KİK Kararı: 2015/UY.I-302

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/008
Gündem No : 65
Karar Tarihi : 28.01.2015
Karar No : 2015/UY.I-302
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Çalışkaner İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.,

Cami Cedid Mah. Cami Kebir Sok. No: 50 NEVŞEHİR,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı,

Bilkent Plaza B1 Blok 06800 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/91514İhale Kayıt Numaralı “Nevşehir İli Gülşehir İlçesi 300 Adet Konut, Cami, Ticaret Merkezi ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İkmal İşleri” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından 11.09.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Nevşehir İli Gülşehir İlçesi 300 Adet Konut, Cami, Ticaret Merkezi ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İkmal İşleri” ihalesine ilişkin olarak Çalışkaner İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.nin 11.11.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.11.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.11.2014 tarih ve 40756 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.11.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3472 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından bazı iş kalemlerinde öngördükleri metrajlarla idare tarafından hesaplanan metrajlar arasındaki farklılıklarının fazla olduğu ve açıklama istenilmeyen iş kalemleri için %1’lik bir tutar öngörüldükleri gerekçesi ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun yapılmadığı, taraflarına gönderilen açıklama talebi yazısı ve eklerinde açıklama istenilmeyen analiz girdileri ile paçal iş kalemleri için analiz formatına yer verilmediği, diğer taraftan başvuruya konu ihalenin bir ikmal işi olduğu ve fiziki gerçekleşme oranının %50’ler seviyesine yakın olduğu, açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin olarak yaptıkları açıklamaların yapımına hiç başlanmamış iş kalemleri ile ilgili miktar açısından hiçbir uyumsuzluk bulunmadığı, uyuşmazlık olan iş kalemleri için ise tespit tutanaklarında bloklara göre yapılma oranlarının belirtildiği ve taraflarınca tüm metrajlarda yapılan kısımlar yüzdesel olarak düşürülerek geriye kalan imalat miktarlarının yansıtıldığı, bu durumun idarenin ihaleye çıkarken son durumu belirtir şekilde bir yaklaşık maliyet hazırlamadığını gösterdiği, bazı paçal iş kalemlerinin gerek vaziyet planında gerekse ihale dokümanında hiç bulunmamasına karşın açıklama istenilen iş kalemleri listesinde yer aldığı, idarece aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin hatalı yapıldığı, idare tarafından ihaleden önce son durumu gösterir yaklaşık maliyet ve metrajların hesaplanmadığı ve bu itibarla bu şekilde yapılacak inceleme ve değerlendirmenin gerçeği yansıtmayacağı, taraflarınca yapılan miktar hesaplamalarının doğru olduğu ve bu gerekçe ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Nevşehir ili Gülşehir ilçesi 300 Adet Konut, Cami, Ticaret Merkezi ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İkmal İşleri” olarak belirtildiği, aynı Şartname’nin 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün anahtar teslimi götürü bedel teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.” açıklamaları,

11.09.2014 tarihinde yapılan ihaleye 10 isteklinin katıldığı, idare tarafından hesaplanan sınır değerin altında teklif sunan başvuru sahibi Çalışkaner İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.den teklifine ilişkin açıklama talep edildiği, sunulan aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak anılan isteklinin teklifinin reddedildiği ve ihalenin sınır değerin hemen üzerinde teklif sunan Öz Orallar İnş. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Ota İnş. San. ve Ticaret Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından başvuru sahibi Çalışkaner İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.ne gönderilen 29.09.2014 tarihli ve 10212 sayılı aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında “11.09.2014 tarihinde ihalesi yapılan Nevşehir ili Gülşehir ilçesi 300 Adet Konut, Cami, Ticaret Merkezi ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İkmal İşleri’ne ilişkin teklif dosyalarının incelenmesi neticesinde teklifiniz sınır değerin altında kalmış olup aşırı düşük teklif sorgulamasına tabidir.

Aşırı düşük teklif sorgulama dosyasının kapsamı aşağıya yazılmıştır:

- Toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli,

- Açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizler,

- Açıklama istenen iş kalemlerine ait analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği çerçevesinde düzenlenecek bilgi ve belgeler,

- Genel Gider ve Yüklenici karına ait oranları gösteren liste, bilgi ve/veya belgeler, (KİK, karar pulu, damga vergisi, kar vb. masraflar)

- Ayrıca aşağıdaki hususlarda belgelendirmek suretiyle yapılacak yazılı açıklamalar

- Yapım yönteminin ekonomikliği,

- Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

- Teklif edilen işin özgünlüğü,

- Sorgu dosyasının dijitali de CD ortamında idareye teslim edilecektir.

Yukarıda belirtilen hususlar ve kamu ihale mevzuatı çerçevesinde hazırlanacak olan aşırı düşük teklif sorgulamasını 09.10.2014 günü saat 12:00’a kadar ihale komisyon başkanlığına iletilmesi hususunda;

Bilgilerinizi ve gereğini rica ederim” ifadelerine yer verildiği ve anılan yazının ekinde açıklama istenen iş kaleleri (2 sayfa) ile örnek analiz formatına (2 sayfa) yer verildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat açıklamalarından idare tarafından yaklaşık maliyetin hazırlanması aşamasında aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibariyle küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu”nun hazırlanacağı, aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazı ekinde de, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin liste ile “açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi”nin de isteklilere verileceği, idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) ile kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının da ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Ancak ihale işlem dosyasında yer alan bilgi ve belgeler çerçevesinde yapılan incelemede idare tarafından özel ve paçal iş kalemleri için herhangi bir analiz oluşturulmadığı, ayrıca başvuru sahibine gönderilen 29.09.2014 tarihli ve 10212 sayılı açıklama talep yazısı ekinde açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesine ve özel ve paçal pozlara ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarına yer verilmediği görülmüş ve bu doğrultuda idareye yazılan 25.12.2014 tarihli ve 3425 sayılı yazı ile “1) Yaklaşık maliyetin hazırlanmasına dayanak teşkil eden tüm belgelere,

2. Aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş kalemleri listesi ile anılan iş kalemlerinin farklı iş grupları içerisinde yer alması halinde söz konusu iş kalemlerinin toplam miktarlarının gösterildiği listeye,

3. Özel ve paçal iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analizlerin, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilip verilmediğine, verilmemişse aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısının ekinde söz konusu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analizlerin sorgulamaya tabi tutulan istekliye gönderilip gönderilmediğine,

4. Açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirlenip belirlenmediğine, belirlenmişse söz konusu girdilere aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısının ekinde yer verilip verilmediğine,”ilişkin hususlarda bilgi, belge ve ayrıntılı açıklama istenilmiştir.

İdare tarafından Kuruma gönderilen 08.01.2015 tarihli ve 1901 sayılı cevabi yazıda “İlgi yazınızla 2014/91514 İKN’li “Nevşehir İli Gülşehir İlçesi 300 Adet Konut, Cami, Ticaret Merkezi ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İkmal İşinde” Kurumunuzca yürütülmekte olan incelemeye esas olmak üzere gönderilen belgelerin incelenmesi sonucunda bir takım bilgi ve belgelerin gönderilmesini talep etmektesiniz.

Söz konusu işe ait yaklaşık maliyet hesap cetveli ve diğer belgelerin yazımız ekinde gönderildiği hususunda;

Gereğini bilgilerinize rica ederiz.”ifadelerine yer verildiği ve anılan yazının ekinde “hesap cetveli ve diğer belgeler” adı altında 25 sayfadan oluşan belgelere yer verildiği, ancak başvuru sahibine gönderilen 29.09.2014 tarihli ve 10212 sayılı açıklama talep yazısı ekinde açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesine ve özel ve paçal pozlara ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarına yer verilip verilmediğine ilişkin bilgi ve belgelere yer verilmediği görülmüş olup bu çerçevede başvuru sahibine gönderilen 29.09.2014 tarihli ve 10212 sayılı açıklama talep yazısında ek olarak belirtilen açıklama istenen iş kaleleri (2 sayfa) ile örnek analiz formatı (2 sayfa) haricinde başvuru sahibine herhangi bir belge verilmediği anlaşılmıştır.

Yapılan tespitler neticesinde idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istemine ilişkin yazı ekinde açıklama istenilmeyecek analiz girdileri ile özel ve paçal pozlara ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının belirtilmemesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan açıklamalarına aykırılık teşkil ettiği ve aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuatta yer verilen usule uygun yapılmadığı anlaşıldığından, idare tarafından açıklama istenilen iş kalemleri, örnek analiz formatı, açıklama istenilmeyen analiz girdileri ve özel ve paçal pozlara ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının belirtildiği bir yazıyla yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği sonucu varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından teklifi sınır değerin altında olan başvuru sahibi Çalışkaner İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.den yukarda açıklandığı şekilde, açıklama istenilen iş kalemleri, örnek analiz formatı, açıklama istenilmeyen analiz girdileri ve özel ve paçal pozlara ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatları belirtilmek suretiyle, yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi