KİK Kararı: 2015/UY.I-3294

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/071
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 09.12.2015
Karar No : 2015/UY.I-3294
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Betsan İnşaat Sanayive Tic. Ltd. Şti,

Çavuşoğlu Mah. Yeni Sanayi Sitesi 3. Cad. Dekor Sok. No:16 MALATYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Malatya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

Karakavak Mah. Turgut Özal Bulvarı No: 129/1 Yeşilyurt/MALATYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/29421İhale Kayıt Numaralı “Malatya Battalgazi ve Yeşilyurt İlçelerinde Bulunan Su Haznelerinin Depo İç Yalıtım, Temizlik, Bakım, Onarım ve Çevre Düzenlemesi Yapım” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Malatya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 08.04.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Malatya Battalgazi ve Yeşilyurt İlçelerinde Bulunan Su Haznelerinin Depo İç Yalıtım, Temizlik, Bakım, Onarım ve Çevre Düzenlemesi Yapım” ihalesine ilişkin olarak Betsan İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin 11.09.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.09.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.09.2015 tarih ve 78566 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.09.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2439 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan istekli Bedri Aydar’ın teklifinin sınır değerin altında kalması nedeni ile aşırı düşük sorgulamasına tabi tutulduğu ve sunduğu aşırı düşük savunmasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine göre uygun olmadığı halde ihale komisyonu tarafından yeterli görüldüğü, anılan isteklinin aşırı düşük savunmasının uygun olmaması nedenleri,

a) Özel 15 poz nolu iş kalemine ilişkin olarak Teknik Şartname’de istenen proforma fatura ve sertifikaların idareye verilmediği, proforma faturanın belgelendirilmediği,

b) Teklif edilen işçilik fiyatlarının yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin altında olduğu,

c) Özel -1, Özel-2, Özel-3, Özel-4 Özel-5, Özel-6, Özel-7, Özel-8, Özel-9, Özel-10, Özel-11, Özel-12, Özel-13, imalatlarına ait analizlerde kullanılan proforma faturaların hayali olduğu, ayrıca söz konusu proforma faturaların idarenin piyasa araştırması ile tespit ettiği birim fiyatın altında olduğu, sunduğu diğer proforma faturaların üzerinde bulunması gereken “…satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin olmadığı, ayrıca imalatlar yönelik nakliye analizlerinin yapılmadığı, ve bedellerinin hesaplanmadığı,

d) 27.260/İB-1 poz noza ait analizin birim fiyat tarifine uygun analiz olmadığı ayrıca tüm girdilere ilişkin rayiçlerin ve listesinin belirtilmediği,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli Bedri Aydar’ın sunduğu ilk geçici teminat mektubunun geçersiz hale gelmeden idare tarafından bir yazı ile geçerlilik tarihinin uzatılması gerekirken, anılan mektubun geçersiz hale geldikten iki gün sonra 02.09.2015 tarihinde aynı bankaca yeniden düzenlenen geçici teminat mektubunun idareye verildiğinin tespit edildiği, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin geçersiz olması gerektiği,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli Bedri Aydar’a ait birim fiyat teklif cetvel icmaline ihale karar damga vergisi, sözleşme damga vergisi ve bahse konu ihaleye ait işte çalışacak teknik personel ücret tutarının dahil edilmediği, ayrıca sözleşmenin 33’üncü maddesinde belirtilen araç, yakıt ve bakım giderlerinin Bedri Aydar’a ait aşırı düşük savunmasında hesap listesine eklenmediği,

4. İhale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat teklif cetveli ve birim fiyat analizinde aritmetik hata olduğu,

5. İdarece açıklama istenen iş kalemleri listesinin tanzim edilmediği, açıklama istenmeyen analiz girdilerinde düzenlenmeyerek birim fiyat teklif icmali oluşturulduğu,

iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’ncİ maddesinde,

“a) Adı:Malatya Battalgazi ve Yeşilyurt İlçelerinde Bulunan Su Haznelerinin Depo İç Yalıtım, Temizlik, Bakım, Onarım ve Çevre Düzenlemesi Yapım

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

34 adet su deposu-Malatya Battalgazi ve Yeşilyurt İlçelerinde Bulunan Su Haznelerinin Depo İç Yalıtım, Temizlik, Bakım, Onarım ve Çevre ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında olan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 nci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır. “düzenlemesi bulunmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8’inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde de benzer hüküm yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. İhale ilanında ve dokümanında belirtilmesi kaydıyla, idareler sınır değerin altında olan tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olarak aşağıdaki seçenekleri uygulayabilirler.

a) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtildiği ihalelerde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu isteklilerden (45.1.2 - 45.2) maddelerinde belirtilen esaslara göre açıklama istenir.

…

İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtildiği ihalelerde, idarelerce sorgulama ve isteklilerce açıklama yapılması işlemleri (45.1.2 - 45.2) maddelerinde belirtilen esaslar uyarınca yürütülecektir.

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, (Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskân Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskân Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskân Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

…

…

…

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler vb. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama isteneceği belirtilen ve 11 isteklinin katıldığı incelemeye konu ihalede, ihale komisyonu tarafından 6 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak değerlendirildiği ve 787.588,27 TL tutarında sınır değer belirlendiği, bu tutarın altında teklif veren tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, öngörülen süre içerisinde aşırı düşük açıklaması istenen istekli Fadıl ÇİÇEK ve Bedri Aydar firması tarafından sunulan açıklamanın idarece uygun görülmediği, sınır değerin üzerinde teklif veren 25.05.2015 tarihli ihale komisyon kararı ile Betsan İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti.nin ihale üzerinde bırakıldığı Bedri Aydar’ın 01.06.2015 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 10.06.2015 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı, idarenin kararının 10.06.2015 tarihinde başvuru sahibine bildirildiği ve başvuru sahibinin 12.06.2015 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3. maddesine uygun olduğuna ilişkin olarak itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, bu başvuru üzerine Kamu İhale Kurulu tarafından alınan 10.07.2015 tarihli ve 2015/UY.I-174 sayılı kararı idarece açıklama istenen özel iş kalemlerine ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği hazırlanmış analiz formatlarının, teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilere verilmek suretiyle söz konusu isteklilerden tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiğine karar verildiği, alınan Kurul kararı doğrultusunda idarece işlem tesis edildiği, sınır değerin altında kalan 6 istekliye aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı yazıldığı, idare tarafından 10.07.2015 tarihli ve 2015/UY.I-174 sayılı Kurul kararı üzerine, özel pozlara ilişkin ayrıntılı analiz hazırlanmadığı, isteklilere aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde özel pozlara ilişkin sunulmuş analizlerde sadece ”proforma” ifadesine yer verildiği görülmüştür.

Teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerden teklifine ilişkin belgeye dayalı yazılı açıklama talep edilen 28.07.2015 tarihli yazı ekinde yer alan liste çerçevesinde idarece toplam 10 iş kaleminin açıklama istenecek iş kalemi/iş grubu olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.
Buna göre idarece açıklama istenilecek iş kalemi olarak belirlenen toplam 10 iş kaleminden 6 adedinin (ÖZEL 12- ÖZEL 13 ÖZEL 14 ÖZEL 15 ÖZEL 15/A ÖZEL 16) özel poza, diğer 4 adedinin ise MSB 805,Y.25.004/01, 27.578/MK, 27.260/İB-1 kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlara ilişkin olduğu, görülmüştür.

24.08.2015 tarihli ihale komisyonu kararında 4 isteklinin (Mehmet Karataş, Ertuğrul Çoşut, Cihad Arslan, Metsar İnş. Taah. Tic. San. Ltd. Şti.) nin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadıkları için tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Bedri Aydar ve Fadıl Çiçek tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu, Fadıl Çiçek’in açıklamasının yetersiz görüldüğü ve ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun kabul edilen Bedri Aydar’ın üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir

a) Özel 15 poz nolu iş kalemine ilişkin olarak Teknik şartnamede istenen proforma fatura ve sertifikaların idareye verilmediği, proforma faturanın belgelendirilmediği, iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede,

Özel 15 poz tanımının birim fiyat teklif cetvelinde “çimento esaslı çift bileşenli kristalize su yalıtım harcı ile file takviyeli olarak, 3 kat halinde toplam 2mm kalınlıkta su yalıtımı yapılması “ olduğu,

Özel 15 poz imalatına ilişkin idarece tanımlanan Birim fiyat tarifinde “…Karışım soda ve klorür içermemeli, hijyenik olmalı ve içme suyu depolarının su yalıtımında kullanıma uygun malzeme olmalı, ayrıca Negatif ve pozitif taraftan 13,8 bar su basıncına dayanım raporları ve içme suyu depolarında kullanıma uygunluk belge ve sertifikalarına sahip olmalıdır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yapılan incelemede Özel 15 poz nolu “çimento esaslı çift bileşenli kristalize su yalıtım harcı ile file takviyeli olarak, 3 kat halinde toplam 2mm kalınlıkta su yalıtımı yapılması” yapımı işlerine ait üçüncü kişilerden proforma fatura (fiyat teklifi) alındığı, “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (03./08/2015) tarih ve (9) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunduğu ve yetkili meslek mensubunca imzalanıp kaşelendiği görülmüş olup bu belgenin açıklamaları tevsik edici nitelikte ve yukarıda anılan Tebliğ açıklamalarına uygun olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan aynı poza ait birim fiyat tarifinde bahse konu sertifikaların İdari Şartnamede yeterlilik kriteri olarak istenmediği, dolayısıyla tekliflerin değerlendirme aşamasında yeterlilik kriteri olmayan belgenin sunulmasının zorunlu olmadığı anlaşılmış olup, bahse konu belgenin işin sözleşme veya imalat yapım aşamasında kontrol edileceği, bu durumun teklif değerlendirilmesine engel bir durum oluşturmadığı dolayısıyla başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde bulunmamıştır.

b) Teklif edilen işçilik fiyatlarının yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin altında olduğu, iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede,

İhale üzerinde bırakılan istekli Bedri Aydar’ın tarafından sunulan analizler ve belgelerin incelenmesi neticesinde,

Aşırı düşük savunma kapsamında açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdileri ve alt analizinde yer alan,

01.501 poz nolu “Düz İşçi” girdisinin birim fiyatının 5,34 TL

01.502 poz nolu “Erbab İşçi” girdisinin birim fiyatının 5,34 TL

01.507 poz nolu “Birinci Sınıf usta”girdisinin birim fiyatının 5,34 TL

01.010 poz nolu “Yalıtımcı Usta” girdisinin birim fiyatının 5,34 TL

01.210 poz nolu “Yalıtımcı Usta Yardımcısı”girdisinin birim fiyatının 5,34 TL

01.403 poz nolu “Makinist” girdisinin birim fiyatının 5,34 TL

olduğu, görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kullanacağı yukarıda belirtilen işçilik birim fiyatlarının ihale tarihi olan 08.04.2015 tarihi itibarıyla saatlik asgari ücretin 5,34 TL (aylık brüt asgari ücret 1.201,50 TL / 225 saat=5,34 TL) olduğu dikkate alındığında işçilik fiyatının saatlik asgari ücretin altında olmadığı Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesinde bulunan “İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.” açıklamasına da uygun olduğu anlaşılmış olup, anılan isteklinin işçilik giderleri için yaptığı açıklamaların yeterli olduğu anlaşılmıştır...

c) Özel -1, Özel-2, Özel-3, Özel-4 Özel-5, Özel-6, Özel-7, Özel-8, Özel-9, Özel-10, Özel-11, Özel-12, Özel-13, imalatlarına ait analizlerde kullanılan proforma faturaların hayali olduğu, ayrıca söz konusu proforma faturaların idarenin piyasa araştırması ile tespit ettiği birim fiyatın altında olduğu, sunduğu diğer proforma faturaların üzerinde bulunması gereken “…satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin olmadığı, ayrıca aşırı düşük açıklama kapsamında sunduğu proforma faturaların mevzuata uygun olmadığı, ayrıca imalatlar yönelik nakliye analizlerinin yapılmadığı, ve bedellerinin hesaplanmadığı, iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede,

İddiaya ilişkin yapılan incelemede, başvuru sahibinin iddiasında belirttiği (Özel -1, Özel-2, Özel-3, Özel-4 Özel-5, Özel-6, Özel-7, Özel-8, Özel-9, Özel-10, Özel-11, Özel-12, Özel-13,) iş kalemlerinden bahse konu yapım ihalesinde idarece açıklama istenilen iş kalemleri listesinde (ÖZEL 12 ve ÖZEL 13) poz numaralı iş kalemlerinin belirlendiği görülmüş olup, bu nedenle açıklama istenen (ÖZEL 12 ve ÖZEL 13) poz numaralı iş kalemlerine yönelik olarak yapılan inceleme aşağıdaki gibidir:

İstekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması esnasında ÖZEL 12 poz no.lu “15.000 m3 lük su deposu temizliği yapılması” ve ÖZEL 13 poz no.lu “20.000 m3 lük su deposu temizliği yapılması” yapımı işlerine ait üçüncü kişilerden proforma fatura (fiyat teklifi) alındığı, alınan fiyat tekliflerinde Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (03/08/2015) tarih ve (8) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunduğu yetkili meslek mensubunca imzalanıp kaşelendiği görülmüştür.

03.08.2015 tarihli fiyat teklifini düzenleyen firmaya ait kaşede “Mercan İnş. Müt. Nak. Gıda Temizlik Hizmetleri Alımı İşleri” unvanının yer aldığı görülmüş olup, söz konusu kaşede yer alan unvanda temizlik hizmeti alımı işi ibaresinin yer alması nedeni ile fiyat teklifine konu işin anılan ihalede su deposu temizliği işinin yapılmasını kapsadığı anlaşılmıştır. Fiyat teklifinin söz konusu ibarenin Tebliğ’in yukarıda aktarılan 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan açıklamalarına uygun olarak düzenlendiği görülmüştür.

Öte yandan ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında birim fiyatları tevsik etmek amacıyla idareye sunduğu maliyet ya da satışa dayalı olarak yaptığı açıklamasına ait tüm proforma faturalarda ve fiyat tekliflerinde Tebliğin 45.1.13.1’üncü maddesinde belirtilen yetkili meslek mensupları tarafından yazılması zorunlu ibarelerin yer aldığı, özel pozlara ilişkin sunduğu teklif ve faturalarda “birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (03/08./2015) tarih ve (9) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin görüldüğü, dolayısıyla bu belgelerin açıklamaları tevsik edici nitelikte olduğu, söz konusu proforma faturaların yukarıda anılan Tebliğ açıklamalarına uygun olarak düzenlendiği görülmüş olup, başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu proforma faturaların gerçeği yansıtmadığı iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin söz konusu proforma faturaların idarenin piyasa araştırması ile tespit ettiği birim fiyatın altında olduğu iddiasına ilişkin olarak istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerinde herhangi bir aykırılık bulunmadığı anlaşılmış olup, ayrıca başvuru sahibinin iddiasında belirtilen pozların “Özel poz” olması nedeni ile ihale üzerinde kalan istekli tarafından teklif edilen fiyatların idarenin belirlediği fiyatların altında olabileceği ve sunulan proforma faturalarda mevzuata aykırı herhangi bir husus bulunmadığı ayrıca sunulan malzemeye ilişkin nakliyenin öngörülen fiyata dâhil olduğu bilgisini içeren proforma faturalar sunulduğu, ayrıca nakliyenin açıklama istenilen bir iş kalemi olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde bulunmamıştır.

d) 27.260/İB-1 poz nolu ait analizin birim fiyat tarifine uygun analiz olmadığı ayrıca analizlere ilişkin alt rayiç listesi verilmediği, tüm girdilere ait rayiçlerin belirtilmediği,

27.260/İB-1 poz tanımının birim fiyat teklif cetvelinde “2.63 m yüksekliğinde B.A direkli kafes telle himaye çiti yapımı “ olduğu,

Başvuru sahibine ait 27.260/İB-1 poza ait aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, açıklama yapan istekli tarafından söz konusu pozun analizin birim fiyat tarifine uygun olduğu, anılan poz analizinde yer verilen iş kalemlerinden 04.278 ve 04.278/1 ve 04.712 analiz girdilerine ilişkin fiyat teklifi sunulduğu, fiyat teklifinin söz konusu Tebliğ’in yukarıda aktarılan 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan açıklamalarına uygun olarak düzenlendiği, diğer analiz girdileri ve alt analizler (14.001,16.003,16.044/4 21.001,21.015,01.501,01.502,01.507) için kullanılan analiz girdilerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı analizleri ve rayiçleri kullanılarak açıklandığı, bu haliyle ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından analizlerde kullanılan fiyatların kâr ve genel giderler dâhil olmak üzere kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlamış olduğu kâr ve genel giderler hariç tutarlarının üzerinde olduğu, görülmüştür. Kullanılmış olan rayiçlerin ve alt analiz girdilerinde kullanılan miktarlarda da herhangi bir aykırılık görülmemiştir. Başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 24’üncü maddesinde “24.1. Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 90 (Doksan) takvim günüdür. Bu süreden daha kısa süreli teklif mektupları değerlendirmeye alınmayacaktır.

24.2. İhtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla yukarıda belirlenen süre kadar uzatılması istekliden talep edilebilir. İstekli, İdarenin bu talebini kabul veya reddedebilir. İdarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatı iade edilir.

24.3. Teklifinin geçerlilik süresini uzatan istekli, teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden, geçici teminatını kabul ettiği yeni teklif geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlere uygun hale getirir.

24.4. Bu konudaki istek ve cevaplar yazılı olarak yapılır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde ”26.1. İstekliler, teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde, toplam geçici teminat miktarı ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen tekliflere bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir.

26.3. Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 05.08.2015 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Kabul edilebilir bir geçici teminat ile birlikte verilmeyen teklifler, İdare tarafından istenilen katılma şartlarının sağlanamadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılacaktır.“ düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 32’nci maddesinde “Tekliflerin geçerlilik süresi ihale dokümanında belirtilir. İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde;

“İhalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır. İhale dokümanında belirtilmesi şartıyla, danışmanlık hizmeti ihalelerinde geçici teminat alınması zorunlu değildir.” hükmü ile,

“Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde;

Bu Kanun kapsamında verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kamu İhale Kurumu yetkilidir.

32 nci maddeye göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır. Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir.

İlgili mevzuatına aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmez.” hükmüne yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teklif geçerlilik süresinin dolmasından sonra sözleşme yapılması” başlıklı 16.7’nci maddesinde “Kesinleşen ihale kararı bildirildikten sonra şikayet başvurusunda bulunulması veya dava açılması nedeniyle ihale sürecinin uzaması sonucunda; teklif geçerlilik süresinin ihale dokümanında öngörülen süre kadar uzatıldığı ve bu sürenin de dolduğu, buna rağmen sözleşmenin imzalanamadığı durumlarda; İhale Uygulama Yönetmeliklerinde yer alan sözleşmenin imzalanması ile ilgili hükümlere göre, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile kabul etmeleri şartıyla, sözleşme imzalanabilir. İdarece bu durumda ihale üzerinde kalan istekliye sözleşme imzalayıp imzalamayacağı hususu sorulmaksızın sadece teklif geçerlilik süresinin dolduğu gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edilmemesi gerekmektedir. Ancak tekliflerin geçerlilik süresinin dolmuş olması nedeniyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin sözleşmeyi imzalama zorunluluğu bulunmadığından, sözleşmeyi imzalamayan istekliler hakkında geçici teminatın irat kaydedilmesine ve yasaklamaya ilişkin hükümler uygulanmayacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliği’nin “Geçici teminat mektuplarının süresi” başlıklı 18.2’nci maddesinde “4734 sayılı Kanunun 35 inci maddesindeki; “Bu Kanun kapsamında bankalarca verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kurum yetkilidir. 4734 sayılı Kanunun 32 nci maddesine göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır.” hükmü ile ilgili olarak, geçici teminat mektuplarındaki sürenin idareler tarafından, teklif geçerlik süresinden itibaren 30 günden daha uzun süreli olarak belirlenip belirlenemeyeceği konusunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İdare, 4734 sayılı Kanunun 35 inci maddesini esas alarak, teklif geçerlilik süresinin bitimi tarihine 30 gün eklemek suretiyle bulduğu tarihi idari şartnamenin “geçici teminat” başlıklı maddesine yazacaktır. Tip idari şartnamelerin geçici teminata ilişkin maddeleri gereğince geçici teminat olarak sunulan teminat mektubunda geçerlilik tarihi belirtilmeli ve bu tarih, idari şartnamede öngörülen tarihten önce olmamalıdır. Bu çerçevede, asgari süreyi karşılayan veya asgari sürelerden daha uzun süreleri içerir geçici teminat mektuplarının geçerli kabul edilmesi gerekmektedir. Ayrıca, süresiz geçici teminat mektupları da kabul edilecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Bedri Aydar’ın teklif dosyası incelendiğinde, Yapı Kredi A.Ş. tarafından Malatya Su ve Kanalizasyon İdaresi İhale Şube Müdürlüğüne hitaben, “Bedri Aydar” adına düzenlenmiş, 06.04.2015 tarihli ve 112820002990 sayılı, 31.08.2015 geçerlilik tarihli ve 36.000,00 TL tutarlı geçici teminat mektubunun sunulduğu,

Öte yandan anılan istekli tarafından geçici teminat mektubunun süresinin dolması nedeni ile idareye hitaben, 02.09.2015 tarihli ve 12820003215 sayılı, 01.02.2016 geçerlilik tarihli ve 36.000,00 TL tutarlı geçici teminat mektubunun sunulduğu görülmüştür.

İdari Şartname’nin 26.3. maddesinde yer alan “Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 05.08.2015 tarihinden önce olmaması” düzenlemesi doğrultusunda, teklif geçerlilik süresinin uzatılmasının idarece isteklilerden talep edilebileceği, isteklinin, idarenin bu talebini kabul veya reddedebileceği, idarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatının iade edileceği, teklifinin geçerlilik süresini uzatan isteklinin teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden geçici teminat süresini uzatmayı kabul ettiği anlaşılmaktadır.

İhale işlem dosyasında gönderilen belgelerin incelenmesinden teklif geçerlilik sürelerinin uzatılıp uzatılmadığına ilişkin isteklilere gönderilen herhangi bir belgeye rastlanmadığı, bu nedenle Malatya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’nden 19.10.2015 tarih ve 19708 sayılı yazı ile bilgi ve belge istenildiği, idarece gelen 02.11.2015 tarih ve 755 sayılı cevabi yazıda “…geçici teminat mektuplarının teklif sürelerinin uzatılmasına ilişkin olarak ihaleye katılan tüm isteklilerden sözlü olarak istendiği, ihale üzerinde kalan Bedri Aydar firmasının da geçici teminat mektubunu üç ay uzattığı…” şeklinde ifade edildiği görülmüştür.” İdarenin cevabi yazısı değerlendirildiğinde ihaleye katılan tüm isteklilerden yazılı olarak değil sözlü olarak teklif sürelerinin uzatılmasıtalebinde bulunulduğu anlaşıldığından istekliler tarafından süresi geçen geçici teminat mektubunun yerine yenisinin sunulmuş olmasının yeterli olduğu anlaşılmıştır.

Bununla birlikte Kamu İhale Genel Tebliği’nin “16.7’nci maddesi gereği, ekonomik açıdan en avantajlı birinci veya ikinci isteklinin kabul etmesi halinde, teklif geçerlilik süresi sona erdikten sonra dahi sözleşme yapılabilmesinin mümkün olduğu değerlendirildiğinde, idarenin sözleşmeye davetinin, ekonomik açıdan en avantajlı birinci veya ikinci istekli tarafından kabul edilmesi halinde sözleşme imzalanabileceği anlaşılmaktadır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi

Aynı Şartname’nin “ Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde, “25.1. İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İncelemeye konu ihalenin teklif birim fiyatIı olarak yapıldığı, istekli tarafından kâr ve genel gider dahil fiyatlar teklif edildiği, bu kârında başvuru sahibinin iddiasında belirttiği bahse konu giderleri (ihale karar damga vergisi, sözleşme damga vergisi ve bahse konu ihaleye ait işte çalışacak teknik personel ücret tutarı) içerdiği, söz konu giderlerin yüklenici kârı ve genel giderleri içerdiği değerlendirildiğinden ayrı bir maliyet kalemi olmadığı, ayrıca araç, yakıt ve bakım giderlerinin idarece aşırı düşük teklif sorgulamasında açıklama istenilecek iş kalemleri olarak belirlenmediği, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan istekli olan Bedri Aydar’ın aşırı düşük teklif açıklamasında araç, yakıt ve bakım giderlerine ilişkin olarak açıklamada bulunmasının gerekmediği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde“31.1.Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir.

31.5. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif alınan ihalede, birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen teklifler ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır .” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinin ikinci fıkrasında “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36’ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.” açıklaması,

Aynı Tebliği’nin “Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39’uncu maddesinde “39.1. Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar ve analizlerdeki rayiç fiyatlar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir.

39.2. Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, analizlerde de her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. Ancak toplam teklif tutarı, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

39.3. Birim fiyat teklif cetvellerinde çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapan istekliler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklife açık ihalelerde ise isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde anılan Kanun’un 36’ncı maddesine göre idarece tekliflerinin uygun olduğunu tespit ettiği isteklilere ait birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığını inceleyeceği, bu aşamada birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamda hata olan istekliler açısından aritmetik hata yapıldığının kabul edileceği ve söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirilme dışı bırakılacağı açıktır.

İnceleme sonucunda ihale üzerinde bırakılan istekli Bedri Aydar tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinde; teklif edilen birim fiyatla, miktar çarpım sonucu hesaplanan tutarın 766.300,00 TL olması gerektiği, anılan istekli tarafından teklif edilen bedelin de 766.300,00 TL olarak hesaplandığı, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin birim fiyat teklif cetveli ile birim fiyat analizlerinde aritmetik hata olmadığı görülmüş olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yukarıda aktarılan mevzuat açıklamalarından; idare tarafından yaklaşık maliyetin hazırlanması aşamasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibariyle küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu”nun hazırlanacağı, aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazı ekinde de, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin liste ile “açıklama istenilmeyecek analiz girdileri tablosunun” da isteklilere verileceği, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının da ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, idare tarafından teklifi sınır değer altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ve ekinde “açıklama istenilen iş kalemleri, açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri listesi, analizleri oluşturan tüm girdiler ve miktarlar” a ilişkin tabloların aşırı düşük teklif açıklaması istenen isteklilere verildiği, ayrıca ihale üzerinde bırakılan ve diğer istekliler tarafından aşırı düşük açıklama yazı eklerinde (açıklama istenen iş kalemleri ve açıklama istenilmeyen iş kalemleri) teklif cetveli icmallerinin sunulduğu görülmüştür. Bu nedenle başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi