KİK Kararı: 2015/UY.I-2202 (12 Ağustos 2015)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/048
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 12.08.2015
Karar No : 2015/UY.I-2202
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

HMC Yapı San. Tic. Ltd. Şti.-MCC İnşaat Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi,

Tahtakale Mah. Fırat Cad. No:2 Kat: 9 Daire: 67 İşmekan Residance Ispartakule-Avcılar/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü,

Etlik Cad. No: 39 06110 Altındağ/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/32321İhale Kayıt Numaralı “41 (Bolu), 42 (Kızılcahamam), 43 (Beypazarı) Şube Şeflikleri Yollarında Yol Bakım Onarım ile Kar ve Buzla Mücadele Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü tarafından 29.04.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “41 (Bolu), 42 (Kızılcahamam), 43 (Beypazarı) Şube Şeflikleri Yollarında Yol Bakım Onarım ile Kar ve Buzla Mücadele Yapılması” ihalesine ilişkin olarak HMC Yapı San. Tic. Ltd. Şti.- MCC İnşaat Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 16.06.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.06.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.07.2015 tarih ve 55953 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.07.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/1761 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,başvuruya konu ihale kapsamında sundukları 53.200.000,00 TL’lik tekliflerinin anlaşmalı olarak sınır değerin altında bırakıldığı, idarenin yaklaşık maliyeti 106.628.697,00 TL olan 2015/32320 kayıt no’lu bir başka ihaleyi %49,49 kırım ile 53.850.000,00 TL’ye ihale ederken, teklif vermiş oldukları ve yaklaşık maliyeti 98.881.972,26 TL olan söz konusu ihaleyi ise %17,15 kırımla anlaşmalı olarak 81.920.000,00 ihale ettikleri, Kamunun bu şekilde 28.720.000,00 TL zarara uğratıldığı, iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur” hükmü,

Anılan Kanun’un “Açık ihale usulü” başlıklı 19’uncu maddesinde “Açık ihale usulü, bütün isteklilerin teklif verebildiği usuldür” hükmü,

Aynı Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır”hükmü,

Aynı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır” hükümleri bulunmaktadır.

İhale ilan tarihi (25.03.2015) itibari ile yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler geçerli teklif olarak belirlenir.

(3) İhale ilanında ve dokümanında ihalenin, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin sonuçlandırılacağının belirtilmesi halinde; ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılır.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde, ihale ilanında ve dokümanında sınır değerin altında olan tekliflerin reddedileceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri açıklama istenmeksizin reddedilir” hükümleri yer almaktadır.

İhale ilan tarihi (25.03.2015) itibari ile yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. İhale ilanında ve dokümanında belirtilmesi kaydıyla, idareler sınır değerin altında olan tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olarak aşağıdaki seçenekleri uygulayabilirler.

a) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtildiği ihalelerde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu isteklilerden (45.1.2 - 45.2) maddelerinde belirtilen esaslara göre açıklama istenir.

b) İhale ilanında ve dokümanında ihalenin, 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin sonuçlandırılacağına ilişkin düzenleme bulunan ihalelerde, sınır değerin altında olan teklifler sorgulanmaksızın ihale ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılır.

c) Yaklaşık maliyeti 4734 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelere özgü olmak üzere; ihale ilanında ve dokümanında sınır değerin altında olan tekliflerin reddedileceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olduğu tespit edilen teklifler sorgulama yapılmaksızın reddedilir.

Bu çerçevede; sınır değerin altında olan tekliflere ilişkin (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan açıklamalar doğrultusunda tesis edilecek işlemler, idari şartnamenin “sınır değer” başlıklı maddesinin ilgili dipnotunda belirtilen seçeneklerden uygun olanı esas alınarak düzenlenir.

İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtildiği ihalelerde, idarelerce sorgulama ve isteklilerce açıklama yapılması işlemleri (45.1.2 - 45.2) maddelerinde belirtilen esaslar uyarınca yürütülecektir.

45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 37 nci maddesi uyarınca geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

…

45.1.1.4. Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerinde ve % 40’ının altındaki teklifler dışında tek geçerli teklif bulunması durumunda; “Tort2” değeri tek geçerli teklife eşittir. Yaklaşık maliyetin % 40 - % 120 aralığında geçerli teklif bulunmaması durumunda; sınır değer yaklaşık maliyetin % 40’ıdır. (45.1.1.) maddesine göre yapılan hesaplama sonucunda sınır değerin yaklaşık maliyetin % 40’ının altında çıkması durumunda sınır değer yaklaşık maliyetin % 40’ı olarak belirlenir.

Sınır değer hesaplanmasında idarelerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “Yapım işlerinde sınır değer hesaplama aracı” programına Kurumun (www.kik.gov.tr) internet sayfasından erişilebilir” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “ 33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında olan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağa avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazık açıklamaları dikkate alarak aşın düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 nci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar özerinden alınır” düzenlemesi yer almaktadır.

10.06.2015 tarih ve 01 sayılı İhale Komisyon Kararı üzerinde yapılan incelemede, başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak 7 adet teklif zarfının teslim alındığı, teklif zarflarının alınış sırasına göre incelendiği ve tüm teklif zarflarının ilgili mevzuata uygun olduğunun tespit edildiği, zarfların istekliler ile birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılarak eksik belge kontrolünün yapıldığı ve ihaleye katılan tüm isteklilerin belgelerinin tam olduğu, teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olduğu yönünde değerlendirme yapıldığı görülmüştür.

Başvuruya konu ihalenin 2’nci oturumunda, idarece ihaleye teklif veren 7 istekliden 3’ünün teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı 3 isteklinin teklifinin idarece geçerli kabul edildiği, başvuru sahibi istekli HMC Yapı San. Tic. Ltd. Şti.- MCC İnşaat Madencilik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından verilen teklifin ise idarece 65.069.061,30 TL olarak hesaplanan sınır değerin altında kaldığı gerekçesiyle 15.05.2015 tarih ve 94948 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve 5 iş günü süre verildiği ancak adı geçen istekli tarafından belirtilen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ACS İnş Mad. Kim. Nak. Gıda San. Tic. A.Ş.- Hİ-KA Nak. İnş. Taah. Mad. Tur. Pet. Ür. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Aytaçlar İnş. Nak. Pet. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı üzerine bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceğinin belirtildiği, idarenin sınır değeri mevzuat çerçevesinde hesapladığı ve başvuru sahibinin iddiasında yer alan isteklilerin kendi aralarında anlaşarak, firmalarını sınır değer altında bıraktığı hususu ile ilgili olarak ihale dosyasında ve itirazen şikayet dilekçesi ekinde somut bir belge yer almadığı dikkate alındığında, süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunamamıştır. Bununla birlikte idare tarafından ihale edilen nitelik bakımından aynı büyüklük bakımından farklı iki ihalede verilen tekliflerin ve ihale edilen bedellerin farklılığı hususuna ilişkin olarak her ihalede sınır değer hesabının teklif veren isteklilerin sayısı ve teklif bedelleri ile ilintili olarak değişebileceği düşünüldüğünde, sınır değerin ve buna paralel olarak en avantajlı teklif bedelinin de farklı olabileceği sonucuna varılabilecektir.

Dolayısıyla ihale sürecinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 36 ve 37’nci maddesinde belirtilen hükümlere uygun olarak gerçekleştirildiği ve başvuru sahibinin iddiasında yer alan isteklilerin kendi aralarında anlaşarak tekliflerini sınır değer altında bıraktığı hususuna ilişkin somut bir delil bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiaları yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi