KİK Kararı: 2015/UY.II-1

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/001
Gündem No : 1
Karar Tarihi : 05.01.2015
Karar No : 2015/UY.II-1 Mahkeme Kararını Göster
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Şenbay Mad. Turz. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Aga Ener. Nak. Mad. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

Işıl Sok. No: 20 Tandoğan Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü,

06280 Altındağ/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/57587 İhale Kayıt Numaralı “Palu-Genç-Muş Arası 114 Km Demiryolu Deplasesi Yapım İkmal İnşaatı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 09.07.2014 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan “Palu-Genç-Muş Arası 114 Km Demiryolu Deplasesi Yapım İkmal İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Şenbay Mad. Turz. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Aga Ener. Nak. Mad. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın 21.11.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.11.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.12.2014 tarih ve 42731 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.12.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3632 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, iş deneyiminin tevsiki amacıyla özel ortak Aga Ener. Nak. Mad. İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin yarısından fazla hissesine sahip ortağı Azercon Açiq Şahmdar Camiyati’ne ait iş deneyim belgesinin sunulduğu, idarece yapılan değerlendirmede; iş deneyim belgesinin aslı veya belgelerin sunuluş şekline uygun suretinin sunulmadığı, sadece iş deneyim belgesinin çevirisinin noter tasdikli suretinin sunulduğu gerekçesiyle iş ortaklıklarının yeterli görülmeyerek değerlendirme dışı bırakıldığı, sunmuş oldukları iş deneyim belgesinin daha önce Beyoğlu 1. Noterliği tarafından tercümesi yapılarak belgenin aslından çoğaltılan bir suretinin tercümeye eklendiği ve tasdik işleminin gerçekleştirildiği, daha sonra Türkçe tercümenin ilk sayfasının üzerine aslına uygun olduğuna ilişkin kaşenin basılarak Ankara 57’nci Noterliği tarafından bu belgenin ve eklerinin tasdik edildiği, idareye sunmuş oldukları Ankara 57’nci Noterliği tarafından tasdik edilen tercüme edilmiş belgenin üzerinde yer alan “aslına uygundur” şeklindeki ibare ekli tüm belgeler bakımından geçerli olduğundan sunmuş oldukları iş deneyim belgesinin kabulünün gerektiği, ayrıca Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ikili anlaşma gereği Azeri dilinde düzenlenmiş bir belgenin sadece yeminli tercüman tarafından tercüme edilmiş Türkçe nüshasının sunulmasının yeterli olduğu, bu bakımdan iş ortaklıklarının yeterli bulunmamasına ilişkin idare işleminin yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’nci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez…

(3) Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye’deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

b) Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, “apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

c) Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi, bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

ç) “Apostil tasdik şerhi” taşımayan veya (c) bendi kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin, o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgeler ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

d) Yabancı ülkenin Türkiye’deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

…

(4) Başvuru veya teklif kapsamında sunulacak belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

b) Yabancı istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ile bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

1. Tercümelerin tasdik işleminden, tercümeyi gerçekleştiren yeminli tercümanın imzası ve varsa belge üzerindeki mührün ya da damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

2. Belgelerin tercümelerinin, düzenlendiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümesinde “apostil tasdik şerhi” taşıması halinde, bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz. Bu tercümelerin “apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise tercümelerdeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damga, bu ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

3. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, belgelerin tercümelerinin tasdik işlemi de anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

4. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, o ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olmakla birlikte, “apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise; söz konusu tercümedeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damganın, sırasıyla bu ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gereklidir.

(5) Yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise, bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz.” hükmü yer almaktadır.

İhaleye ilişkin Ön Yeterlik Şartnamesi’nin “Ön yeterlik başvurusu için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Adayların aşağıda yer alan belgeleri, ön yeterlik başvuruları kapsamında sunmaları gerekir:

…

7.5.1…Aday tarafından 557.000.000 TRY (Türk Lirası)'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

…

7.9. Puanlama kriterleri

…

7.9.1.1. Adaylar (7.5) maddesi kapsamında sundukları iş deneyim belgesine ilave olarak varsa en fazla üç (3) adet yapım işi deneyim belgesi sunabilirler.

…

7.10. Belgelerin sunuluş şekli

7.10.1. Adaylar, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır…

7.10.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.10.3. Adaylar, istenen belgelerin aslı yerine son başvuru tarihinden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini başvurularına ekleyebilirler.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan Yönetmelik hükmü ve Şartname düzenlemesi uyarınca, yeterlik ve puanlama için başvuru mektubu kapsamında sunulan bütün belgelerin asıllarının veya aslına uygun olunduğunu belirtir bir şerh taşıyan noterce onaylanmış örneklerinin ya da bu asıl belgelerin ön yeterlik başvuru tarihinden önce idareye gösterilerek “aslı idarece görülmüştür” benzeri şerh düşülen suretlerinin sunulması, bununla birlikte başvuru sahibi gibi yerli isteklilerin sunduğu yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin ise Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması gerekmektedir.

Dolayısıyla, ihaleye katılımda yabancı dilde düzenlenen bir belge sunulmak istenilmesi halinde, öncelikle söz konusu yabancı dildeki belgenin, aslının veya aslına uygun olduğu noter tarafından onaylanmış örneğinin ya da “aslı idarece görülmüştür” benzeri şerh düşülen suretinin sunulması, bu belgenin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından düzenlenmiş ve noter tarafından onaylanmış tercümesine de başvuru dosyasında ayrıca yer verilmesi gerekmektedir.

Ön yeterlik değerlendirme sonuç tutanağı incelendiğinde “…Aga Ener. Nak. Mad. İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin kesintisiz 1 yıldır ortağı olan Azercon Açiq Şahmdar Camiyyati’na ait 14.11.2013 tarih 45/51-11-13 sayılı iş deneyim belgesinin asıl olmadığı, yada aslı ile aynı olduğunun teyit edilmediği, noterden sadece çevirinin tasdiki yapıldığından ve değerlendirmeye alınacak herhangi uygun bir iş deneyim bulunmaması…” hususu gerekçe gösterilerek başvuru sahibi Şenbay Mad. Turz. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Aga Ener. Nak. Mad. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın yeterli görülmeyerek değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhale komisyonunca yapılan ön yeterlik değerlendirmesinden, başvuru sahibinin iş deneyim belgesinin uygun görülmemesinin nedeninin, itirazen şikâyet dilekçesinde açıklandığı şekilde iş deneyim belgesi üzerinde birden fazla noter onayının olması ve ikinci noter onayının ilk noter onayını kapsamaması değil, tercümesi yapılan ve noter tarafından onaylanan belgeler ile birlikte iş deneyim belgesinin, aktarılan Yönetmelik ve Ön Yeterlik Şartname maddelerinde belirtildiği şekilde aslının veya belgelerin sunuluş şekline uygun suretinin sunulmaması olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin başvuru dosyasında sunmuş olduğu uyuşmazlığa konu 14.11.2013 tarih ve 45/51-11-13 sayılı iş deneyim belgesi incelendiğinde, belgenin Azerice ve Türkçesinde Beyoğlu 1. Noterliği ve Ankara 57. Noterliği olmak üzere iki farklı noterin onayının bulunduğu, ilk onayın Beyoğlu 1. Noterliğine ait olduğu ve bu noterin yeminli tercüme hizmeti sunan Diltra Uluslararası Çeviri ve Belge Yönetimi Basın ve Yayıncılık Ltd. Şti. tarafından yapılan tercüme işlemini 22.11.2013 tarih ve 16156 nolu tasdik ile onayladığı, yeminli tercüman beyanında “Tercüme edilmek üzere bana verilen İngilizce/Azerice dilindeki asıl belgeyi Türkçe diline tam ve doğru olarak çevirdiğimi beyan ederim” ifadesinin, Beyoğlu 1. Noterliğinin onayında “Bu tercümenin yukarıdaki adreste bulunan noterliğimiz yeminli tercümanı Diltra Dil Hizmetleri tarafından İngilizce/Azericeden Türkçe’ye tercüme edildiğini onaylarım.” ibaresinin yer aldığı, yeminli tercüman ve Beyoğlu 1. Noterliği onayını taşıyan söz konusu belgelerin daha sonra Ankara 57. Noterliği tarafından 05.02.2014 tarih ve 05319 numarası ile “aslına uygundur” şeklinde onaylanan suretinin çıkarıldığı ve başvuru mektubu kapsamında bu suretin sunulduğu görülmüştür.

Yukarıda yer verilen hususlar göz önüne alındığında, sunulan belgenin Beyoğlu 1. Noterliği tarafından tercüme işlemine yönelik tasdikini taşıyan ve Ankara 57. Noterliği tarafından sureti çıkarılan belgeden ibaret olduğu, Türkçe tercüme ekinde yer alan Azerice belge üzerindeki noter onaylarının belgenin aslının aynı olduğuna ilişkin değil, yalnızca tercüme işleminin teyidine ve bu belgenin suretinin çıkarılmasına yönelik olduğu, başvuru sahibince ihaleye katılımda noter onaylı tercümeler ile birlikte Azerice düzenlenmiş iş deneyim belgesinin aslının veya aslına uygun olduğu noter tarafından onaylanmış örneğinin ya da “aslı idarece görülmüştür” benzeri şerh düşülen suretinin sunulmadığı, bu çerçevede başvuru sahibinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin uygun bulunmamasına yönelik idare işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İş deneyiminin tevsiki amacıyla Özaltın İnş. Tic. ve San. A.Ş. – Mön Ltd. Şti. İş Ortaklığı + Mön Ltd. Şti. Konsorsiyumu tarafından Özaltın İnş. Tic. ve San. A.Ş. adına düzenlenmiş 04.05.2010 tarih ve J.V.A/13/9/4745 sayılı, Ürdün Haşemi Krallığı Su ve Sulama Bakanlığı tarafından düzenlenmiş iş deneyim belgesinin sunulduğu ve idarece gönderilen 30.12.2014 tarihli yazıdan bahse konu belgenin puanlamada dikkate alındığı anlaşılmıştır.

Söz konusu iş deneyim belgesinin tercümesinin Keyhan Yeminli Tercüme Bürosu tarafından yapıldığı, “İşbu çeviri İngilizce’den Türkçe’ye aslına sadık kalınarak tarafımdan tercüme edilmiştir.” beyanına yer verilerek tercüman tarafından belgenin imzalandığı, daha sonra “İşbu çevirinin dairemizde kimliği saklı yeminli tercümanımız Hüseyin Çelik tarafından İngilizce’den Türkçe’ye çevrilmiş olduğunu onaylarım.” beyanı ile çevirinin Ankara 13. Noterliği tarafından 13706 numarası ile onaylandığı, noterin ve aynı numaralı onayı ile çevirmenin kaşesinin çevirisi yapılan İngilizce dilinde düzenlenmiş iş deneyim belgesinde de bulunduğu anlaşılmıştır.

İngilizce dilinde düzenlenmiş söz konusu iş deneyim belgesi incelendiğinde, belge üzerinde belgeyi düzenleyen Ürdün Haşemi Krallığı Su ve Sulama Bakanlığı’nın ıslak mührünün bulunduğu görülmüşse de, asıl belgenin “Sekretary General” sıfatıyla Eng. Mousa Dafi Algamani tarafından imzalandığı, ancak, belgede yer alan diğer onayların aksine bu imzanın ıslak olmadığı görülmüş, dolayısıyla belgenin fotokopisinin diğer kurumlar tarafından onaylanarak imzalandığı neticesine varılmıştır. Öte yandan belgenin tercümesinde “Aslının aynıdır” ibaresine yer verildiği tespit edilmiş, ancak gerek İngilizce belgeden gerekse Türkçe tercümeden bu ibarenin hangi makamın onayına ilişkin olduğu anlaşılamamıştır.

Ancak, belgeyi düzenleyen idare veya farklı bir idarenin, “aslı gibidir” beyanı ile imzalamış olduğu bir belgenin, ihaleyi yapan idare nezdinde asıl belge gibi işlem görmesinin mümkün olmadığı, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan 31’nci maddesi uyarınca ancak ihaleyi yapan idare tarafından aslı görülerek “aslı idarece görülmüştür” ve benzeri şerh düşülen suretleri veya aslına uygun olunduğunu belirtir bir şerh taşıyan noterce onaylanmış örneklerinin kabulünün mümkün olduğu dikkate alındığında, asıl belgeyi düzenleyen kişinin ıslak imzasını taşımayan ve ihaleyi yapan idare veya noter dışında başka bir kişi veya kuruluşun “aslı gibidir” beyanını içeren söz konusu belgenin asıl belge olarak kabulünün de mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu çerçevede, söz konusu iş deneyim belgesinin aslı veya aslına uygun olduğunu belirtir bir şerh taşıyan noterce onaylanmış örneği ya da bu asıl belgenin ön yeterlik başvuru tarihinden önce idareye gösterilerek “aslı idarece görülmüştür” benzeri şerh düşülen suretinin sunulmadığı anlaşıldığından, bu belge dikkate alınmadan idarece değerlendirme yapılması gerektiği neticesine varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece, kararın “B” bölümünde belirtilen hususlar çerçevesinde değerlendirme yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi