KİK Kararı: 2015/UM.III-956

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/022
Gündem No : 48
Karar Tarihi : 01.04.2015
Karar No : 2015/UM.III-956
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Armaksa Araç ve Makina San. Tic. Ltd. Şti.,

Defterdar Mah. Otakçılar Cad. No:78 Flat Ofis Kat:2 D:37 Eyüp/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Mamak Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü,

Hüseyin Gazi Mah. Mamak Cad.No:213 Kat:5 Mamak/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/13112 İhale Kayıt Numaralı “5 m3’lük Yer Altı Çöp Konteynırı Mal Alımı ve Montajı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Mamak Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 10.03.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “5m3’lük Yer Altı Çöp Konteynırı Mal Alımı ve Montajı” ihalesine ilişkin olarak Armaksa Araç ve Makina San. Tic. Ltd. Şti.nin 04.03.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.03.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.03.2015 tarih ve 24542 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.03.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/714 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Mamak Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından “5 m3'lük yeraltı çöp konteynırı mal alımı ve montajı” ihalesine ilişkin ihale dokümanının firmaları tarafından satın alındığı ve ihale dokümanına ilişkin bazı mevzuata aykırılıkların tespit edildiği, tespit ettikleri aykırılıklara ilişkin olarak 04.03.2015 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, ancak idarenin 06.03.2015 tarihli yazısı ile şikâyet başvurularının reddedildiği,

1. Özel Teknik Şartname'nin “Kullanılacak Makine, Araç-Gereç ve Ekipmanlar” başlığı altında 1 adet beko loder ve 1 adet damperli kamyon istenildiği, bu makinelerin işin süresi boyunca işin başında bulundurulacağının, araçlara ilişkin yakıt, tamir, bakım, vize, sigorta ve amortisman gibi giderlerin yükleniciye ait olacağının belirtildiği, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 40'ıncı maddesinin 6'ncı bendinde iş için kullanılacak olan makine ve ekipmanın sayısının ve niteliklerinin ayrıntılı olarak şartnamede belirtilmesi gerektiğinin hüküm altına alındığı, ancak Özel Teknik Şartname'nin 7'nci maddesinde araçların özellikleri ve niteliklerinin belirtilmediği, amortisman bilgilerine yer verilmediği, bu araçlara ilişkin giderlerin teklif fiyatına dâhil edileceğine ilişkin İdari Şartname'nin 25'inci maddesinde düzenleme yapılmadığı, ayrıca bu araçların kaç km yol yapacağının belirtilmediği, bu nedenle teklif fiyatlarının eşit şartlarda oluşturulmasının mümkün olmadığı,

2. Özel Teknik Şartname'nin “Teknik Personel” başlıklı 8'inci maddesinde işin yürütülmesinde 1 adet inşaat mühendisinin çalıştırılacağının belirtildiği, ayrıca yüklenicinin belirlediği sayıda işçi çalıştıracağı yönünde yapılan düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, bu düzenlemede belirtilen personelin teklif fiyata dâhil olup olmadığı konusunda İdari Şartname'nin 25'inci maddesinde bir düzenlemeye yer verilmediği, bu belirsizliğin teklif hazırlanmasına engel teşkil ettiği, isteklilerin eşit koşullarda teklif vermesinin engellendiği, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 41'inci maddesine göre sözleşmenin uygulanması aşamasında çalıştırılacak olan personel sayısının Teknik Şartname'de veya sözleşme tasarısında belirtilmesi gerektiği, Teknik Şartname'nin 8'inci maddesinin anılan Yönetmelik'in 8'inci maddesine aykırı olduğu,

3. İdari Şartname'nin 7'nci maddesinde yer altı konteynırlarına ait TS EN 13071-1 ve TS EN 13071-2 veya Avrupa Standartları EN 13071-1 ve EN 13071-2 belgelerinin yeterlik belgesi olarak istenildiği, bu belgelerin yeterlik belgesi olarak istenilmesinin fırsat eşitsizliği yarattığı ve rekabeti daralttığı,

4. Özel Teknik Şartname'nin 6.5 ve 6.8'inci maddelerinde çıkan molozların döküm sahasına döküleceğinin belirtildiği, ancak bu döküm sahasının işin yapılacağı yere uzaklığı, döküm yerinin neresi olduğu gibi düzenlemelerin yapılmadığı, bu konunun tekliflerin hazırlanmasında tereddüte yol açtığı,

5. Özel Teknik Şartname'nin 6.3'üncü maddesinde yüklenici firmanın kazı alanından herhangi bir altyapı hattının geçip geçmediğini kontrol edeceğinin, kazı esnasında altyapı hatlarına verilen zararların yüklenici firmanın sorumluluğunda olduğunun belirtildiği, ilçede altyapı hatlarının nereden geçtiğinin ilgili idare tarafından belirlenmesi gerektiği, buna ilişkin bilgilerin ihale dokümanında bulunması gerektiği, kaldı ki böyle bir durumda kesilecek cezanın hak edişten nasıl kesileceğine ilişkin bir belirlemeye de yer verilmediği,

6. İhale dokümanı incelendiğinde ödemelere ilişkin bir bölüme yer verilmediğinin görüldüğü, hak edişin ne zaman ödeneceği ve ne şekilde yapılacağının belirtilmediği, ayrıca konteynırların ne şekilde ve nerelere yerleştirileceğinin belirtildiği bir yerleşim planının ihale dokümanı kapsamında verilmesi gerektiği, bu hususun bir eksiklik olduğu,

7. İdari Şartname'nin 18.1'inci maddesinde isteklilerin tekliflerini götürü bedel üzerinden vereceklerinin belirtildiği, ancak Kamu İhale Genel Tebliği'nin 62.1'inci maddesinde birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin birim fiyat teklif alınmak suretiyle yapılması gerektiğinin ifade edildiği, söz konusu ihalenin çöp konteynırı alımı olarak belirtilmesinin yanında Teknik Şartname'nin 7'nci maddesinde 1 adet beko loder ile 1 adet damperli kamyonun çalıştırılacağının, aynı Şartname'nin 8'inci maddesinde 1 adet inşaat mühendisi çalıştırılacağının öngörüldüğü, dolayısıyla ihalenin götürü bedel değil, teklif birim fiyat üzerinden yapılması gerektiği ve belirtilen bu kalemlerin ayrı iş kalemi olması gerektiği,

8. 4734 sayılı Kanun'un “Temel ilkeler” başlıklı 5'inci maddesinde aralarında doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal, hizmet ve yapım işlerinin bir arada ihale edilmemesi gerektiği, ihale konusu işte hem mal alımı, hem de personel çalıştırılması işinin bulunduğu, hem mal hem de hizmet işinin bir arada ihale edildiği, bu haliyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale dokümanında yapılan düzenlemelerden, şikâyet edilen ihaleye konu iş kapsamında Mamak İlçe Sınırları içerisinde bulunan mahallerdeki idarece gösterilecek yerlere 5000 litrelik 80 adet yer altı çöp konteynırı temini ve montajı yapılacağı, yüklenicinin sözleşme kapsamındaki malları temin etmek, belirtilen yerlere montaj işini yapmak için gerekli işleri uygulamak, garanti kapsamında bakımını sağlamak ve tamamlamak için gerekli tüm malzemeleri, ekipmanları, geçici işleri ve işgücünü temin edeceği belirlenmiştir. 10.03.2015 tarihinde ihalenin götürü bedel üzerinden yapıldığı, işin süresinin yer tesliminde itibaren 60 takvim günü olduğu, işin niteliğinin özel imalat süreci gerektiren mal alımı olduğu tespit edilmiştir.

Şikâyet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında, bahse konu işte kullanılacak makine, araç-gereç ve ekipmanlar için ayrıca maliyet hesaplanmayacağı, anahtar teslim götürü bedel fiyat teklifi içinde teklif fiyatına dâhil edileceği belirtilerek başvuru reddedilmiştir.

Özel Teknik Şartname’nin “Kullanılacak Makine, Araç-Gereç ve Ekipmanlar” başlıklı 7’nci maddesinde “a) 1 adet Beko Loder b) 1 adet Damperli Kamyon

Yukarıda belirtilen makine, araç-gereç ve ekipmanlar iş süresince iş başında bulundurulacaktır. Araç gereç ve ekipmanlara ait yakıt, tamir, bakım, vize, sigorta, amortisman v.b tüm giderler yükleniciye aittir. Araçların kendi malı olma zorunluluğu yoktur.

Taahhüt süresince araçların kullanımından ve işin yapılmasından doğabilecek hasar ve zararlar ile diğer şahıslara verilecek zarar ve ziyanlardan yüklenici firma sorumludur. Oluşabilecek tüm zarar ve ziyanlar yüklenici tarafından karşılanır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde isteklilerin teklifleri kapsamında yukarıda belirtilen makineler için bir yeterlik belgesinin sunulması gerektiğine ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı tespit edilmiştir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler, imalat belgeleri ve kapasite raporu” başlıklı 40’ncı maddesinde “(1) Özel imalat süreci gerektiren mal alımı ihalelerinde, üretimin gerçekleştirilebilmesi için gerekli olan makine, teçhizat ve diğer ekipman ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak düzenlenebilir. Bu durumda ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede aday veya isteklinin kendi malı olması öngörülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısı ve varsa niteliği belirtilir. Bu makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik özelliklerine yönelik ayrıntılı düzenlemeye teknik şartnamede yer verilir.

(2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir.

(3) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine, teçhizat ve diğer ekipman da, kira sözleşmesi eklenmek ve ilk ilan tarihine veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiği belgelenmek şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

…

(6) Özel imalat süreci gerektiren mal alımı ihalelerinde, üretimin gerçekleştirilebilmesi için gerekli olan makine, teçhizat ve diğer ekipman ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak belirlenmeyip, sözleşmenin uygulanması aşamasında yerine getirilecek bir yükümlülük olarak düzenlenebilir. Bu durumda makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısı ve niteliği ayrıntılı olarak teknik şartnamede yer alır. Muayene ve kabul komisyonu tarafından sözleşmenin uygulanması aşamasında gerekli kontroller yapılır. Bu aşamada makine, teçhizat ve diğer ekipman yüklenicinin kendi malı olabileceği gibi bunların kiralanması da mümkündür. Yüklenici kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin olarak ikinci ve üçüncü fıkralarda yer alan belgeleri muayene ve kabul komisyonuna sunar. Kiralamalarda ise kira sözleşmesini muayene ve kabul komisyonuna sunmak zorundadır.”hükümleri yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden anlaşıldığı üzere, özel imalat gerektiren mal alımı ihalelerinde üretimin gerçekleştirilmesi için gereken makine ve teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin olarak yeterlik kriteri belirlenmesi ya da makine ekipmana ilişkin yeterlik kriteri belirlenmeden sözleşmenin uygulanması aşamasında gerekli kontrollerin muayene kontrol aşamasında yapılması hususunda yapılacak işlemler idarenin takdir yetkisinde bulunmaktadır.

Söz konusu ihalede ise, idarece ihale dokümanında ihale konusu malın montajında gerekecek olan makine ve ekipman belirtilmiş, bu ekipmanın sayısına yer verilmiş, ancak makinelerin teknik nitelikleri ile ilgili bir detaya yer verilmemiştir.

Teknik Şartname’nin“Yer Altı Çöp Konteyneri Montajı İlgili Detaylar” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.1.Yüklenici firma önceden kurumumuz yetkilileri tarafından belirlenmiş olan alanın kazı, montaj ve dolgu için uygunluğunu kontrol edecek ve kazı için gerekli önlemleri alacaktır.

6.2. Kazı esnasında olabilecek her türlü kaza ve aksaklık için gerekli güvenlik önlemlerini almak yüklenici firmanın sorumluluğundadır.

6.3. Yüklenici firma kazı alanından herhangi bir altyapı hattının geçip geçmediğini kontrol edecek. Kazı esnasında altyapı hatlarına verilen zararlar yüklenici firmanın sorumluluğundadır. Kurumlara ve 3.şahıslara verilecek zararlar yüklenici tarafından karşılanacak olup, İdaremizden bu konularla ilgili herhangi bir ücret talebinde bulunulamaz. Belediyeye gelen cezalar yüklenicinin ilk hak edişinden kesilecektir.

6.4. Kazı ölçüleri her bir konteyner için 2,50m x 2,50m x 1,75m dir. Kazı için açılan her nokta aynı gün iş bitiminden önce konteyner montajı yapılıp kapatılacaktır. Gün sonunda açıkta montajı yapılmamış alan bırakılmayacaktır.

6.5. Kazıdan çıkan toprak, moloz vs. malzemeler yüklenici tarafından kurumumuz tarafından belirlenecek Ankara Büyükşehir Belediyesi moloz döküm sahasına dökülecektir.

6.6. Alanın kazısı yapıldıktan sonra zemin tesviyesi yapılacak ve zemine 40x60 cm ebatlarında çim taşı döşenecektir.

6.7. Çöp konteyneri çim taşının üzerine yerleştirilecek ve teraziye alınacaktır.

6.8. Konteynerden arda kalan boşluklara kazılan toprağın geri dolgusu yapılacak. Kazıdan artan toprak kamyonlara yüklenerek döküm sahasına dökülecektir.

6.9. Montaj işlemi bittikten sonra çalışma alanı süpürülerek temizlenecektir.

6.10.Bütün konteynerlerin montajı bittikten sonra çevre düzenlemesi işlemine geçilecektir.

6.11.Gerekli görülen yerlerde konteynerin çevresi 15x10x50 cm ölçülerinde beton bordür ile çevrilecek, bordür ile konteyner arası en az 40 cm olacaktır. Arada kalan alana en az 15 cm olacak şekilde ince taneli agregadan yapılmış hazır beton (brüt beton) c20-25 sınıfında dökülüp mala perdahı ile tesviye edilecektir. Beton bordür dışına taşırılmayacak ve tesviyesi yapıldıktan sonra düzgün bir yüzey elde edilecektir.

6.12. Montaj esnasında çevrede zarar verilmiş başka noktalar var ise bu noktaların da tamiratı yapılacaktır.

6.13. Bütün bu işlemler bittikten sonra alan tekrar süpürülüp temizlenecektir.” düzenlemeleri bulunmaktadır.

Teknik Şartname’nin yukarıda yer alan düzenlemelerinden anlaşıldığı üzere, ihale kapsamında alımı yapılacak olan çöp konteynırlarının yer altına montajı yapılacağından, Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde istenilen beko loderin konteynırların monte edileceği zemin alanının kazılması ve kazıdan çıkan malzemenin damperli kamyonlara yüklenmesi amacıyla, damperli kamyonun ise kazıdan çıkan toprak, moloz vs. malzemelerin Ankara Büyükşehir Belediyesi moloz döküm sahasına taşınması amacıyla istenildiği belirlenmiştir. Makinaların kullanım amacı açısından değerlendirme yapıldığında, belirtilen işlerin standart özelliklere sahip beko loder ve kamyon ile yapılabileceği, montaj için istenilen araçların teknik özelliklerinin ihale dokümanında ayrıntılarıyla belirtilmesini gerektirecek nitelikte işler için kullanılmayacağı anlaşıldığından, ihale dokümanında makinelerin teknik özelliklerinin ayrıntılı olarak belirtilmemiş olmasının bir aykırılık olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca söz konusu ihalenin götürü bedel üzerinden ihale edildiği göz önüne alındığında, istekli olabileceklerin kullanılacak olan makine ekipmanın kullanım maliyetini hesaplayarak teklif fiyatına dâhil etmeleri gerekmektedir. Bu konuda isteklilerin teklif maliyetlerini belirlemesine engel oluşturacak bir aykırılık bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin ilk iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında, işin yapımı sürecinde görevlendirilecek teknik personelin sayısının yüklenici tarafından belirleneceği, söz konusu personel için ayrıca bir ücret talep edilmeyeceği, çünkü işin anahtar teslim götürü bedel fiyat teklifi verileceği ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “ İstenecek belgeler” başlıklı 27’nci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde “Aday veya isteklinin personel çalıştırdığına ilişkin belgeler, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak istenemez. Ancak, alımın niteliği esas alınarak yüklenici tarafından çalıştırılması öngörülen personelin sayısına ve niteliğine ilişkin teknik şartnamede veya sözleşme tasarısında düzenleme yapılabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Organizasyon yapısı ile kalite kontrolden sorumlu teknik kuruluşlara ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinde “ (1) İdare tarafından ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak personel çalıştırıldığına ilişkin belge istenemez. Ancak, idare alımın niteliğini göz önünde bulundurarak sözleşmenin uygulanması aşamasında yüklenicinin çalıştıracağı personelin sayısına ve niteliğine yönelik teknik şartnamede veya sözleşme tasarısında düzenleme yapabilir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Vergi (KDV Hariç), resim, harç ve benzeri giderler teklif fiyata dâhil edilecektir. Her türlü nakliye, istifleme, işçilik giderleri, montaj ve teknik şartnamede ayrıntıları verilen tüm giderler teklif fiyata dahildir.

25.2. (25.1) maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Ancak, sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV) ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Özel Teknik Şartname’nin “Teknik Personel” başlıklı 8’inci maddesinde “ Bu işin tamamında 1 adet inşaat mühendisi bulundurulacaktır. Kazının yapılmasında, kot alınmasında, zemin tesviyesinde, beton plaka döşenmesinde, dış cidarın zemine oturtulmasında, dış cidarın kenar çerçeve boşluklarının filler malzeme ile doldurulmasında, iç cidarın yerleştirilmesinde, çevre düzenlemesi yapılması aşamalarında bu unvanı geçen teknik personel tarafından yerinde gerekli kontroller yapılacaktır. Teknik personelin yanı sıra yüklenici sahada çalıştıracağı işçi sayısını kendisi belirleyecektir. İdarenin onaylamış olduğu iş programının aksamasına neden olacak veya idarenin kendi içinde yapacağı programı aksatacak bir çalışma yapılmayacaktır. İdarenin görevlendirdiği kişilerin bilgisi olmadan bu program kesinlikle değiştirilmeyecektir.

Belediyemiz tarafından belirlenen kontrol teşkilatının sahada yapacağı denetimlerde firma personeli olan Teknik Personel ile irtibatlı olarak çalışılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yapılan tespitler, mevzuat hükümleri ve iddia konusu husus birlikte değerlendirildiğinde, mal alımı ihalelerinde aday veya isteklinin personel çalıştırdığına ilişkin belgelerin, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak idarece istenemeyeceği, ancak alımın niteliği esas alınarak yüklenici tarafından çalıştırılması öngörülen personelin sayısına ve niteliğine ilişkin teknik şartnamede veya sözleşme tasarısında düzenleme yapılabileceği anlaşılmıştır. Bu çerçevede idarenin Özel Teknik Şartname’de teknik personel olarak 1 adet inşaat mühendisi ve ihaleye konu malın montajı için kendi belirleyeceği sayıda sahada işçi çalıştıracağı yönünde düzenlemeye yer verildiği görülmüştür. Dolayısıyla idarece yapılan düzenlemede mevzuata bir aykırılık bulunmamıştır. Ayrıca tüm işçilik giderlerinin teklif fiyata dâhil olduğu yönünde İdari Şartname’de yer alan düzenleme gereği isteklilerin işin montajı aşamasında çalıştıracağı işçi sayısını belirlemesi ve 1 inşaat mühendisi çalıştırma maliyetini de ekleyerek teklif fiyatını götürü bedel üzerinden hesaplamasına engel bir durumun bulunmadığı belirlendiğinden, başvuru sahibinin bu iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 74’üncü maddesinde idari şartnamede düzenlenmesi koşuluyla kalite belgelerinin yeterlik kriteri olarak istenebileceğinin belirtildiği, bu açıklamaya uygun şekilde belirtilen kalite belgelerinin teklifle birlikte sunulmasının istenildiği ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında; “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmüne,

Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde; “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne,

Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında; “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.”hükmüne,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde; “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmüne,

“Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde;

“(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dâhildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmüne,

“Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde; “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.

…

(2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir.

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmüne,

“Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde; “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.

(2) Kurul tarafından gerekli görüldüğü takdirde, başvuru dilekçesi ve eklerinin bir örneğinin ilgisi nedeniyle idareye veya idarenin bağlı veya ilgili/ilişkili olduğu mercie yahut yetkili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Yapılan inceleme sonucunda, söz konusu iddianın dokümanın ilana yansıyan bir hükmüne ve ilana yönelik olduğu, 4734 sayılı Kanun ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in yukarıda belirtilen hükümleri gereği şikâyete yol açan durumun öğrenildiği tarihin ilan tarihi olan 09.02.2015 tarihi olduğu, 09.02.2015 tarihini izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 04.03.2015 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 17’nci maddesinin birinci fıkrası gereğince bu iddianın süre yönünden reddi gerekmektedir.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında, döküm sahasının Ankara Büyükşehir Belediyesi moloz döküm sahası olarak Teknik Şartname’de belirtildiği ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

Teknik Şartname’nin “Yer Altı Çöp Konteyneri Montajı İlgili Detaylar” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.5. Kazıdan çıkan toprak, moloz vs. malzemeler yüklenici tarafından kurumumuz tarafından belirlenecek Ankara Büyükşehir Belediyesi moloz döküm sahasına dökülecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Teknik Şartname’nin bu maddesinde kazıdan çıkan moloz, toprak gibi malzemelerin Ankara Büyükşehir Belediyesi moloz döküm sahasına döküleceğinin belirtildiği görülmüştür. İstekli olabileceklerin teklif maliyetlerini oluştururken Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından belirlenmiş izinli moloz döküm alanlarını öğrenmesi ve malın montajının yapılacağı en yakın moloz döküm sahası mesafesini esas alarak teklif maliyetlerini oluşturabileceği belirlenmiştir. Söz konusu hususun teklif maliyetinin oluşturulmasına engel nitelikte bir aykırılık olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında, söz konusu olan çöp konteynırları yerine konulurken alt yapı tesislerine zarar vermeyecek yerlerin belirlenip, idarece kontrol mühendislerince çalışma sahasının gösterileceği, yüklenicinin idarenin gösterdiği yer dışında herhangi bir kazı çalışması durumunda alt yapı tesislerine zarar vermesi halinde bahsedilen durumun geçerli olacağı ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

Teknik Şartname’nin “Yer Altı Çöp Konteyneri Montajı İlgili Detaylar” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.3. Yüklenici firma kazı alanından herhangi bir altyapı hattının geçip geçmediğini kontrol edecek. Kazı esnasında altyapı hatlarına verilen zararlar yüklenici firmanın sorumluluğundadır. Kurumlara ve 3.şahıslara verilecek zararlar yüklenici tarafından karşılanacak olup, İdaremizden bu konularla ilgili herhangi bir ücret talebinde bulunulamaz. Belediyeye gelen cezalar yüklenicinin ilk hak edişinden kesilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdarenin cevap yazısında çöp konteynırlarının monte edileceği yerlerin alt yapı tesislerine zarar vermeyecek şekilde idarenin kontrol mühendislerince gösterileceği ifade edilmiştir. Söz konusu maddede belirtilenin idarenin gösterdiği yer dışında her hangi bir kazı çalışması yapıldığında alt yapı tesislerine zarar verilmesi durumunda oluşacağı anlaşıldığından, ayrıca böyle bir durum oluştuğunda Belediyeye gelen cezanın yüklenicinin ilk hak edişinden kesileceği açıkça belirtildiğinden, başvuru sahibinin bu iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında, ödemelerin nasıl ve ne şekilde yapılacağının ihale dokümanında bulunan sözleşme tasarısının 12’nci maddesinde açıkça belirtildiği ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

Sözleşme tasarısının “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Ödeme yeri

12.1.1. İdare tarafından sözleşmeye ilişkin ödemeler Mali Hizmetler Müdürlüğün'de yapılacaktır. Yüklenici tarafından alım konusu malın, sözleşme ve ihale dokümanına uygun şekilde teslim edilmesi koşuluyla ödemelere ilişkin hususlar ve ödeme zamanı aşağıda düzenlenmiştir.

12.2. Ödeme koşulları ve zamanı

12.2.1. Ödemeye esas para birimi TRY (Türk Lirası)'dır

12.2.2. İdare, Muayene ve Kabul Komisyonunca kabul raporu düzenlenmesinden itibaren Yüklenicinin yazılı talebi üzerine en geç 90 gün içinde Yükleniciye veya vekiline ödemeyi yapacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Sözleşme tasarısında ödemeye ilişkin düzenleme yapıldığı, muayene ve kabul komisyonunca kabul raporu düzenlenmesinden itibaren yüklenicinin yazılı talebi üzerine 90 gün içinde yükleniciye veya vekiline ödeme yapılacağı belirtildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Konteynırların ne şekilde ve nerelere yerleştirileceğinin belirtildiği bir yerleşim planının ihale dokümanı kapsamında verilmesi gerektiği iddiasına yönelik olarak;

Sözleşme tasarısının “İdarenin yükümlülükleri” başlıklı 27’nci maddesinde,

“27.1. Montaj gerektiren işlerde işyerinin yükleniciye teslimi

27.1.1. İdare, sözleşmenin imzalanmasından sonra işe başlama yazısı ile malın montajının yapılacağı yeri Yüklenicinin kullanımına hazır hale getirir. İşyerinin teslimi sırasında taraflarca işyerinin halihazır durumunu gösteren bir tutanak düzenlenir.

27.1.2. İdare, Yükleniciye ek mali yük getirmemesi kaydıyla malın montajının yapılacağı yeri her zaman değiştirebilir. Yüklenicinin montaj yerinin değişikliğine yönelik talebinin ise İdare tarafından uygun görülmesi zorunludur.

27.1.3. İşyeri değişikliği ve malın teslim veya montajının yapılacağı yerin Yükleniciye geç teslimi gibi nedenlerle işin süresinde bitmeyeceğinin anlaşılması durumunda, işin bir kısmına veya tamamına ilişkin süre, yeteri kadar uzatılır.

27.1.4. İdare tarafından, montajda kullanılacak malzeme ve araçların konulacağı yerler ile yüklenici personelinin çalışacağı yerler için Yükleniciden bir ücret alınmaz.

27.2. Montajlı işlerde plan ve projelerin yükleniciye teslimi

27.2.1. İdare, malın cinsi ve niteliği gereği montaj sırasında ihtiyaç duyulacak plan ve projeleri Yükleniciye tutanakla teslim eder. Yüklenici masraflarını karşılamak kaydıyla söz konusu belgelerden birden fazla nüsha isteme hakkına sahiptir.

27.2.2. Yüklenici; montaj projelerinin ve/veya teknik belgelerin ve montaj veya teslim için gösterilen yerin, sözleşmenin ifasına engel teşkil edecek nitelikte olduğunu veya teknik açıdan yetersiz olduğunu ileri sürerse, bu husustaki görüşlerini, talimat veya belgelerin teslim tarihinden başlayarak beş iş günü içinde İdareye yazı ile bildirmek zorundadır.” düzenlemeleri bulunmaktadır.

Sözleşme tasarısının yukarıda aktarılan maddeleri Kamu İhale Kurumu tarafından hazırlanmış olan matbu maddeler olup, söz konusu düzenlemelerden anlaşıldığı üzere, idarenin sözleşmenin imzalanmasından sonra işe başlama yazısı ile malın montajının yapılacağı yeri yüklenicinin kullanımına hazır hale getirmesi, malın cinsi ve niteliği gereği montaj sırasında ihtiyaç duyulacak plan ve projeleri yükleniciye tutanakla teslim etmesi gerektiği belirtilmiştir. Dolayısıyla montaj dâhil mal alımı ihalelerinde malın montaj yerlerini gösteren planların yükleniciye teslim etme yükümlülüğü idareye aittir. İhale dokümanı kapsamında montaj planlarının istekli olabileceklere verilmesi noktasında mevzuatta bir zorunluluk bulunmadığı anlaşıldığından, isteklilerin malın montajının yapılacağı alanı görerek teklif maliyetlerini oluşturmasına engel bir durumun oluşmadığı belirlendiğinden, bu iddia da yerinde görülmemiştir.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında, söz konusu ihalenin anahtar teslimi götürü bedel üzerinden yapıldığı, işin yapımı sırasında maliyet unsurlarını oluşturan kalemler için ayrıca bir bedel ödenmeyeceği, teklif sahibinin tüm bu unsurları hesaplayarak teklif fiyatını oluşturması gerektiği ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

İhale konusu malın götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edildiği, ihaleye konu işin kapsamında idarece gösterilecek yerlere 5000 litrelik 80 adet yer altı çöp konteynırı temini ve montajı yaptırılacağı belirlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 62.1’inci maddesinde birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin, birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirileceği belirtilmiştir. Başvuru dilekçesinde Teknik Şartname’nin 7’inci maddesinde iş makinası, 8’inci maddesinde de 1 adet inşaat mühendisinin çalıştırılacağının ifade edildiği belirtilerek, ihalenin birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilmesi gerektiği iddia edilse de, ihaleye konu iş kapsamında çöp konteynırı dışında farklı bir mal kalemi bulunmadığı, belirtilen iş makinası ve personelin ise bu çöp konteynırlarının yerlerine montajı aşamasında kullanılacak olan iş makinaları ve montaj aşamasının kontrolü için bulundurulacak olan personel olduğu anlaşıldığından, ihaleye götürü bedel üzerinden çıkılmasında bir aykırılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

8. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyet konusu husus ile ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında, alınacak olan çöp konteynırlarının yer altına gömüleceği, bu işin ise makine, ekipman ve insan gücüyle birlikte yapılacağı, dolayısıyla malın montajının ve yerine konulmasının işçiler olmadan yapılmasının söz konusu olmayacağı, işin tek başına hizmet alımı veya tek başına yapım işi olarak değerlendirilmemesi gerektiği ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

Söz konusu ihaleye konu işin kapsamında idarece gösterilecek yerlere 5000 litrelik 80 adet yer altı çöp konteynırı temini ve montajı yaptırılacağı, işin özel imalat gerektiren mal alımı niteliğinde olduğu belirlenmiştir. Teknik Şartname’nin 7’inci maddesinde belirtilen iş makinası, 8’inci maddesinde belirtilen 1 adet inşaat mühendisinin, ihaleye konu malın montajı için istenildiği, zira alımı yapılacak olan çöp konteynırlarının makine, ekipman ve insan gücüyle birlikte montajının yapılmasının mümkün olduğu, bu amaca yönelik çalıştırılacak olan personel ve makine ekipman istenilmesinin, mal alımı ve personel işinin birlikte ihale edildiği anlamına gelmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde ihale dokümanına ilişkin belirttiği iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ihale dokümanına ilişkin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Mamak Belediyesi Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “5 m3’lük Yer Altı Çöp Konteynırı Mal Alımı ve Montajı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırmasının esas alınarak kâr dahil olmak üzere toplam 494.666,66 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (3) adet ihale dokümanı satın alındığı, 10.03.2015 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye bir istekli tarafından teklif verildiği,

İhaleye ilişkin 11.03.2015 tarihli ihale komisyonu kararına göre, Teksin Konteyner ve Galvaniz Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından 436.000,00 TL bedel üzerinden verilen tek teklifin geçerli teklif olarak belirlendiği ve ihalenin de bu isteklinin üzerinde bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu ihaleye tek teklif verildiği, 436.000,00 TL bedelli bu teklifin de geçerli teklif olarak kabul edilerek ihalenin bu teklif üzerinde bırakıldığı ve bu teklifin de yaklaşık maliyetin % 11,86 oranında altında kaldığı hususları birlikte ele alındığında,

4734 sayılı Kanunun 5’inci maddesinin 1’inci fıkrasındaki; “İdarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla” sorumlu olduğu hükmü açısından ihaleye yeterli katılımın olmadığı, dolayısıyla ihalede, rekabetin sağlanamayacağı görülmüş olduğundan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5’inci maddesinde belirtilen ilkeler uyarınca yeterli fiyat rekabeti sağlanamayacağı gerekçesi üzerinden ihalenin iptaline karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında, mevcut doküman düzenlenmesi ile satın alınan ihale dokümanı, ihale verilen teklif sayısı ve bedelleri ile hesaplanan yaklaşık maliyet bedeli bir arada değerlendirildiğinde, söz konusu ihalede, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5’inci maddesinde belirtilen ilkeler uyarınca yeterli fiyat rekabeti sağlanamadığı gerekçesi üzerinden ihalenin iptaline karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğu kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi