KİK Kararı: 2015/UM.III-322

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/008
Gündem No : 87
Karar Tarihi : 28.01.2015
Karar No : 2015/UM.III-322
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Saim Uzman,

Hürriyet Mah. Yeşilyurt Cad. 11/22-3 Süleymanpaşa/ TEKİRDAĞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ergene Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

Hürriyet Mahallesi Atatürk Caddesi 17, 59930 TEKİRDAĞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/152480İhale Kayıt Numaralı “Muhtelif Cins Yol Malzemesi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Ergene Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 22.12.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Muhtelif Cins Yol Malzemesi” ihalesine ilişkin olarak Saim Uzman’ın 26.12.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.12.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.01.2015 tarih ve 1195 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.01.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/110 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1)Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 46’ncı maddesine göre fatura örnekleri veya bu nüshaların onaylı suretleri ile serbest meslek makbuzu nüshaları veya bu nüshaların onaylı suretlerinin iş deneyimi olarak kabul edilecek belgeler olduğu, anılan Yönetmelik’te özellikle fatura suretleri veya onaylı nüshaları ile beraber serbest meslek makbuzu nüshalarını sunarak iş deneyim belgesi olarak kullanılabileceğinin belirtildiği, buradaki vurgunun fatura örneklerinin asılları dışında gerekli mercilerce onaylanan suretleri ile beraber serbest meslek makbuzlarının sunulmasıyla iş deneyim belgesi olarak kabul edileceği hususu olduğu, bu nedenle ihale üzerine bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin geçersiz olduğu,

2)İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhaleye Katılmaya İlişkin Hususlar” kısmındaki 7.5.2’nci maddesinde ihaleye katılmaya ilişkin hususlar dahilinde ihale dosyasında yeterlik kriteri olarak sunulacak belgelerin belirtildiği, yerli malı belgesinin de ihale dosyasının ihaleye katılmaya ilişkin hususlar kısmındaki sunulması gereken zorunlu belge olduğu, bu belgenin Memişoğlu Ltd. Şti., Som Madencilik Ltd.Şti. ile Çalışkanlar A.Ş. tarafından sunulmadığı, bu üç isteklinin belirtilen sebeplerden dolayı teklifinin geçersiz olduğu,

3)Yetkili satıcılık belgesi ile ihaleye iştirak eden Memişoğlu Ltd. Şti. ile Som Madencilik Ltd. Şti.'nin vermiş oldukları yetkili satıcılık belgesi ile birlikte temsilcisi oldukları şirketin kapasite raporunu sunmaları gerektiği, yetkili satıcılık belgesi sunan anılan şirketlerde bu ek belgenin mevcut olmadığı, bu çerçevede Memişoğlu Ltd. Şti. ile Som Madencilik Ltd. Şti. ile Çalışkanlar A.Ş.’nin teklifinin geçersiz olduğu, iddialarına yer verilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İddiaya ilişkin idarenin cevabının “İş deneyim belgesini tevsik amacıyla sunulan fatura ve sözleşmelere ilave olarak mali müşavir serbest meslek makbuzunun dosya içinde olmasına gerek yoktur. Yönetmeliğin 46 ncı maddesindeki düzenleme uyarınca söz konusu belgeye gerek yoktur.” şeklinde olduğu görülmektedir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Özel sektöre ve yurt dışında gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerin iş deneyiminin belgelendirilmesi” başlıklı 46’ncı maddesinde “(1) Özel sektöre ve yurt dışında gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki hususlar esas alınır:

a) Özel sektöre gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerde; işe ilişkin sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına yönelik olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile serbest meslek makbuzu nüshaları veya bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifleriyle birlikte sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş bitirme belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınmaz.

…

e) Toplam sözleşme tutarı bulunmayan ve birim fiyat üzerinden bağıtlanan sözleşmede; sözleşmede yazılı süre esas alınarak o dönemde yapılan işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamı, toplam sözleşme tutarı olarak kabul edilir. …” hükmü bulunmaktadır.

Anılan Yönetmelik’in 46’ncı maddesinin (1)’inci fıkrasının (a) bendinde yer alan “Özel sektöre gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerde; işe ilişkin sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına yönelik olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile serbest meslek makbuzu nüshaları veya bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, iş deneyimini gösteren belgelerdir.” hükmü uyarınca, tevsike konu edilecek alım türüne göre seçenekli bir durum öngörüldüğü, fatura düzenlenmesi gereken alımlarda faturaların, serbest meslek makbuzu düzenlemesine konu olabilecek alımlarda ise serbest meslek makbuzlarının sunulması gerektiği anlaşılmakta olup, ihale üzerine bırakılanMemişoğlu İnş. Beton Boru Bor. Tur. Taşı. Geri Dönüş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ihale dosyasında Memişoğlu İnş. Beton Boru Bor. Tur. Taşı. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Süha Hocaoğlu Adi İş Ortaklığıyla yaptığı 28.06.2013 tarihli mal alım sözleşmesi sunulduğu ve ekinde fatura örneklerinin yer aldığı, anılan fatura örneklerinde SMMM imza ve kaşesi bulunduğu görülmekte olup, bu çerçevede “serbest meslek makbuzlarının sunulması gerektiği” şeklindeki iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İddiaya ilişkin idarenin cevabının “İdari şartnamede yer alan düzenleme malın arzına yönelik olup, eğer imalatçı ise yerli malı belgesi sunabilecektir. Bu sebeple imalatçı olmayan kişilerin yerli malı belgesi sunmasına gerek yoktur. İdari Şartname’nin ilgili maddesinde yazılı düzenleme açık olup, yerli malı belgesi sadece imalatçı olanlar için geçerlidir. Yönetmeliğin 38 inci maddesindeki düzenleme İdari Şartname düzenlemesi ile paraleldir. Bu düzenlemeye göre ihaleye katılan firmalar bu belgelerden uygun olanı sunacaktır. Yerli malı sunulması zorunluluğu yoktur.” şeklinde olduğu görülmektedir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 27’nci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

…

ç) Özel imalat süreci gerektiren mal alımı ihalelerinde, iş deneyimini gösteren belgelerin istenilmesi durumunda; iş deneyimini gösteren belgelerle birlikte alım konusu işe ilişkin üretim kapasite raporunun da istenilmesi zorunludur. Aday veya isteklinin, bu iki belgeden birini sunması yeterlidir.

d) Makine-teçhizat ve ekipmana ilişkin belgeler ile kapasite raporu, kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, ilgili meslek odaları tarafından düzenlenen imalat yeterlik belgesi ile hizmet yeterlilik belgesi sadece özel imalat süreci gerektiren mal alımı ihalelerinde istenebilir. Bu belgelerden makine-teçhizat ve ekipmana ilişkin belgeler hariç diğerleri, alım konusu mala veya işe yönelik olarak düzenlendiğinin saptanması durumunda istenebilir.

e) İdare tarafından alımın özelliği göz önünde bulundurularak, aday veya isteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığı, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak düzenlenebilir.

…

i) İdareler tarafından, alımın niteliği ve bu Yönetmelikteki düzenlemeler esas alınarak, istenilmesi idarenin takdirinde bulunan ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterlik belgelerine yönelik düzenleme yapılabilir. …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yetkili satıcılığı veya imalatçılığı gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) Alımın özelliği göz önünde bulundurularak, aday veya isteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığı, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak düzenlenebilir. Bu hususun yeterlik kriteri olarak düzenlenmesi durumunda aşağıdaki bentlerde yer alan belgelerin birlikte istenmesi zorunludur. Aday veya istekli ise kendi durumuna uygun olan belge veya belgeleri sunar. Bu belgeler şunlardır:

a) Aday veya istekli imalatçı ise imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler,

b) Aday veya istekli yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler,

c) Aday veya istekli Türkiye’de serbest bölgelerde faaliyet gösteriyor ise yukarıdaki belgelerden biriyle birlikte sunduğu serbest bölge faaliyet belgesi.…” hükmü bulunmaktadır.

Aynı Yönetmelik’in “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler, imalat belgeleri ve kapasite raporu” başlıklı 40’ıncı maddesinde, “Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 61’inci maddesinde ve “Tekliflerin eşit olması” başlıklı 62’nci maddesinde de ilgili düzenlemeler yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mal alımı ihalelerinde istenecek belgeler” başlıklı 54’üncü maddesinde de ilgili açıklamalar yer almakta olup, anılan Tebliğin “Mal alımı ihalelerinde aday veya isteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisini gösteren belgeler” başlıklı 58’inci maddesinde “58.1. Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde, adayın veya isteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığının, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak düzenlenebileceği hüküm altına alınmıştır. Yönetmelikte, idarelerin aşağıdaki üç belgeyi birlikte istemesinin zorunlu olduğu; aday veya isteklinin ise kendi durumuna uygun olan belge veya belgeleri sunacağı öngörülmüştür.

58.2. Bu belgeler şunlardır:

a) Aday veya istekli imalatçı ise imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler,

b) Aday veya istekli yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler,

c) Aday veya istekli Türkiye’de serbest bölgelerde faaliyet gösteriyor ise yukarıdaki belgelerden biriyle birlikte sunduğu serbest bölge faaliyet belgesi.

…

58.3. Adayın veya isteklinin imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler ise şunlardır:

a) Aday veya istekli adına düzenlenen Sanayi Sicil Belgesi,

b) Adayın veya isteklinin üyesi olduğu meslek odası tarafından aday veya istekli adına düzenlenen Kapasite Raporu,

c) Adayın veya isteklinin kayıtlı olduğu meslek odası tarafından aday veya istekli adına düzenlenen İmalat Yeterlik Belgesi,

ç) Adaylar veya isteklilerin adlarına veya unvanlarına düzenlenmiş olan teklif ettiği mallara ilişkin yerli malı belgesi veya teknolojik ürün deneyim belgesi,

…

ğ) Adayın veya isteklinin alım konusu malı ürettiğine ilişkin olarak ilgili mevzuat uyarınca yetkili kurum veya kuruluşlarca düzenlenen ve aday veya isteklinin üretici veya imalatçı olduğunu gösteren belgeler.

58.4. İdare tarafından adayın veya isteklinin imalatçı olduğunu yukarıdaki belgelerden birini sunarak tevsik edeceği belirtilecektir. İdarenin yukarıdaki belgeleri birlikte istemesi …; adayın veya isteklinin ise bu belgelerden birini sunması yeterlidir. … Aday ve istekli tarafından sunulan belgelerin üretim konusu veya belge konusu mamul itibarıyla adayın veya isteklinin alım konusu malların üretimini gerçekleştirebileceklerini göstermesi gerekmektedir. İhalenin, özel imalat süreci gerektiren mal alımı ihalesi olmaması durumunda da, adayın veya isteklinin imalatçı olduğunu gösterebileceği belgelerden biri olarak “kapasite raporuna” veya “imalat yeterlik belgesine” yer verilir. Bu durum, Yönetmeliğin 27 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ile 40 ıncı maddesinin yedinci ve onikinci fıkralarına aykırılık teşkil etmemektedir. Kapasite raporunun, adayın veya isteklinin imalatçı olduğunu gösterebileceği belgelerden biri olarak yer verildiği durumlarda, üretim kapasite miktarına ilişkin düzenleme yapılmaması gerekmektedir.…” açıklamaları bulunmaktadır.

Aynı Tebliğ’in “Yerli malı belgesi” başlıklı 6.2.2. maddesinde “6.2.2.1. İstekli tarafından teklif ettiği malın yerli malı olduğu, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.…” açıklaması bulunmaktadır.

Öte yandan ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin 7.1. maddesinin (ğ) bendinde “ğ) Yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı tanınması durumunda, bu avantajdan yararlanmak isteyenlerce sunulacak yerli malı belgesi,” düzenlemesi,

Aynı İdari Şartname’nin 7.5.2. maddesinde “7.5.2. İsteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığını belgelendirmesi gerekir. Bu çerçevede istekli aşağıdaki bentlerde yer alan belgelerden kendi durumuna uygun olan belge veya belgeleri sunabilir:

a) İstekli imalatçı ise imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler,

b) İstekli yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler,

c) İstekli Türkiye'de serbest bölgelerde faaliyet gösteriyor ise yukarıdaki belgelerden biriyle birlikte sunduğu serbest bölge faaliyet belgesi.

İş ortaklığında ortaklardan birinin, teklif edilen mala veya mallara ilişkin imalatçı veya yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir.

İsteklinin imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler ise şunlardır:

a)İsteklinin adına düzenlenen Sanayi Sicil Belgesi

b)İsteklinin üyesi olduğu meslek odası tarafından istekli adına düzenlenen Kapasite Raporu

c)İsteklinin kayıtlı olduğu meslek odası tarafından istekli adına düzenlenen İmalat Yeterlik Belgesi

d)İsteklinin kayıtlı olduğu meslek odası tarafından istekli adına düzenlenmiş ve teklif ettiği mala ilişkin Yerli Malı Belgesi” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin 8’inci maddesinde “Madde 8 - İhalenin yabancı isteklilere açıklığı ve yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanması

8.1. İhale, yeterlik kriterlerini taşıyan yerli ve yabancı tüm isteklilere açıktır. Yerli malı teklif eden istekliye ihalenin tamamında % 5 (beş) oranında fiyat avantajı uygulanacaktır. Yerli malı teklif eden isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif ettiği mala/mallara ilişkin yerli malı belgesini/belgelerini sunması zorunludur.” düzenlemesi,

Aynı İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde “Madde 35 - Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi

35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır.

35.2. İş Deneyim Belgesi

35.3. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı uygulanması:

35.3.1.Yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 61 inci maddesi esas alınarak hesaplanacaktır.

35.4.1. Birden fazla istekli tarafından teklif edilen fiyatın en düşük fiyat olması ve bu fiyatların da birbirine eşit olması durumunda ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sırasıyla;

1. 35.2. maddesindeki fiyat dışı unsur veya unsurlara,

2. İstekli tarafından sunulan malın yerli malı olmasına,

3. İhale konusu iş veya benzer işe ilişkin olarak istekli tarafından sunulan iş deneyimini gösteren belgedeki belge tutarına,

göre belirlenecektir.

35.4.2. Birden fazla isteklinin teklifinin eşit olması ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde, 35.4.1. maddesindeki düzenleme ile Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 62 nci maddesindeki düzenleme esas alınacaktır.…” düzenlemesi bulunmaktadır.

Buna göre itirazen şikayet başvuru dilekçesinde ”yerli malı belgesinin de ihale dosyasının ihaleye katılmaya ilişkin hususlar kısmındaki sunulması gereken zorunlu belge olduğu” hususu bulunmakla birlikte, İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde belirtildiği üzere, anılan belgenin “İsteklinin imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler” arasında sayıldığı, diğer bir anlatımla şayet istekli imalatçı ise imalatçı olduğunu gösteren belge ve belgelerden biri olarak yerli malı belgesinin belirtildiği, bu itibarla istekli imalatçı değil de yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgelerin sunulmasının yeterli olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan İdari Şartname’nin 8’inci maddesinde yer alan “İhale, yeterlik kriterlerini taşıyan yerli ve yabancı tüm isteklilere açıktır. Yerli malı teklif eden istekliye ihalenin tamamında % 5 (beş) oranında fiyat avantajı uygulanacaktır” düzenlemesinin doğal sonucu olarak yerli malı teklif edilmesinin zorunlu olmadığı, yerli malı teklif edildiği takdirde ise % 5 (beş) oranında fiyat avantajı uygulanacağı anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat düzenlemeleri ve açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, başvuruya konu ihalede yerli malı belgesinin sunulmasının bir zorunluluk olmadığı, istekli şayet imalatçı ise imalatçı olduğunu tevsik edecek seçeneklerden sadece birinin yerli malı belgesi olduğu hususu dikkate alındığında, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin kapasite raporunu idareye şikâyette başvuru konusu yapmadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla idarenin bu konuda bir cevabının da bulunmadığı görülmektedir.

Bu çerçevede İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasındaki “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 12’nci maddesinin ikinci fıkrasındaki “İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması göz önüne alındığında, söz konusu iddiaya ilişkin başvurunun şekil yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi