KİK Kararı: 2015/UM.III-399

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/010
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 04.02.2015
Karar No : 2015/UM.III-399
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Beril Endüstriyel Ürünler Mühendislik Tic. Ltd. Şti.,

Kurtuluş Mah. Yenen Sok. No: 5/5 Odunpazarı/ESKİŞEHİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

1. Hava İkmal Bakım Merkez Komutanlığı,

Gündoğdu Mahallesi Ankara Asfaltı Kartal Kavşağı 26320 Tepebaşı/ESKİŞEHİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/59580İhale Kayıt Numaralı “Muhtelif Ölçü Aleti” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

1. Hava İkmal Bakım Merkez Komutanlığı tarafından 16.07.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Muhtelif Ölçü Aleti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Beril Endüstriyel Ürünler Mühendislik Tic. Ltd. Şti.nin 31.07.2014 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 07.08.2014 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı, idarenin kararının 11.08.2014 tarihinde şikâyetçiye bildirildiği ve şikâyetçinin 19.08.2014tarih ve 26764 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.08.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, Kamu İhale Kurulunun 27.08.2014 tarihli ve 2014/UM.IV-2990 sayılı kararı ile itirazen şikayet başvurusunu “başvuru sahibinin başvuru ehliyeti olmadığı” gerekçesiyle reddetmesi üzerine başvuru sahibi tarafından 19.09.2014 tarihinde Ankara 11. İdare Mahkemesine söz konusu Kamu İhale Kurulu kararının iptali istemiyle dava açıldığı, Ankara 11. İdare Mahkemesinin 23.10.2014 tarih ve E:2014/1816 ve K:2014/1371 sayılı kararı ile “dava konusu işlemin iptaline” karar verdiği, söz konusu Mahkeme kararında itirazen şikayet başvurusunun esastan incelenerek karar verilmesinin gerektiğinin belirtildiği, anılan Mahkeme kararı üzerine alınan 07.01.2015 tarihli ve 2015/MK-6 sayılı Kurul kararı ile “esasın incelenmesine geçilmesine” karar verildiği anlaşılmıştır.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2470-01 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenilirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü ile Yasa’nın kamu ihalelerinde hakim prensipleri açıkça belirlediği, bunların emredici nitelikte olduğu ve uyulmaması halinde yapılan işlemi iptali gerektirecek biçimde sakatladığı, idarenin yaptığı ihalede yasal şartların eksiksiz olarak yerine getirilmesi yaklaşık maliyet belirlemesinin piyasa maliyetini yansıtmadığından, yanlış ve yanıltıcı olduğundan saydamlık, rekabetin sağlanması, güvenilirlik, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması temel ilkelerinin ihlali olduğu, Danıştay 13. Dairesinin 17.12.2013 tarihli ve 2013/3724 nolu kararında “teknik ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirilip ihale üzerinde bırakılan davacı şirketlerin teklifinin yaklaşık maliyetten daha düşük olduğu, yaklaşık maliyetin hatalı olarak belirlendiğine dair herhangi bir iddia, bilgi ve belgenin bulunmadığı hususları dikkate alınarak rekabet şartlarının iyileştirilmesi gerektiğinden bahisle herhangi bir somut sebep ortaya konulmaksızın, salt idarenin takdir yetkisine istinaden dava konusu ihalenin iptal edilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, ihalelerde her işe teklif veren sayısı, teklif miktarları, yaklaşık maliyetleri ayrı ayrı olduğu için ihale yetkilisi tarafından uyuşmazlık konusu ihaleye özgü rekabet şartlarının oluşup oluşmadığı yönünde bir değerlendirme yapılm ak suretiyle karar verilmesi gerekirken 55 adet ihale için hesaplanan yaklaşık maliyete göre yeterli indirim yapılmadığından bahisle uyuşmazlık konusu ihalenin iptal edilmesinde hukuka uygunluk, dava konusu işlemin iptali yolundaki idare mahkemesi kararında sonucu itibariyle hukuki isabetsizlik görülmemiştir.” denildiği, Danıştay 13. Dairesinin bu kararında da belirtildiği gibi yaklaşık maliyetin hatasız belirlenmiş olmasının şart olduğu, yaklaşık maliyet belirlemedeki hatanın ihalenin zorunlu olarak taşıması gerekli yasal unsurları ortadan kaldırdığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihale 1. Hava İkmal Bakım Merkez Komutanlığı tarafından yapılan 31 kalem “Muhtelif Ölçü Aleti Alımı” işidir.

Başvuruya konu ihale İdari Şartname’nin 19’uncu maddesinde yer alan “19.1.Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

19.2.1.Bu ihaledeki kısım sayısı 31’dir” düzenlemesi uyarınca kısmi teklife açık olarak yapılmış olup, ihale 31 kısımdan oluşmaktadır.

Başvuru sahibi 31 kısım olarak yapılan ihalenin 30’uncu kısım 1 adet “Ortam Şartları Ölçüm Cihazı Alımı” kalemine itiraz etmektedir.

Başvuru sahibi itirazen şikâyet dilekçesinde yaklaşık maliyetin yanlış olduğunu ileri sürmektedir.

Bahse konu ihalede yaklaşık maliyetin 1.500,00 TL olarak belirlendiği, ihalede 6 adet ihale dokümanı satın alındığı, 16.07.2014 tarihinde yapılan ihalenin tamamına 4 isteklinin katıldığı, ihalenin itirazen şikâyet başvurusuna konu 30’uncu kısım Ortam Şartları Ölçüm Cihazı Alımı kısmına ise 2 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunun ihaleyi en düşük fiyat teklifini esas alarak sonuçlandırdığı ve ihalenin 1.490,00 TL fiyat teklifi veren başvuru sahibi Beril Endüstriyel Ürünler Mühendislik Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ihale komisyonu kararının ihale yetkilisince onaylandığı anlaşılmıştır.

Yaklaşık maliyet ile ilgili olarak Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ihale konusu malın KDV hariç olmak üzere yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.

(3) İhale konusu alımın bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.

(4) Özel imalat süreci gerektiren mal alımı ihalelerinde; işçilik, malzeme ve alımla ilgili diğer hususlar dikkate alınarak yaklaşık maliyet hesaplanır. İdare tarafından ihale konusu malın üretimi için yükleniciye verilecek malzeme ve ekipmanlar yaklaşık maliyetin hesaplanmasında dikkate alınmaz.

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatlarıyla birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleriyle birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.

(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda yaklaşık maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir.

(7) İhale komisyonu, yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığını belirlemesi durumunda; değişikliğin gerekçelerini belirtmek suretiyle güncellediği yaklaşık maliyeti dikkate alır.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdare yaklaşık maliyetin hesaplanmasında; alım konusu malın niteliğini, miktarını, teslim süresini, nakliyesini, sigortasını ve diğer özel şartlarını belirterek KDV hariç fiyat bildirilmesini ister. Ancak, idare, gerçek piyasa fiyatlarını yansıtmayan ve yaklaşık maliyetin hesaplanmasında hatalara sebep olabilecek fiyat bildirimlerini ve proforma faturaları değerlendirmeye almaz.

(2) Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında kullanılan her tür bilgi ve belgeye hesap cetveli ekinde yer verilir. Değerlendirmeye alınmayan fiyat bildirimleri ile proforma faturaların değerlendirmeye alınmama gerekçeleri de hesap cetvelinde belirtilir.

(3) İdare, alımın niteliğini ve piyasa koşullarını göz önünde bulundurmak suretiyle, aşağıdaki (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentleri çerçevesinde elde ettiği fiyatların birini, birkaçını veya tamamını kullanmak suretiyle yaklaşık maliyeti hesaplar:

a) İdare, alım konusu malın özelliğine göre kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından fiyat isteyerek yaklaşık maliyeti hesaplayabilir.

b) İdare, piyasada alım konusu malı üreten veya pazarlayan gerçek veya tüzel kişilerden de fiyat bildirimi veya proforma fatura isteyerek yaklaşık maliyeti hesaplayabilir.

c) İdare, alım konusu mala ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğlerinde yer alan fiyatları kullanarak yaklaşık maliyeti hesaplayabilir. Bu fiyatlarda KDV veya farklı nitelikte giderler bulunması durumunda bu giderler fiyatlardan indirilerek yaklaşık maliyet hesaplanır.

ç) İdare, alım konusu mal ile ilgili daha önceki dönemlerde alım yapmış ise bu alımlarda ortaya çıkan sözleşme bedelleri, endeks veya Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan ilgili endekslerden uygun olanı kullanmak suretiyle güncelleyerek yaklaşık maliyeti hesaplayabilir. Döviz ile yapılmış olan alımlarda ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru veya çapraz kur üzerinden fiyatlar güncellenerek yaklaşık maliyet hesaplanabilir.

d) İdare, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfalarında yayımlanan fiyatları kullanarak yaklaşık maliyeti hesaplayabilir.” hükmü yer almaktadır.

İdarece gönderilen belgelerin incelenmesinden, başvuruya konu ihalede idarece işin tamamı için yaklaşık maliyetin piyasa araştırması suretiyle tespit edildiği, ihalenin başvuruya konu 30’uncu kalem 1 adet Ortam Şartları Ölçüm Cihazı Alımına ilişkin yaklaşık maliyetin tespiti için; Öztekin Teknik Servis Ekipmanlar Savunma San. ve Tic. Ltd. Şti., Bilginoğlu End. Malz. San. ve Tic. A.Ş., Beril Endüstriyel Ürünler Mühendislik Tic. Ltd. Şti., Eskişehir Ticaret Odası, Aytek Endüstriyel Ürünler San. ve Tic. Ltd. Şti., 3 Eksen Takım Hırdavat San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Yörpa Cıvata Hırdavat ve Zira Ürünler San. ve Tic. A.Ş. ve İstanbul Ticaret Odasından idarece fiyat teklifi istendiği,

Yaklaşık maliyeti oluşturan 30’uncu kalem “1 adet ortam şartları ölçüm cihazı parça numarası: Lasaır III-5100 veya 5100 veya Met One 3400 veya dengi” mala ilişkin sadece Beril Endüstriyel Ürünler Mühendislik Tic. Ltd. Şti. tarafından 1.500,00 TL teklif edildiği görülmüştür.

Bu haliyle idarenin yaklaşık maliyetin hesaplanmasında gerçek veya tüzel kişilerden fiyat bildirimi formunun doldurulmasını istemek suretiyle piyasa araştırması yaptığı, piyasa araştırması sonucunda yaklaşık maliyet için başvuru sahibi isteklinin fiyat teklifi verdiği, idarenin yaklaşık maliyeti başvuru sahibi isteklinin verdiği tutarı esas alarak 1.500,00 TL olarak hesapladığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla ihalenin şikâyete konu “1 adet ortam şartları ölçüm cihazı parça numarası: Lasaır III-5100 veya 5100 veya Met One 3400 veya dengi” mal alımı kısmına ilişkin yaklaşık maliyeti belirlemek için;

İdarenin Öztekin Teknik Servis Ekipmanlar Savunma San. ve Tic. Ltd. Şti., Bilginoğlu End. Malz. San. ve Tic. A.Ş., Beril Endüstriyel Ürünler Mühendislik Tic. Ltd. Şti., Eskişehir Ticaret Odası, Aytek Endüstriyel Ürünler San. ve Tic. Ltd. Şti., 3 Eksen Takım Hırdavat San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Yörpa Cıvata Hırdavat ve Zira Ürünler San. ve Tic. A.Ş. ve İstanbul Ticaret Odası’ndan yazı ile fiyat teklifi istediği,

Yaklaşık maliyet tespiti için fiyat teklifi istenilenlerden ihalenin şikâyete konu 30’uncu kısım “1 adet ortam şartları ölçüm cihazı” alımı için sadece başvuru sahibi Beril Endüstriyel Ürünler Mühendislik Tic. Ltd. Şti.nin fiyat teklifi verdiği, fiyat teklifi istenilen diğer birimlerin bu kalem için fiyat beyan etmediği,

Beril Endüstriyel Ürünler Mühendislik Tic. Ltd. Şti. 15.05.2014 tarihli yazı ile yaklaşık maliyet için 1.500,00 TL fiyat teklifi verdiği ve yaklaşık maliyetin bu tutar esas alınarak 1.500,00 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyetin bu tutar esas alınarak belirlenmesinde Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 7 ve 8’inci maddesine aykırılık olmadığı,

Başvuru sahibi isteklinin yaklaşık maliyete verdiği fiyat teklifinden sonra 16.07.2014 tarihinde yapılan ihaleye de 1.490,00 TL fiyat teklifi verdiği, bu haliyle yaklaşık maliyet için verdiği fiyat ile teklif fiyatının birbiri ile uyumlu olduğu,

16.07.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin üzerinde bırakıldığı ve ihale komisyonu kararının 17.07.2014 tarihinde ihale yetkilisince onaylandığı,

Başvuru sahibinin 17.07.2014 tarihli yazı ile sözleşmeye davet edildiği, başvuru sahibinin bu davete uyarak 22.09.2014 tarihinde sözleşme imzaladığı,

Bu itibarla yaklaşık maliyetin yanlış olduğu yönündeki iddiasının yerinde olmadığı değerlendirilmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi