KİK Kararı: 2015/UY.I-299

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/008
Gündem No : 62
Karar Tarihi : 28.01.2015
Karar No : 2015/UY.I-299
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Mehmet Besni,

Hayrullah Mah. Kıbrıs Meydanı Çuhadar İş Hanı Kat. 3 No: 14 KAHRAMANMARAŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kahramanmaraş Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Yatırım İzleme Müdürlüğü,

İsmetpaşa Mahallesi Trabzon Caddesi No: 1 46100 KAHRAMANMARAŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/59536İhale Kayıt Numaralı “Kahramanmaraş Göksun Harbiye Mahallesi İlkokul İnşaatı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Kahramanmaraş Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Yatırım İzleme Müdürlüğü tarafından 30.06.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kahramanmaraş Göksun Harbiye Mahallesi İlkokul İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Besni nin 27.11.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 16.12.2014 tarih ve 43570 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.12.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3676 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında N.YF.03 ve N.YF.27 poz no’lu iş kalemleri için öngörülen metrajlarda uzman üyenin komisyon kararına şerh düştüğü şekilde bir eksiklik olmadığı, hesap cetvelinde doğru miktarların verildiği, iş kalemlerinin toplam miktarına nasıl ulaşıldığını açıklanırken sehven yanlışlık yapıldığı, bu yanlışlığın maliyetlerinin hatalı olmasına sebep olmadığı ayrıca ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, söz konusu istekli tarafından MSB.805/A, Y.16.050/01, Y.21.050/C02, Y.23.014, Y.23.015, Y.23.152, Y.18.461/006, N.YF.03 poz no’lu iş kalemleri için belirlenen miktarların idarenin miktarlarına kıyasla makul ve kabul edilebilir boyutta olmadığı, anılan isteklinin 904-223 poz no’lu iş kalemi ile 04.042/01 ve 04.042/05 poz no’lu analiz girdileri için sunmuş olduğu fiyat tekliflerinde bulunan SMMM kaşelerinde hata olduğu ve SMMM iletişim bilgilerinin eksik olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ıncı maddesinde “İhale komisyonu verilen tekliflerden teklif fiyatı, Kurum tarafından belirlenen hesaplama yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda ortaya çıkan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin bilgi ve belgeleri,

yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.1’inci maddesinde “İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir. Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen yapı elemanları için teklif edilen fiyatın, malzeme ve işçilik (gerekiyorsa nakliye de) fiyatlarının da belirtildiği proforma fatura veya fiyat teklifi ile belgelendirilmesi durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin ayrıca analiz sunulması zorunlu değildir.

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

İstekli tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin olarak yapılacak açıklamalarda sadece bu işlere ilişkin fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

…

45.1.13.10. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…

45.1.13.12. Maliyet/satış tutarı tespit ve stok tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.” açıklamaları,

İncelemeye konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde“2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Kahramanmaraş Göksun Harbiye Mahallesi İlkokul İnşaatı

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı ve türü:

1 Adet İlkokul İnşaatı

1 Adet İlkokul İnşaatı

ç) Yapılacağı yer: Kahramanmaraş Göksun İlçesi

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin “Kahramanmaraş Göksun Harbiye Mahallesi İlkokul İnşaatı” yapım işi olduğu, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden gerçekleştirilen ihalede 2.489.110,76 TL tutarındaki sınır değerin altında teklif veren 10 isteklinin idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, isteklilerden 8’inin idarece belirlenen süre içerisinde açıklamalarını sunmaması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale komisyonunun bir uzman üyesinin karşı oy kullandığının görüldüğü 27.10.2014 tarihli komisyon kararında oy çoğunluğu ile ihalenin sunulan açıklamaları uygun bulunan Meçsel İnşaat Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin üzerinde bırakıldığı, yine sunulan açıklamaları uygun bulunan Mehmet Besni’nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği ve söz konusu kararın 31.10.2014 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylandığı görülmüştür.

Yukarıda anılan 27.10.2014 tarihli ihale komisyonu kararında başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin olarak ihale komisyonunun bir uzman üyesinin karşı oy kullandığı görülmekle birlikte ihale komisyonunun çoğunluğu ile alınan kararla anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunduğu ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği dikkate alındığında karşı oyda belirtilen hususlara dair söz konusu isteklinin bir hak kaybının ortaya çıkmadığı anlaşılmıştır.

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan mevzuat çerçevesinde yapılan incelemede, idare tarafından Tebliğ’in 45.1.2.1 inci maddesinde yer alan açıklamalar doğrultusunda “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren 44 adet iş kaleminin aşırı düşük teklif açıklaması istenilecek iş kalemi olarak belirlendiği, söz konusu iş kalemleri için Tebliğ’in 38.1’inci ve 45.1.2.2’nci maddelerinde yer alan açıklamalara uygun olarak iş kalemlerine ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren sıralı analiz girdileri tablolarının hazırlandığı, oluşturulan tablolar kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri belirlenerek açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin hazırlandığı, aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde açıklanması istenilen iş kalemleri listesi, açıklanması istenilmeyen analiz girdileri listesi ve örnek analiz formatına yer verildiği görülmüştür.

Bu kapsamda ihale üzerine bırakılan Meçsel İnşaat Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ’ne ait aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde,

-904-223 poz no’lu “4 Duarklı 0,63/0,15 m/s hızlı, Sınıf I Asansörü”, iş kalemi için sunulan analiz ile analizde öngörülen fiyatları tevsik etmek amacıyla sunulan fiyat teklifinde Tebliğin 45.1.7 nci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olarak malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği, Tebliğ’in 45.1.13.2’nci maddesine uygun olarak, meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle onaylandığı

Ayrıca 04.042/01 “C 8/10 beton harcı” ile 04.042/05 “C 25/30 beton harcı” poz no’lu analiz girdilerinin birim fiyatını tevsik etmek amacıyla sunulan fiyat teklifinin Tebliğ’in 45.1.13.2’nci maddesine uygun olarak, meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle onaylandığı görülmüş olup söz konusu istekliye ait açıklamaların bu yönüyle mevzuata uygun olduğu belirlenmiştir.

-Buna karşın iddia konusu iş kalemleri için ihale üzerinde bırakılan istekli ile idarenin metraj hesaplamalarının ve buna bağlı ortaya çıkan farkın gösterildiği tablo aşağıdaki gibidir.

Sıra No

Açıklama istenilen iş kalemi

İdare tarafından belirlenmiş miktarlar

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından belirlenmiş miktarlar

Fark (yaklaşık)

1

MSB.805/A

625

483

-22,76%

2

Y.16.050/01

298

255

-14,65%

3

Y.21.050/C02

16.234

14.193

-12,57%

4

Y.23.014

131

117

-10,61%

5

Y.23.015

114

99

-12,83%

6

Y.23.152

5.957

5.303

-10,98%

7

Y.18.461/006

1.664

1.480

-11,05%

8

N.YF.03

1.396

1.239

-11,24%

Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde mevzuat uyarınca ihale konusu işe ilişkin uygulama projelerinin idarece hazırlanarak isteklilere verilmesi, isteklilerin de bu uygulama projeleri üzerinden imalat kalemlerine ilişkin metrajları kendilerinin hesaplaması ve tekliflerini oluşturması, imalat aşamasında da işi uygulama projesindeki şekliyle bitirmesi esastır. Yine anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının bire bir örtüşmesi beklenmemekle birlikte aradaki metraj farkının makul düzeyde olması gerekmektedir. Şikâyete konu ihalenin de anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle yapıldığı hususu dikkate alındığında, imalat miktarlarının ihale dokumanı içerisinde isteklilere verilememesi dolayısıyla isteklilerce miktar tespitinin proje, pursantaj listeleri ve mahal listeleri üzerinden hesaplanması gerektiğinden ve isteklilerce belirlenen miktarların ise idarenin belirlediği miktarlarla birebir örtüşmesi beklenemeyeceğinden söz konusu farklılıkların makul kabul edilebilecek bir oranda olması gerekmekte ise de açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamı üzerinden sağlanan fiyat avantajının ihaleye teklif veren diğer isteklilerin teklif bedellerine göre sıralamada değişikliğe sebep olup olmadığı bu durumunda da kendileri lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığı hususunun da dikkate alınması gerekmektedir.

Yukarıda yer alan tabloya göre ve idarece açıklama istenilen 44 iş kalemi üzerinden Meçsel İnşaat Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından düzenlenen hesap cetvelindeki tüm iş kalemlerinin miktarlarının idarenin miktarları ile farkının söz konusu istekli tarafından teklif edilen birim fiyatlarla çarpımı sonucunda oluşan toplam avantaj tutarı 44.174,81 TL olup bu tutarın bahsi geçen isteklinin teklif bedeline ilave edilmesi durumunda bir başka isteklinin teklif bedeline göre sıralamasının değiştiği anlaşıldığından anılan istekli tarafından hesaplanan miktarların idarece belirlenen miktarlara göre makul ve kabul edilebilir sınırlar içerisinde olmadığı belirlenmiştir.

Yapılan tespitler doğrultusunda Meçsel İnşaat Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği neticesine varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Meçsel İnşaat Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN FARKLI GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca alınan kararda,

“idarece açıklama istenilen 44 iş kalemi üzerinden ihalenin üzerinde bırakıldığı Meçsel İnşaat Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen hesap cetvelindeki tüm iş kalemlerinin miktarlarının idarenin miktarları ile farkının söz konusu istekli tarafından teklif edilen birim fiyatlarla çarpımı sonucunda oluşan toplam avantaj tutarı 44.174,81 TL olup bu tutarın bahsi geçen isteklinin teklif bedeline ilave edilmesi durumunda bir başka isteklinin teklif bedeline göre sıralamasının değiştiği anlaşıldığından anılan istekli tarafından hesaplanan miktarların idarece belirlenen miktarlara göre makul ve kabul edilebilir sınırlar içerisinde olmadığı” şeklinde belirtilen gerekçeye dayanılarak aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılan Meçsel İnşaat Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiş olup,

Diğer yandan, Mehmet BESNİ’nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunarak teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi işlemleri de Kurulca yerinde bulunmuştur.

Başvuru sahibinin iddiaları kapsamında Kurulca verilen kararın, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak Mehmet BESNİ’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi işlemlerinin yerinde olduğuna ilişkin kısmı ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemleri yerinde bulunmuş olmakla birlikte, aşırı düşük açıklaması uygun bulunarak ihale üzerinde bırakılan Meçsel İnşaat Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmekle birlikte, bu konuda Kurul çoğunluğunca verilen karar gerekçesi üzerinde İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama kapsamında sunduğu hesap cetvelinde belirtilen metrajlar ile idarece yaklaşık maliyet hesabı ekinde yer alan sıralı iş kalemleri listesinde öngörülen metrajlar karşılaştırmalı olarak incelenmiş olup, açıklama istenen 44 iş kaleminin 3’üne verilen metrajlar ile idarenin metrajlarının aynı olduğu, 27’sinde isteklinin metrajının idarenin metrajından yüksek olduğu, 14 tanesinde isteklinin metrajının idarenin metrajından düşük olduğu bunlardan 8’inde metraj farkının % 10’un üzerinde olduğu, özellikle bazı iş kalemleri için belirlemiş olduğu miktar hesabının idareninkinden yaklaşık % 22, % 14, % 12 gibi oranlarda düşük olduğu saptanmıştır.

İhale konusu yapım işi, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olup, bu tür ihalelerde, idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemektedir. Bununla birlikte isteklilerin ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir. Bu hesaplamalar sonucunda herkesin aynı miktarları bulması beklenemez ise de, metraj hesaplamalarındaki farklılıkların makul ve kabul edilebilir mertebelerde olması, düşük metrajlar kullanılarak oluşturulan teklif tutarının işin yapılabilirliğini menfi yönde etkilememesi gerekmektedir. Somut olayda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin metrajı ile idarenin metrajı arasındaki farkın, Kamu İhale Kurulu’nun istikrar kazanmış kararları doğrultusunda kabul edilebilir mertebelerde olmadığı görülmektedir.

Yukarıda yer verilen tespitler ve mevzuat hükümleri çerçevesinde;

İstekli tarafından, açıklama istenilen iş kalemlerinin 14’ünde istekli lehine metraj farkının oluştuğu, söz konusu 14 iş kaleminin 8’inde metraj farkının % 10’un üzerinde olduğu, özellikle bazı iş kalemleri için belirlemiş olduğu miktar hesabının idareninkinden yaklaşık % 22, % 14, % 12 gibi oranlarda düşük olduğu, dolayısıyla öngörülen imalat miktarlarının yaklaşık maliyetteki miktarlara göre kendisine avantaj sağlayacak şekilde düşük alındığı değerlendirildiğinden, metraj hesaplamalarındaki bu farklılığın makul ve kabul edilebilir mertebelerde olmadığı tespit edilmiş olup, bu şekilde yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu ve anılan isteklinin açıklamasının bu gerekçeler üzerinden uygun olmadığı ve bu nedenle de teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu metraj farklılığına ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan kararda “Meçsel İnşaat Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen hesap cetvelindeki tüm iş kalemlerinin miktarlarının idarenin miktarları ile farkının söz konusu istekli tarafından teklif edilen birim fiyatlarla çarpımı sonucunda oluşan toplam avantaj tutarı 44.174,81 TL olup bu tutarın bahsi geçen isteklinin teklif bedeline ilave edilmesi durumunda bir başka isteklinin teklif bedeline göre sıralamasının değiştiği anlaşıldığından anılan istekli tarafından hesaplanan miktarların idarece belirlenen miktarlara göre makul ve kabul edilebilir sınırlar içerisinde olmadığı” şeklinde ifade edilen gerekçenin yukarıda yapılan değerlendirmeye göre yerinde olmadığı, bu gerekçe yerine yukarıda aktarılan gerekçe üzerinden ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında Kurulca verilen kararın istekli Mehmet BESNİ’ye ilişkin kısmı ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemleri yerinde bulunmuş olmakla birlikte, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmaması gerektiğine ilişkin Kurul çoğunluk karar gerekçesi yerine yukarıda aktarılan gerekçenin yer alması gerektiği yönündeki düşüncemizle Karara katılıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi