KİK Kararı: 2015/UY.I-2466

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/053
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 09.09.2015
Karar No : 2015/UY.I-2466
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Alba Müh. Müş. İnş. A.Ş.,

İkitelli Osb Mahallesi Hürriyet Bulvarı No: 66 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı Yapı İşleri Müdürlüğü,

M. Nezihi Özmen Mah. Kasım Sok. No: 62 34010 Güngören/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/29597İhale Kayıt Numaralı “Pendik Hayvan Barınağı İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı Yapı İşleri Müdürlüğü tarafından 15.04.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Pendik Hayvan Barınağı İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Alba Müh. Müş. İnş. A.Ş.nin 01.06.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.06.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.06.2015 tarih ve 49512 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.06.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/1535 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.2. maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca aşırı düşük teklif açıklamalarının en geç 5 iş günü içinde idareye teslim edilmesi zorunluluğu bulunmasına rağmen ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından bu süreye riayet edilmediği,

2. İdarece aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenilen iş kalemleri ve açıklama istenilmeyen analiz girdilerin belirlenmesi noktalarında hatalı işlem tesis edildiği,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

- YFZ. Tedavi Operasyon, YFZ. Tedavi, YFZ. Tekli Kulübe, YFZ. İdari, YFZ. Personel, YFZ. Yemekhane, YFZ. Kompozit Kulübe iş kalemleri için sunulan fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.4 ve 45.1.13.1 maddesine göre düzenlenmediği,

- Söz konusu fiyat tekliflerinin binanın imalatı için gerekli olan iş kalemi ve gruplarını içermediği, malzeme, işçilik ve montaj kalemleri yönünden ayrı ayrı açıklama yapılmadığı ve analiz girdilerine ilişkin miktarların azaltıldığı ve metrajların yanlış hesaplandığı, malzemelerin cinslerinde m³, m², m ve ton olarak yanlış cinslerin yazıldığı,

- Kamu pozları ile açıklama yapılmayan kalemler ile özel pozlara ait iş kalemlerinde nakliye kalemlerinin göz önüne alınmadığı ve satın alınan malzemelerin nakliye maliyetleri için ayrıca açıklama yapılmadığı,

- İdarenin ihale dokümanında yer verdiği poz tariflerine ve projelere uygun olmayan bir açıklama yapıldığı ve poz tariflerinde yer alan bazı imalat kalemlerine yer verilmediği,

- Anılan özel pozların bazılarında yapılan analizlerde isçilik maliyetleri için 2015 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarının kullanılması gerekmesine rağmen işçilik maliyetlerinin fiyat tekliflerine konu edildiği,

- Söz konusu fiyat tekliflerinin neredeyse tamamında fiyatların hayatın olağan koşullarına aykırı fiyatlar içermesine rağmen idare tarafından Kamu İhale Genel Tebliği gereğince EK O.6 formu gönderilerek bu fiyatların ayrıntılarının tevsik edilmesi için fiyat teklifini düzenleyen SMMM/YMM’ ye yazı yazılmadığı,

- Söz konusu fiyat tekliflerinde ver alan malzeme ve isçilik maliyetlerinin pozu kullanılan kamu kurumunun analizindeki miktarlarından çok düşük olduğu,

- Söz konusu açıklamalarda 5005/3A, YFZ.17.170/MK, YFZ.17.171/MK ve YFZ.27.586/MK pozlarına ait iş kalemlerine ilişkin yapılan açıklamaların ihale dokümanında yer alan birim fiyat tariflerine uygun olmadığı,

- Sunulan analizlerde aritmetik hatalar yapıldığı ve isteklilerce sunulan teklif tutarlarının üzerinde bir maliyet belirtildiği,

- Açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerinde yer alan teklif tutarları ihale tarihi olan 15/04/2015 tarihinden önceki son geçici vergi beyanname dönemi olan “ocak-şubat-mart” aylarına ait olmayıp tespit tutanakları ilgili meslek mensubundan istendiğinde bunun açıkça tespit edileceği açık olmasına rağmen idare tarafından bu şekilde bir işlem tesis edilmediği, ,

- İsteklilerce sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan bazı kalemlerin kamu kurumlarına ait kullanılan 2015 yılına ait birim fiyatları olmadığı ve güncel olmayan bu poz numaralarına ait iş kalemleri için analiz yapılması gerekmesine rağmen bazılarında analiz yapılmadığı, ,

- Bazı kalemlerde iş makinası ve diğer araçlar için yakıt giderine ilişkin açıklamaların hukuki bir geçerliliği bulunmadığı, araçların akaryakıt giderlerine ilişkin olarak yetkili servis beyanı sunulmuş olması zorunluluğu karşısında bir kısım model araçlar için sunulmadığı diğer araçlar için ise verilen yakıt tüketim ortalamaların hayatın olağan akışı ile uyuşmadığı açık olup bu tüketim ortalamalarının yetkili olmayan bir servis tarafından belgelendirildiği,

- Y.15.006/2B-A numaralı pozun idare tarafından özel poz olarak düzenlendiği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyat detayında Y.15.006/2B "Bina İnşaatlarındaki Makinalı Kazılar" pozunun bulunduğu, idare tarafından birim fiyat tarifinde, bu poz dışında şantiye dışına nakliye de öngörüldüğü ve poza %17 nakliyeye ise %83 pay ayrıldığı, bu haliyle yapılan hesaplamada kamu pozuna karşılık gelen teklif tutarının karsız birim fiyat olan 3,86 TL'nin altında kaldığı, firmanın kamu pozu ile beraber nakliye yönünden fiyat teklifi kullanarak açıklama yapma imkanı bulunmadığı gibi firma teklifinin karsız fiyatı da karşılamadığı,

- İdare tarafından özel pozun belirtildiği durumlarda açıklama yapacak olan isteklilerin pozun analizinde yer alan analiz girdileri ve miktarlarla bağlı olduğunun açık olduğu, bu kapsamda idarece poz eklenen nakliye kalemi yönünden yapılan açıklamalarda istekliler tarafından bu hususlar göz önüne alınmadan açıklama yapıldığı, söz konusu açıklamalarda bu hizmet için ayrıca şoför yönünden işçilik hesaplanmamış olması mümkün olmayıp tek bir kiralama fiyat teklifinin içerisine bütün maliyet kalemlerinin (işçilik, bakım- onarım, mazot, trafik sigortası, vergi, akü, yedek parça ) yazılması suretiyle açıklama yapılması mümkün olmadığı, dolayısıyla tüm maliyet bileşenlerinin tek bir fiyat teklifi ile açıklanması mevzuat açısından mümkün bulunmadığı, bu durumun diğer özel pozlar için alınan fiyat tekliflerinde de bulunması karşısında aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

- Y.23.016/A numaralı kamu pozunda belirtilen birim fiyatın karsız halinin çok altında bir fiyat teklif edildiği bahsi geçen isteklilerce işçilik dahil olmak üzere fiyat teklifi alındığı, söz konusu kamu pozuna ait analizde toplam 39 saat olarak belirlenmiş olan işçilik saatinin düşürülmek suretiyle açıklama yapıldığı, aynı şekilde Beton çelik çubuğu, nervürlü 014 - 032mm (5420, 84208-C. B500B-C) yönünden 1070 kilogramın altında bir açıklama yapılabilmesi söz konusu olmadığı halde hem miktarı azaltılmak hem de piyasadan temin edilmesi mümkün bulunmayan bir fiyat üzerinden teklif alındığı, bu durumun diğer özel pozlar için alınan fiyat tekliflerinde de bulunması karşısında aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

- Y.21.001/03 numaralı pozun 2015 yılı karsız fiyatı 23,65 TL olduğu, bu pozun Çevre ve Şehircilik Bakanlığı analizine bakıldığında toplam 2,95 saat işçilik görünmekte olup esasen vasıflı işçilik olmasından dolayısıyla asgari ücretten yüksek olmakla birlikte bu kalemde asgari ücret üzerinden hesaplandığında dahi 15,75 TL asgari işçilik maliyetinin bulunduğu, bahsi geçen isteklilerce verilen tekliflerin asgari işçiliği dahi karşılamadığı, dolayısıyla diğer analiz girdileri yönünden alınmış olan fiyat tekliflerinin işçilik dahil bir şekilde alınması nedeniyle mevzuata aykırı olduğu, bu durumun diğer özel pozlar için alınan fiyat tekliflerinde de bulunması karşısında aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

- İsteklilerce Y.18.461/051A numaralı poz için verilen tekliflerin kamu pozunda belirtilen birim fiyatın altında kaldığı, alt analizde yer alan kalemlerin miktarlarının azaltılması suretiyle ve analiz girdileri eksik bırakılarak açıklama yapıldığı, bu durumun diğer özel pozlar için alınan fiyat tekliflerinde de bulunması karşısında aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1… a) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtildiği ihalelerde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu isteklilerden (45.1.2 - 45.2) maddelerinde belirtilen esaslara göre açıklama istenir…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir…” açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan 2 istekliden 24.04.2015 tarihli ve 584 sayılı yazı ile aşırı düşük açıklaması istenildiği ve söz konusu yazıda “Belediyemiz tarafından 13/04/2015 tarihinde teklifleri alınan 2015/29597 kayıt numaralı “Pendik Hayvan Barınağı İnşaatı” işinin ihalesine isteki sıfatıyla teklif vermiş bulunuyorsunuz.

İştirak etmiş olduğunuz söz konusu ihalede, İhale Komisyonu tarafından, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45. maddelerinde yer alan değerlendirme esaslarına istinaden yapılan hesaplama sonucunda teklif etmiş olduğunuz 12.328.839,19 TL+KDV teklif bedel aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmiş ve teklifini eki birim fiyat cetvellerinin bileşenleri ile ilgili yazılı açıklama istenilmesine karar verilmiştir.

Bu nedenle teklif eki birim fiyat cetvellerinde yer alan bileşenlerin hangi avantajlı koşullar veya yöntemlerle gerçekleştirileceği hususunun Kamu İhale Genel Tebliğinin 45. maddesi doğrultusunda belgelendirilmek suretiyle yazılı olarak açıklanması ve açıklamalarınızın 05/05/2015 günü saat: 17:00’a kadar ihale komisyonuna iletilmek üzere Müdürlüğümüze teslim edilmesi, yazılı açıklamada bulunmadığınız takdirde veya açıklamalarınızın yeterli bulunmaması halinde teklifinizin değerlendirme dışı bırakılacağı hususunda bilginizi rica ederim” şeklinde ifadelere yer verildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği'nin yukarıda yer verilen “…Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir…” şeklindeki açıklamasından söz konusu sürenin (5 iş günü) alt sınır olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihalede, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından 05.05.2015 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu ve bu sürenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.1’inci maddesinde “İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in 45.1.2.’nci maddesinde “45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

45.1.2.2 İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden

(45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda,

(45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde

(45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir” açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan 2 istekliden 24.04.2015 tarihli ve 584 sayılı yazı ile aşırı düşük açıklaması istenildiği, söz konusu yazı ekinde, açıklama istenilen iş kalemleri listesi (İnşaat), açıklama istenilen iş kalemleri listesi (Tesisat), açıklama istenmeyen analiz girdileri listelerine yer verildiği görülmüştür.

İhale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında hazırlanması gereken sıralı iş kalemleri listesi ve sıralı analiz girdileri listesinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu nedenle Kurumumuzca idareden 17.08.2015 tarih ve 1802 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında değerlendirilmek üzere hazırlanan sıralı analiz girdi tabloları ile sıralı iş kalemleri listesi talep edilmiş olup ilgili idare tarafından düzenlenen 18.08.2015 tarih ve 153013 sayılı cevabi yazı ve ekleri incelendiğinde,

İdare tarafından gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında, açıklama istenilen iş kalemleri listesinin hazırlanması aşamasında, sıralı iş kalemleri listesi kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemlerinin belirlendiği, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kaleminin, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri olarak belirlendiği, anlaşılmıştır.

Öte yandan oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edildiği, bu girdilere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenilmeyeceğinin belirtildiği görülmüş olup idarece aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenilen iş kalemleri ve açıklama istenilmeyen analiz girdilerin belirlenmesi hususları ile ilgili olarak tesis edilen işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler geçerli teklif olarak belirlenir.

(3) İhale ilanında ve dokümanında ihalenin, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin sonuçlandırılacağının belirtilmesi halinde; ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılır.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde, ihale ilanında ve dokümanında sınır değerin altında olan tekliflerin reddedileceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri açıklama istenmeksizin reddedilir” hükmüne yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir…” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname'nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında olan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 nci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede 30 isteklinin ihale dokümanı satın aldığı, ihaleye 19 istekli tarafından teklif verildiği, geçerli teklif bedelleri ile idarece belirlenen yaklaşık maliyete göre sınır değerin 13.107.977,39 TL olarak belirlendiği ve toplam 5 isteklinin teklifinin, belirlenen sınır değerin altında kaldığının tespit edildiği, sınır değerin altında kalan 1 isteklinin teklifinin, sunmuş olduğu birim fiyat teklif cetvelinin 54. ve 56. kalemlerinde aritmetik hata olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer bir isteklinin teklifinin, sunulan iş deneyim belgesinin ihale konusu iş ve benzer işe uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, kalan 3 istekliye idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı ve bu isteklilerden 1’inin süresi içerisinde idareye açıklama sunmadığı, sadece 2 istekli tarafından idareye açıklama sunulduğu, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilen Özyurt Madencilik İnşaat San ve Tic. Şti- Teknik İnşaat Çevre Tekn. Taah. Tursan ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, anlaşılmıştır.

İdare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan 2 istekliden 24.04.2015 tarihli ve 584 sayılı yazı ile aşırı düşük açıklaması istenildiği, söz konusu yazı ekinde, açıklama istenilen iş kalemleri listesi (İnşaat), açıklama istenilen iş kalemleri listesi (Tesisat), açıklama istenmeyen analiz girdileri listelerine yer verildiği görülmüştür.

Birim fiyat üzerinden teklif alınan söz konusu ihalenin yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde, ihale konusu işin 375 adet iş kaleminden meydana geldiği, bu iş kalemlerinden 19 (İnşaat) + 2 (Tesisat) olmak üzere toplam 21 iş kalemi için aşırı düşük açıklaması istenildiği, bu iş kalemlerinden bazılarının (YFZ. Tedavi Operasyon, YFZ. Tedavi, YFZ. Tekli Kulübe, YFZ. İdari, YFZ. Personel, YFZ. Yemekhane, YFZ. Kompozit Kulübe vs.) kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmayan idarece özel veya paçal iş kalemi oluşturma yoluyla hazırlanan iş kalemleri olduğu tespit edilmiştir. Ancak gerek ihale dokümanında ve gerekse teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde, açıklama istenen özel veya paçal nitelikteki söz konusu iş kalemleri için hazırlanmış olan ve bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarını gösteren analiz formatlarının yer almadığı anlaşılmıştır.

Dolayısıyla özel veya paçal iş kalemleri için analiz girdileri ve miktarlarını gösteren analiz formatlarına göre yapılmayan aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı dikkate alındığında, teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde analiz girdileri ve miktarlarını gösteren analiz formatlarına yer verilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde analiz girdileri ve miktarlarını gösteren analiz formatlarına yer verilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi