KİK Kararı: 2015/UY.I-315

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/008
Gündem No : 54
Karar Tarihi : 28.01.2015
Karar No : 2015/UY.I-315
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Arslanlar İnş.Tic. ve Turz. Ltd. Şti.,

Hoşdere Cad. No: 194/5 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı,

Kanuni Kampüsü 61080 TRABZON

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/102792İhale Kayıt Numaralı “KTÜ Diş Hekimliği Fakültesi İnşaatı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 15.10.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “KTÜ Diş Hekimliği Fakültesi İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Arslanlar İnş. Tic. ve Turz. Ltd. Şti.nin 19.12.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.12.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.12.2014 tarih ve 46925 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.12.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3882 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde açıklama istenilen iş kalemlerinden 7 sıra no’lu iş kalemi olan “lama ve profil demirlerinden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması” iş kaleminin metrajının %10,78 oranında fazla olduğu, 126 sıra no.lu iş kalemi olan 180 mm ve daha küçük vanalar, 3m² daha küçük damperler için” iş kaleminin metrajının ise %73,77 oranında düşük olduğu gerekçesi ile tekliflerinin bu iki kalemdeki metraj farklarından dolayı değerlendirme dışı bırakıldığı, söz konusu iş kalemleri için idarece tespit edilmiş olan miktarlar esas alınarak teklif verildiği takdirde, teklif bedellerinin 35.171,50 TL yüksek olması gerektiği, söz konusu bedelin ise iş için teklif etmiş oldukları bedelin %0.128’ine denk geldiği ve makul oranlar içerisinde olduğu, bu nedenle idarece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin yerinde olmadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında inşaat mahallinde yapılması zorunlu olan Özel-83, Özel-154, Özel-25, Özel-90, Özel-11 ve Özel-143 gibi inşaat imalatları için yalnızca proforma fatura alınarak fiyat teklifi oluşturulduğu, bu imalatlar inşaat mahallinde yapılması zorunlu imalatlar olup analiz düzenlenmesi gerektiği, malzeme, işçilik ve nakliye girdilerinin ayrı ayrı gösterilmesi gerekirken gösterilmediği, söz konusu iş kalemlerinde ve diğer iş kalemlerinde yapılan analizlerde işçilik maliyetleri için 2014 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarının kullanılması gerekmesine rağmen, ihale üzerinde bırakılan isteklinin işçilik maliyetlerini Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesine aykırı oluşturduğu, özel pozlara ait iş kalemlerinde, malzemeler yönünden nakliye hesaplaması gerektiği ve nakliye hesabının yapılmamasının hatalı olduğu, söz konusu pozlara ait iş kalemleri yönünden, idarenin ihale dokümanında yer alan birim fiyat tariflerine kesinlikle uygun olmayan bir açıklama yapıldığı, birim fiyat tariflerinde yer alan bazı imalat kalemlerine ise yer verilmediği, bu haliyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle 15.10.2014 tarihinde yapılan ihalede 35 adet ihale dokümanı satın alındığı, ihaleye 29 istekli tarafından teklif verildiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirmeye göre 2 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli teklif bedelleri ile idarece belirlenen yaklaşık maliyete göre sınır değerin 27.912.249,61 TL olarak belirlendiği, İdari Şartname’nin “Sınır Değer” başlıklı 33’üncü maddesinde yer alan “33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında olan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister…” şeklindeki düzenlemeye göre sınır değerin altında kalan 7 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, 3 isteklinin süresi içerisinde idareye açıklama sunmadığı, 4 istekli tarafından idareye açıklama sunulduğu, açıklama sunan isteklilerden birisi başvuru sahibi olmak üzere 2’sinin açıklamalarının idarece uygun bulunmadığı, açıklamaları uygun bulunan diğer iki istekliden Serkan İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, Mahal Müh. İnş. A. Ş.- Özdoğan İnş. Taah. Mad. San. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifi ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibi Arslanlar İnş. Tic. ve Turizm Ltd. Şti. ise tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin yerinde olmadığını ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından özel pozlarla ilgili yapılan açıklamaların da mevzuata uygun olmadığını iddia etmektedir.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kanun’un anılan maddesinde Kuruma aşırı düşük teklif sorgulaması ile ilgili olarak kriter belirleme yetkisi verilmiş olup, yapım ihaleleri için söz konusu kriterler Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde düzenlenmiştir.

Buna göre Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde yer alan “45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.” şeklindeki açıklamaya göre idarece sıralı iş kalemleri listesi oluşturulmuş ve buna göre de inşaat, elektrik ve makine tesisat imalatlarını içerecek şekilde toplam 128 iş kalemi için açıklama istenilecek iş kalemleri listesi belirlenmiştir. İdarenin 22.10.2014 tarihli yazısıyla, yazı ekine iş kalemlerinin poz numaralarına yer verilmeden sadece tarifine yer verilmek suretiyle oluşturulmuş açıklama istenilen iş kalemleri listesi, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi ile analiz formatı eklenerek teklifleri sınır değerin altında kalan 7 istekliden açıklama istenmiştir.

İdarenin 22.10.2014 tarihli aşırı düşük tekliflere ilişkin açıklama isteme yazısının teklifleri sınır değerin altında kalan isteklilere tebliği üzerine, üç istekli tarafından idareye başvuruda bulunularak 126 sıra numaralı iş kaleminin açıklama istenilen iş kalemleri arasından çıkarılması, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesinde yer alan “Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir”. şeklindeki açıklamaya göre analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatının verilmesi ve açıklama yapma süresinin uzatılması talep edilmiştir. Bu talepler üzerine idarece düzenlenen 31.10.2014 tarihli tutanakla 126 sıra numaralı iş kaleminin %80’lik iş grupları içerisinde yer aldığına, idarece hazırlanan açıklama istenilen iş kalemleri listesi ve özel analiz yapılan iş kalemlerine ait analizlerin formatının ilgililere gönderilmesine, ayrıca açıklama istenilecek iş kalemleri listesinde yer alan özel iş kalemleri için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesi uyarınca açıklama yapılmasına ve açıklama yapma süresinin de 5 iş günü daha uzatılmasına karar verilmiştir. İdarece alınan bu karar üzerine idarenin 31.10.2014 tarihli yazısıyla yazı ekine açıklama istenilecek iş kalemleri listesi, özel analizi yapılacak 3 adet analizin (Analiz-1, Analiz-2 ve Analiz-7) analiz girdilerine yer verilmek suretiyle oluşturulan formatı ve komisyon tutanağı eklenerek teklifleri sınır değerin altında kalan 7 istekliye gönderilmiştir.

Başvuru sahibi Arslanlar İnş. Tic. ve Turizm Ltd. Şti. tarafından 13.11.2014 tarihli yazı ve ekindeki belgelerle aşırı düşük teklif açıklaması yapılmış olup bu kapsamda hesap cetveli, kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatları, analizlerde kullanılan rayiçler tablosu, analizler, fiyat teklifleri, nakliye mesafe tablosu sunulmuştur.

Başvuru sahibi tarafından yapılan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirmesi sonucunda, açıklama istenilen iş kalemlerinden 7’nci sırada yer alan Y.23.176 poz numaralı “lama ve profil demirlerinden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması” iş kalemi için başvuru sahibinin sunmuş olduğu metraj cetvelinde belirtilen imalat miktarının 158.345,76 kg olduğu, idarece hazırlanan metrajla %10,78’lik oranda farklılık gösterdiği, açıklama istenilen iş kalemlerinden 126’ncı sırada yer alan 327-302 poz numaralı “80 mm ve daha küçük vanalar, 3m² daha küçük damperler için” iş kalemi için başvuru sahibinin sunmuş olduğu metraj cetvelinde imalat miktarının 16 adet olduğu, bu miktarın idarece belirlenen metrajla %73,77’lik oranda farklılık gösterdiği tespiti yapılarak anılan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından sunulan hesap cetvelinde şikayete konu iş kalemleriyle ilgili olarak miktarlar;

Sıra No

Poz No

İş Kalemi/Grubu Adı

Br.

Miktar

7

Y.23.176

lama ve profil demirlerinden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması

Kg

158.345,760

126

327-302

80 mm ve daha küçük vanalar, 3m² daha küçük damperler için

Adet

16

şeklinde düzenlenmiştir.

İdarece hazırlanan yaklaşık maliyet cetvelinde şikayete konu iş kalemleriyle ilgili olarak hesaplanan miktarlar ise;

Sıra No

Poz No

İş Kalemi/Grubu Adı

Br.

Miktar

7

Y.23.176

lama ve profil demirlerinden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması

Kg

177.493,358

126

327-302

80 mm ve daha küçük vanalar, 3m² daha küçük damperler için

Adet

61(45+16)

şeklinde düzenlenmiştir.

Söz konusu pozlara ait metraj farklarının,

Sıra No

Poz No

İdarenin miktarı

Başvuru sahibinin miktarı

Fark (%)

7

Y.23.176

177.493,358 kg.

158.345,76 kg.

-%10,78

126

327-302

61 adet (45 adet elektrik tesisatı,

16 adet mekanik tesisat)

16 adet

-%73,77

şeklinde olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre açıklama istenilen iş kalemlerinden 7’nci sırada yer alan Y.23.176 poz numaralı “lama ve profil demirlerinden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması” iş kalemi için metrajın idarece hesaplanan miktara göre %10,78 oranında fazla olduğu yönündeki başvuru sahibinin iddiasının doğru olmadığı, aksine idarece hesaplanan miktara göre %10,78 oranında az olduğu, açıklama istenilen iş kalemlerinden 126’ncı sırada yer alan 327-302 poz numaralı “80 mm ve daha küçük vanalar, 3m² daha küçük damperler için” iş kalemi için metrajın ise %73,77 az olduğu anlaşılmıştır.

Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde mevzuat uyarınca ihale konusu işe ilişkin uygulama projelerinin idarece hazırlanarak isteklilere verilmesi, isteklilerin de bu uygulama projeleri üzerinden imalat kalemlerine ilişkin metrajları kendilerinin hesaplaması ve tekliflerini oluşturması, imalat aşamasında da işi uygulama projesindeki şekliyle bitirmesi esastır. Yine anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının bire bir örtüşmesi beklenmemekle birlikte aradaki metraj farkının makul düzeyde olması gerekmektedir. Şikayete konu ihalenin de anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle yapıldığı hususu dikkate alındığında, imalat miktarlarının ihale dokumanı içerisinde isteklilere verilememesi dolayısıyla isteklilerce miktar tespitinin proje, pursantaj listeleri ve mahal listeleri üzerinden hesaplanması gerektiğinden ve isteklilerce belirlenen miktarların ise idarenin belirlediği miktarlarla birebir örtüşmesi beklenemeyeceğinden söz konusu makul kabul edilebilecek bir oranda olması gerekmekte ise de açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamı üzerinden sağlanan fiyat avantajının ihaleye teklif veren diğer isteklilerin teklif bedellerine göre sıralamada değişikliğe sebep olup olmadığı bu durumunda da kendileri lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığı hususunun da dikkate alınması gerekmektedir.

Yukarıda yer alan tabloya göre ve idarece açıklama istenilen iş kalemleri üzerinden başvuru sahibi tarafından düzenlenen hesap cetvelindeki tüm iş kalemlerinin miktarlarının idarenin miktarları ile farkının başvuru sahibi tarafından teklif edilen birim fiyatlarla çarpımı sonucunda oluşan toplam avantaj tutarı 28.826,04 TL olup bu tutarın başvuru sahibinin teklif bedeline ilave edilmesi durumunda bir başka isteklinin teklif bedeline göre sıralamasının değiştiği anlaşıldığından başvuru sahibi tarafından hesaplanan miktarların idarece belirlenen miktarlara göre makul kabul edilebilecek sınırlar içerisinde olmadığı, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması hususunda idarece tesis edilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdarece düzenlenen 31.10.2014 tarihli tutanakla, açıklama istenilecek iş kalemleri listesinde yer alan özel iş kalemleri için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesi uyarınca aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verilmiştir. İdarece alınan bu karar idarenin 31.10.2014 tarihli yazısıyla teklifleri sınır değerin altında kalan 7 istekliye bildirildiğinden, açıklama istenilen 128 iş kaleminden 49 özel inşaat, 9 özel makine tesisat ve 9 özel elektrik iş kalemleriyle ilgili olarak isteklilerin de açıklamalarını Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde yer alan “Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır…” şeklindeki açıklamaya göre yapmaları gerekmektedir.

Buna göre açıklama istenilen 128 iş kaleminden inşaat işlerine ait 49 adet özel iş kalemi ile ilgili olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından analizlerle açıklama yapıldığı, söz konusu analiz formatında malzeme, işçilik ve yüklenici kârına yer verildiği, malzeme ve işçilik bedellerinin alınan fiyat teklifi ile açıklandığı, söz konusu fiyat tekliflerinde ise malzeme ve işçilik bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği, ayrıca fiyat teklifinde “her türlü yatay ve düşey taşımalar dahil” ifadesine de yer verilerek alınan fiyat tekliflerine nakliyenin de dahil olduğunun belirtildiği, söz konusu açıklamanın bu haliyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde yer alan “45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” şeklindeki açıklamaya göre üzerinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde ibarenin yer aldığı ve serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylı fiyat teklifi ile mevzuata uygun olarak yapıldığı anlaşılmıştır.

Açıklama istenilen 128 iş kaleminden mekanik tesisat ve elektrik işlerine ait toplam 18 adet (9+9) özel iş kalemi ile ilgili olarak da ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından benzer şekilde analizlerle açıklama yapıldığı, söz konusu analiz formatında malzeme, işçilik ve yüklenici kârına yer verildiği, malzeme ve işçilik bedellerinin alınan fiyat teklifleri ile açıklandığı, söz konusu fiyat tekliflerinde ise malzeme ve işçilik bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği, ayrıca fiyat tekliflerinde “her türlü yatay ve düşey taşımalar dahil” ifadesine de yer yer verilerek alınan fiyat tekliflerine nakliyenin de dahil olduğunun belirtildiği, söz konusu açıklamanın bu haliyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde yer alan “45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.” şeklindeki açıklamaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Açıklama istenilen 128 iş kaleminden idarece analiz formatı düzenlenerek isteklilere verilen 3 adet özel poz olan Analiz-1, Analiz-2 ve Analiz-7 ile ilgili olarak yapılan açıklamalarda, Analiz-2 ve Analiz-7’nin idarece verilen analiz formatına uygun olarak düzenlendiği, ancak Analiz-1’e ilişkin yapılan açıklamalarda idarece verilen Analiz-1 formatında 01.501 poz numaralı düz işçi için analiz girdisi işin miktarı toplamda 1,50 saat olarak belirtilmiş olmasına rağmen ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 1,00 saat üzerinden analiz formatının düzenlendiği, buna göre Analiz-1’de işçilik miktarının düşürüldüğü anlaşıldığından anılan isteklinin teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesinde yer alan “Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir…” şeklindeki açıklamaya göre değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir. Buna göre başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından analizlerle ilgili olarak yapılan açıklamaların uygun olmadığı yönündeki iddiası yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Serkan İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN FARKLI GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki birinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca alınan kararda, “idarece açıklama istenilen iş kalemleri üzerinden başvuru sahibi tarafından düzenlenen hesap cetvelindeki tüm iş kalemlerinin miktarlarının idarenin miktarları ile farkının başvuru sahibi tarafından teklif edilen birim fiyatlarla çarpımı sonucunda oluşan toplam avantaj tutarı 28.826,04 TL olup bu tutarın başvuru sahibinin teklif bedeline ilave edilmesi durumunda bir başka isteklinin teklif bedeline göre sıralamasının değiştiği anlaşıldığından başvuru sahibi tarafından hesaplanan miktarların idarece belirlenen miktarlara göre makul kabul edilebilecek sınırlar içerisinde olmadığı, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması hususunda idarece tesis edilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu” şeklinde belirtilen gerekçeye dayanılarak başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin yerinde olduğu yönünde “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiş olup,

Başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında Kurulca verilen karar gerekçesi ile, başvuru sahibinin birinci iddiası kapsamında başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesi ile teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılma işlemlerinin yerinde olduğu yönünde verilen Kurul kararı yerinde bulunmakla birlikte, aşırı düşük açıklaması uygun bulunmayarak teklifi değerlendirme dışı bırakılan başvuru sahibi Arslanlar İnş. Tic. ve Turizm Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmekle birlikte, bu konuda Kurul çoğunluğunca verilen karar gerekçesi üzerinde İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Başvuru sahibi Arslanlar İnş. Tic. ve Turz. Ltd. Şti.’nin açıklaması kapsamında sunduğu hesap cetvelinde belirtilen metrajlar ile idarece yaklaşık maliyet hesabı ekinde yer alan sıralı iş kalemleri listesinde öngörülen metrajlar karşılaştırmalı olarak incelenmiş olup, açıklama istenilen iş kalemlerinden 7’nci sırada yer alan Y.23.176 poz numaralı “lama ve profil demirlerinden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması” iş kalemi için metraj farkının idarece hesaplanan miktara göre %10,78 oranında fazlalık olduğu yönündeki başvuru sahibinin iddiasının doğru olmadığı, aksine idarece hesaplanan miktara göre %10,78 oranında az olduğu, açıklama istenilen iş kalemlerinden 126’ncı sırada yer alan 327-302 poz numaralı “80 mm ve daha küçük vanalar, 3m² daha küçük damperler için” iş kalemi için metraj farkının ise %73,77 az olduğu saptanmıştır.

İhale konusu yapım işi, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olup, bu tür ihalelerde, idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemektedir. Bununla birlikte isteklilerin ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir. Bu hesaplamalar sonucunda herkesin aynı miktarları bulması beklenemez ise de, metraj hesaplamalarındaki farklılıkların makul ve kabul edilebilir mertebelerde olması, düşük metrajlar kullanılarak oluşturulan teklif tutarının işin yapılabilirliğini menfi yönde etkilememesi gerekmektedir. Somut olayda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin metrajı ile idarenin metrajı arasındaki farkın, Kamu İhale Kurulu’nun istikrar kazanmış kararları doğrultusunda kabul edilebilir mertebelerde olmadığı görülmektedir.

Yukarıda yer verilen tespitler ve mevzuat hükümleri çerçevesinde;

İstekli tarafından, açıklama istenilen iş kalemlerinden 7’nci sırada yer alan Y.23.176 poz numaralı “lama ve profil demirlerinden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması” iş kalemi için metraj farkının idarece hesaplanan miktara göre %10,78 oranında fazlalık olduğu yönündeki başvuru sahibinin iddiasının doğru olmadığı, aksine idarece hesaplanan miktara göre %10,78 oranında az olduğu, açıklama istenilen iş kalemlerinden 126’ncı sırada yer alan 327-302 poz numaralı “80 mm ve daha küçük vanalar, 3m² daha küçük damperler için” iş kalemi için metraj farkının ise %73,77 az olduğu, dolayısıyla öngörülen imalat miktarlarının yaklaşık maliyetteki miktarlara göre kendisine avantaj sağlayacak şekilde düşük alındığı değerlendirildiğinden, metraj hesaplamalarındaki bu farklılığın makul ve kabul edilebilir mertebelerde olmadığı tespit edilmiş olup, bu şekilde yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu ve anılan isteklinin açıklamasının bu gerekçeler üzerinden uygun olmadığı ve bu nedenle de teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu metraj farklılığına ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan kararda “idarece açıklama istenilen iş kalemleri üzerinden başvuru sahibi tarafından düzenlenen hesap cetvelindeki tüm iş kalemlerinin miktarlarının idarenin miktarları ile farkının başvuru sahibi tarafından teklif edilen birim fiyatlarla çarpımı sonucunda oluşan toplam avantaj tutarı 28.826,04 TL olup bu tutarın başvuru sahibinin teklif bedeline ilave edilmesi durumunda bir başka isteklinin teklif bedeline göre sıralamasının değiştiği anlaşıldığından başvuru sahibi tarafından hesaplanan miktarların idarece belirlenen miktarlara göre makul kabul edilebilecek sınırlar içerisinde olmadığı” şeklinde ifade edilen gerekçenin yukarıda yapılan değerlendirmeye göre yerinde olmadığı, bu gerekçe yerine yukarıda aktarılan gerekçe üzerinden başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin birinci iddiası kapsamında Kurulca verilen kararın başvuru sahibine ilişkin kısmı ile başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük açıklamasının uygun olmadığı gerekçesi ile teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemleri yerinde bulunmuş olmakla birlikte, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması gerektiğine ilişkin Kurul çoğunluk karar gerekçesi yerine yukarıda aktarılan gerekçenin yer alması gerektiği yönündeki düşüncemizle Karara katılıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi