KİK Kararı: 2015/UY.I-313

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/008
Gündem No : 55
Karar Tarihi : 28.01.2015
Karar No : 2015/UY.I-313
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Arter İnşaat Yat. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.- B.S. Mimarlık Dek. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

Altunizade Mah. Mahit İz Cad. No: 18/1 Kat: 2 D: 5 Üsküdar/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı,

Kanuni Kampüsü 61080 TRABZON

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/102792İhale Kayıt Numaralı “KTÜ Diş Hekimliği Fakültesi İnşaatı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 15.10.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “KTÜ Diş Hekimliği Fakültesi İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Arter İnşaat Yat. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.- B.S. Mimarlık Dek. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 24.12.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.12.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.01.2015 tarih ve 2860 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.01.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/196 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdare tarafından özel pozlar için açıklama istendiği, ancak ihale dokümanı ekinde yer alan birim fiyat tarifleri dikkate alındığında söz konu iş kalemlerinin bina cephesinde, iç mekanda veya ayrı bir bölümde montaj için gerekli her türlü malzeme, araç gereç temin edilerek, inşaat mahallinde esaslı işçilik gerektiren imalatlar olduğu, söz konusu iş kalemleri için idare tarafından belirlenecek malzeme, işçilik, makine ve diğer (varsa; nakliyeler inşaat yerindeki yükleme, boşaltma yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.) girdi cins ve miktarlarının belirlendiği ayrıntılı birim fiyat analizlerin oluşturulması gerekirken oluşturulmadığı, bu durumun teklifleriyle ilgili açıklama sunan istekliler için girdileri belirli olmayan analizlere göre açıklama yapılmasına ve yapılan açıklamalarda yer alan analizlerin örnek bir analize veya kritere göre değerlendirilememesine sebep olacağı, ayrıca açıklamaların değerlendirilmesi kapsamında da eşit muamele ilkesinin zedeleneceği,

2. Açıklama istenilen iş kalemlerinden 7’nci sırada yer alan Y.23.176 poz numaralı “Lama ve profil demirlerden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması” iş kalemi için belirlenen metraj miktarının idarenin belirlemiş olduğu metraj miktarından %17.47 oranında az olduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak söz konusu iş kalemine yönelik metraj hesabı yapılırken kendileri tarafından uygulama projesinde yer alan bütün hususlar dikkate alınarak hesaplama yapıldığı, idarenin imalat miktarını fazla hesaplamış olabileceğinin incelenmesi gerektiği, miktarın eksik hesaplanmasından dolayı ilave maliyet tutarının 34.285,72 ile 104.660,40 TL arasında değişeceği, bu maliyetin de 26.161.000,00 TL tutarındaki teklif bedelinin sadece %0,13-%0,40’lık kısmını oluşturduğu, buna göre söz konusu poza ait miktar eksikliğinin ihalenin neticesini ve işin yapılabilirliğini etkileyecek nitelikte olmadığı, kendi belirlemiş oldukları imalat miktarının idareninkinden %17,47 oranında daha düşük olmasının tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirmediği,

3. Açıklama istenilen iş kalemlerinden 26’ncı sırada yer alan “2mm kalınlıkta PVC esaslı yer döşeme malzemesi ile döşeme kaplama yapılması (Ameliyathaneler, x ray odaları …)” iş kalemi için analizle yaptıkları açıklamada, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yayımlamış olduğu 04.443/A4B rayicinden faydalanılarak malzeme teklifinde bulunulduğu, ancak söz konusu rayicin tanımlamış olduğu malzemenin iletkenlik özelliğinin olmadığı ve Teknik Şartname ve Mahal Listesi’nde rulo olarak temin şartını sağlamadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idareye sunulan analizde PVC malzemesi ile ilgili idarenin belirttiği şekilde ihale dosyasındaki poz tanımında tarif edilen evsafta malzeme kullanıldığı, bununla birlikte analizde kullanılan rayicin iletkenlik özelliğinin bulunmadığı yönündeki gerekçenin de geçerli olmadığı, imalat tarifinde belirtildiği şekilde PVC esaslı malzemeye iletkenlik özelliğinin kazandırılması amacıyla söz konusu analizde 726.308 poz no.lu “Borusuz serbest döşenen topraklama hattı 70 mm²” rayicinin kullanıldığı, kaldı ki rayiç bedelinin idarenin belirlemiş olduğu poz üzerinden hesaplanması durumunda teklif edilen bedelin daha düşük olacağı, kendileri tarafından sunulan rayiç bedelinin idarenin belirlemiş olduğu fiyattan daha yüksek olduğu, ayrıca açıklama istenilecek iş kalemlerinden 10’uncu sırada yer alan “Akrilik tezgah imalatının yapılıp yerine takılması”, 84’üncü sırada yer alan “Akustik MDF duvar kaplama yapılması”, 90’ıncı sırada yer alan “6mm siyah boyalı cam ile kaplama yapılması”, 109’uncu sırada yer alan “Çift taraflı akustik MDF lam bölme duvar yapılması”, 117’nci sırada yer alan “Atrium bekleme alanı konstrüksiyonu yapılması” ve 118’inci sırada yer alan “Akustik MDF tavan kaplama yapılması” iş kalemleri için idare tarafından tanımlanmış bir analiz girdisi olmaması nedeniyle yapmış oldukları açıklamalarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 04.292 poz numaralı “Kare ve Dikdörtgen Kesitli Çelik Boruların Fiyat Ortalaması” rayicinin kullanıldığı, ancak 04.292 poz numaralı rayiç esas alınarak söz konusu iş kalemleri için yapılan açıklamaların Teknik Şartname’de ve Mahal Listesi’nde belirtilen spesifik ölçü ve kalınlıkları sağlamadığı ortalama bir değer üzerinden teklif verilmesinin Teknik Şartname ve Mahal Listesi’nde yer alan düzenlemeleri karşılamayacağı belirtilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, açıklama istenilecek iş kalemlerinden 63’üncü sırada yer alan “Alüminyum perfore panel ile cephe kaplaması yapılması” iş kalemi için de idare tarafından tanımlanmış bir analiz girdisi olmaması nedeniyle yapmış oldukları açıklamalarda söz konusu iş kalemine benzer içerikteki Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 23.240 poz no’lu “Her çeşit alüminyum imalat yapılması yerine tespiti” birim fiyat analizi kullanmak suretiyle analiz oluşturulduğu, sunulan bu analiz kapsamında ise 04.714 poz no’lu “Alüminyum Profiller” rayicinin kullanıldığı, 23.240 pozunun her türlü alüminyum imalatının yapılması ve yerine tespit edilmesi işlerini içermesi nedeniyle idarenin 63’üncü sırada yer alan “Alüminyum perfore panel ile cephe kaplaması yapılması” iş kalemini de kapsayacağı dolayısıyla söz konusu iş kalemleri ile ilgili olarak analizlerle yapılan açıklamaların idarece uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

15.10.2014 tarihinde yapılan ihalede 35 adet ihale dokümanı satın alındığı, ihaleye 29 istekli tarafından teklif verildiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirmeye göre 2 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli teklif bedelleri ile idarece belirlenen yaklaşık maliyete göre sınır değerin 27.912.249,61 TL olarak belirlendiği, İdari Şartname’nin “Sınır Değer” başlıklı 33’üncü maddesinde yer alan “33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında olan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister…” şeklindeki düzenlemeye göre sınır değerin altında kalan 7 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, 3 isteklinin süresi içerisinde idareye açıklama sunmadığı, 4 istekli tarafından idareye açıklama sunulduğu, açıklama sunan isteklilerden birisi başvuru sahibi olmak üzere 2’sinin açıklamalarının idarece uygun bulunmadığı, açıklamaları uygun bulunan diğer iki istekliden Serkan İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, Mahal Müh. İnş. A. Ş.- Özdoğan İnş. Taah. Mad. San. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kanun’un anılan maddesinde Kuruma aşırı düşük teklif sorgulaması ile ilgili olarak kriter belirleme yetkisi verilmiş olup, yapım ihaleleri için söz konusu kriterler Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde düzenlenmiştir.

Buna göre Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde yer alan “45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.” şeklindeki açıklamaya göre idarece sıralı iş kalemleri listesi oluşturulmuş ve buna göre de inşaat, elektrik ve makine tesisat imalatlarını içerecek şekilde toplam 128 iş kalemi için açıklama istenilecek iş kalemleri listesi belirlenmiştir. Açıklama istenilen 128 iş kaleminden 58 adedi kamu kurum ve kuruluşlarına ait poz numaralarıyla, 49 adedi özel inşaat, 9 adedi özel makine tesisat, 9 adedi özel elektrik ve 3 adedi ise özel analiz olarak düzenlenmiştir. İdarenin 22.10.2014 tarihli yazısıyla, yazı ekine iş kalemlerinin poz numaralarına yer verilmeden sadece tarifine yer verilmek suretiyle oluşturulmuş açıklama istenilen iş kalemleri listesi, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi ile analiz formatı eklenerek teklifleri sınır değerin altında kalan 7 istekliden açıklama istenmiştir.

İdarenin 22.10.2014 tarihli aşırı düşük tekliflere ilişkin açıklama isteme yazısının başvuru sahibi olan Arter İnş. Yat. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.- B.S. Mim. Dek. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’na 27.10.2014 tarihinde tebliği üzerine başvuru sahibi tarafından 30.10.2014 tarihli yazı ile idareye başvuruda bulunularak özel iş kalemleri ile ilgili olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesinde yer alan “Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir”. şeklindeki açıklamaya göre analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatının verilmesi talep edilmiştir.

Başvuru sahibi ile birlikte idareye yapılan diğer başvurular da dikkate alınarak idarece düzenlenen 31.10.2014 tarihli tutanakla 126 sıra numaralı iş kaleminin %80’lik iş grupları içerisinde yer aldığına, idarece hazırlanan açıklama istenilen iş kalemleri listesi ve özel analiz yapılan iş kalemlerine ait analizlerin formatının ilgililere gönderilmesine, ayrıca açıklama istenilecek iş kalemleri listesinde yer alan özel iş kalemleri için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesi uyarınca açıklama yapılmasına ve açıklama yapma süresinin de 5 iş günü daha uzatılmasına karar verilmiştir. İdarece alınan bu karar üzerine idarenin 31.10.2014 tarihli yazısıyla yazı ekine açıklama istenilecek iş kalemleri listesi, özel analizi yapılacak 3 adet analizin (Analiz-1, Analiz-2 ve Analiz-7) analiz girdilerine yer verilmek suretiyle oluşturulan formatı ve komisyon tutanağı eklenerek teklifleri sınır değerin altında kalan 7 istekliye gönderilmiştir.

İdarenin 31.10.2014 tarihli yazısının başvuru sahibine 31.10.2014 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Buna göre 4734 sayılı Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “…(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” şeklinde,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde ise “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.” şeklinde hükümlere yer verilmiştir.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükümleri gereğince ihale sürecinde hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem ve eylemlerin, özel pozlara ilişkin analiz girdi ve miktarlarına yer verilmek suretiyle idarece analiz formatının oluşturulmadığı hususuna yönelik olduğu, bu husus için idareye 30.10.2014 tarihinde başvurulduğu, idarece 31.10.2014 tarihinde karar alındığı ve bu kararın da aynı gün başvuru sahibine tebliğ edildiği, buna göre hukuka aykırı bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihin 31.10.2014 tarihi olduğu anlaşılmaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 15’inci maddesinde; “(1) Kuruma yapılan başvurular, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde incelenir…” açıklaması, “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde ise; “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

….

yönlerinden sırasıyla incelenir.” hükmü yer almaktadır.

Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar ise anılan Yönetmelik’in 17’nci maddesinde düzenlenmiş olup buna göre, 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği ve Kurul tarafından gerekli görüldüğü takdirde, başvuru dilekçesi ve eklerinin bir örneğinin ilgisi nedeniyle idareye veya idarenin bağlı veya ilgili/ilişkili olduğu mercie yahut yetkili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verileceği düzenlenmiştir.

Yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibinin söz konusu iddiası ile ilgili olarak şikâyete konu hususun 31.10.2014 tarihi itibariyle öğrenildiği, söz konusu tarihten itibaren on gün içerisinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği, ancak başvuru sahibinin 14.01.2015 tarihinde bu hususu itirazen şikayete konu etmiş olması ile başvuru süresinin geçirildiği anlaşılmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin bu konudaki iddiası ile ilgili olarak başvurunun reddine karar verilmiştir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi tarafından sunulan hesap cetvelinde şikâyete konu Y.23.176 poz numaralı iş kalemiyle ilgili olarak miktar;

Poz No

İş Kalemi/Grubu Adı

Br.

Miktar

Y.23.176

lama ve profil demirlerinden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması

Kg

146.475,90

şeklinde düzenlenmiştir.

İdarece hazırlanan yaklaşık maliyet cetvelinde ise şikâyete konu Y.23.176 poz numaralı iş kalemiyle ilgili olarak miktar;

Poz No

İş Kalemi/Grubu Adı

Br.

Miktar

Y.23.176

lama ve profil demirlerinden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması

Kg

177.493,358

şeklinde düzenlenmiştir.

Söz konusu poza ait metraj farkları,

Poz No

İdarenin miktarı

Başvuru sahibinin miktarı

Fark (%)

Y.23.176

177.493,358 kg.

146.475,90 kg.

-% 17,47

şeklinde olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde mevzuat uyarınca ihale konusu işe ilişkin uygulama projelerinin idarece hazırlanarak isteklilere verilmesi, isteklilerin de bu uygulama projeleri üzerinden imalat kalemlerine ilişkin metrajları kendilerinin hesaplaması ve tekliflerini oluşturması, imalat aşamasında da işi uygulama projesindeki şekliyle bitirmesi esastır. Yine anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının bire bir örtüşmesi beklenmemekle birlikte aradaki metraj farkının makul düzeyde olması gerekmektedir. Şikayete konu ihalenin de anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle yapıldığı hususu dikkate alındığında, imalat miktarlarının ihale dokumanı içerisinde isteklilere verilememesi dolayısıyla isteklilerce miktar tespitinin proje, pursantaj listeleri ve mahal listeleri üzerinden hesaplanması gerektiğinden ve isteklilerce belirlenen miktarların ise idarenin belirlediği miktarlarla birebir örtüşmesi beklenemeyeceğinden söz konusu farklılıkların makul kabul edilebilecek bir oranda olması gerekmekte ise de açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamı üzerinden sağlanan fiyat avantajının ihaleye teklif veren diğer isteklilerin teklif bedellerine göre sıralamada değişikliğe sebep olup olmadığı bu durumunda da kendileri lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığı hususunun da dikkate alınması gerekmektedir.

Yukarıda yer alan tabloya göre ve idarece açıklama istenilen iş kalemleri üzerinden başvuru sahibi tarafından düzenlenen hesap cetvelindeki tüm iş kalemlerinin miktarlarının idarenin miktarları ile farkının başvuru sahibi tarafından teklif edilen birim fiyatlarla çarpımı sonucunda oluşan toplam avantaj tutarı 1.381.947,13 TL olup bu tutarın başvuru sahibinin teklif bedeline ilave edilmesi durumunda bir başka isteklinin teklif bedeline göre sıralamasının değiştiği anlaşıldığından başvuru sahibi tarafından hesaplanan miktarların idarece belirlenen miktarlara göre makul kabul edilebilecek sınırlar içerisinde olmadığı, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması hususunda idarece tesis edilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Diğer taraftan aşırı düşük teklife ilişkin açıklama sunan üç istekliden ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile teklifi değerlendirme dışı bırakılan Arslanlar İnş. Tic. ve Turizm Ltd. Şti. tarafından teklif edilen miktarlar idarece hesaplanan miktarlarla kıyaslamak üzere aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

Poz No

İdarenin miktarı

Eko. açıdan I. Avntj.

isteklinin miktarı

Eko. açıdan II. Avntj.

isteklinin miktarı

Arslanlar İnş. Tic. ve Turizm Ltd. Şti.

Y.23.176

177.493,358 kg.

175.718,424 kg.

180.000,000 kg.

158.345,76 kg.

Yukarıdaki tabloda yer alan bilgilere göre Arslanlar İnş. Tic. ve Turizm. Ltd. Şti. tarafından teklif edilen miktar da idarece belirlenen miktara göre %10,78 oranında az olduğu tespiti yapılarak anılan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır. İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif sahibi tarafından teklif edilen miktarların ise idarece hesaplanan miktarlarla uyumlu olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin idarece hesaplanan miktarların da hatalı olabileceği yönündeki iddiası yerinde bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdarenin 22.10.2014 tarihli yazısıyla teklifleri sınır değerin altında kalan 7 istekliden teklifleri ile ilgili olarak açıklama istenmiş, söz konusu yazısının başvuru sahibi olan Arter İnş. Yat. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.- B.S. Mim. Dek. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığına 27.10.2014 tarihinde tebliği üzerine de başvuru sahibi tarafından 30.10.2014 tarihli yazıyla idareye başvuruda bulunularak özel iş kalemleri ile ilgili olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesinde yer alan açıklamaya göre analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatının verilmesi talep edilmiştir.

Başvuru sahibi ile birlikte diğer istekliler tarafından idareye yapılan başvurular da dikkate alınarak idarece düzenlenen 31.10.2014 tarihli tutanakla, 126 sıra numaralı iş kaleminin %80’lik iş grupları içerisinde yer aldığına, idarece hazırlanan açıklama istenilen iş kalemleri listesi ve özel analiz yapılan iş kalemlerine ait analizlerin formatının ilgililere gönderilmesine, ayrıca açıklama istenilecek iş kalemleri listesinde yer alan özel iş kalemleri için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesi uyarınca açıklama yapılmasına ve açıklama yapma süresinin de 5 iş günü daha uzatılmasına karar verilerek idarece alınan bu karar 31.10.2014 tarihli yazıyla teklifleri sınır değerin altında kalan 7 istekliye gönderilmiştir.

İdarenin 31.10.2014 tarihli yazısının başvuru sahibine 31.10.2014 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır. İdarenin cevabı üzerine başvuru sahibi tarafından özel pozlarla ilgili olarak Kuruma süresinde herhangi bir şikayet başvurusunda bulunmadığından idarece verilen cevabın uygun kabul edildiği, buna göre de teklifleri ile ilgili olarak yapılacak açıklamanın ise idarece istenildiği gibi Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde yer alan “Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır…” şeklindeki açıklamaya göre yapmaları gerekmektedir.

Teklifleri sınır değerin altında kalan ve idareye açıklama sunan 4 istekliden 3’ünün özel pozlarla ilgili olarak açıklamalarını Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer alan 45.1.13’üncü maddesine uygun olarak yaptığı anlaşıldığından idarece analiz formatı verilmeyen ancak başvuru sahibi tarafından şikayete konu özel iş kalemleriyle ilgili analizlerle yapılan açıklamalarda Teknik Şartname’de tarif edilen malzeme özelliklerine yakın olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçleri üzerinden açıklama yapılmasının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN FARKLI GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki ikinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca alınan kararda, “idarece açıklama istenilen iş kalemleri üzerinden başvuru sahibi tarafından düzenlenen hesap cetvelindeki tüm iş kalemlerinin miktarlarının idarenin miktarları ile farkının başvuru sahibi tarafından teklif edilen birim fiyatlarla çarpımı sonucunda oluşan toplam avantaj tutarı 1.381.947,13 TL olup bu tutarın başvuru sahibinin teklif bedeline ilave edilmesi durumunda bir başka isteklinin teklif bedeline göre sıralamasının değiştiği anlaşıldığından başvuru sahibi tarafından hesaplanan miktarların idarece belirlenen miktarlara göre makul kabul edilebilecek sınırlar içerisinde olmadığı, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması hususunda idarece tesis edilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu” şeklinde belirtilen gerekçeye dayanılarak başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesinin yerinde olduğu yönünde “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiş olup,

Başvuru sahibinin ikinci iddiası dışında kalan diğer iddiaları kapsamında Kurulca verilen karar gerekçesi ile, başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesi ile teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılma işlemlerinin yerinde olduğu yönünde verilen Kurul kararı yerinde bulunmakla birlikte, aşırı düşük açıklaması uygun bulunmayarak teklifi değerlendirme dışı bırakılan başvuru sahibi Arter İnşaat Yat. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.- B.S. Mimarlık Dek. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmekle birlikte, bu konuda Kurul çoğunluğunca verilen karar gerekçesi üzerinde İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Başvuru sahibi Arter İnşaat Yat. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.- B.S. Mimarlık Dek. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının açıklaması kapsamında sunduğu hesap cetvelinde belirtilen metrajlar ile idarece yaklaşık maliyet hesabı ekinde yer alan sıralı iş kalemleri listesinde öngörülen metrajlar karşılaştırmalı olarak incelenmiş olup, açıklama istenilen iş kalemlerinden 7’nci sırada yer alan Y.23.176 poz numaralı “lama ve profil demirlerinden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması” iş kalemi için metraj farkının idarece hesaplanan miktara göre %17,47 oranında az olduğu saptanmıştır.

İhale konusu yapım işi, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olup, bu tür ihalelerde, idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemektedir. Bununla birlikte isteklilerin ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir. Bu hesaplamalar sonucunda herkesin aynı miktarları bulması beklenemez ise de, metraj hesaplamalarındaki farklılıkların makul ve kabul edilebilir mertebelerde olması, düşük metrajlar kullanılarak oluşturulan teklif tutarının işin yapılabilirliğini menfi yönde etkilememesi gerekmektedir. Somut olayda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin metrajı ile idarenin metrajı arasındaki farkın, Kamu İhale Kurulu’nun istikrar kazanmış kararları doğrultusunda kabul edilebilir mertebelerde olmadığı görülmektedir.

Yukarıda yer verilen tespitler ve mevzuat hükümleri çerçevesinde;

İstekli tarafından, açıklama istenilen iş kalemlerinden 7’nci sırada yer alan Y.23.176 poz numaralı “lama ve profil demirlerinden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması” iş kalemi için metraj farkının idarece hesaplanan miktara göre %17,47 oranında az olduğu, dolayısıyla öngörülen imalat miktarlarının yaklaşık maliyetteki miktarlara göre kendisine avantaj sağlayacak şekilde düşük alındığı değerlendirildiğinden, metraj hesaplamalarındaki bu farklılığın makul ve kabul edilebilir mertebelerde olmadığı tespit edilmiş olup, bu şekilde yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu ve anılan isteklinin açıklamasının bu gerekçeler üzerinden uygun olmadığı ve bu nedenle de teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu metraj farklılığına ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan kararda “idarece açıklama istenilen iş kalemleri üzerinden başvuru sahibi tarafından düzenlenen hesap cetvelindeki tüm iş kalemlerinin miktarlarının idarenin miktarları ile farkının başvuru sahibi tarafından teklif edilen birim fiyatlarla çarpımı sonucunda oluşan toplam avantaj tutarı 1.381.947,13 TL olup bu tutarın başvuru sahibinin teklif bedeline ilave edilmesi durumunda bir başka isteklinin teklif bedeline göre sıralamasının değiştiği anlaşıldığından başvuru sahibi tarafından hesaplanan miktarların idarece belirlenen miktarlara göre makul kabul edilebilecek sınırlar içerisinde olmadığı, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması hususunda idarece tesis edilen işlemlerin mevzuata uygun olduğu” şeklinde ifade edilen gerekçenin yukarıda yapılan değerlendirmeye göre yerinde olmadığı, bu gerekçe yerine yukarıda aktarılan gerekçe üzerinden başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin ikinci iddiası dışındaki diğer iddiaları kapsamında Kurulca verilen karar ile başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük açıklamasının uygun olmadığı gerekçesi ile teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemleri yerinde bulunmuş olmakla birlikte, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması gerektiğine ilişkin Kurul çoğunluk karar gerekçesi yerine yukarıda aktarılan gerekçenin yer alması gerektiği yönündeki düşüncemizle Karara katılıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi