başvuru konusu ihaleye ait Ön Yeterlik Şartnamesi’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Arifiye (131+900) - Pamukova (km 167+500) arası II hat demiryolu ikmal inşaatı

b) Yatırım proje no'su/kodu:2012.E010060.01.11

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

km 140+100- km 157+300 arası platform dışında eksik kalan imalatlar ile km: 158+300-km 167+500 arası platform ve dışında eksik kalan imalatlar ile km 158+300-km 167+500 arası platform ve sanat yapıları dahil tüm imalatlar bu iş kapsamındadır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Arifiye-Pamukova arası” düzenlemesi,

Ön Yeterlik Şartnamesi’nin “Ön yeterlik başvurusu için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinin 7.5’inci alt maddesinde “7.5.1. Adayın, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. Aday tarafından 39.500.000 TRY (Türk Lirası)'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 7.8 ve 7.9’uncu maddesinde “7.8. Yeterlikleri tespit edilen adaylar arasında 7.9. maddesinde belirtilen kriterlere göre yapılan puanlamaya göre oluşturulan sıralama sonucunda ilk 6 sıradaki aday listeye alınacak ve teklif vermeye davet edilecektir.

…

7.9.1. Liste oluşturulması için gerekli belgeler: (7.9.1.1.) maddesinde belirtilen belgeler asgari yeterlik için zorunlu belge olmayıp, asgari yeterlik kriterlerini sağlayan aday sayısının listeye alınacak aday sayısını aşması durumunda listenin oluşturulması için yapılacak puanlama için sunulacaktır.

7.9.1.1. Adaylar (7.5) maddesi kapsamında sundukları iş deneyim belgesine ilave olarak varsa en fazla üç (3) adet yapım işi deneyim belgesi sunabilirler.

7.9.1.2. (7.9.1.1.) maddesi uyarınca sunulacak iş deneyim belgeleri, (en fazla 3 işe ilişkin) Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliğinin iş deneyim belgelerinin değerlendirilmesine ilişkin hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek belge tutarlarının toplamı puanlamaya alınacaktır. Adayın (7.5) maddesi kapsamında yeterlik için sunduğu iş deneyim belgesinin, 7.9.4.1. maddesine göre tam puan için gereken miktardan fazla olan tutarı bu toplama ilave edilecektir.

7.9.2. Yeterlik kriterlerini sağlayan adayların, şartnamenin (7.4.), (7.5.) ve (7.9.1.1.) maddeleri uyarınca sunduğu belgeler, ekonomik ve mali kapasiteleri ile mesleki ve teknik kapasitelerine göre Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ilgili hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek, aşağıda belirtilen tam puanlar üzerinden puanlamaya tabi tutulacaktır…” düzenlemeleri,

Söz konusu Şartname’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.10’uncu maddesinde “…7.10.4. Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye'deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi:

7.10.4.1. Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

7.10.4.2. Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, "apostil tasdik şerhi" taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

7.10.4.3. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

7.10.4.4. "Apostil tasdik şerhi" taşımayan veya tasdik işlemine ilişkin özel hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin üzerindeki imzanın, mührün veya damganın alındığı ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgeler ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

7.10.4.5.Yabancı ülkenin Türkiye'deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

7.10.4.6. Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilmez.” düzenlemesi,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’nci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez…

(3) Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye’deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

b) Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, “apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

c) Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi, bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

ç) “Apostil tasdik şerhi” taşımayan veya (c) bendi kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin, o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgeler ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

d) Yabancı ülkenin Türkiye’deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

…

(4) Başvuru veya teklif kapsamında sunulacak belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

b) Yabancı istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ile bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

1. Tercümelerin tasdik işleminden, tercümeyi gerçekleştiren yeminli tercümanın imzası ve varsa belge üzerindeki mührün ya da damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

2. Belgelerin tercümelerinin, düzenlendiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümesinde “apostil tasdik şerhi” taşıması halinde, bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz. Bu tercümelerin “apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise tercümelerdeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damga, bu ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

3. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, belgelerin tercümelerinin tasdik işlemi de anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

4. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, o ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olmakla birlikte, “apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise; söz konusu tercümedeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damganın, sırasıyla bu ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gereklidir.

(5) Yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise, bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Belgelerin Sunuluş Şekli” başlıklı 8’inci maddesinde “8.2. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı maddesinde; Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgelerin, “apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaf olduğu belirtilmiştir.

8.2.1. 27/7/1984 tarih ve 84/8373 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi, 16/9/1984 tarih ve 18517 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olup, Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf devletler ile bu devletlerde tasdik şerhi vermeye yetkili makamların Listesi, Lahey Uluslararası Özel Hukuk Konferansı’nın internet sayfasında (http://hcch.e-vision.nl/index_en.php?act=states.listing) yer almaktadır.

8.2.2. Anılan sözleşmenin 2 nci maddesi, sözleşmeye taraf akit devletlerin, sözleşmenin 1 inci maddesinde sayılan resmi belgelerden kendi ülkesinde kullanılacak olan belgeleri tasdik işleminden bağışık tutacağını hüküm altına almıştır. Bu sözleşmenin amaçları bakımından, tasdik işleminden, yalnız belgenin kullanıldığı ülkenin diplomasi veya konsolosluk memurları tarafından belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının veya gerekirse üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyit işleminin anlaşılacağı öngörülmüştür.

8.2.3. Uygulamada yabancı ülkelerden alınan bazı belgelerin, Türkiye’deki tasdik şerhi (apostil) vermeye yetkili makamlara onaylatılarak idarelere sunulduğu görülmüş olup, yukarıda anılan sözleşmeye aykırı olarak onaylanan bu belgeler geçerli sayılmayacaktır.

8.2.4. İdareler, ön yeterlik şartnamesinin veya idari şartnamenin düzenlenmesi sırasında ihale işlemlerinin etkin bir şekilde sürdürülebilmesi ve bürokratik işlemlerin azaltılması için yurtdışından temin edilmiş teknik doküman, kişisel beyan gibi resmi makamlarca düzenlenmeyen belgelerin tasdik işleminden muaf olduğuna ilişkin düzenlemeler yapabilirler.

8.3. İdareler, ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamenin “Tekliflerin dili” başlıklı maddesini ihale konusu alımın niteliğini göz önünde bulundurmak suretiyle uygun seçeneği esas alarak düzenleyeceklerdir. İdareler, teklifi oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer dokümanların Türkçe olacağı ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin Türkçe tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli olacağına ilişkin bir düzenleme yapabilecekleri gibi, sadece belirli belgelerin yabancı dilde sunulmasına imkan verebilirler. İhale işlemlerinin etkin ve sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi ve hukuki sorunların yaşanmaması için yabancı dilde sunulmasına imkan verilen belgelerin teknik dokümanlar, kişisel beyanlar gibi belgelerle sınırlı tutulmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümlerinden yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdikine ilişkin olarak, yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin kural olarak belgeyi düzenleyen ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerektiği, Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerektiği, ancak, Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muafiyet sağlayan iki istisnanın bulunduğu; birinci istisnanın Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1’inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgelerin “apostil tasdik şerhi” taşıması olduğu, ikinci istisnanın ise Türkiye Cumhuriyeti ile belgenin düzenlendiği devlet arasında belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde belgelerin tasdiki işleminin “apostil tasdik şerhi” yerine bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılması olduğu anlaşılmaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda belirtilen 31’inci maddesinin 3’üncü fıkrasının (b) bendinde söz edilen “Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi”, Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı çerçevesinde hazırlanan ve Türkiye’nin 08.05.1962 tarihinde imzaladığı, 20.06.1984 tarih ve 3028 sayılı Kanun ile uygun bulunmuş ve 16.09.1984 tarih ve 18517 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olan uluslararası bir sözleşme olup, anılan sözleşme Türkiye bakımından 29.09.1985 tarihinde yürürlüğe girmiştir. İncelenen itirazen şikayet başvurusunda, başvuru sahibi adayın yabancı dilde sunduğu belgelerin düzenlendiği ülke olan Azerbaycan Cumhuriyeti de Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü’nün 01.03.2008 tarih ve 68/1 sayılı Genelgesi ekindeki listede belirtildiği üzere sözleşmeye taraf devletler arasındadır. Uluslararası sözleşme metninde, bu sözleşmeyi imzalayan devletlerin yabancı resmi belgelerin diplomasi veya konsolosluk temsilciliklerince tasdiki mecburiyetinin kaldırılması isteği ile bu konuda bir sözleşme yapmayı kararlaştırdıkları belirtilmiştir.

Anılan uluslararası sözleşmenin 1’inci maddesindeki “İşbu Sözleme Akit Devletlerden birinin ülkesinde düzenlenmiş olup da diğer bir Âkit Devlet ülkesinde kullanılacak olan resmi belgelere uygulanır. İşbu Sözleşmenin amaçları bakımından, aşağıdaki belgeler resmi belge sayılır:

a) Savcı, zabıt katibi veya adliye memuru tarafından erilmiş belgeler de dahi olmak üzere, Devletin bir yargı organına veya mahkemesine bağlı bir makam veya görevli memur tarafından düzenlenmiş olan belgeler

b) İdari belgeler

c) Noter senetleri

d) Kişilerce özel sıfatla imzalanmış belgeler üzerine konulmuş olup belgenin kaydının veya belirli bir tarihte mevcut olduğunun ve imzaların doğruluğunun resmi makam ve noterlerce tasdiki gibi resmi beyanlar

Bununla birlikte İşbu sözleşme

a) Diplomasi veya konsolosluk memurları tarafından

b) Ticaret veya gümrük işlemleriyle doğrudan doğruya ilgili olan idari belgelere uygulanmaz.” hükmü uyarınca bu sözleşmeye taraf devletlerden birinin ülkesinde düzenlenmiş olup, sözleşmeye taraf bir diğer devletin ülkesinde kullanılacak olan resmi belge kapsamında idari belgelerin de bulunduğu, incelenen itirazen şikâyet başvurusundaki iddialara konu olan yabancı ülkede düzenlenmiş iş deneyim belgelerinin idari belge niteliğinde olması nedeniyle sözleşme kapsamında resmi belgeler olduğu anlaşılmıştır. Buna göre yabancı ülkelerdeki idarelerce düzenlenerek idari belge vasfı taşıyan ve bu anlaşma kapsamında resmi belge olarak nitelenen iş deneyim belgelerinin, “apostil tasdik şerhi” taşıması koşulu ile Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaf olması söz konusudur.

Anılan Sözleşme’nin 2’nci maddesinde, “Akit Devletlerden her biri bu sözleşmenin uygulama alanına giren ve kendi ülkesinde kullanılacak olan belgeleri tasdik işleminden bağışık tutacaktır. Bu sözleşmenin amaçları bakımından, tasdik işleminden yalnız belgenin kullanıldığı ülkenin diplomasi ve konsolosluk memurları tarafından belgedeki imzanın doğruluğunun belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının veya gerekirse üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.” hükmü,

3’üncü maddesinde, “İmzanın doğruluğunun belgeyi imzalayan kişinin sıfatının ve gerektiğinde bu belge üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi için zorunlu görülebilecek tek işlem 4. maddede tanımlanan tasdik şerhinin belgenin verildiği devlet yetkili makamınca bu belgeye konulmasından ibarettir. Ancak, yukarıdaki fıkrada belirtilen işleme uyulması gerek belgenin kullanıldığı ülkede yürürlükte bulunan yasa, yönetmelik veya uygulamalarla, gerekse iki veya daha çok akit devlet arasındaki bir anlaşma ile böyle bir işlemin kaldırılmış, basitleştirilmiş veya tasdikten tüm bağışık tutulmuş olması hallerinde istenemez.” hükmü yer almaktadır.

Uluslararası sözleşmenin 3’üncü maddesindeki hüküm Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin 3’üncü fıkrasının (c) bendinde de yer almaktadır.

Anılan Sözleşmenin 4’üncü maddesi uyarınca bizzat belgenin veya buna eklenecek bir kağıdın üzerine, Sözleşme ekindeki örneğe uygun şekilde konulması gereken Tasdik Şerhi Örneği (Apostille) aşağıdaki gibidir:

— Tasdik Şerhi örneği —

(Apostille)

Tasdik Şerhi en az 9 cm. kenarlıklı kare biçiminde olacaktır.

TASDİK ŞERHİ

(5 Ekim 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi)

APOSTİLLE

(Convention de La Haye du 5 Octobre 1961)

1. Ülke TÜRKiYE - LA TURQUIE

İşbu resmi belge:

2. ................ tarafından imzalanmıştır

3. İmzalayanın sıfatı... ......................... dır.

4. ...................................'nin mühür/damgasını taşımaktadır.

TASDİK

5. .................... 'da

6. ...................... günü

7. ............................... tarafından

8. No..................... ile tasdik edilmiştir.

9. Mühür/Damga 10. İmza:

............................... ................................

ANNEX TO THE CONVENTION

Model of certificate

The certificate will be in the form of a square with sides at least 9 centimeters long

APOSTILLE

(Convention de La Haye du 5 octobre 1961)

1. Country: ....................................................................

This public document

2. has been signed by .....................................................

3. acting in the capacity of ...............................................

4. bears the seal/stamp of ..............................................

Certified

5. at ........................ 6. the ..................................

7. by ..........................................................................

8. No ...........................................

9. Seal/stamp 10. Signature

.................................................... ......................................

Tasdik şerhi, bunu koyan makamın resmi dilinde yazılabilir. Bu tasdik şerhinde yer alan kayıtlar ikinci bir dilde de olabilir. Ancak, tasdik şerhinin, «Apostille Convention de La Haye Du 5 Octobre 1961» başlığı Fransızca olarak belirtilmelidir.

Anılan Sözleşme’nin 5’inci maddesinde, “Tasdik şerhi, belgede imzası bulunan veya belgeyi getiren kişinin isteği üzerine verilir.

Usulüne uygun biçimde doldurulan tasdik şerhi imzanın doğruluğunu, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla, imzaladığını ve gerektiğinde, belge üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunu teyid eder.

Tasdik şerhi üzerindeki imza, mühür veya damga her türlü doğrulama işleminden bağışıktır.” hükmü,

Bahse konu Sözleşme’nin 7’nci maddesinde “6’ncı madde uyarınca görevlendirilen makamlardan her biri verilen tasdik şerhlerinin kaydedileceği ve aşağıdaki bilgileri içeren bir kayıt defteri veya fiş endeksi tutmak zorundadır:

a) Tasdik şerhlerinin sıra numarası ve tarihi

b) Resmi belgeyi imzalayan kişinin adı ve ne sıfatla İmzaladığı veya imzasız olan belgeler için, mühür veya damgayı koyan makamın belirtilmesi,

Tasdik şerhini vermiş olan makam, İlgililerden herhangi birinin İstemi üzerine, şerh üzerinde gösterilen bilgilerin kayıt defteri veya fiş endeksindeki kayıtlara, uygun olup olmadığını incelemekle yükümlüdür.” hükmü yer almaktadır.

Bu hükümler çerçevesinde, söz konusu apostil tasdik şerhinin, anılan Sözleşme kapsamındaki resmi belgenin düzenlendiği ülkeden başka bir ülkede kullanılacağı hallerde, belgenin düzenlendiği ülkede tasdik şerhi vermeye yetkili makama sunulması üzerine yetkili makamın, kendisine sunulan belgedeki imzanın doğruluğunu, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığını ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunu teyit etmesini sağladığı anlaşılmıştır. Tasdik şerhlerinin kaydedildiği deftere işlenmesi gereken bilgiler arasında “resmi belgeyi imzalayan kişinin adı ve ne sıfatla imzaladığı veya imzasız olan belgeler için, mühür veya damgayı koyan makamın belirtilmesi” hususu yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Sözleşme hükümleri ile Kamu İhale Mevzuatı hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, “belgedeki imzanın doğruluğu ve belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığı” ibarelerinden Kamu İhale mevzuatı uygulamasında, yabancı ülkede düzenlenen resmi belgeyi düzenleyen kişinin imzasının doğruluğunun, hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğununteyit edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla Kamu İhale Mevzuatı uygulamasında ihaleye katılımda kullanılacak olup da yabancı ülkede düzenlenmiş olan iş deneyim belgesinin aslı, ilgili ülkenin apostil tasdik şerhi vermeye yetkili makamına sunulmalı, yetkili makam belgedeki belgeyi düzenleyene ait imzanın doğruluğunu, yani o şahsa ait olduğunu ve imzalayan şahsın sıfatını ve gerekli diğer hususları apostil tasdik şerhine işlemelidir.

Bu nedenle ihalede sunulacak olan belgenin aslının, düzenlendiği yabancı ülke noterinde aslına uygunluğu onaylı sureti çıkarıldıktan sonra, aslına uygunluğu noter onaylı bu suretin tasdik şerhi vermeye yetkili makama sunulması suretiyle apostil talebinde bulunulması halinde, apostil tasdik şerhi belgedeki son ıslak imzanın ait olduğu notere ilişkin olarak verilerek noterin imzasının doğruluğu ile hangi sıfatla imzaladığı ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğu teyit edilmiş olacağından Kamu İhale mevzuatı ve yerleşik Kurul kararları uyarınca kabul edilen, yabancı ülkede düzenlenmiş resmi belgeyi düzenleyenin imzasının doğruluğu ve ne sıfatla imzaladığı hususları teyit edilmiş olmamaktadır.

Resmi belgenin aslının düzenlendiği ülkeden alınan apostil tasdik şerhi ile birlikte kullanılacağı ülkeye getirilmesi halinde, kullanılacağı ülkeden elde edilmiş aslına uygunluğu noter onaylı sureti ile yine noter onaylı tercümesinin ihaleye katılımda idarelere sunulması mümkündür.

Yine Resmi belgenin aslının düzenlendiği ülkeden alınan apostil tasdik şerhi ile birlikte düzenlendiği ülkede notere sunulması ve noterden “aslı gibidir” onaylı suretinin çıkarılması ve tasdikli orijinal belgenin aslına uygunluğu onaylı suretini çıkaran noterin imzasına da apostil tasdik şerhi alınması halinde, bu yabancı belgenin Türkiye’de aslına uygunluğu noter onaylı tercümesi ile birlikte ihaleye katılımda idarelere sunulması mümkündür.

Bu tespitler çerçevesinde, 26.05.2015 tarihinde düzenlenen ön yeterlik değerlendirme sonucu tutanağından ön yeterlik başvurusunda bulunan 14 adaydan 7’sinin ön yeterlik başvurularının değerlendirme dışı bırakıldığı, 7 adayın yeterli olduklarının belirlendiği ve yeterli görülen adayların Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.9’uncu maddesine göre puanlama yapılarak sıralandığı ve 1 adayın teklif vermeye davet edilecek ilk 6 aday arasına giremediği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer 6 adayın ise teklif vermeye davet edilecekler listesinde yer aldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi, Şenbay Mad. Tur. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Özgün Yapı San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın Ön Yeterlik Değerlendirme Sonucu Tutanağında “Pilot ortak Şenbay Mad. Turz. İnş. Nakl. San. ve Tic. A.Ş. tarafından Ön Yeterlik Şartnamesi’nin, 7.5.1 maddesine istinaden sunulan Azerbaycan Cumhuriyeti Ulaştırma Bakanlığı “Yol Nakliyatservis” Dairesi “Demiryolservis Ltd.” tarafından, İşin Adı: Bakü-Gürcistan Sınırı Demiryolunun Büyük Onarımı İşi, Sözleşme Tarihi: 12/01/2004, şirketin %50’den fazla hissesine sahip ortağı Azer İnşaat Servis MMC adına 17/01/2007 tarih, 54-A sayı ile düzenlenmiş iş deneyim belgesi (tamamlanmış işlerle ilgili belge), Kamu İhale Kurulu’nun 2014/UY.I-3255 sayılı kararında bahsedilen belge olup, bu karar uyarınca belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidinin apostil tasdik şerhi tarafından yapılmadığı anlaşıldığından, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı olduğu sonucuna varıldığından ve Şenbay Mad. Turz. İnş. Nakl. San. ve Tic. A.Ş.nce sunulan uygun nitelikte başka bir iş deneyim belgesi bulunmadığından İdari Şartnamenin 19.1’inci maddesi gereğince adayın ön yeterlik başvurusunun değerlendirme dışı bırakılmasına…” gerekçesiyle yeterli olmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.

İdarece şikâyet üzere verilen cevap yazısında da başvuru sahibi iş ortaklığı tarafından pilot ortak Şenbay Mad. Tur. İnş. Nak. San.ve Tic. A.Ş.nin %50’den fazla hissesine sahip ortağı olan AZER İnş. Servis MMC adına Azerbaycan Cumhuriyeti Ulaştırma Bakanlığı Yol Nakliyat Servis Dairesi tarafından düzenlenmiş 17.01.2007 tarih ve 54-A sayılı iş deneyim belgesinin sunulduğu, anılan belgenin Kamu İhale Kurulu’nun 2014/UY.I-3255 sayılı kararında bahsedilen belge olduğu, bu karar uyarınca belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi düzenleyen ve imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidinin apostil tasdik şerhi tarafından yapılmadığı anlaşıldığından, belgenin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı olduğu, bu sebeple Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 19.1’inci maddesine göre başvuru sahibinin ön yeterlik başvurusunun değerlendirme dışı bırakıldığı ifade edilerek, şikayet başvurusu reddedilmiştir.

Bu durumda uyuşmazlık konusu iş deneyim belgesinin pilot ortak Şenbay Madencilik Turz. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. tarafından Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.5.1. maddesine istinaden yeterlik için sunulan 54-A sayılı iş deneyim belgesi olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, başvuru sahibi aday tarafından bahsedilen, Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti arasında 14.01.2004 tarihli ve 5066 sayılı Kanunla onaylanan ve 23.03.2004 tarihli ve 25411 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Hukuki ve Ticari Konularda Adli İşbirliği Anlaşması'nın “Genel Hükümler” başlıklı birinci kısmının 1’inci maddesinde “İşbu Anlaşmanın amacı, bir Akit Tarafın vatandaşlarının, diğer Akit Tarafın adli makamları önündeki hukuki ve ticari işlemlerinde yasal korunması, her iki Akit Tarafın, adli makamlarınca, hukuki ve ticari konularda karşılıklı adli yardım sağlamak üzere işbirliği yapılması ve hukuki ve ticari konularda mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi hususlarını düzenlemektir.” hükmü yer almakta olup anlaşma metninin bölüm başlıkları arasında, “Hukuki ve Ticari Konularda Adli Yardım”, “Belgeler”, “Hukuki ve Ticari Konularda Kararların Tanınması ve Tenfizi” yer almaktadır.

Başvuru sahibi aday tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde, söz konusu uluslararası anlaşma hükmünde ve Yönetmelik’in (c) fıkrasında atıf yapılan ikili anlaşmanın, Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti arasında imzalanmış bulunan “Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Hukuki ve Ticari Konularda Adli İşbirliği Anlaşması” olduğu ve iddia konusu belgelerin tasdikinin bu ikili anlaşmanın 12’nci maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği iddia edilmektedir.

Anılan Anlaşmanın “Belgeler” başlıklı ikinci kısmının 12’nci maddesinde ise “1. Akit Taraflardan birinin ülkesinde düzenlenmiş veya onaylanmış ve resmi mühür taşıyan belgeler diğer Akit Tarafın bir adli makamı önündeki işlemlerde tasdikten muaf tutulacaktır.

2. Akit Taraflardan birinin resmi makamlarınca düzenlenen belgeler, diğer Akit Taraf ülkesindeki resmi belgelerle aynı ispat gücüne sahip olacaktır.” hükümleri yer almaktadır.

Ancak, anılan ikili anlaşmanın hükümleri incelendiğinde kapsamının hukuki, cezai, ticari suçluların iadesi ve hükümlü kişilerin nakilleri konusunda adli yardımlaşmayı sağlamak ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.

Bu hususta 08.04.2015 tarihli ve 2015/UY.I-1020 sayılı Kamu İhale Kurulu Karar’ında Adalet Bakanlığı’ndan görüş istenmiş olup, Adalet Bakanlığı’nın 26.02.2015 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan yazısında “…Bu Anlaşma kapsamında, Azerbaycan makamları tarafından düzenlenmiş veya onaylanmış ve resmi mühür taşıyan belgeler Türkiye’deki adli makamlar önündeki işlemlerde tasdikten muaf bulunmaktadır.” denildiği ve 30.03.2015 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan yazısında ise Lahey Sözleşmesi ve Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Hukuki ve Ticari Konularda Adli İşbirliği Anlaşması hakkında bilgi verildiği görülmüştür. Dolayısıyla Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Arasında Hukuki ve Ticari Konularda Adli İşbirliği Anlaşması’nın ihale mevzuatında kastedilen tasdikten muafiyet sağlayan ikili anlaşma olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmış olup bu husustaki iddiaların yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Bu nedenle uyuşmazlık konusu yabancı ülkede düzenlenen iş deneyim belgelerinin sunuluş şeklinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’nci maddesinin 3’üncü fıkrasının (a), (b), (ç) bentleri uyarınca değerlendirilmesi gerekmekte olup yapılan inceleme kapsamında belgeler üzerinden sağlıklı tespitler yapabilmek amacıyla belgelerin idareye sunulan asılları idareden istenilmiş ve bu belgeler üzerinden tespit ve değerlendirmeler yapılmıştır.

Bununla birlikte, başvuru sahibi aday tarafından sunulan Azerbaycan Ulaştırma Bakanlığı Yol Nakliyat Servis Dairesi Demiryol Servis Ltd. tarafından düzenlenmiş, yüklenicinin Azer İnşaat Servis MMC olarak belirtildiği, “Bakü-Gürcistan sınırı demiryolunun büyük onarımı” işine ilişkin olarak 17.01.2007 tarih ve 54-A sayılı iş deneyim belgesi hakkında verilen Danıştay 13. Dairesinin 05.05.2015 tarihli ve E:2015/836, K:2015/1718 sayılı kararının tarafları bağladığı ve Kurumun bu kararın icaplarına göre işlem tesis etmesi veya eylemde bulunması zorunlu olduğu dikkate alındığında, T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından yapılan 2014/56255 İKN’li “Arifiye (131+900)-Pamukova (Km 167+500) Arası II Hat Demiryolu İkmal İnşaatı” ihalesi ile ilgili 01.07.2015 tarihinde 55430 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusu hakkında yapılacak incelemede, mahkeme kararındaki gerekçe dikkate alınarak sözü edilen iş deneyim belgesinin apostil tasdik şerhi bakımından hukuka uygun olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Öte yandan, ihale sürecinde gerçekleştirilen işlemlerin niteliği ile Kurumun inceleme yetkisinin kapsam ve içeriğine ilişkin açıklamalar ve mevzuat hükümlerinden hareketle, Azerbaycan Ulaştırma Bakanlığı Yol Nakliyat Servis Dairesi Demiryol Servis Ltd. tarafından düzenlenmiş, yüklenicinin Azer İnşaat Servis MMC olarak belirtildiği, “Bakü-Gürcistan sınırı demiryolunun büyük onarımı” işine ilişkin olarak 17/01/2007 tarih ve 54-A sayılı iş bitirme belgesi hakkında verilen Danıştay 13. Dairesinin 05/05/2015 tarihli ve E:2015/836, K:2015/1718 sayılı Kararı her ne kadar tarafları hukuken bağlasa da, bu Karara konu olan yargısal incelemenin 26/09/2014 tarih ve 2014/UY.I-3255 sayılı Kurul Kararında yer alan hususlarla sınırlı yapıldığı ve gerek Danıştay Kararında ve gerekse anılan Kurul Kararında söz konusu iş deneyim belgesinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrası dışındaki birinci, ikinci ve dördüncü fıkraları yönünden hukuka uygunluğuna ilişkin herhangi bir değerlendirmeye yer verilmediği, anılan Danıştay Kararında apostil tasdik şerhinin hukuka uygun olduğunun belirlendiği, bu durumda söz konusu belgeye ilişkin bu aşamadan sonraki işlemlere yönelik Kurum tarafından incelemeye geçilebileceği dikkate alındığında, anılan iş deneyim belgesinin hukuka uygunluğunun, eşit muamele ilkesinin kapsamında yer alması halinde, anılan Yönetmeliğin 31’inci maddesinin birinci, ikinci ve dördüncü fıkraları yönünden de Kurum tarafından ayrıca denetlenebileceği anlaşılmıştır.

Azerbaycan Ulaştırma Bakanlığı Yol Nakliyat Servis Dairesi Demiryol Servis Ltd. tarafından düzenlenmiş, yüklenicinin Azer İnşaat Servis MMC olarak belirtildiği, “Bakü-Gürcistan sınırı demiryolunun büyük onarımı” işine ilişkin olarak 17/01/2007 tarih ve 54-A sayılı iş bitirme belgesi ile ilgili Danıştay 13. Dairesinin E:2015/836, K:2015/1718 sayılı kararında yer alan gerekçelerle apostil tasdik şerhi uygun bulunmuştur. Ancak, eşit muamele ilkesinin kapsamında yer alması nedeniyle yapılan inceleme ile, 19.08.2015 tarihli ve 2015/UY.II-2307 sayılı Kurul kararının (B) bölümünde Şenbay Mad. Tur. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Özgün Yapı San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı Şenbay Mad. Turz. İnş. Nakl. San. ve Tic. A.Ş. tarafından Ön Yeterlik Şartnamesi’nin 7.5.1. maddesine istinaden yeterlik için sunulan iş deneyim belgesinin noter onayının ve tercümesinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin Sunuluş Şekli” başlıklı 31’inci maddesinin üçüncü fıkrası dışındaki birinci, ikinci ve dördüncü fıkralarına aykırı olduğu neticesine varılmıştır. Bu nedenle, ihalede bu aşamada başvuru sahibi bakımından düzeltici işlem tesis edilmesine gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli ve istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hüküm altına alınmış, şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusu, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu bir idari başvuru yolu olarak öngörülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir.

(2) Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerde oluşturulan şartları netleştirilmiş teknik şartname, birinci fıkranın (c) bendi kapsamında idari işlem veya eylem sayılır.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun ve Yönetmelik hükümlerinde idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurularının, ihale süreci içerisindeki idari işlem veya eylemlerle hakkı muhtel olan aday, istekli ve istekli olabileceklerle sınırlı biçimde öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Bu haliyle idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilmesi için öncelikle;

1. Aday, istekli veya istekli olabilecek sıfatını haiz olunması,

2. Başvuru sahibinin idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eyleminden dolayı bir hak kaybına veya zarara uğraması veya zarara uğramasının muhtemel olması gerekmektedir.

Sonuç itibariyle, idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için aday, istekli ve istekli olabileceklerin, hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerektiği, başvuru sahibi adayın idare tarafından değerlendirme dışı bırakılmasının 1. iddiası kapsamında yapılan inceleme neticesinde mevzuata aykırı olmadığı tespit edildiğinden, diğer adaylara ilişkin iddiası yönünden herhangi bir hak kaybı ya da zarar görme ihtimali bulunmadığından 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun ehliyet yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte, 29.07.2015 tarihli ve 2015/UY.II-2092 sayılı ile 29.07.2015 tarihli ve 2015/UY.II-2094 sayılı Kamu İhale Kurulu kararları ile Unitek İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Tur İnş. Haf. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı değerlendirme dışı bırakıldığından, aynı işlemin bu kararda da uygulanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Unitek İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Tur İnş. Haf. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ön yeterlik başvurusunun uygun görülmeyerek değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi