KİK Kararı: 2015/UY.I-901

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/021
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 25.03.2015
Karar No : 2015/UY.I-901
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Özsoy İnşaat Turizm Tic. ve San. A.Ş. & Muzaffer Oflaz İnş. Müh. Müt. İş Ortaklığı

İnkılap Mah. Küçüksu Cad. No: 81 Ümraniye/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Altyapı Hizmetleri Müdürlüğü,

M. Nezihi Özmen Mah. Kasım Sok. No: 62 34010 Güngören/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/147474İhale Kayıt Numaralı “Küçükçekmece - Fevzi Çakmak Mahallesi Zeminaltı Otopark İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Altyapı Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 18.12.2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Küçükçekmece - Fevzi Çakmak Mahallesi Zeminaltı Otopark İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Özsoy İnşaat Turizm Tic. ve San. A.Ş. & Muzaffer Oflaz İnş. Müh. Müt. İş Ortaklığının 10.02.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.02.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.02.2015 tarih ve 17394 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.02.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/550 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 29.01.205 tarih ve 18098 sayılı kesinleşen ihale kararının gönderildiği yazı ekinde yer alan komisyon kararında ihalenin Taşyapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, ekonomik olarak ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak Çevre Müh. İnş. San. Tic. Ltd.Şti. & İstanbul Teknik Arı İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının belirlendiği, kendilerinin aşırı düşük teklif açıklamalarının anahtar teslimi götürü bedel teklif verilen kısmında yer alan 15.006/2B poz nolu “Makine ile her derinlik ve her genişlikte yumuşak ve sert küskülük kazılması” iş kaleminde kazı klas katsayısının 2 ton/m3 olarak hesaplanması gerekirken 1,6 ton/m3 olarak hesaplandığı, ayrıca teklif birim fiyat kısmında yer alan 15.006/2B-A poz nolu “Makine ile her derinlikte, her şekilde, her türlü zeminin kazılması (şantiye dışına nakliye dahil)” iş kaleminin analizinde birim fiyat tarifinde belirtildiği üzere SNBF 27 kazı klas katsayısının 2 ton/m3 olarak hesaplanması gerekirken 1,7 ton/m3 olarak hesaplandığı ve 15.006/2B-A poz nolu “Makine ile her derinlikte, her şekilde, her tür zeminin kazılması (şantiye dışına nakliye dahil)” iş kaleminin analizinde 03.520(Y) (kazıcı yükleyici 100 HP (maksimum 2,5 m3 bir saatlik ücreti) pozunun miktarının 0,008 saat olarak hesaplanması gerekirken 0,0001 saat olarak hesaplandığı, bu hususların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesine uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığının bildirildiği, yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu,

1. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38’inci maddesinde anahtar teslimi götürü bedel işler ile birim fiyatlı işlere ilişkin yaklaşık maliyetin toplam tutarı üzerinden sıralı iş kalemleri listesinin belirleneceği belirtilmesine rağmen idarenin açıklama istenilen iş kalemlerini toplam yaklaşık maliyet üzerinden değil, anahtar teslimi götürü bedel işler ile birim fiyatlı işler olarak Tebliğin 38.1’inci maddesine aykırı olarak belirlediği,

2. Aşırı düşük teklif açıklamasında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış olan 30.07.2007 tarihli Yapı İşleri İnşaat, Makine ve Elektrik Tesisatı Genel Şartnamesi’nin “Uygulama esasları” başlıklı 2.3’üncü maddesi düzenlemeleri ve kazının zemin düzeyinde olması ve zemini oluşturan cinsler dikkate alınarak 15.006/2B poz nolu iş kaleminde kazı klas katsayısının 1,6 ton/m3, 15.006/2B-A iş kaleminde 15.006/2B-A 1,7 ton/m3 olarak alındığı, ihale konusu işin anahtar teslimi götürü bedel kısmında yaklaşık maliyet içerisinde önemli bir orana sahip SNBF 27 pozuna açıklama istenilecek iş kalemleri içerisinde yer verilmesi gerekirken bu poza ilişkin açıklama istenilmemesine ve birim fiyatlı işlerde 15.006/2B-A (paçal iş kalemi) için bu kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının ihale dokümanı ile birlikte verilmemesine rağmen firmalarınca bahse konu iş kalemlerine ilişkin açıklama yapıldığı, her ne kadar idarenin şikayete cevap yazısında ihale dokümanında anahtar teslimi götürü bedel kısmında yer alan 15.006/2B poz nolu iş kalemine ilişkin verilen tarifte kazı klas katsayısının verildiği belirtilmekle birlikte birim fiyat tarifinde kazı klas katsayısına yer verilmediği, ilgili mevzuatın tanıdığı esneklik içerisinde bilgi ve tecrübelerine dayanılarak tespit edilen 1,6 ton/m3 kazı klas katsayısının analizlerde kullanıldığı,

03.520 (Y) pozunun açıklama istenmeyen analiz girdileri listesinde yer aldığı, söz konusu analiz girdisinin açıklama istenilmeyen analiz girdisi olarak belirtilmesine rağmen bahse konusu aracın miktarının 0,008 saat yerine 0,0001 saat olarak hesaplandığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu,

3. Anılan Tebliğin 45.1.2.3’üncü maddesi uyarınca açıklama istenilen ve istenilmeyen iş kalemlerine ilişkin girdilerin belirtilmesi gerekirken idarenin 25.12.2014 tarih ve 76203632/755 sayılı yazısında sadece açıklama istenilmeyen iş kalemlerine ilişkin olarak girdilerin belirtildiği, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin girdilerin belirtilmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “ Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

…

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8’inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu ihale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…

İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtildiği ihalelerde, idarelerce sorgulama ve isteklilerce açıklama yapılması işlemleri (45.1.2 - 45.2) maddelerinde belirtilen esaslar uyarınca yürütülecektir.

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

…

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.4. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 23. md.) İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir…” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Karma sözleşme” başlıklı 47’nci maddesinde “47.1. 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin (c) bendi uyarınca; ihale konusu yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve mali özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği işler ile doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan yapım işlerinde ön veya kesin proje üzerinden, her türlü onarım işleri ile işin yapımı sırasında belli aşamalarda arazi ve zemin etütleri gerektirmesi nedeniyle ihaleden önce uygulama projesi yapılamayan, bina işleri hariç, yapım işlerinde ise kesin proje ile ihaleye çıkılabilmesi ve bu işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımlar için anahtar teslimi götürü bedel, uygulama projesi yapılamayan kısımlarında ise her bir kalem iş için birim fiyat teklif almak suretiyle ihale yapılabilmesi mümkün olup, bu şekilde gerçekleştirilen ihaleler sonucunda da 4735 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin (d) bendi uyarınca karma sözleşme düzenlenebilir. Karma sözleşme yapılması öngörülen söz konusu işlerin ihale edilmesinde aşağıda yer alan açıklamalara uygun hareket edilmesi gerekmektedir:

…

47.1.2. İstekliler tekliflerinde karma teklif mektubunu (Standart Form-KİK015.4/Y) sunacaklar, karma teklif mektubunda, işin anahtar teslim götürü bedel teklif alınan bölümü için teklif ettikleri bedel ile birim fiyat teklif alınan bölümü için teklif ettikleri bedeli ayrı ayrı belirtmek suretiyle, işin tamamı için teklif ettikleri bedeli yazacaklar ve teminatlarını teklif ettikleri toplam tutar üzerinden vereceklerdir. Aşırı düşük teklif değerlendirmesi dahil tekliflerin değerlendirilmesi ise toplam teklif tutarı üzerinden yapılacaktır…” açıklaması yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümlerinin bir arada değerlendirilmesi sonucunda yukarıda zikredilen Tebliğ açıklamaları uyarınca sınır değerin altında teklif sunan isteklilerden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının istenileceği, açıklama istenilen iş kalemleri/grupları ilişkin yazıda, açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin de belirteceği, bununla birlikte anılan Tebliğin 47’inci maddesi uyarınca karma teklif almak suretiyle yapılan yapım işleri ihalelerinde de aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinin toplam teklif tutarı üzerinden yapılması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda karma teklif almak suretiyle yapılan yapım işi ihalelerinde anahtar teslimi götürü bedel tutarına ilişkin yaklaşık maliyet ile birim fiyat teklif almak suretiyle hesaplanan iş kalemleri/gruplarının yaklaşık maliyetinin ayrı ayrı % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmemesi, anahtar teslimi götürü bedele ilişkin yaklaşık maliyet ile birim fiyat teklif almak suretiyle hesaplanan yaklaşık maliyetin toplam tutarı esas alınmak suretiyle bu yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmesi gerekmektedir.

Bahse konu ihale Küçükçekmece – Fevzi Çakmak Mahallesi Zeminaltı Otopark İnşaatı yapımı işi olup karma teklif almak suretiyle 18.12.2014 tarihinde yapılan ihaleye 13 istekli tarafından teklif verilmiş olup, bu isteklilerden bir istekli teklif mektubu uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmış, idarece geçerli teklifler üzerinden sınır değer belirlenerek sınır değerin altında teklif veren 4 istekliden 25.12.2014 tarihinde anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan 11 iş kaleminde, birim fiyat teklif alınan 16 iş kaleminde olmak üzere toplam 27 iş kaleminde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş, açıklama istenilen yazı ekinde bahse konu iş kalemleri listesi ile açıklama istenilmeyen analiz girdileri belirtilmiştir. 26.01.2015 tarihli ihale komisyonu kararı ile açıklama istenilen 2 istekli aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığı gerekçesiyle, başvuru sahibi İş Ortaklığı yaptığı aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakılmış, ihale aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Taşyapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakılmış, ekonomik olarak ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak Çevre Müh. İnş. San. Tic. Ltd.Şti. & İstanbul Teknik Arı İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı belirlenmiş, komisyon kararı 27.01.2015 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylanmıştır.

İhale işlem dosyasının incelenmesinde karma teklif almak suretiyle yapılan ihalede idarece anahtar teslim götürü bedel kısmı 61.195.534,22 TL, teklif birim fiyatlı kısmı 4.800.694,35 TL olmak üzere işin yaklaşık maliyetinin toplam 65.996.229,40 TL olarak belirlendiği, idarenin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacak iş kalemlerini toplam yaklaşık maliyet üzerinden değil anahtar teslim götürü bedel ve birim fiyatlı kısımlarının yaklaşık maliyet tutarlarının %80’ini oluşturan iş kalemleri esas alınmak suretiyle ayrı ayrı belirlediği görülmüştür.

Bu çerçevede İdarece anılan mevzuat hükümlerine uygun sorgulama yapılmadığı, toplam yaklaşık maliyetin esas alınmak suretiyle yapılacak aşırı düşük teklif sorgulamasında sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri ile ve/veya açıklama istenilen analiz girdilerinin değişeceği dikkate alındığında idarece tesis edilen bahse konu işlemin mevzuata uygun olmadığı, aşırı düşük teklif sorgulamasının anılan Tebliğ hükümleri çerçevesinde yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci ve 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Bahse konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yeniden yapılacağından aşrı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili hükümleri dikkate alınmak suretiyle toplam yaklaşık maliyeti üzerinden sıralı iş kalemleri/gruplarının belirlenmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi