KİK Kararı: 2015/UY.I-2970

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/065
Gündem No : 55
Karar Tarihi : 05.11.2015
Karar No : 2015/UY.I-2970
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Birha İnşaat Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Esentepe Mah. 310. Sokak Pınar Apt. D: 4/2 ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı,

Paşabağı Mah. Cumhuriyet Cad. No: 77 (Hükümet Konağı 3. Kat Kapı No: 160) 63300 ŞANLIURFA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/5907İhale Kayıt Numaralı “Şanlıurfa Merkez 24 Derslikli Sosyal Bilimler Lisesi, 200 Kişilik Pansiyon ve Spor Salonu İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenleme İşi” ihalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı tarafından 29.04.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Şanlıurfa Merkez 24 Derslikli Sosyal Bilimler Lisesi, 200 Kişilik Pansiyon ve Spor Salonu İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenleme İşi” ihalesine ilişkin olarak Birha İnşaat Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 12.06.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 29.06.2015 tarih ve 54349 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.06.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/1711 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İstekli Gürkan Yapı Tic. San. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin Şanlıurfa Valiliği yerine Şanlıurfa Milli Eğitim Müdürlüğünce onaylanıp imzalanmasının belgeyi geçersiz hale getirdiğinden bahisle idarece değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı,

2. Mehmet Selim Güçlü - İpekyol İnş. Harf. Bet. San. Ltd. Şti İş Ortaklığının özel ortağı Mehmet Selim Güçlü’nün 2531 sayılı Kamu Görevinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkındaki Kanun’un 1 ve 2’inci maddesine göre, görev yaptığı kurumun ihalelerine 3 yıl süre ile katılamaması gerektiği gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı ancak Mehmet Selim Güçlü’nün Şanlıurfa Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nden Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı Yatırım İzleme Şube Müdürlüğüne geçici görevle getirildiği. 3-4 ay bu görevi yerine getirdikten sonra emekli olma isteğini belirterek Şanlıurfa Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne geri döndüğü, 14/01/2015 tarihinde emekliliğe ayrıldığı, dolayısıyla anılan isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği,

3. Tahir Kıymaz - Seyhanlı İnşaat Elektrik Tekstil Temizlik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’na pilot ortağı Tahir Kıymaz’a ait mezuniyet belgesinin Doğubeyazıt İkinci Noterliği tarafından aslı görülerek aslına uygunluğu onaylandığı, ayrıca söz konusu mezuniyet belgesinin arka yüzünde belgenin aslının görüldüğüne dair 21 Ekim 2014 tarih ve mührünün basıldığı, daha sonra aslına uygun olduğu şerhi taşıyan onaylı belge 30 Nisan 2015 tarihinde Şanlıurfa Üçüncü Noterliği tarafından aslına uygunluğu şerhi taşıyacak şekilde onaylandığı, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirilmeye alınması gerektiği,

4. Okuyan İnş. Tic. ve San. A.Ş. tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla İnşaat Y. Mühendisi İbrahim Halil Okuyan’a ait mezuniyet belgesinin sadece ilk onbeş yılının dikkate alınması ve bunun sonucunda istenilen tutarı sağlamadığından bahisle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar” başlıklı 43’üncü maddesinde “(1) İş deneyim belgeleri; yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak, Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) gerçekleştirilen işler için, iş sahibi tarafından düzenlenir ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanır.

(2) Gerçek kişilere veya yukarıda belirtilenler dışındaki tüzel kişilere gerçekleştirilen işler için, belediye sınırları veya mücavir alan içinde ilgili belediye tarafından, belediye sınırları veya mücavir alan dışında ilgili bayındırlık ve iskan il müdürlüğü tarafından, ilgili mevzuatı uyarınca yapı denetimi veya kabulü bunların dışındaki kuruluşlar tarafından yapılan işlerde ise bu mevzuat uyarınca yetkilendirilmiş kurumlar tarafından düzenlenir. Belediyenin ilgili birimi tarafından düzenlenen iş deneyim belgeleri belediye başkanı veya yetkili birim amiri tarafından, bayındırlık ve iskan il müdürlüğünce düzenlenenler ise, valilik tarafından onaylanır” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş deneyim belgelerinin düzenlenmesi ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “40.1. Yönetmeliğin “İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar” başlıklı 43 üncü maddesinde; iş deneyim belgelerini düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar ile düzenlenen belgeleri onaylamaya yetkili kişiler belirtilmiştir. İş deneyim belgelerinin; Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olarak düzenlenmesi, iş deneyim belgesini onaylamaya yetkili kişi tarafından, isim ve unvanı belirtilmek suretiyle imzalanması ve mühürlenmesi gerekmektedir…” açıklaması yer almaktadır.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Şanlıurfa Merkez 24 Derslikli Sosyal Bilimler Lisesi, 200 Kişilik Pansiyon ve Spor Salonu İnşaatı İle Altyapı ve Çevre Düzenleme İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı ve türü: 1 adet Şanlıurfa Merkez 24 Derslikli Sosyal Bilimler Lisesi, 200 Kişilik Pansiyon ve Spor Salonu İnşaatı İle Altyapı ve Çevre Düzenleme İşi…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin reddedilecektir” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik hükmü uyarınca gerçek kişilere veya anılan Yönetmelik’in 43’üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtilenler dışındaki tüzel kişilere gerçekleştirilen işler için, belediye sınırları veya mücavir alan içinde ilgili belediye tarafından düzenlenip, düzenlenen iş deneyim belgesinin belediye başkanı veya yetkili birim amiri tarafından onaylanması, belediye sınırları veya mücavir alan dışında ise ilgili çevre ve şehircilik il müdürlüğü tarafından iş deneyim belgesinin düzenlenmesi, düzenlenen iş deneyim belgesinin valilik tarafından onaylanması gerekmektedir. Bununla birlikte ilgili mevzuatı uyarınca yapı denetimi veya kabulü bunların dışındaki kuruluşlar tarafından yapılan işlerde ise bu mevzuat uyarınca iş deneyim belgesinin yetkilendirilmiş kurumlar tarafından düzenlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

29.05.2015 tarihinde gerçekleştirilen başvuru konusu ihaleye 18 isteklinin teklif verdiği, 9 isteklinin teklifinin geçerli kabul edildiği, 3 isteklinin teklifinin sınır değerin altında kaldığından değerlendirmeye alınmadığı, ihale komisyonunca geçerli teklifler üzerinden yapılan hesaplama sonucu sınır değerin 8.557.268 TL olarak belirlendiği, ihalenin sınır değerin üzerinde en düşük geçerli teklif sahibi Baydemir Müh. İnş. Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Gürkan Taah. Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunulan belge incelendiğinde;

Bahse konu belgenin Şanlıurfa Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından 28.12.2012 tarihinde düzenlendiği, belgede esas işin adının “Şanlıurfa Merkez 1 adet 24 Derslikli Endüstri Meslek Lisesi 1 adet 200 Kişilik Öğrenci yurdu, 2 adet Atölye, 1 adet Çok Amaçlı Spor Salon ve 2 adet Basketbol Sahası Yapım İnşaatı İşi” olduğu, esas işin sözleşme tarihinin 20.01.2012, geçici kabul tarihinin 30.11.2012 belge tutarının ise 10.017.142,71 TL olduğu, diğer taraftan söz konusu belgenin olur kısmının Şanlıurfa İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından onaylandığı, ayrıca anılan belgede Şanlıurfa Çevre ve Şehircilik İl Müdür Yardımcısı M. Şahin Canbaz’ın da imzasının yer aldığı görülmüştür.

Gürkan Taah. Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Ayhan Şahenk Vakfı arasında imzalanan iş deneyim belgesine konu işe ait 20.01.2012 tarihli sözleşme incelendiğinde;

Sözleşme’nin 1’inci maddesinde “ Bir taraftan Emirgan Mah. Koru Yolu Cad. No:21 24467 Sarıyer / İSTANBUL adresinde yerleşik Ayhan Şahenk Vakfı (işbu sözleşmede işveren olarak anılacaktır) ile diğer taraftan Yunus Emre Cad. Kuşçuoğlu Apt. Altı No: 65 Şanlıurfa adresinde kurulu Gürkan Taah. Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. (işbu sözleşmede yüklenici olarak anılacaktır) arasında aşağıdaki şartlar tahtında işbu sözleşme akdolunmuştur” düzenlemesi,

Anılan sözleşmenin “Sözleşmenin Konusu” başlıklı 2’nci maddesinde “Yüklenici işbu sözleşme kapsamında; işverenin bağış yoluyla Milli Eğitim Bakanlığı Şanlıurfa ili Milli Eğitim Müdürlüğüne(bundan böyle idare olarak anılacaktır) yapımını taahhüt etmiş olduğu Şanlıurfa ili, Merkez İlçesi, Direkli mahallesinde, 783 ada, 296 parselde bulunan arsaya, 1 Adet MEB.2008.D2)RA tip 24 Derslikli Endüstri Meslek Lisesi,1 Adet MEB.2004.56 200 kişilik öğrenci yurdu, 2 Adet MEB.2000.10487 Atölye, 1 Adet Çok Amaçlı Spor Salonu ve 2 basketbol sahası inşaatı işlerinin ekli işveren' ce ve Milli Eğitim Bakanlığınca onaylı proje ve şartnamelere göre malzemelerinin teminini, şantiyeye nakliyesini, işçiliği ve montajını, her türlü ekipman ile yardımcı malzemelerinin teminini ve geçici kabul ve kat'i kabul'ün İşveren'e ve Milli Eğitim Bakanlığı'na teminini ve işbu sözleşmede taahhüt ettiği tüm yükümlülükleri(hepsi bundan böyle kısaca "İş" olarak anılacaktır) anahtar teslimi götürü bedel esasına göre üstlenmiştir.

Yüklenici bu sözleşmenin mevzuunu teşkil eden işleri, bu sözleşme ve eklerindeki şartlara uygun olarak yapmayı kabul ve taahhüt etmiştir. Anahtar teslimi götürü Sözleşme bedeli KDV dahil 8.836.000.-TL (SekizmilyonsekizyüzotuzaltıbinTürkLirası)dir. yüklenici, ödemelerin sözleşme ekinde yeralan fiyatlar üzerinden hesaplanarak hakedişlerle yapılacağını, ancak hakedişlerin toplamının maksimum götürü bedeli geçmeyeceğini, proje değişiklikleri hususunda önceden işveren'den yazılı onay almadan herhangi bir iş için hernenam altında olursa olsun ilave bir bedel talep etmeye hak kazanmayacağını beyan, kabul ve taahhüt eder.

…

Sözleşme konusu işin Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından kontrol ve kabulü esas olup, Milli Eğitim Müdürlüğünce inşaat kabulleri yapılmadığı sürece işin kabul edilmemiş sayılacağı, işverenin vereceği kabul ve onayları ile hakediş ödemelerinin yapılmasının işin kabulü anlamına gelmediği yüklenici önceden beyan, kabul ve taahhüt eder” düzenlemesi,

Aynı Sözleşme’nin “İşin Kontrolü” başlıklı 3.9’uncu maddesinde “3.9.1.İşin projelere, şartnamelere, yürürlükteki standart ve nizamlara, fen icaplarına ve özel şartlara uygun yapılıp yapılmadığının kontrolü işveren tarafından vazifelendirilecek Şantiye Yetkilileri tarafından yapılacaktır. Bu sözleşmedeki kontrollük sözcüğü bu ekibin herbir bireyini ifade etmektedir” düzenlemesi,

“Ödemeler, Mali Hükümler” başlıklı 3.17’nci maddesinde “3.17.1. Ödemeler anahtar teslimi götürü bedel esasıyla hakediş tanzimi suretiyle yapılacaktır. Hakedişler her ay sonu imalat ve sözleşme eki pursantaj usulü ödeme listesinde belirlenen oranlar dikkate alınarak tanzim edilecektir. Ancak; yüklenici hakedişlerin toplamının anahtar teslimi azami götürü, bedeli geçmeyeceğini, proje değişiklikleri hususunda önceden işverenden yazılı onay almadan. herhangi bir iş için hernenam altında olursa olsun ilave bir bedel talep etmeye hak kazanmayacağını beyan, kabul ve taahhüd eder. kontrollük tarafından 15 gün içerisinde onaylanan hakedişler onay tarihini takip eden 10 takvim günü içinde tediye olunur. Hakediş faturası hakedişin kontrollük ve işveren onayını takiben tanzim edilerek ödemeden önce işverene teslim edilecektir” düzenlemesi,

“Geçici ve Kesin Kabul” başlıklı 3.24’üncü maddesinde “Kabuller Bayındırlık Genel Şartnamesi hükümlerine uygun olarak yapılacaktır. Kesin(kat'i) kabul, geçici kabul tarihinden itibaren 12 ay sonunda yapılacaktır. kabullerde işverenin onayı esas olarak kabul edilmiştir” düzenlemesi,

“İhtilafların Halli” başlıklı 3.30’uncu maddesinde “Bu sözleşmenin uygulanmasından doğan ihtilaflar için, İstanbul Merkez Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olacaktır” düzenlemesi,

“Sözleşmenin Ekleri” başlıklı 3.32’nci maddesinde ise “…bu sözleşme Kamu İhale Kanunun ve/veya Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi değildir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan sözleşme maddelerine göre; iş deneyim belgesine konu işin taraflarının işveren sıfatıyla Ayhan Şahenk Vakfı, yüklenici sıfatıyla Gürkan Taah. Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, dolayısıyla her iki tarafında özel hukuk tüzel kişisi olduğu, söz konusu işin mali desteğinin işveren tarafından sağlanacağı ve daha sonra yapının bağış yoluyla Şanlıurfa İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne teslim edileceği, dolayısıyla okulun yapımında herhangi bir kamu kaynağının kullanılmadığını anlaşılmıştır. Bu nedenle söz konusu yapımı tamamlanan işin bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak, Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) gerçekleştirilen işlerden olmadığı, yani, söz konusu işin özel hukuk tüzel kişisine gerçekleştirilen bir yapım işin olduğu ve bu nedenle söz konusu işin sonunda düzenlenecek olan iş deneyim belgesinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar” başlıklı 43’üncü maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde düzenlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede yukarıda aktarılan Yönetmelik’in 43’üncü maddesinin ikinci fıkrası göz önüne alındığında, yapımı gerçekleştirilen işin belediye sınırları veya mücavir alan içinde olması durumunda ilgili Belediye tarafından, belediye sınırları veya mücavir alan dışında olması durumunda ilgili Bayındırlık ve İskân İl Müdürlüğü tarafından, ilgili mevzuatı uyarınca yapı denetimi veya kabulü bunların dışındaki kuruluşlar tarafından yapılan iş olması durumunda ise bu mevzuat uyarınca yetkilendirilmiş kurumlar tarafından düzenlenmesi gerektiği şeklinde üç farklı durumda iş deneyim belgesi düzenlenmesi hususunun belirlendiği, ayrıca söz konusu fıkranın devamında ise onay makamına ilişkin düzenlemenin yapıldığı anlaşılmış olup, anılan fıkraya göre göre belediyenin ilgili birimi tarafından düzenlenen iş deneyim belgelerinin belediye başkanı veya yetkili birim amiri tarafından, Bayındırlık ve İskân İl Müdürlüğünce düzenlenenlerin ise, Valilikler tarafından onaylanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla söz konusu iş deneyim belgesinin kontrollük hizmetlerinin ve kabulün Şanlıurfa Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından yapıldığı ve bu doğrultuda anılan idare tarafından iş deneyim belgesinin düzenlendiği, yukarıda aktarılan mevzuat hükmüne göre Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından düzenlenen iş deneyim belgelerinin onay makamının Valilik olduğu hususu da göz önüne alındığında, anılan idare tarafından düzenlenen iş deneyim belgesinin onayının Valilik tarafından yapılması gerektiği, ancak söz konusu onayın Şanlıurfa İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından yapıldığı anlaşıldığından, anılan isteklinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık görülmemiştir. Bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

2531 sayılı Kamu Görevinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkında Kanun’un “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu Kanun, genel bütçeye dahil daire, kurum ve kuruluşlar ile katma bütçeli idarelerde, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda, kanunla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan fonlarda, belediyelerde, özel idarelerde 12 Mart 1964 gün ve 440 sayılı ve 12 Mayıs 1964 gün ve 468 sayılı Kanunlar kapsamına giren kuruluşlarda, sermayesinin yarısından fazlası ayrı ayrı veya birlikte Hazinece veya yukarıdaki daire, idare, kurum ve kuruluşlarca karşılanan yerlerde aylık, ücret veya ödenek almak suretiyle görev yapmış olanlar hakkında uygulanır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yasak ve süresi” başlıklı 2’nci maddesinde ise “Birinci madde kapsamına giren yerlerdeki görevlerinden hangi sebeple olursa olsun ayrılanlar, ayrıldıkları tarihten önceki iki yıl içinde hizmetinde bulundukları daire, idare, kurum ve kuruluşlara karşı ayrıldıkları tarihten başlayarak üç yıl süreyle, o daire, idare, kurum ve kuruluştaki görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili konularda doğrudan doğruya veya dolaylı olarak görev ve iş alamazlar, taahhüde giremezler, komisyonculuk ve temsilcilik yapamazlar. Özel kanunlardaki yasaklayıcı hükümler saklıdır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 17.7.3’üncü maddesinde “…2531 sayılı Kamu Görevlerinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkında Kanunun “Yasak ve Süresi” başlıklı 2’nci maddesinde; “Birinci madde kapsamına giren yerlerdeki görevlerinden hangi sebeple olursa olsun ayrılanlar, ayrıldıkları tarihten önceki iki yıl içinde hizmetinde bulundukları daire, idare, kurum ve kuruluşlara karşı ayrıldıkları tarihten başlayarak üç yıl süreyle, o daire, idare, kurum ve kuruluştaki görev ve faaliyet alanlarıyla ilgili konularda doğrudan doğruya veya dolaylı olarak görev ve iş alamazlar, taahhüde giremezler, komisyonculuk ve temsilcilik yapamazlar. Özel kanunlardaki yasaklayıcı hükümler saklıdır.” hükmü yer almaktadır.

Bu maddede getirilmiş olan yasaklama kapsamında sayılmanın ana koşulu, alınacak görev ve işin, girişilecek taahhüdün ya da yapılacak komisyonculuk veya temsilciliğin daha önce hizmetinde bulunulan daire, idare, kurum ve kuruluşa “karşı” doğrudan doğruya veya dolaylı bir görev ve iş, taahhüt, komisyonculuk veya temsilcilik niteliğinde bulunmasıdır. Ancak bu faaliyetin ilgilinin daha önceki görev ve faaliyet alanı ile ilgili olması gereklidir. Dolayısıyla, anılan Kanun kapsamında belirtilen görevlerinden ayrıldıktan sonra özel sektörde faaliyet gösteren kamu görevlileri, Kanunun 2’nci maddesinde belirtilen süre boyunca, yine maddede belirtilen faaliyetlerde bulunamayacaklardır. Ancak bu kişilerin, özel sektörde istekli sıfatını taşıyabilecek bir işletmede personel olarak istihdam edilmesi ve bu işletmenin de personelinin ayrıldığı daire, kurum ve kuruluşun ihalesine girmesi durumunda, anılan personelin, çalışmakta olduğu işletmede bir ortaklığının ya da sermaye bağının bulunmaması durumunda, söz konusu faaliyetin 2531 sayılı Kanunun 2’nci maddesinde belirtilen “doğrudan doğruya veya dolaylı olarak görev ve iş alma, taahhüde girme, komisyonculuk ve temsilcilik yapma” olarak sayılmaması gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

15.10.2015 tarihli ve 2127 sayılı yazı ile Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığından Mehmet Selim Güçlü- İpekyol İnş. Harf. Bet. San. Ltd. Şti İş Ortaklığı’nın özel ortağı Mehmet Selim Güçlü’nün Şanlıurfa Valiliği bünyesinde hangi birimlerde, hangi tarihler arasında görev yaptığına dair bilgileri içeren hizmet çizelgelerinin gönderilmesi talep edilmiştir.

Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığından gelen 21.10.2015 tarihli ve 889 sayılı yazı ekinde söz konusu belgeler gönderilmiştir.

İddia konusu hususa ilişkin bilgi ve belgeler incelendiğinde, Mehmet Selim Güçlü’nün Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nde İnşaat Mühendisi olarak görev yapmakta iken, adı geçen ilgilinin, 27.05.2014 tarihli ve 5742 sayılı görevlendirme yazısı ile Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı’nda geçici görevle görevlendirildiği, ilgili birimin 03.06.2014 tarihli ve 6044 sayılı yazısı ile aynı birimde Yatırım İzleme Şube Müdürü (vekâleten) olarak görevlendirildiği ve bu birimde 25.09.2014 tarihine kadar hizmette bulunduğu anlaşılmış olup, aynı tarihte ilgilinin bu birimdeki görevinin sonlandırıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, Mehmet Selim Güçlü’nün görevinden ayrılmadan önceki iki yıl içinde (03.06.2014-25.09.2014 tarihleri arasında) Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının birimi olan Yatırım İzleme Şube Müdürlüğünde şube müdürü (vekâleten) görev unvanı ile çalıştığı ve adı geçen kişinin 25.09.2014 tarihinde ilgili biriminden ayrılmasının üzerinden üç yıl geçmeden hizmetinde bulunduğu kurumdaki görev ve faaliyet alanıyla ilgili bir konuda ayrıldığı Kurumun (Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı) ihalesine katılmasının 2531 sayılı Kanun’un 2’nci maddesine aykırılık teşkil ettiği anlaşıldığından, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemi yerinde görülmüştür. Bu itibarla, başvuru sahibi isteklinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir…” hükmü,

İdari Şartname’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.7’nci maddesinde “7.7.1. İstekliler, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesi'nin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde; Gazete İdaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir. Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilen ve teyidi yapılabilen ihaleye katılım ve yeterlik belgelerinin internet çıktısı sunulabilir.

7.7.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir...” düzenlemesi yer almaktadır.

1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun dokuzuncu kısmında yer alan “Noterlik işlemlerinin hükümleri” başlıklı 82’nci maddesinde; “Bu kanun hükümlerine göre belgelendirilen işlemler resmi sayılır.

Noterler tarafından bu kısmın ikinci bölümünün hükümlerine göre düzenlenmiş olan hukuki işlemler, sahteliği sabit oluncaya kadar geçerlidir.

Bu kısmın üçüncü bölümü hükümlerine göre noter tarafından yapılan imza onaylaması, onaylanan imzanın ilgiliye ait oluşunu belgelendirme niteliğinde bulunup, hukuki işlemlerin içindekileri kapsamaz. Bu işlemlerde imza ve tarih, sahteliği sabit oluncaya kadar geçerlidir

İkinci ve üçüncü fıkra hükümleri dışında kalan noterlik işlemleri aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir.” hükmü,

Anılan kısmın “Örnek Verme” başlıklı dördüncü bölümünde;

“Belirli bir kısmın örneğini vermek

Madde 96 – İlgili, getirdiği her çeşit kağıdın tamamının veya bir kısmının örneğinin çıkarılmasını istediği takdirde, noter aslındaki şekli korumak şartı ile tamamını veya istenilen kısmı aynen yazar ve iş sahibine istediği kadar örnek verir.

Örneğin dairede saklanması

Madde 97 – Çıkarılan Örneklerden biri ilgiliye imza ettirilerek noter dairesinde saklanır.

İlgilisine verilecek örneklere, bir örneğin dairede saklandığı yazılmakla beraber, geri verilen aslına da bu yolda ayrıca şerh verilerek mühürlenir.

Fotokopi ve benzeri usullerle örnek çıkarma

Madde 98 – Örnek, fotokopi veya benzeri usullerle de çıkarılabilir. Aslında bir bozukluk varsa, tasdik şerhinde açıklama yapılır.” maddeleri,

Noterlik Kanunu Yönetmeliği’nin “Örnek ve kimlere verilebileceği” başlıklı 94’üncü maddesinde; “Örnek, noterlikte yapılmış bir işlemin veya ilgilisince ibraz olunan bir belgenin tamamının veya istenilen kısmının istenildiği kadar, yazı, fotokopi veya benzeri usullerle çıkartılarak aslının aynı olduğuna dair bir şerhi kapsayan ve noterliği mührünü ve görevlinin imzasını taşıyan belgedir….” hükmü,

“Örnek verme şekilleri” başlıklı 95’inci maddesinde;

“a - İbrazdan örnek:

İlgili tarafından ibraz edilip, örneğin çıkartılması ve onaylanması istenilen bir belgenin usulünce örneğinin çıkartılarak verilmesine ibrazdan örnek çıkarma denir.

İbrazdan örneklerin altına (ibraz edilenin aynıdır) ibaresini kapsayan bir şerh konulur.

İbrazdan örnek vermede, örneklerden bir nüshası dairede saklanır. Bu nüshaya ilgilinin imzası (ibraz ettiğim aslına uygundur) şerhinin altına alınır. İbraz edilen aslına örneğin tarih ve yevmiye numarası yazılıp, noter mühürü ile mühürlenir.

Aslında bir bozukluk olan belgelerin, örneklerinde bu bozukluğun açıklanması şarttır.

İbraz olunan belgenin örneği ilgili tarafından dışarda da çıkartılıp, onama için noterliğe ibraz olunabilir.

Bu takdirde örnek ile asıl belge noterlikçe karşılaştırılır. Asıl ve örneğin yekdiğerine uygunluğu şerhte belirtilir.

Her ne suretle olursa olsun çıkartılan örneklerde belgenin belirli bir kısmının örneği de ilgilinin isteği üzerine çıkartılabilir. Bu takdirde bu husus açıkça yazılır.

b - Daireden örnek:

O noterlikte yapılmış bir işlemin ilgilisinin isteği üzerine yeteri kadar örneği çıkartılıp aslına uygunluğu onaylandıktan sonra ilgiliye verilmesine, daireden örnek verme denir.

Cilt bentde saklı işlemin örneği istenilenden bir fazla çıkarılır, bunların altına (işbu örnek dairede saklı …….tarih ve …..yevmiye nolu aslının veya nüshasının aynıdır) şerhi konur. Bu şerhin altına noterlik mührü basılarak, yetkili tarafından imza edilir. Örneğin birinci sayfasının baş tarafına (örnektir) damgası basılır veya yazı ile (örnektir) ibaresi yazılır ve örneğe o günkü tarih ile yeni yevmiye numarası konur. Fazla çıkarılan nüsha dairede saklanır.

Şerhlerde kaç örnek verildiği herhalde belirtilir ve dairede kalan nüshaya ilgilinin imzası alınır.

…

d - Yazıdan başka usullerle örnek çıkarma

İlgili ister veya noter gerekli görürse fotokopi, teksir makinası, fotoğraf veya benzeri usullerle de örnek çıkartılabilir

Bu takdirde, tarifede gösterilen ücretler alınır ve diğer hususlarda yazılı örnek verilmiş gibi hareket olunur….” hükmü,

Türkiye Noterler Birliğinin 01.02.2002 tarihli ve 16 sayılı Genel Yazısında “İLGİ: 29.04.1998 günlü Hukuk 6344-47 sayılı genel yazımız.

İbrazdan örnek verme halinde, Noterlikçe verilen şerhin, Noterlik Kanunu Yönetmeliği’ nin 95 nci maddesi hükümleri çerçevesinde düzenlenmesi gerektiği ilgi genel yazımız ile sizlere duyurulmuştu.

Ancak bazı kurum ve kuruluşlarca tasdik şerhine (aslının aynıdır) ibaresinin konulmasının istendiği ve bazı noterlerce bu şekilde işlem yapıldığı yolundaki başvurular, Yönetim Kurulu’ nun 24.01.2002 günlü toplantısında görüşülmüş,

Yakınmaların önlenmesi ve birlikteliğin temini için ibrazdan örnek verme işlemlerinde noterlikçe verilecek şerhin, Noterlik Kanunu Yönetmeliği’ nin 95 nci maddesi hükümlerine uygun şekilde düzenlenmesi ve uygulamanın bu yönde yapılmasının bir kez daha hatırlatılmasına karar verilmiştir…” açıklaması,

15.04.2002 tarihli ve 39 sayılı Genel Yazısında “İLGİ: 1- 29.04.1998 günlü Hukuk 6344-47 sayılı,

2- 01.02.2002 günlü Hukuk 1955-16 sayılı,

Genel yazılarımız.

İbrazdan örnek verme halinde Noterlikçe verilen şerhin, Noterlik Kanunu Yönetmeliği’nin 95 nci maddesi hükümlerine uygun şekilde düzenlenmesi gerektiği ilgi genel yazılarımız ile sizlere duyurulmuştu.

Ancak, son zamanlarda noterlerce yapılan ibrazdan örnek çıkarma işlemlerinde Noterlik Kanunu Yönetmeliği’nin 95 nci maddesi ile yukarıdaki genel yazılarımıza uygun olarak yapılan ve (ibraz edilenin aynıdır) şeklinde konulan şerhle çıkarılan örnek işlemlerinin bazı kurum ve kuruluşlarca kabul edilmemesi nedeniyle pek çok vatandaşın işlemlerinin muameleye konulmadığı ve bu nedenle bazı ihtilafların doğduğu öğrenilmekle konu, Yönetim Kurulu’nun 03.04.2002 günlü toplantısında yeniden görüşülerek yapılan inceleme sonunda;

…İbraz edilenin ASIL olması koşulu ile, ibrazdan örnek çıkarmak için noterliğe başvuran kişinin yapacağı işlemin niteliğine göre ve talebi alınmak suretiyle işlemin altına (ibraz edilen aslının aynıdır) şeklinde şerh konulması ve noterlik dairesinde alıkonulacak örneğin arkasına da (ibraz ettiğim metin asıl olup, örnek bundan çıkarılmıştır) ibaresi yazılıp altının ilgiliye imzalatılması suretiyle işlem yapılabileceğine…karar verilmiştir…”açıklaması,

Anılan meslek kuruluşunun 04.12.2003 tarih ve 50 sayılı genelgesinde de “İLGİ: 15.04.2002 günlü Hukuk 5964-39 sayılı Genel Yazımız.

Her ne kadar örnek onay işlemleri ile ilgili olarak ilgide gösterilen genel yazı gönderilmiş ise de, bu konudaki tereddütlerin devam ettiği ve bazı ihale makamlarınca (aslına uygundur) şerhinin arandığı, aksine şerhleri içeren belgelerin kabul edilmediği anlaşıldığından konu Yönetim Kurulu'nun 20.11.2003 günlü toplantısında görüşülmüş, ... İbraz edilenin asıl olması koşulu ile ibrazdan örnek çıkarmak için noterliğe başvuran kişinin yapacağı işlemin niteliğine göre ve talebi alınmak suretiyle işlemin altına (iş bu suret aslına uygundur), şeklinde şerh konulması ve noterlik dairesinde alıkonulacak örneğin arkasına da (ibraz ettiğim aslına uygundur) ibaresi yazılıp altının ilgiliye imzalatılması suretiyle işlem yapılabileceğine... karar verilmiştir…” açıklaması yer almaktadır.

Diğer taraftan daha önce aynı konuya ilişkin olarak yapılan bir incelemeye esas olmak üzere Kurum Türkiye Noterler Birliği’ne 04.03.2010 tarih ve 474/2926 sayılı yazı ile “Ankara 2. Noterliği tarafından yapılmış nihai onayın kamu ihale mevzuatı anlamında, suret veya fotokopisi görülerek yapılmış bir onay olarak mı yoksa belgenin aslına uygunluğuna yönelik yapılmış bir onay olarak mı değerlendirilmesi gerektiği hususunda” görüş sorulmuş olup, Türkiye Noterler Birliği tarafından gönderilen 19.03.2010 tarih ve 6374 sayılı yazıda, işlem aslının Ankara 5. Noterliğinde yapılması, örneğinin de aynı noterlikçe çıkarılması ve bu örneğinde Adana 2. Noterliğince görülerek suret verilmesi nedeniyle bu onaylama işleminin belgenin aslına uygun olduğuna dair yapılmış bir onay niteliğinde olduğu ifade edilmiştir.

Dolayısıyla başka bir noterlikçe aslı görülerek usulüne uygun şekilde çıkarılmış örnek veya suret Noterlik Kanunu’nun 82’nci maddesinde gereği aksi sabit oluncaya kadar geçerli bir belge olduğundan bu örnek üzerinden başka bir noterlikçe suret verilmesi işleminin belgenin aslına uygun olduğuna dair yapılmış bir onay niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından iddia konusu hususlara ilişkin olarak, Tahir Kıymaz - Seyhanlı İnşaat Elektrik Tekstil Temizlik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan belgelerin uygunluğunun incelenebilmesi amacıyla, ihaleyi düzenleyen idareden ihale işlem dosyası içerisinde yer alan Tahir Kıymaz tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan mezuniyet diploması istenilmiş olup, anılan idarenin 01.09.2015 tarihli ve 784 sayılı yazı ekinde söz konusu belgeler gönderilmiştir.

Tahir Kıymaz - Seyhanlı İnşaat Elektrik Tekstil Temizlik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Tahir Kıymaz tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan mezuniyet diploması incelendiğinde; söz konusu belgenin üzerinde Şanlıurfa 3. Noterliğince 20.04.2015 tarih ve 15897 yevmiye numarası ile tasdik edildiği, söz konusu belge üzerinde “İlgilisi tarafından ibraz olunan tasdikli örneğinin aynı olup, bir örneği ilgilisine imza ettirilerek dairemde alıkonulmuş 3 örneği de ilgilisine verilmiştir.” ve “Örnek” ifadelerinin bulunduğu ve belgenin bu şekilde onaylandığı görülmüştür.

Ayrıca söz konusu belgenin uygunluğunun incelenebilmesi amacıyla Şanlıurfa 3. Noterliği’nden 18.09.2015 tarihli ve 2008 sayılı yazı ile bilgi ve belge talep edilmiş olup anılan Noterlk tarafından gönderilen 18.09.2015 tarihli ve 467 sayılı cevabi yazı içeriğinde “…Yapılan diploma tasdiki daha önce 21.10.2014 tarihinde 3510 yevmiye no ile Doğubeyazıt 2. Noterliği’nden tasdik edilen bir işlem olup, Noterlik Kanunu’nda suretinden tasdik yapılamaz şeklinde bir hükümde bulunmamaktadır…” şeklinde açıklamalar yer almaktadır.

Bu çerçevede, pilot ortak Tahir Kıymaz tarafından teklif ekinde idareye sunulmuş olan ilgiliye ait diplomanın üzerinde yer alan “tasdikli örneğinin aynı olup” şeklinde onayın bulunması anılan belgenin aslının aynı olduğu anlamına geldiği ve geçerli olduğu, idarece söz konusu belgelerin kabul edilmemesinin yerinde olmadığı anlaşılmış olsa da söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirilmeye alınmasının sınır değer üzerindeki etkisinin sınır değerin altında ve üzerinde kalan istekliler açısından sonucu değiştirmeyeceği dolayısıyla başvuru sahibi lehine sonuç doğurmayacağı anlaşıldığından şikâyetin reddine karar verilmesinin yerinde olacağı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde “…h) İş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işi ihalelerine başvurularında, toplam süresi onbeş yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl, yüzyirmiikibinüçyüzseksenyedi Yeni Türk Lirası (Yüzseksenaltıbin dörtyüzkırkbeş Türk Lirası)* olarak hesaplanmak üzere 10 uncu madde kapsamındaki benzer iş deneyimi olarak dikkate alınır. Bu süre iş deneyimi bulunan mimar ve mühendisler için uygulanmaz. Bu bent kapsamında elde edilen deneyim mühendis ve mimarın beş yıldır en az % 51 hissesine sahip olduğu tüzel kişiler tarafından da kullanılabilir” hümü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “…(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan

…(12) Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mühendis veya mimarların mezuniyet belgeleri ile ihalelere katılmaları” başlıklı 43’üncü maddesinde “…3.2. Mezuniyet tarihinden sonra geçen süre on beş yıldan fazla olan mühendis ve mimarların, on beş yıldan fazla mezuniyet sürelerinin de değerlendirilebilmesi ebilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sunulan mühendis veya mimara ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesi (iş bitirme, iş durum, iş denetleme, iş yönetme) sunulması gerekli olup, iş deneyim belgesi sunulmaması durumunda mezuniyet tarihinden sonra geçen sürenin on beş yıldan fazlası dikkate alınmayacaktır. Bu kapsamda sunulacak iş deneyim belgesine konu işin, geçici kabul tarihinin veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin % 80’ine ulaştığı tarihin, ihale ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde olması koşulu aranmaz” açıklaması yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede idarece, istekli Okuyan İnş. Tic. ve San. A.Ş. adına düzenlenen İş Bitirme Belgesi’nin tasfiye kabul tarihinin (23.05.1997) Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 39.2’nci maddesinin (a) bendinde yer alan “…İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan” açıklaması uyarınca belirlenen 15 yıllık süreyi aştığı tespit edildiğinden anılan belgenin geçersiz kabul edildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda, mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Öte yandan istekli Okuyan İnş. Tic. ve San. A.Ş. tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla İnşaat Y. Mühendisi İbrahim Halil Okuyan’a ait mezuniyet belgesi ile bu belgenin tamamının değerlendirmeye alınması için Kabulü 23.05.1997 tarihinde yapılan yapım işine ait Okuyan İnş. Tic. ve San. A.Ş. adına düzenlenen İş Bitirme Belgesi sunulduğu görülmüştür.

Dolayısıyla İş Bitirme Belgesi’nin mezuniyet belgesi sahibine ait olmadığı anlaşıldığından, iş deneyim belgesi değerlendirmesi aşamasında, idarece söz konusu mezuniyet belgesinin ilk onbeş yılının dikkate alınması (15x186.445,00=2.796.675,00) ve bu tutarın anılan isteklinin teklif bedelinin 8.598.500,00 TL olduğu dikkate alındığında, İdari Şartname’de istenilen tutarı (8.598.500,00x0,80=6.878.800,00) sağlamadığından bahisle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ile ilgili yapılan işlemlerde mevzuata aykırı bir husus bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki birinci ve üçüncü iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci ve ikinci iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Birinci iddia kapsamında yapılan incelemeye göre;

Başvuruya konu ihale Şanlıurfa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “Şanlıurfa Merkez 24 Derslikli Sosyal Bilimler Lisesi, 200 Kişilik Pansiyon ve Spor Salonu İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenleme Yapım İşi” olup, ihalede 26 adet ihale dokümanı satın alındığı, 29.04.2015 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 18 isteklinin katıldığı, idarece yapılan değerlendirme 13 isteklinin teklifinin çeşitli gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı, 29.05.2015 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Baydemir Müh. İnş. Temz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin birinci iddiasında konu ettiği istekli Gürkan Yapı Tic. San. Ltd. Şti.’nin teklifinin de “İş deneyim belgesinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 43’ üncü maddesinin ikinci fıkrasına aykırı olduğu” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “ İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar” başlıklı 43’üncü maddesinde “(1) İş deneyim belgeleri; yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak, Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumlan hariç) gerçekleştirilen işler için, iş sahibi tarafından düzenlenir ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanır.

(2) Gerçek kişilere veya yukarıda belirtilenler dışındaki tüzel kişilere gerçekleştirilen işler için, belediye sınırları veya mücavir alan içinde ilgili belediye tarafından, belediye sınırları veya mücavir alan dışında ilgili bayındırlık ve iskan il müdürlüğü tarafından, ilgili mevzuatı uyarınca yapı denetimi veya kabulü bunların dışındaki kuruluşlar tarafından yapılan işlerde ise bu mevzuat uyarınca yetkilendirilmiş kurumlar tarafından düzenlenir. Belediyenin ilgili birimi tarafından düzenlenen iş deneyim belgeleri belediye başkanı veya yetkili birim amiri tarafından, bayındırlık ve iskan il müdürlüğünce düzenlenenler ise, valilik tarafından onaylanır. ” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş deneyim belgelerinin düzenlenmesi ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “40.1. Yönetmeliğin “İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar” başlıklı 43 üncü maddesinde; iş deneyim belgelerini düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar ile düzenlenen belgeleri onaylamaya yetkili kişiler belirtilmiştir. İş deneyim belgelerinin; Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olarak düzenlenmesi, iş deneyim belgesini onaylamaya yetkili kişi tarafından, isim ve unvanı belirtilmek suretiyle imzalanması ve mühürlenmesi gerekmektedir...” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik hükmü uyarınca gerçek kişilere veya anılan Yönetmelik’in 43’üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtilenler dışındaki tüzel kişilere gerçekleştirilen işler için, belediye sınırları veya mücavir alan içinde ilgili belediye tarafından düzenlenip, düzenlenen iş deneyim belgesinin belediye başkanı veya yetkili birim amiri tarafından onaylanması, belediye sınırları veya mücavir alan dışında ise ilgili çevre ve şehircilik il müdürlüğü tarafından iş deneyim belgesinin düzenlenmesi, düzenlenen iş deneyim belgesinin valilik tarafından onaylanması gerekmekle birlikte, ilgili mevzuatı uyarınca yapı denetimi veya kabulü bunların dışındaki kuruluşlar tarafından yapılan işlerde ise bu mevzuat uyarınca iş deneyim belgesinin yetkilendirilmiş kurumlar tarafından düzenlenmesi gerekmektedir.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde istekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması istenilmiştir.

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin reddedileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

İddiaya konu Gürkan Taah. Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunulan belge incelendiğinde; bahse konu belgenin Şanlıurfa Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından 28.12.2012 tarihinde düzenlendiği, belgede esas işin adının “Şanlıurfa Merkez 1 adet 24 Derslikli Endüstri Meslek Lisesi 1 adet 200 Kişilik Öğrenci yurdu, 2 adet Atölye, 1 adet Çok Amaçlı Spor Salon ve 2 adet Basketbol Sahası Yapım İnşaatı İşi” olduğu, esas işin sözleşme tarihinin 20.01.2012, geçici kabul tarihinin 30.11.2012 belge tutarının ise 10.017.142,71 TL olduğu, TL olarak belirtildiği, diğer taraftan söz konusu belgenin olur kısmının Şanlıurfa İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından onaylandığı, ayrıca anılan belgede Şanlıurfa Çevre ve Şehircilik İl Müdür Yardımcısı M. Şahin CANBAZ’ında imzasının yer aldığı görülmüştür.

Gürkan Taah. Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Ayhan Şahenk Vakfı arasında imzalanan iş deneyim belgesine konu işe dayanak olan 20.01.2012 tarihli sözleşme incelendiğinde;

1’inci maddesinde “Bir taraftan Emirgan Mah. Koru Yolu Cad. No:21 24467 Sarıyer / İSTANBUL adresinde yerleşik Ayhan Şahenk Vakfı (işbu sözleşmede işveren olarak anılacaktır) İLE DİĞER TARAFTAN Yunus Emre Cad. Kuşçuoğlu Apt. Altı No: 65 Şanlıurfa adresinde kurulu Gürkan Taah. Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. (işbu sözleşmede yüklenici olarak anılacaktır) arasında aşağıdaki şartlar tahtında işbu sözleşme akdolunmuştur” düzenlemesi,

“Sözleşmenin Konusu” başlıklı 2’nci maddesinde “YÜKLENİCİ işbu sözleşme kapsamında; işverenin bağış yoluyla Milli Eğitim Bakanlığı Şanlıurfa ili Milli Eğitim Müdürlüğüne(bundan böyle ÎDARE olarak anılacaktır) yapımını taahhüt etmiş olduğu Şanlıurfa ili, Merkez İlçesi, Direkli mahallesinde, 783 ada, 296 parselde bulunan arsaya, 1 Adet MEB.2008.D2)RA TİP 24 Derslikli Endüstri Meslek Lisesi, 1 Adet MEB.2004.56 200 kişilik öğrenci yurdu, 2 Adet MEB. 2000.10487 Atölye, 1 Adet Çok Amaçlı Spor Salonu ve 2 basketbol sahası inşaatı işlerinin ekli İŞVEREN' ce ve Milli Eğitim Bakanlığınca onaylı proje ve şartnamelere göre malzemelerinin teminini, şantiyeye nakliyesini, işçiliği ve montajını, her türlü ekipman ile yardımcı malzemelerinin teminini ve geçici kabul ve kafi kabul'ün İŞVEREN'e ve Milli Eğitim Bakanlığı'na teminini ve işbu sözleşmede taahhüt ettiği tüm yükümlülükleri(hepsi bundan böyle kısaca "İş" olarak anılacaktır) anahtar teslimi götürü bedel esasına göre üstlenmiştir.

YÜKLENİCİ bu sözleşmenin mevzuunu teşkil eden işleri, bu sözleşme ve eklerindeki şartlara uygun olarak yapmayı kabul ve taahhüt etmiştir. Anahtar teslimi götürü Sözleşme bedeli KDV dahil 8.836.000.-TL (SekizmilyonsekizyüzotuzaltıbinTürkLirası)dir. YÜKLENİCİ, ödemelerin sözleşme ekinde yeralan fiyatlar üzerinden hesaplanarak hakedişlerle yapılacağını, ancak hakedişlerin toplamının maksimum götürü bedeli geçmeyeceğini, proje değişiklikleri hususunda önceden İŞVEREN'den yazılı onay almadan herhangi bir iş için hernenam altında olursa olsun ilave bir bedel talep etmeye hak kazanmayacağını beyan, kabul ve taahhüd eder.

Sözleşme konusu işin Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından kontrol ve kabulü esas olup, Milli Eğitim Müdürlüğünce inşaat kabulleri yapılmadığı sürece işin kabul edilmemiş sayılacağı, işverenin vereceği kabul ve onayları ile hakediş ödemelerinin yapılmasının işin kabulü anlamına gelmediği yüklenici önceden beyan, kabul ve taahhüt eder’’ düzenlemesi,

“İşin Kontrolü” başlıklı 3.9’uncu maddesinde “3.9.1.İşin projelere, şartnamelere, yürürlükteki standart ve nizamlara, fen icaplarına ve özel şartlara uygun yapılıp yapılmadığının kontrolü İŞVEREN tarafından vazifelendirilecek Şantiye Yetkilileri tarafından yapılacaktır. Bu sözleşmedeki KONTROLLÜK sözcüğü bu ekibin herbir bireyini ifade etmektedir. ” düzenlemesi,

“Ödemeler, Mali Hükümler” başlıklı 3.17’nci maddesinde “3.17.1. Ödemeler anahtar teslimi götürü bedel esasıyla hakediş tanzimi suretiyle yapılacaktır. Hakedişler her ay sonu imalat ve sözleşme eki pursantaj usulü ödeme listesinde belirlenen oranlar dikkate alınarak tanzim edilecektir. Ancak; YÜKLENİCİ hakedişlerin toplamının anahtar teslimi azami götürü, bedeli geçmeyeceğini, proje değişiklikleri hususunda önceden İŞVEREN'den yazılı onay almadan, herhangi bir iş için hernenam altında olursa olsun ilave bir bedel talep etmeye hak kazanmayacağını beyan, kabul ve taahhüd eder. KONTROLLÜK tarafından 15 gün içerisinde onaylanan hakedişler onay tarihini takip eden 10 takvim günü içinde tediye olunur. Hakediş faturası hakedişin KONTROLLÜK ve İŞVEREN onayını takiben tanzim edilerek ödemeden önce İŞVEREN'e teslim edilecektir. ” düzenlemesi,

“Geçici ve Kesin Kabul” başlıklı 3.24’üncü maddesinde “Kabuller Bayındırlık Genel Şartnamesi hükümlerine uygun olarak yapılacaktır. Kesin(kat'i) kabul, geçici kabul tarihinden itibaren 12 ay sonunda yapılacaktır. Kabullerde İŞVEREN'in onayı esas olarak kabul edilmiştir. ” düzenlemesi,

“İhtilafların Halli” başlıklı 3.30’uncu maddesinde “Bu sözleşmenin uygulanmasından doğan ihtilaflar için, İstanbul Merkez Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olacaktır.’’ düzenlemesi,

“Sözleşmenin Ekleri” başlıklı 3.32’nci maddesinde “...bu sözleşme Kamu İhale Kanunun ve/veya Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi değildir. ...” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan sözleşme maddelerine göre; iş deneyim belgesine konu işin taraflarının işveren sıfatıyla Ayhan Şahenk Vakfı, yüklenici sıfatıyla Gürkan Taah. Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, dolayısıyla her iki tarafında özel hukuk tüzel kişisi olduğu, söz konusu işin mali desteğinin işveren tarafından sağlanacağı ve daha sonra yapının bağış yoluyla Şanlıurfa İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne teslim edileceği, dolayısıyla okulun yapımında herhangi bir kamu kaynağının kullanılmadığını anlaşılmıştır. Bu nedenle, söz konusu yapımı tamamlanan işin bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak, Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumlan hariç) gerçekleştirilen islerden olmadığı, yani, söz konusu işin özel hukuk tüzel kişisine gerçekleştirilen bir yapım işin olduğu ve bu nedenle söz konusu işin sonunda düzenlenecek olan iş deneyim belgesinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar” başlıklı 43’üncü maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde düzenlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, yukarıda aktarılan Yönetmelik’in 43’üncü maddesinin ikinci fıkrası göz önüne alındığında, yapımı gerçekleştirilen işin belediye sınırları veya mücavir alan içinde olması durumunda ilgili Belediye tarafından, belediye sınırları veya mücavir alan dışında olması durumunda ilgili Bayındırlık ve İskân İl Müdürlüğü tarafından, ilgili mevzuatı uyarınca yapı denetimi veya kabulü bunların dışındaki kuruluşlar tarafından yapılan iş olması durumunda ise bu mevzuat uyarınca yetkilendirilmiş kurumlar tarafından düzenlenmesi gerektiği şeklinde üç farklı durumda iş deneyim belgesi düzenlenmesi hususunun belirlendiği, ayrıca söz konusu fıkranın devamında ise onay makamına ilişkin düzenlemenin yapıldığı anlaşılmış olup, anılan fıkraya göre göre belediyenin ilgili birimi tarafından düzenlenen iş deneyim belgelerinin belediye başkanı veya yetkili birim amiri tarafından, Bayındırlık ve İskân İl Müdürlüğünce düzenlenenlerin ise valilikler tarafından onaylanması gerektiği,

Yine, yukarıda aktarılan mevzuat hükmüne göre ilgili mevzuatı uyarınca yapı denetimi veya kabulü bunların dışındaki kuruluşlar tarafından yapılan işlerde ise bu mevzuat uyarınca yetkilendirilmiş kurumlar tarafından düzenlenecek olan iş deneyim belgesi noktasında da bir ayrıma gidilmesi gerektiği, yani yapımı gerçekleştirilen iş şayet, belediye sınırları veya mücavir alan içinde, ancak yapı denetimi veya kabulü ilgili belediye dışındaki başka bir kuruluş tarafından yapılması durumunda yapı denetimi veya kabulünü yapan kuruluş tarafından düzenlenmesi, yapımı gerçekleştirilen iş belediye sınırları veya mücavir alan dışında, ancak yapı denetimi veya kabulü ilgili Bayındırlık ve İskân İl Müdürlüğü dışında başka bir kuruluş tarafından yapılması durumunda yapı denetimi veya kabulünü yapan kuruluş tarafından düzenlenmesi gerektiği şeklinde iki kısma ayrılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, söz konusu aktarılan ilgili kısma ait hükmün son kısmında sadece yetkilendirilmiş kurumlar tarafından düzenlenir1’ ifadesinin aktarıldığı, yani ayrıca bir onay makamının belirtilmediği anlaşılmaktadır.

Bu doğrultuda, iş deneyim belgesine konu işe ait bilgi ve belgeler incelendiğinde; sözleşme konusu işin Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından kontrol ve kabulü esas olduğu, Milli Eğitim Müdürlüğünce inşaat kabulleri yapılmadığı sürece işin kabul edilmemiş sayılacağı, işverenin vereceği kabul ve onayları ile hakediş ödemelerinin yapılmasının işin kabulü anlamına gelmediğinin ifade edildiği, dolayısıyla iş deneyim belgesine konu işin kontrol ve kabul işlerinin söz konusu sözleşme kapsamında Şanlıurfa İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bırakıldığı, ancak yukarıda aktarılan Şanlıurfa İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 23.01.2012 tarih ve 2474 sayılı yazısı ile Ayhan Şahenk Vakfı tarafından yaptırılan okulun inşaatının kontrollüğünün Şanlıurfa Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce yaptırılmasının istenildiği, bu çerçevede, anılan idareler arasında bu işe ilişkin bir düzenleme yapıldığı sonucuna varıldığı, bu doğrultuda ve söz konusu yazıya istinaden anılan Kurum tarafından iş deneyim belgesine konu işin kontrollüğü ve kabulün yapıldığı,

Ayrıca, anılan Kurum tarafından kabulü yapılan işe ilişkin geçici kabul ve kesin kabul tutanakları incelendiğinde, söz konusu tutanakların anılan Kurum tarafından hazırlandığı, ancak işe ait Geçici Kabul tutanağının onay makamının Şanlıurfa İl Milli Eğitim Müdürlüğü olduğu görülmüştür.

Bu çerçevede, iş deneyim belgesi değerlendirildiğinde, mevzuatta söz konusu özel duruma ilişkin bir düzenleme yer almasa da, yapımı gerçekleştirilen işin kontrollük ve kabul işlemlerinin sözleşme düzenlemeleri uyarınca Şanlıurfa İl Milli Eğitim Müdürlüğünce yapılması gerektiği, ancak bu işlemin anılan Kurumun yukarıda aktarılan ilgili yazısı doğrultusunda Şanlıurfa Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne bırakıldığı, diğer taraftan, söz konusu işe ait geçici kabulün Şanlıurfa Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş olması ve Şanlıurfa İl Milli Eğitim Müdürlüğünce onaylanması, ayrıca, hakediş raporları, hakediş icmali, kesin hesap fişi, ödemeler icmaline ilişkin belgeler incelendiğinde, söz konusu belgelerin düzenleme kısmının Şanlıurfa Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce yapıldığı ve Şanlıurfa İl Milli Eğitim Müdürlüğünce onaylandığı, bu haliyle söz konusu sözleşme doğrultusunda ve söz konusu sözleşmenin sınırları dışına çıkılmadan bu onayların yapıldığı, diğer taraftan Şanlıurfa Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce bu işin denetiminin, kontrolünün ve bu bağlamda kabulünün yapılması hususunda herhangi bir engelin bulunmadığı, dolayısıyla söz konusu iş kapsamında düzenlenecek iş deneyim belgesinin anılan İdare tarafından düzenlenmesi noktasında da bir engel bulunmadığı, Şanlıurfa İl Milli Eğitim Müdürlüğünce imza altına alınan bu belge üzerindeki olur kısmının ise anılan belgenin geçerliliği noktasında bir onay olduğu sonucuna varıldığı, diğer taraftan başvuruya konu iş deneyim belgesi üzerinde yer alan belge tutarı, sözleşme tarihi gibi diğer bilgiler de karşılaştırıldığında, belge konusu işin yapımı konusunda herhangi bir tereddüt oluşmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde, anılan istekli adına düzenlenmiş olan ve bahse konusu ihalede sunulan iş deneyim belgesinin bu şekilde düzenlenmesinde bir aykırılığın olmadığı değerlendirildiğinden Gürkan Taah. Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Üçüncü iddia kapsamında yapılan incelemeye göre;

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir…” hükmü,

İdari Şartnamenin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.7’nci maddesinde “7.7.1. İstekliler, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesi'nin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde; Gazete İdaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir. Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilen ve teyidi yapılabilen ihaleye katılım ve yeterlik belgelerinin internet çıktısı sunulabilir.

7.7.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir...” düzenlemesi yer almaktadır.

1512 sayılı Noterlik Kanunu’nun dokuzuncu kısmında yer alan “Noterlik işlemlerinin hükümleri” başlıklı 82’nci maddesinde; “Bu kanun hükümlerine göre belgelendirilen işlemler resmi sayılır.

Noterler tarafından bu kısmın ikinci bölümünün hükümlerine göre düzenlenmiş olan hukuki işlemler, sahteliği sabit oluncaya kadar geçerlidir.

Bu kısmın üçüncü bölümü hükümlerine göre noter tarafından yapılan imza onaylaması, onaylanan imzanın ilgiliye ait oluşunu belgelendirme niteliğinde bulunup, hukuki işlemlerin içindekileri kapsamaz. Bu işlemlerde imza ve tarih, sahteliği sabit oluncaya kadar geçerlidir

İkinci ve üçüncü fıkra hükümleri dışında kalan noterlik işlemleri aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir.” hükmü,

Anılan kısmın “Örnek Verme” başlıklı dördüncü bölümünde;

“Belirli bir kısmın örneğini vermek

Madde 96 – İlgili, getirdiği her çeşit kağıdın tamamının veya bir kısmının örneğinin çıkarılmasını istediği takdirde, noter aslındaki şekli korumak şartı ile tamamını veya istenilen kısmı aynen yazar ve iş sahibine istediği kadar örnek verir.

Örneğin dairede saklanması

Madde 97 – Çıkarılan Örneklerden biri ilgiliye imza ettirilerek noter dairesinde saklanır.

İlgilisine verilecek örneklere, bir örneğin dairede saklandığı yazılmakla beraber, geri verilen aslına da bu yolda ayrıca şerh verilerek mühürlenir.

Fotokopi ve benzeri usullerle örnek çıkarma

Madde 98 – Örnek, fotokopi veya benzeri usullerle de çıkarılabilir. Aslında bir bozukluk varsa, tasdik şerhinde açıklama yapılır.” maddeleri,

Noterlik Kanunu Yönetmeliğinin “Örnek ve kimlere verilebileceği” başlıklı 94’üncü maddesinde; “Örnek, noterlikte yapılmış bir işlemin veya ilgilisince ibraz olunan bir belgenin tamamının veya istenilen kısmının istenildiği kadar, yazı, fotokopi veya benzeri usullerle çıkartılarak aslının aynı olduğuna dair bir şerhi kapsayan ve noterliği mührünü ve görevlinin imzasını taşıyan belgedir….” hükmü,

“Örnek verme şekilleri” başlıklı 95’inci maddesinde;

“a - İbrazdan örnek:

İlgili tarafından ibraz edilip, örneğin çıkartılması ve onaylanması istenilen bir belgenin usulünce örneğinin çıkartılarak verilmesine ibrazdan örnek çıkarma denir.

İbrazdan örneklerin altına (ibraz edilenin aynıdır) ibaresini kapsayan bir şerh konulur.

İbrazdan örnek vermede, örneklerden bir nüshası dairede saklanır. Bu nüshaya ilgilinin imzası (ibraz ettiğim aslına uygundur) şerhinin altına alınır. İbraz edilen aslına örneğin tarih ve yevmiye numarası yazılıp, noter mühürü ile mühürlenir.

Aslında bir bozukluk olan belgelerin, örneklerinde bu bozukluğun açıklanması şarttır.

İbraz olunan belgenin örneği ilgili tarafından dışarda da çıkartılıp, onama için noterliğe ibraz olunabilir.

Bu takdirde örnek ile asıl belge noterlikçe karşılaştırılır. Asıl ve örneğin yekdiğerine uygunluğu şerhte belirtilir.

Her ne suretle olursa olsun çıkartılan örneklerde belgenin belirli bir kısmının örneği de ilgilinin isteği üzerine çıkartılabilir. Bu takdirde bu husus açıkça yazılır.

b - Daireden örnek:

O noterlikte yapılmış bir işlemin ilgilisinin isteği üzerine yeteri kadar örneği çıkartılıp aslına uygunluğu onaylandıktan sonra ilgiliye verilmesine, daireden örnek verme denir.

Cilt bentde saklı işlemin örneği istenilenden bir fazla çıkarılır, bunların altına (işbu örnek dairede saklı …….tarih ve …..yevmiye nolu aslının veya nüshasının aynıdır) şerhi konur. Bu şerhin altına noterlik mührü basılarak, yetkili tarafından imza edilir. Örneğin birinci sayfasının baş tarafına (örnektir) damgası basılır veya yazı ile (örnektir) ibaresi yazılır ve örneğe o günkü tarih ile yeni yevmiye numarası konur. Fazla çıkarılan nüsha dairede saklanır.

Şerhlerde kaç örnek verildiği herhalde belirtilir ve dairede kalan nüshaya ilgilinin imzası alınır.

…

d - Yazıdan başka usullerle örnek çıkarma

İlgili ister veya noter gerekli görürse fotokopi, teksir makinası, fotoğraf veya benzeri usullerle de örnek çıkartılabilir

Bu takdirde, tarifede gösterilen ücretler alınır ve diğer hususlarda yazılı örnek verilmiş gibi hareket olunur….” hükmü,

Türkiye Noterler Birliğinin 01.02.2002 tarihli ve 16 sayılı Genel Yazısında “İLGİ: 29.04.1998 günlü Hukuk 6344-47 sayılı genel yazımız.

İbrazdan örnek verme halinde, Noterlikçe verilen şerhin, Noterlik Kanunu Yönetmeliği’ nin 95 nci maddesi hükümleri çerçevesinde düzenlenmesi gerektiği ilgi genel yazımız ile sizlere duyurulmuştu.

Ancak bazı kurum ve kuruluşlarca tasdik şerhine (aslının aynıdır) ibaresinin konulmasının istendiği ve bazı noterlerce bu şekilde işlem yapıldığı yolundaki başvurular, Yönetim Kurulu’ nun 24.01.2002 günlü toplantısında görüşülmüş,

Yakınmaların önlenmesi ve birlikteliğin temini için ibrazdan örnek verme işlemlerinde noterlikçe verilecek şerhin, Noterlik Kanunu Yönetmeliği’ nin 95 nci maddesi hükümlerine uygun şekilde düzenlenmesi ve uygulamanın bu yönde yapılmasının bir kez daha hatırlatılmasına karar verilmiştir…” açıklaması,

15.04.2002 tarihli ve 39 sayılı Genel Yazısında “İLGİ: 1- 29.04.1998 günlü Hukuk 6344-47 sayılı,

2- 01.02.2002 günlü Hukuk 1955-16 sayılı,

Genel yazılarımız.

İbrazdan örnek verme halinde Noterlikçe verilen şerhin, Noterlik Kanunu Yönetmeliği’nin 95 nci maddesi hükümlerine uygun şekilde düzenlenmesi gerektiği ilgi genel yazılarımız ile sizlere duyurulmuştu.

Ancak, son zamanlarda noterlerce yapılan ibrazdan örnek çıkarma işlemlerinde Noterlik Kanunu Yönetmeliği’nin 95 nci maddesi ile yukarıdaki genel yazılarımıza uygun olarak yapılan ve (ibraz edilenin aynıdır) şeklinde konulan şerhle çıkarılan örnek işlemlerinin bazı kurum ve kuruluşlarca kabul edilmemesi nedeniyle pek çok vatandaşın işlemlerinin muameleye konulmadığı ve bu nedenle bazı ihtilafların doğduğu öğrenilmekle konu, Yönetim Kurulu’nun 03.04.2002 günlü toplantısında yeniden görüşülerek yapılan inceleme sonunda;

…İbraz edilenin ASIL olması koşulu ile, ibrazdan örnek çıkarmak için noterliğe başvuran kişinin yapacağı işlemin niteliğine göre ve talebi alınmak suretiyle işlemin altına (ibraz edilen aslının aynıdır) şeklinde şerh konulması ve noterlik dairesinde alıkonulacak örneğin arkasına da (ibraz ettiğim metin asıl olup, örnek bundan çıkarılmıştır) ibaresi yazılıp altının ilgiliye imzalatılması suretiyle işlem yapılabileceğine…karar verilmiştir…” açıklaması,

Anılan meslek kuruluşunun 04.12.2003 tarih ve 50 sayılı genelgesinde de “İLGİ: 15.04.2002 günlü Hukuk 5964-39 sayılı Genel Yazımız.

Her ne kadar örnek onay işlemleri ile ilgili olarak ilgide gösterilen genel yazı gönderilmiş ise de, bu konudaki tereddütlerin devam ettiği ve bazı ihale makamlarınca (aslına uygundur) şerhinin arandığı, aksine şerhleri içeren belgelerin kabul edilmediği anlaşıldığından konu Yönetim Kurulu'nun 20.11.2003 günlü toplantısında görüşülmüş, ... İbraz edilenin asıl olması koşulu ile ibrazdan örnek çıkarmak için noterliğe başvuran kişinin yapacağı işlemin niteliğine göre ve talebi alınmak suretiyle işlemin altına (iş bu suret aslına uygundur), şeklinde şerh konulması ve noterlik dairesinde alıkonulacak örneğin arkasına da (ibraz ettiğim aslına uygundur) ibaresi yazılıp altının ilgiliye imzalatılması suretiyle işlem yapılabileceğine... karar verilmiştir…” açıklaması yer almaktadır.

Diğer taraftan daha önce aynı konuya ilişkin olarak yapılan bir incelemeye esas olmak üzere Kurum Türkiye Noterler Birliği’ne 04.03.2010 tarih ve 474/2926 sayılı yazı ile “Ankara 2. Noterliği tarafından yapılmış nihai onayın kamu ihale mevzuatı anlamında, suret veya fotokopisi görülerek yapılmış bir onay olarak mı yoksa belgenin aslına uygunluğuna yönelik yapılmış bir onay olarak mı değerlendirilmesi gerektiği hususunda” görüş sorulmuş olup, Türkiye Noterler Birliği tarafından gönderilen 19.03.2010 tarih ve 6374 sayılı yazıda, işlem aslının Ankara 5. Noterliğinde yapılması, örneğinin de aynı noterlikçe çıkarılması ve bu örneğinde Adana 2. Noterliğince görülerek suret verilmesi nedeniyle bu onaylama işleminin belgenin aslına uygun olduğuna dair yapılmış bir onay niteliğinde olduğu ifade edilmiştir.

Dolayısıyla başka bir noterlikçe aslı görülerek usulüne uygun şekilde çıkarılmış örnek veya suret Noterlik Kanunu’nun 82’nci maddesinde gereği aksi sabit oluncaya kadar geçerli bir belge olduğundan bu örnek üzerinden başka bir noterlikçe suret verilmesi işleminin belgenin aslına uygun olduğuna dair yapılmış bir onay niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından iddia konusu hususlara ilişkin olarak, Tahir Kıymaz - Seyhanlı İnşaat Elektrik Tekstil Temizlik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan belgelerin uygunluğunun incelenebilmesi amacıyla, ihaleyi düzenleyen idareden ihale işlem dosyası içerisinde yer alan Tahir Kıymaz tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan mezuniyet diploması istenilmiş olup, anılan idarenin 01.09.2015 tarihli ve 784 sayılı yazı ekinde söz konusu belgeler gönderilmiştir.

Tahir Kıymaz - Seyhanlı İnşaat Elektrik Tekstil Temizlik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Tahir Kıymaz tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan mezuniyet diploması incelendiğinde; söz konusu belgenin üzerinde Şanlıurfa 3. Noterliğince 20.04.2015 tarih ve 15897 yevmiye numarası ile tasdik edildiği, söz konusu belge üzerinde “İlgilisi tarafından ibraz olunan tasdikli örneğinin aynı olup, bir örneği ilgilisine imza ettirilerek dairemde alıkonulmuş 3 örneği de ilgilisine verilmiştir.” ve “Örnek” ifadelerinin bulunduğu ve belgenin bu şekilde onaylandığı görülmüştür.

Ayrıca söz konusu belgenin uygunluğunun incelenebilmesi amacıyla Şanlıurfa 3. Noterliği’nden 18.09.2015 tarihli ve 2008 sayılı yazı ile bilgi ve belge talep edilmiş olup anılan Noterlik tarafından gönderilen 18.09.2015 tarihli ve 467 sayılı cevabi yazı içeriğinde “…Yapılan diploma tasdiki daha önce 21.10.2014 tarihinde 3510 yevmiye no ile Doğubeyazıt 2. Noterliği’nden tasdik edilen bir işlem olup, Noterlik Kanunu’nda suretinden tasdik yapılamaz şeklinde bir hükümde bulunmamaktadır…” şeklinde açıklamalar yer almaktadır.

Bu çerçevede, pilot ortak Tahir Kıymaz tarafından teklif ekinde idareye sunulmuş olan ilgiliye ait diplomanın üzerinde yer alan “tasdikli örneğinin aynı olup” şeklinde onayın bulunması anılan belgenin aslının aynı olduğu anlamına geldiği, diğer taraftan söz konusu belge sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış bir belge niteliği taşımadığı anlaşıldığından, idarece söz konusu belgelerin kabul edilmesi gerektiğinden anılan isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin birinci ve üçüncü iddiaları kapsamında yapılan inceleme uyarınca, yukarıda yapılan değerlendirmelere göre Gürkan Taah. Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş olan ve bahse konusu ihalede sunulan iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olduğundan, Tahir Kıymaz - Seyhanlı İnşaat Elektrik Tekstil Temizlik Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Tahir Kıymaz tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan mezuniyet diploması kabul edilmesi gerektiğinden anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirmeye alınması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi