KİK Kararı: 2015/UY.I-1339 (14 Mayıs 2015)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/030
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 14.05.2015
Karar No : 2015/UY.I-1339
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler: Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Nc Yapı Malzemeleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

Macun Mah. 204. Cad. 249. Sok. Ss. Yenimahalle Yapı Marketçileri Toplu İşyeri Koop. No: 4/3 Yenimahalle/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı,

Karayolları Genel Müdürlüğü İsmet İnönü Bulvarı No: 14 06100 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/163662İhale Kayıt Numaralı “(Çorum - İskilip) Ayr - (Ankara - Çankırı) Ayr (1.Kısım) Yolu Km: 0+000 - 47+650 Kesiminin Yapım” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı tarafından 09.01.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Çorum - İskilip) Ayr - (Ankara - Çankırı) Ayr (1.Kısım) Yolu Km: 0+000 - 47+650 Kesiminin Yapım” ihalesine ilişkin olarak Nc Yapı Malzemeleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 18.02.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.02.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.03.2015 tarih ve 23039 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.03.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/683 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

09.01.2015 tarihinde ihalesi yapılan “(Çorum - İskilip) Ayr - (Ankara - Çankırı) Ayr (1. Kısım) Yolu Km: 0+000 - 47+650 Kesiminin Yapım İşi”ne ilişkin olarak 10.02.2015 tarihinde posta yolu ile tebliğ edilen kesinleşen ihale kararında “…28 sıra no.lu NC Yapı Malz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Sti. tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere, Kazakistan Cumhuriyeti Ulaştırma ve Haberleşme Bakanlığı Otoyollar Komitesi tarafından Mustafa Huzeyfe Karagöz adına yabancı dilde düzenlenmiş “Atyrau-Aktau yolunun yeniden yapılması projesi, Dossor-Kulsary-Oporny Kesimi Km:0-210 12.10.2011 tarihli 19-08/1006 sayılı iş deneyim belgesinin sunulduğu, iş deneyim belgesinde Kazakistan Cumhuriyeti Ulaştırma ve Haberleşme Bakanlığı Otoyollar Komitesi Atyrau Bölgesi Başkanlığı adına imza ve mührün bulunduğu, söz konusu belge ekinde apostil tasdik şerhinin bulunduğu, ancak apostil tasdik şerhinin 06.01.2015 tarih ve 00348 yevmiye nolu Ankara 47’nci Noter onaylı Türkçe çevirisinde “iş bu resmi belgenin A.J. JANTASOV tarafından imzalandığı, imzalayanın sıfatının noter yardımcısı olduğu ve Atırau Noterinin mühür/damgasını taşıdığına” ilişkin Atırau Bölge Adalet Müdürlüğünün müdür yardımcısı sıfatıyla basıldığı tespit edilmiştir. Söz konusu iş deneyim belgesindeki imzaların doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mührün teyidinin apostil tasdik şerhi veya o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından yapılmadığı anlaşıldığından anılan adayın sunduğu belgenin Yapım işleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31 'inci maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı olduğundan…teklifleri değerlendirme dışı bırakılmıştır.” denildiği,

Tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmaması ve söz konusu eksikliğin tamamlattırılabilir belge olduğu hususunda idareye 18.02.2015 tarihinde şikâyet başvurusunda bulundukları, idarenin 26.02.2015 tarihli kararı ile şikâyet başvurularını reddettiği,

Uyuşmazlık konusu ihaleye, firmaları tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla Kazakistan Cumhuriyeti Ulaştırma ve Haberleşme Bakanlığı Otoyollar Komitesi tarafından Mustafa Huzeyfe Karagöz adına yabancı dilde düzenlenmiş “Atyrau-Aktau Yolunun Yeniden Yapılması Projesi, Dossor- Kulsary-Oporny Kesimi, Km:0-210” işine ait 12.10.2011 tarih ve 19-08/1006 sayılı iş deneyim belgesi sunulduğu, anılan iş deneyim belgesinde, Kazakistan Cumhuriyeti Ulaştırma ve Haberleşme Bakanlığı Otoyollar Komitesi Atyrau Bölgesi Başkanlığı adına imza ve mührün bulunduğu, söz konusu belge ekinde de belgenin doğruluğunu teyit eden apostille tasdik şerhinin yer aldığı, öte yandan söz konusu belgenin, Türkiye’deki bir yeminli tercümana tercüme ettirilerek, Ankara 47. Noterliğinin 06.01.2015 tarih ve 00348 yevmiye numaralı tasdiknamesi ile de onaylandığı,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a), (b), (c), (ç) bentlerinde bu konuya ilişkin hükmün, yine Kamu İhale Genel Tebliği’nin 8’inci maddesinin 8.2.1 ve 8.2.2’nci alt maddelerinde bu konuya ilişkin açıklamaların yer aldığı,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda bahsedilen 8’inci maddesinde bahsi geçen Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi’nin 2’nci maddesinde ise “Akit devletlerden her biri, bu sözleşmenin uygulama alanına giren ve kendi ülkesinde kullanılacak olan belgeleri tasdik işleminden bağışık tutacaktır. Bu Sözleşmenin amaçları bakımından, tasdik işleminden, yalnız, belgenin kullanıldığı ülkenin diplomasi veya konsolosluk memurları tarafından belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının veya gerekirse üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.” hükmünün yer aldığı,

Bununla birlikte, yukarıda anılan Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine (Lahey) taraf olan ülkeler arasında kullanılacak olan resmi belgelerin, tasdik işleminden muaf tutulacağının da düzenleme altına alındığı, iş deneyim belgelerinde görüleceği üzere apostille tasdik işleminin Lahey sözleşmesi mevzuatına göre uygun yapıldığı ve herhangi bir başkaca tasdik işlemine gerek kalmadığının anlaşıldığı,

İtirazen şikâyete konu ihalede, firmaları tarafından sunulan iş deneyim belgesinin, Kazakistan Cumhuriyeti’nin yetkili makamlarınca apostille düzenleme usulüne uygun bir biçimde tanzim edilmiş olduğu, Kazakistan'ın Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf olması nazarı itibara alındığında, firmalarınca sunulan iş deneyim belgesinin Kazakistan Cumhuriyeti yetkili makamlarınca imza edilmiş apostille tasdik şerhini taşıyor olması nedeniyle başkaca bir tasdik mecburiyetinden muaf olduğu ve apostille tasdik şerhi taşıyan bir belgenin içeriğinin sorgulanamayacağının açık olduğu,

Apostille tasdik şerhinin doğruluğunun ihale komisyonunun istediği şekil ve içerikte teyidi amacıyla Kazakistan Cumhuriyeti’nin yetkili makamlarına gerekli girişimlerde bulundukları, kendi ülkelerinde bu mevcut uygulama dışında başka bir şekilde apostille tasdik şerhi düzenlenmeyeceğinin taraflarına bildirildiği, iş deneyim belgelerinin teyidi amacıyla Kazakistan Cumhuriyeti Ulaştırma ve İletişim Bakanlığı Oto Yollar Komitesi “KazAvtoJol” A.Ş. Atırau Bölgesi Şubesinden alınan belge Türkiye Cumhuriyeti’nde kullanabilmesi amacı ile apostille tasdik şerhine tabi tutulduğu, iş deneyim belgelerinde olduğu gibi noter tarafından imzalanıp Kazakistan Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı tarafından onaylandığı, yine iş deneyim belgesinin teyit yazısına konsolosluk onayı yapılmak istenmiş olup, bu yapılan işlemde de öncelikle noter tarafından imzalanarak T.C. Astana Büyükelçiliği tarafından onaylandığının görüldüğü, belgelerin Türkiye Cumhuriyeti’nde kullanılabilmesi amacıyla yapılan her iki işlem de de öncelikle noterin onayladığı daha sonra ise ilgili makamların noteri onayladığının görüldüğü, ihale komisyonunun istediği şekilde ve içerikte bir belgenin düzenlenemeyeceğinin anlaşıldığı,

Ayrıca Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasının (ç) bendi gereğince ““Apostil tasdik şerhi ” taşımayan veya (c) bendi kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin, o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekir.” hükmüne istinaden iş deneyim belgesinin Astana Büyükelçiliğince onaylanması için, 05.03.2015 tarihli dilekçe ile müracaatta bulundukları, Astana Büyükelçiliğince 06.03.2015 tarih ve 7567954 sayılı yazıda “yukarıda kayıtlı kanun maddeleri uyarınca, Kazakistan Cumhuriyeti yerel makamlarında düzenlenen belgelerin öncelikle Kazakistan’da bulunan noterce onaylanması, akabinde onaylanmak üzere Konsolosluk şubemize getirilmesi gerekmektedir. Şubemizde yapılan tasdik, yalnızca noterler tarafından kullanılan mühürleri kapsamakta olup, kazak kurum ve kuruluşlarına ait mühürleri onaylama yetkimiz bulunmamaktadır.” denildiği, konsolosluk tarafından onay sürecinin mevzuata uygun yapıldığının bildirildiği, ayrıca Kazakistan Cumhuriyeti’nin yetkili makamlarındaki tüm çabalarına rağmen ihale komisyonunca istenilen içerikte apostille tasdik şerhinin düzenlenemediği,

Kazakistan Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı ve Diğer Hükümet Bakanlıkları, Noterler Tarafından Dahil Verilen Resmi Belgelerin Apostili Yönetmeliği’nde, noter tarafından imzalanan apostille tasdik şerhi, onay makamı olan Kazakistan Adalet Bakanlığı’nca belgenin doğruluğu devlet bilgi sistemlerince kontrolü yapılarak daha sonra onaylanmakta olduğunun görüldüğü, yapılan işlem neticesinde iş deneyim belgesinin imzaların doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür/damganın teyidinin Kazakistan Adalet Bakanlığınca yapıldığının görüldüğü,

Lahey sözleşmesinin 7. Maddesinde yer alan “6. Madde uyarınca atanan yetkililer aşağıdaki hususları belirtecek şekilde düzenledikleri tasdiknameleri bir sicil veya kart indeksine kaydedeceklerdir:

a) Tasdiknamenin numarası ve tarihi,

b) Resmi belgeyi imzalayan kişinin adı ve hangi sıfatla hareket ettiği veya imzasız belgelerde mührü veya kaşeyi basan merciinin adı.

Herhangi bir kişinin talep etmesi halinde, tasdiknameyi düzenleyen merci tasdiknamedeki bilgilerin sicil veya kart indeksindeki bilgilere uygun olup olmadığını teyit edecektir.” hükmü gereği, ihale komisyonunca tasdiknameyi(apostille) düzenleyen mercilerden bilgilerin sicil veya kart indeksindeki bilgilere uygun olup olmadığının teyit edilmesi gerekirken, ihale komisyonunun böyle bir yol izlemeyip tekliflerini değerlendirme dışı bıraktığı,

Apostille tasdik şerhinin ülkemizde ne şekilde düzenlendiği hususunda bilgi edinmek için Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde yapılmış olan işlerin iş deneyim belgelerinin apostille tasdik belgesinin düzenlenmesi amacıyla Çankaya Kaymakamlığına müracaatları sonucu düzenlenen apostille tasdik şerhinin ekte sunulduğu, ekte sunulan belgede de görüleceği üzere ülkemizde de apostille tasdik şerhi uygulamasının Kazakistan Cumhuriyeti’nin düzenlediği uygulama şekli ile aynı olduğu,

Nitekim Kamu İhale Kurulunun konuya ilişkin 03.03.2011 tarih ve 2011/UY.III-877 sayılı kararında yetkili makamlarca düzenlenip imza altına alınan ve noter tarafından apostil tasdik şerhini içeren yabancı dildeki iş deneyim belgesinin geçerli bir belge olacağına hükmedildiği,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 37’nci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İdarelerce belgelerdeki eksik bilgilerin tamamlatılması” başlıklı 16.6’ncı maddesi hükümlerinden de açıkça anlaşılabileceği üzere, isteklilerce sunulan tekliflerde yer alan ve teklifin esasını değiştirmeyecek nitelikte bir bilgi ya da belge eksikliğinin tamamlatılmak suretiyle giderilmesinin mümkün olduğu, bu yönde bir eksiklik nedeniyle sunulan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasının mümkün olmadığı, hiçbir biçimde kabul anlamına gelmemek üzere, taraflarınca iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan belgede yer alan apostil tasdik şerhinin belgeyi imza altına alan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mührün teyidini içermediği varsayılsa bile, belgede tespit edilen bu yöndeki bir eksikliğin teklifin esasına etki etmeyeceği açık olduğundan, bu çerçevede teklifin değerlendirme dışı bırakılacağı sonucu doğurmasının mümkün olmadığı, nitekim Kamu ihale Kurulunun da birebir aynı konuya ilişkin olarak tesis etmiş olduğu 03.03.2011 tarih ve 2011/UY.III-877 sayılı kararında söz konusu hususu açık bir biçimde vurguladığı,

Yukarıda belirtilen bilgi ve belgelerin, iş deneyim belgesinin düzenleme biçiminin teyidi için Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı’ndan da görüş alınabileceği, Kazakistan Cumhuriyeti’nin mevzuatı uyarınca ihale komisyonu tarafından istenen içerikte Apostille Tasdik Belgesini düzenleyememesi nedeniyle firmalarının mağdur olduğu, ihale dışı bırakılmaları nedeniyle de ihale bir üst teklife kaydığından kamu zararının ortaya çıkacağı,

Kamu yararı da gözetilerek ihale de sunmuş oldukları İş Deneyim Belgesinin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 37’nci maddesi doğrultusunda tamamlattırılabilir belge niteliğinde değerlendirilmesi, Kazakistan Cumhuriyeti’nden ihale sonrası almış oldukları, eklerde sunulan teyit yazıları ve Konsolosluk onayları doğrultusunda, bahsi geçen emsal karar da göz önünde bulundurularak tekliflerinin değerlendirilmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Açık ihale usulü ile gerçekleştirilen başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde,

“2.1. İhale konusu işin

a) Adı:(ÇORUM - İSKİLİP) AYR - (ANKARA - ÇANKIRI) AYR (1.KISIM) YOLU KM: 0+000 - 47+650 KESİMİNİN YAPIM

b) Yatırım proje no'su/kodu:1986E040380

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Yaklaşık Maliyet Hesap Cetvelinde nev’i ve miktarları belirtilen “Toprak işleri, sanat yapıları, köprü, plentmiks alttemel, plentmiks temel ve sathi kaplama mıcırı temini vs. işleri” nin yapımıdır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Çankırı” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler” başlıklı 7.6’ncı maddesinde “Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İş Grupları Tebliğinde yer alan A/V Grubu işlerdir.

7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İnşaat Mühendisliği ihale konusu iş veya benzer işlere denk sayılacaktır.”düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.7’nci maddesinde

“7.7. Belgelerin sunuluş şekli:

7.7.1. İstekliler, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesi'nin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde; Gazete İdaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir. Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilen ve teyidi yapılabilen ihaleye katılım ve yeterlik belgelerinin internet çıktısı sunulabilir.

7.7.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.7.3. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale tarihinden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini tekliflerine ekleyebilirler.

7.7.4. Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye'deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi:

7.7.4.1. Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

7.7.4.2. Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, "apostil tasdik şerhi" taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

7.7.4.3. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

7.7.4.4. "Apostil tasdik şerhi" taşımayan veya tasdik işlemine ilişkin özel hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin üzerindeki imzanın, mührün veya damganın alındığı ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgeler ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

7.7.4.5. Yabancı ülkenin Türkiye'deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

7.7.4.6. Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilmez.

7.7.4.7. Tasdik işleminden muaf tutulan resmi niteliği bulunmayan belgeler:

7.7.4.7.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.7.5. Teklif kapsamında sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin yapılması ve bu tercümelerin tasdik işlemi:

7.7.5.1. Yerli istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

7.7.5.1.1. Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye'deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

7.7.5.2. Yabancı istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

7.7.5.2.1. Tercümelerin tasdik işleminden tercümeyi gerçekleştiren yeminli tercümanın imzası ve varsa belge üzerindeki mührün ya da damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

7.7.5.2.2. Belgelerin tercümelerinin verildiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümesinde "apostil tasdik şerhi" taşıması halinde bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz. Bu tercümelerin "apostil tasdik şerhi" taşımaması durumunda ise tercümelerdeki imza, ve varsa üzerindeki mühür veya damga, bu ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

7.7.5.2.3. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde belgelerin tercümelerinin tasdik işlemi de anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

7.7.5.2.4. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin tercümelerinin verildiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümenin de "apostil tasdik şerhi" taşımaması durumunda ise söz konusu tercümedeki imza ve varsa üzerindeki mührün veya damganın sırasıyla bu ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye'deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

7.7.5.2.5. Yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye'deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz.

7.7.6. Kalite ve standarda ilişkin belgelerin sunuluş şekli:

7.7.6.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Tekliflerin dili” başlıklı 7.9’uncu maddesinde “7.9.1. Teklifi oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer dokümanlar Türkçe olacaktır. Başka bir dilde sunulan belgeler, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli sayılacaktır. Bu durumda teklifin veya belgenin yorumlanmasında Türkçe tercüme esas alınır. Tercümelerin yapılması ve tercümelerin onay işleminde ilgili maddedeki düzenlemeler esas alınacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir.

(3) Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye’deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

b) Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, “apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

c) Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi, bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

ç) “Apostil tasdik şerhi” taşımayan veya (c) bendi kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin, o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerekir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgeler ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

d) Yabancı ülkenin Türkiye’deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

e) Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilemez.

f) İdare, tasdik işleminden muaf tuttuğu resmi niteliği bulunmayan belgeleri ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede belirtir.

(4) Başvuru veya teklif kapsamında sunulacak belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

b) Yabancı istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ile bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

1. Tercümelerin tasdik işleminden, tercümeyi gerçekleştiren yeminli tercümanın imzası ve varsa belge üzerindeki mührün ya da damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

2. Belgelerin tercümelerinin, düzenlendiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümesinde “apostil tasdik şerhi” taşıması halinde, bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz. Bu tercümelerin “apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise tercümelerdeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damga, bu ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

3. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, belgelerin tercümelerinin tasdik işlemi de anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

4. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, o ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olmakla birlikte, “apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise; söz konusu tercümedeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damganın, sırasıyla bu ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gereklidir.

(5) Yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise, bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Belgelerin Sunuluş Şekli” başlıklı 8’inci maddesinde ise “…

8.2. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı maddesinde; Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgelerin, “apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaf olduğu belirtilmiştir.

8.2.1. 27/7/1984 tarih ve 84/8373 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi, 16/9/1984 tarih ve 18517 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olup, Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf devletler ile bu devletlerde tasdik şerhi vermeye yetkili makamların Listesi, Lahey Uluslararası Özel Hukuk Konferansı’nın internet sayfasında (http://hcch.e-vision.nl/index_en.php?act=states.listing) yer almaktadır.

8.2.2. Anılan sözleşmenin 2 nci maddesi, sözleşmeye taraf akit devletlerin, sözleşmenin 1 inci maddesinde sayılan resmi belgelerden kendi ülkesinde kullanılacak olan belgeleri tasdik işleminden bağışık tutacağını hüküm altına almıştır. Bu sözleşmenin amaçları bakımından, tasdik işleminden, yalnız belgenin kullanıldığı ülkenin diplomasi veya konsolosluk memurları tarafından belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının veya gerekirse üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyit işleminin anlaşılacağı öngörülmüştür.

8.2.3. Uygulamada yabancı ülkelerden alınan bazı belgelerin, Türkiye’deki tasdik şerhi (apostil) vermeye yetkili makamlara onaylatılarak idarelere sunulduğu görülmüş olup, yukarıda anılan sözleşmeye aykırı olarak onaylanan bu belgeler geçerli sayılmayacaktır.

8.2.4. İdareler, ön yeterlik şartnamesinin veya idari şartnamenin düzenlenmesi sırasında ihale işlemlerinin etkin bir şekilde sürdürülebilmesi ve bürokratik işlemlerin azaltılması için yurtdışından temin edilmiş teknik doküman, kişisel beyan gibi resmi makamlarca düzenlenmeyen belgelerin tasdik işleminden muaf olduğuna ilişkin düzenlemeler yapabilirler.

8.3. İdareler, ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamenin “Tekliflerin dili” başlıklı maddesini ihale konusu alımın niteliğini göz önünde bulundurmak suretiyle uygun seçeneği esas alarak düzenleyeceklerdir. İdareler, teklifi oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer dokümanların Türkçe olacağı ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin Türkçe tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli olacağına ilişkin bir düzenleme yapabilecekleri gibi, sadece belirli belgelerin yabancı dilde sunulmasına imkan verebilirler. İhale işlemlerinin etkin ve sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi ve hukuki sorunların yaşanmaması için yabancı dilde sunulmasına imkan verilen belgelerin teknik dokümanlar, kişisel beyanlar gibi belgelerle sınırlı tutulmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

8.4. İhale dokümanında istenen ve serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlenerek ya da onaylanarak başvuru veya teklif kapsamında idareye sunulan belgelerde, 15/11/2002 tarihli ve 24937 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde temin edilen özel kaşenin kullanılması gerekmektedir.”açıklamaları yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat ve ihale dokümanı düzenlemeleri uyarınca, Türkiye Cumhuriyeti’nin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye’deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin ihaleye katılım belgeleri olarak kullanılması söz konusu olduğunda, yabancı ülkelerde düzenlenen bu belgelerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca tasdik işlemi yapılmış şekilde ve Türkçe tercümeleri ile birlikte sunulması gerektiği, yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda tasdik işleminden anlaşılması gereken, “belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi” olup, yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler mevzuatta belirtilen usulde tasdikli olarak sunulabilecektir. Dolayısıyla yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin, tasdiksiz şekilde aslının ya da Türkiye’de ya da düzenlendiği yabancı ülkede aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerinin sunulması mümkün değildir. Ancak, bu belgelerin mevzuatın öngördüğü usulde tasdik edilmiş asılları yerine, mevzuatın öngördüğü usulde tasdik edilmiş asıllarının Türkiye’de noterce “aslı gibidir” onayı yapılmış suretleri ile ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından görülen tasdikli asıllarının “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretleri başvurular veya teklifler kapsamında sunulabilir.

Aktarılan mevzuat düzenlemelerinden yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdikine ilişkin olarak,

Yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin kural olarak belgeyi düzenleyen ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerektiği,

Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin ise sırasıyla, düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerektiği,

Ancak, Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muafiyet sağlayan iki istisnanın bulunduğu;

Birinci istisnanın Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1’inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgelerin “apostil tasdik şerhi” taşıması olduğu,

İkinci istisnanın ise Türkiye Cumhuriyeti ile belgenin düzenlendiği devlet arasında belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde belgelerin tasdiki işleminin “apostil tasdik şerhi” yerine bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılması olduğu anlaşılmaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda belirtilen 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde söz edilen “Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi” Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı çerçevesinde hazırlanan ve Türkiye’nin 08.05.1962 tarihinde imzaladığı, 20.06.1984 tarih ve 3028 sayılı Kanun ile uygun bulunmuş ve 16.09.1984 tarih ve 18517 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olan uluslararası bir sözleşme olup, anılan sözleşme Türkiye bakımından 29.09.1985 tarihinde yürürlüğe girmiştir. İncelenen itirazen şikayet başvurusunda, başvuru sahibi adayın yabancı dilde sunduğu belgelerin düzenlendiği ülke olan Kazakistan Cumhuriyeti de Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğünün 01.03.2008 tarih ve 68/1 sayılı Genelgesi ekindeki listede belirtildiği üzere sözleşmeye taraf devletler arasındadır. Uluslararası sözleşme metninde, bu Sözleşmeyi imzalayan Devletlerin Yabancı resmi belgelerin diplomasi veya konsolosluk temsilciliklerince tasdiki mecburiyetinin kaldırılması isteği ile bu konuda bir sözleşme yapmayı kararlaştırdıkları belirtilmiştir.

Anılan Uluslararası Sözleşme’nin 1’inci maddesindeki “İşbu Sözleme Akit Devletlerden birinin ülkesinde düzenlenmiş olup da diğer bir Âkit Devlet ülkesinde kullanılacak olan resmi belgelere uygulanır. İşbu Sözleşmenin amaçları bakımından, aşağıdaki belgeler resmi belge sayılır:

a) Savcı, zabıt katibi veya adliye memuru tarafından verilmiş belgeler de dahil olmak üzere, Devletin bir yargı organına veya mahkemesine bağlı bir makam veya görevli memur tarafından düzenlenmiş olan belgeler

b) İdari belgeler

… ” hükmü uyarınca bu sözleşmeye taraf devletlerden birinin ülkesinde düzenlenmiş olup sözleşmeye taraf bir diğer devletin ülkesinde kullanılacak olan resmi belge kapsamında idari belgelerin de bulunduğu, incelenen itirazen şikâyet başvurusundaki iddialara konu olan yabancı ülkede düzenlenmiş iş deneyim belgelerinin idari belge niteliğinde olması nedeniyle sözleşme kapsamında resmi belgeler olduğu anlaşılmıştır.

Buna göre yabancı ülkelerdeki idarelerce düzenlenerek idari belge vasfı taşıyan ve bu anlaşma kapsamında resmi belge olarak nitelenen iş deneyim belgelerinin, “apostil tasdik şerhi” taşıması koşulu ile Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaf olması söz konusudur.

Anılan Sözleşme’nin 2’nci maddesinde, “Akit Devletlerden her biri bu sözleşmenin uygulama alanına giren ve kendi ülkesinde kullanılacak olan belgeleri tasdik işleminden bağışık tutacaktır. Bu sözleşmenin amaçları bakımından, tasdik işleminden yalnız belgenin kullanıldığı ülkenin diplomasi ve konsolosluk memurları tarafından belgedeki imzanın doğruluğunun belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının veya gerekirse üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.” hükmü,

3’üncü maddesinde, “İmzanın doğruluğunun belgeyi imzalayan kişinin sıfatının ve gerektiğinde bu belge üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi için zorunlu görülebilecek tek işlem 4. maddede tanımlanan tasdik şerhinin belgenin verildiği devlet yetkili makamınca bu belgeye konulmasından ibarettir. Ancak, yukarıdaki fıkrada belirtilen işleme uyulması gerek belgenin kullanıldığı ülkede yürürlükte bulunan yasa, yönetmelik veya uygulamalarla, gerekse iki veya daha çok akit devlet arasındaki bir anlaşma ile böyle bir işlemin kaldırılmış, basitleştirilmiş veya tasdikten tüm bağışık tutulmuş olması hallerinde istenemez.” hükmü yer almaktadır.

Uluslararası sözleşmenin 3’üncü maddesindeki hüküm Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde de yer almaktadır.

Anılan Sözleşme’nin 5’inci maddesinde, “Tasdik şerhi, belgede imzası bulunan veya belgeyi getiren kişinin isteği üzerine verilir.

Usulüne uygun biçimde doldurulan tasdik şerhi imzanın doğruluğunu, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla, imzaladığını ve gerektiğinde, belge üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunu teyid eder.

Tasdik şerhi üzerindeki imza, mühür veya damga her türlü doğrulama işleminden bağışıktır.” hükmü ve 7’nci maddesinde “6 ncı madde uyarınca görevlendirilen makamlardan her biri verilen tasdik şerhlerinin kaydedileceği ve aşağıdaki bilgileri içeren bir kayıt defteri veya fiş endeksi tutmak zorundadır:

a) Tasdik şerhlerinin sıra numarası ve tarihi

b) Resmi belgeyi imzalayan kişinin adı ve ne sıfatla imzaladığı veya imzasız olan belgeler için, mühür veya damgayı koyan makamın belirtilmesi,

Tasdik şerhini vermiş olan makam, İlgililerden herhangi birinin İstemi üzerine, şerh üzerinde gösterilen bilgilerin kayıt defteri veya fiş endeksindeki kayıtlara, uygun olup olmadığını incelemekle yükümlüdür.” hükmü yer almaktadır.

Bu hükümler çerçevesinde, söz konusu apostil tasdik şerhinin, anılan Sözleşme kapsamındaki resmi belgenin düzenlendiği ülkeden başka bir ülkede kullanılacağı hallerde, belgenin düzenlendiği ülkede tasdik şerhi vermeye yetkili makama sunulması üzerine yetkili makamın, kendisine sunulan belgedeki imzanın doğruluğunu, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığını ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunu teyit etmesini sağladığı anlaşılmıştır. Tasdik şerhlerinin kaydedildiği deftere işlenmesi gereken bilgiler arasında “resmi belgeyi imzalayan kişinin adı ve ne sıfatla imzaladığı veya imzasız olan belgeler için, mühür veya damgayı koyan makamın belirtilmesi” hususu yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan sözleşme hükümleri ile kamu ihale mevzuatı hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, “belgedeki imzanın doğruluğu ve belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığı” ibarelerinden Kamu İhale mevzuatı uygulamasında, yabancı ülkede düzenlenen resmi belgeyi düzenleyen kişinin imzasının doğruluğunun, hangi sıfatla imzaladığınınve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyit edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

Bu nedenle ihalede sunulacak olan belgenin aslının, düzenlendiği yabancı ülke noterinde aslına uygunluğu onaylı sureti çıkarıldıktan sonra, aslına uygunluğu noter onaylı bu suretin tasdik şerhi vermeye yetkili makama sunulması suretiyle apostil talebinde bulunulması halinde, apostil tasdik şerhi belgedeki son ıslak imzanın ait olduğu notere ilişkin olarak verilerek noterin imzasının doğruluğu ile hangi sıfatla imzaladığı ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğu teyit edilmiş olacağından kamu ihale mevzuatı ve yerleşik kurul kararları uyarınca kabul edilen, yabancı ülkede düzenlenmiş resmi belgeyi düzenleyenin imzasının doğruluğu ve ne sıfatla imzaladığı hususları teyit edilmiş olmamaktadır.

Resmi belgenin aslının düzenlendiği ülkeden alınan apostil tasdik şerhi ile birlikte kullanılacağı ülkeye getirilmesi halinde, kullanılacağı ülkeden elde edilmiş aslına uygunluğu noter onaylı sureti ile yine noter onaylı tercümesinin ihaleye katılımda idarelere sunulması mümkündür.

Yine resmi belgenin aslının düzenlendiği ülkeden alınan apostil tasdik şerhi ile birlikte düzenlendiği ülkede notere sunulması ve noterden “aslı gibidir” onaylı suretinin çıkarılması ve tasdikli orijinal belgenin aslına uygunluğu onaylı suretini çıkaran noterin imzasına da apostil tasdik şerhi alınması halinde, bu yabancı belgenin Türkiye’de aslına uygunluğu noter onaylı tercümesi ile birlikte ihaleye katılımda idarelere sunulması mümkündür.

Bu tespitler çerçevesinde, itirazen şikâyet başvurusundaki iddialara ilişkin değerlendirme yapılmıştır.

26.02.2015 tarihli ihale komisyonu kararında, 09.01.2015 tarihinde yapılan ihaleye 28 teklif verildiği, 25 isteklinin teklifinin geçerli bulunduğu, istekli Şimşek Grup Müşavirlik İn. Pet. ve Mad. San. Tic. A. Ş.nin teklifinin iş deneyim belgesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 17.7.3’üncü maddesinde belirtilen “2531 sayılı Kamu Görevinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkında Kanun’un "Yasak ve süresi" başlıklı 2’nci maddesindeki “Birinci madde kapsamına giren yerlerdeki görevlerinden hangi sebeple olursa olsun ayrılanlar, ayrıldıkları tarihten önceki iki yıl içinde hizmetinde bulundukları daire, idare, kurum ve kuruluşlara karşı ayrıldıkları tarihten başlayarak üç yıl süreyle, o daire, idare, kurum ve kuruluştaki görev ve faaliyet alanları ile ilgili konularda doğrudan doğruya veya dolaylı olarak görev ve iş alamazlar, taahhüde giremezler, komisyonculuk ve temsilcilik yapamazlar, özel kanunlardaki yasaklayıcı hükümler saklıdır.” açıklamasına aykırı olduğu gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibi Nc Yapı Malzemeleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ve Burkay İnş. Mad. Enr. Müh. Tur. Teks. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin iş deneyim belgelerindeki imzaların doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mührün teyidinin apostil tasdik şerhi veya o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından yapılmadığı anlaşıldığından anılan adayların sunduğu belgenin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı oldukları gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli teklif veren 25 isteklinin teklifi üzerinden sınır değer hesaplaması yapıldığı ve sınır değerin 29.930.013,80 TL olarak bulunduğu ve bu sınır değerin altında teklif bulunmadığından İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinin 35.1’inci alt maddesine göre ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli en düşük olan Orak Altyapı San. ve Tic. A. Ş. olarak belirlenmesine, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise İrem İnşaat Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti.- Mak İş İnş. ve Taah. Ömer Akif Yazıcıoğlu İş Ortaklığı olarak belirlenmesine karar verildiği, ihale yetkilisinin bu kararı 26.02.2015 tarihinde onayladığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli Nc Yapı Malzemeleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin, 26.02.2015 tarihli ihale komisyonu kararında “28 sıra no.lu NC Yapı Malz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tevsik etme üzere, Kazakistan Cumhuriyeti Ulaştırma ve Haberleşme Bakanlığı Otoyollar Komitesi tarafından Mustafa Huzeyfe Karagöz adına yabancı dilde düzenlenmiş “Atyrau - Aktau Yolunun Yeniden Yapılması Projesi, Dossor - Kulsary - Oporny Kesimi, Km:0-210” 12.10.2011 tarihli 19-08/1006 sayılı iş deneyim belgesinin sunulduğu, iş deneyim belgesinde Kazakistan Cumhuriyeti Ulaştırma ve Haberleşme Bakanlığı Otoyollar Komitesi Atyrau Bölgesi Başkanı adına imza ve mührün bulunduğu, söz konusu belge ekinde apostil tasdik şerhinin bulunduğu, ancak apostil tasdik şerhinin 06.01.2015 tarih ve 00348 yevmiye nolu Ankara 47. Noter onaylı Türkçe çevirisinde “iş bu resmi belgenin A.J. JANTASOV tarafından imzalandığı, imzalayanın sıfatının noter yardımcısı olduğu ve Atırau Noterinin mühür/ damgasını taşıdığına” ilişkin Atırau Bölge Adalet Müdürlüğünün müdür yardımcısı sıfatıyla basıldığı tespit edilmiştir.

Söz konusu iş deneyim belgesindeki imzaların doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mührün teyidinin apostil tasdik şerhi veya o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından yapılmadığı anlaşıldığından anılan adayın sunduğu belgenin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı olduğundan, isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılmıştır.” şeklinde belirtilen gerekçeler ile değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme kapsamında belgeler üzerinden sağlıklı tespitler yapabilmek amacıyla belgelerin idareye sunulan asılları idareden istenilmiş ve bu belgeler üzerinden tespit ve değerlendirmeler yapılmıştır.

Nc Yapı Malzemeleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından İdari Şartname’nin 7.5.1. maddesine istinaden yeterlik için sunulan 12.10.2011 tarihli 19-08/1006 sayılı iş deneyim belgesinin,

Tercümesinden faydalanmak suretiyle anlaşılan, sunulan belgenin yabancı dilde (Kazakça/Rusça) “Atyrau - Aktau Yolunun Yeniden Yapılması Projesi, Dossor - Kulsary - Oporny Kesimi, Km:0-210” işine ilişkin olarak Kazakistan Cumhuriyeti Ulaştırma ve Haberleşme Bakanlığı Oto Yollar Komitesi Atyrau Bölgesi Başkanı tarafından imzalanıp mühürlenerek Mustafa Huzeyfe Karagöz adına düzenlenmiş 12.10.2011 tarih ve 19-08/1006 sayılı iş deneyim belgesi olduğu, belgenin her sayfası üzerinde Ankara 47. Noterinin mührü, imzası ve 00348 yevmiye numarası ile fotokopi olarak tercümanın imzası ve Troy Çeviri Tercüme ve Eğitim Danışmanlık Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin kaşesinin bulunduğu, bu belgenin son sayfasında apostil tasdik şerhinin yer aldığı,

Belge ekinde, Ankara 47. noterin birinci sayfada aslına uygunluk beyanını ve her sayfasında mührünü, imzasını ve 1, 3 ve 4’üncü sayfalarında 00348 yevmiye numarasını içeren, metnin Rusça’dan Türkçeye çevirisinin bulunduğu, çeviri belgelerin her sayfasında fotokopi olarak “iş bu çeviri tarafımdan aslına sadık kalınarak Rusça’dan Türkçe’ye çevrilmiştir. Yeminli mütercim./İş bu çevirinin Rusça’dan Türkçe’ye dairemizde kimliği saklı yeminli mütercim Seyit Hacıoğlu tarafından çevrildiğini onaylarım.” ibaresi ile fotokopi olarak tercümanın imzasının ve fotokopi olarak Troy Çeviri Tercüme ve Eğitim Danışmanlık Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin kaşesinin bulunduğu,

Ankara’da yapılmış çevirinin 2’nci yaprağının arka yüzünde, Atırauskiy Noter Bölge Noterinin iş bu suretin aslına uygun olduğunu ve işbu evrak üzerinde hiçbir silme, karalama ve başka belirtilmeyen düzenlemenin olmadığını onayladığı beyanı, imzası ve mührü ile bunun Türkçe’ye çevirisinin yer aldığı, bu metnin alt kısmında noterin imzasına ilişkin olarak apostil tasdik şerhinin yer aldığı,

Kazakistan Cumhuriyeti Atırau Bölge Adalet Müdürlüğü tarafından yapılan apostil tasdik şerhinde, belgeyi imzalayanın noter yardımcısı A.J. Jantasov olduğu, belgenin mühür ve damgasının Atırau Noterliğine ilişkin olduğu, tasdik işleminin Atırau’da, 17.10.2011 tarihinde, Atırau Bölge Adalet Müdürlüğünün müdür yardımcısı İ. A. Aubankirov tarafından yapıldığı ve Atırau Bölge Adalet Müdürlüğünün mührünün bulunduğu hususlarını teyit ettiği görülmüştür.

Sunulan tüm bu belgeler (4 yaprak) üzerinde, Ankara 47. Noterinin 3 adet mührünün ve imzasının bulunduğu, noterin ilk işleminin 23.10.2012 tarihli ve 34524 no’lu işlem olduğu, ikinci işleminin ise 17.11.2014 tarihli ve 36427 no’lu işlem olduğu, her iki onaylama işleminde de kaşe, mühür ve imza bulunduğu ancak iş deneyim belgesine ait tercümenin ilk sayfasında fotokopi olarak yer alan “Aslına Uygundur” onayının hangi işlem aşamasına ait olduğunun anlaşılamadığı, üçüncü işleminin 06.01.2015 tarihli ve 00348 no’lu işlem olduğu noterin bu üçüncü işleminin ıslak kaşe, mühür ve imza bulunduğu, iş deneyim belgesine ait tercümenin ilk sayfasında ıslak “Aslına Uygundur” onayının bulunduğu, buradaki aslına uygunluk şerhinin noterin ilk işlemini içeren suretler üzerinden yapıldığı tespit edilmiştir.

Bu durumda, yabancı dilde düzenlenen iş deneyim belgesindeki, belgeyi düzenleyene ait imzanın doğruluğunun ve diğer hususların apostil tasdik şerhi ile teyit edilmediği, apostil tasdik şerhinin yabancı dildeki belgenin aslına uygun suretini çıkaran Kazakistan Atırau noterinin imzasına ilişkin düzenlendiği, kamu ihale mevzuatı uygulamasında olması gerekenin sunulan yabancı ülkede düzenlenmiş Lahey Sözleşmesi uyarınca idari belge niteliğindeki iş deneyim belgesini düzenleyen idare yetkilisinin imzasının ve sıfatının, varsa mühür ve onayının doğruluğunun apostil tasdik şerhi ile tasdik edilmek suretiyle teyidi olduğu anlaşıldığından Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin Sunuluş Şekli” başlıklı 31’inci maddesine aykırı şekilde sunulan belgenin yeterlik değerlendirmesinde idarece yeterli görülmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinin ikinci fıkrasında “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir…” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57’nci maddesinde “…(4) Başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler idarelerce tamamlatılamaz.

(5) Başvuru veya teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak, idare tarafından iki iş gününden az olmamak üzere tamamlama süresi verilir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların başvuru veya teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir.

(6) İdarelerce bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin olarak verilen süre içinde aday veya isteklilerce sunulan belgelerin son başvuru veya ihale tarihinden sonraki bir tarihte düzenlenmesi halinde, bu belgelerin, aday veya isteklinin son başvuru veya ihale tarihi itibarıyla ihaleye katılım şartlarını sağladığını göstermesi gereklidir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İdarelerce belgelerdeki eksik bilgilerin tamamlatılması” başlıklı 16.6’ncı maddesinde de “16.6.1 İhale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılmayacaktır. Ancak,

a) Geçici teminat ve teklif mektuplarının Kanunen taşıması zorunlu hususlar hariç olmak üzere, sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması halinde, bu tür bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

b) Aday ve isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

İdarelerce tamamlatılacaktır. Bu çerçevede, bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler, idarece ilgili kurum veya kuruluştan re’sen istenebilir. Söz konusu belgelerin aday veya istekliler tarafından tamamlatılmasının istenilmesi halinde ise bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak idarelerce aday veya isteklilere iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilecektir…” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, isteklilerce teklif zarfı kapsamında sunulmayan belgelerin tamamlatılamayacağı, ancak geçici teminat ile teklif mektubu dışında sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksiklikleri ile başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin tamamlatılabileceği anlaşılmaktadır.

Eksik bilgilerin tamamlatılmasına ilişkin anılan mevzuat hükümleri dikkate alındığında, başvuru sahibi tarafından sunulmuş olan, iddia konusu yabancı ülkede düzenlenmiş iş deneyim belgesinin sunuluş şekline ilişkin olarak yukarıda tespit edilen eksikliklerin belgenin taşıması zorunlu asli unsurlarına ilişkin olduğu anlaşıldığından, tamamlatılamayacağı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi