KİK Kararı: 2015/UM.III-2899

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/065
Gündem No : 3
Karar Tarihi : 05.11.2015
Karar No : 2015/UM.III-2899
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Güven-Sa Akaryakıt İnş. Nakliye Temz. Hiz. İth. İhr. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., Kooperatifler Mah. Kurt İsmailpaşa 7.Sokak Kalan 2 Apt. Kat: 1 No: 4 Yenişehir/DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Elazığ İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği,

Malatya Yolu Üzeri 3. Km. 23100 ELAZIĞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/96129İhale Kayıt Numaralı “Elazığ İli Temel Eğitim Kurumlarının Kalorifer Yakıtı (Kal - Yak)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Elazığ İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği tarafından 27.08.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Elazığ İli Temel Eğitim Kurumlarının Kalorifer Yakıtı (Kal - Yak)” ihalesine ilişkin olarak Güven-Sa Akaryakıt İnş. Nakliye Temz. Hiz. İth. İhr. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin 16.09.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.09.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.09.2015 tarih ve 78731 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.09.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2455-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Başvuru konusu ihalede 2M Akaryakıt Mad. İnş. Gıd. Temz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan teklifin aşırı düşük olduğu, idarenin aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeksizin ihalenin sonuçlandırılmasının yerinde olmadığı,

2. İhale saati 10:00 olan ihalede 2M Akaryakıt Mad. İnş. Gıd. Temz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 10:03'te sunduğu teklifin idarece teslim alındığı, söz konusu işlemin mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu husus ile ilgili olarak Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 58’inci maddesinde,

“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen malların özgünlüğü,

gibi hususlarda isteklinin yaptığı yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin değerlendirmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmüne yer verilerek; aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirmesine ilişkin temel kriterlerin yaklaşık maliyet ve teklif fiyatlarının parasal tutarı olduğu açıklanmış ve mal alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapmanın idarenin takdirinde olduğu vurgulanmıştır.

Zira, mal alımı ihalelerine konu olan hususun, teslimi ani edimli olarak bir seferde veya partiler halinde bir kaç seferde olsa da yalnızca özellikleri belirlenmiş ve önceden ihale dokümanında belirtilmiş mal ve mamullerin alımından ibaret olması sebebiyle, taahhüt altına giren yüklenicinin taahhüdünü yerine getirirken ihale dokümanında belirtilen özelliklere sahip mal veya mamulleri idareye teslim etmek zorunda olduğu ve teslim edilen ürünlerin istenen özelliklere sahip olup olmadığı hususunun da muayene ve kabul aşamasında saptanacağı göz önünde bulundurulduğunda, aşırı düşük teklif sorgulaması yapma veya yapmama hususunda idarelerin takdir yetkisinin olduğunu kabul etmek yerinde olacaktır.

Nitekim, mal alımı ihalelerinde yapılacak aşırı düşük teklif sorgulama ve açıklamasına ilişkin olarak da hizmet alımları veya yapım işlerinin aksine, Kurum tarafından yapılacak incelemenin esas ve usulüne ilişkin ayrıntılı kriterlerin getirilmediği de görülecektir. Zira, bir imalat veya iş görme süreci gerektirmeyen ve bu sebeple hizmet alımı veya yapım işlerinin aksine, muayene ve kabulü henüz edim ifa edilmeye başlanmadan önce yapılan mal alımı ihalelerinde, idarelerin istediği nitelikleri karşılayan ürünlerin idare tarafından teslim alınarak ödeme yapılmasına imkan bulunmamaktadır. Bu çerçevede, taahhüdünü ihale dokümanına uygun olarak yerine getirmeyen yükleniciler sebebiyle işin belirlenen niteliklere aykırı şekilde gördürülmesi de mümkün değildir.

Açıklanan sebeplere, mal alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapmanın idarelerin takdirinde olduğu ve aşırı düşük teklif fiyatı ile de ihale konusu işin yapılmasına karar verilmesi halinde dahi, muayene ve kabul sürecinin edimin ifasına başlanması için bir şart olması sebebiyle idarenin kabul etmediği bir ürünün tesliminin mümkün olmadığı hususları göz önünde bulundurulduğunda, aşırı düşük teklif sorgulaması yapmadan ihale komisyonu kararının alınması işleminin mevzuata aykırılık teşkil etmediği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü, “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır.

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir...

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 4’üncü maddesinde ise “şikayet”; “ihale sürecindeki işlem ve eylemlerin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idareye yapılan başvuru” şeklinde tanımlanmıştır.

Yapılan incelemede; 27.08.2015 tarihinde gerçekleştirilen ihalede, kesinleşen ihale kararının tebliğinden sonra 16.09.2015 tarihinde idareye sunulan ikinci dilekçe ile “ihale üzerinde bırakılan 2M Akaryakıt Madencilik İnşaat Gıda Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından verilen teklifin depo fiyatlarının çok altında olduğu ve söz konusu isteklinin teklif zarfının ihale saatinden sonra telim alındığı" hususlarda idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu görülmüştür.

Başvuru sahibinin ikinci iddiası bakımından yapılan incelemede; şikâyete konu hususun farkına varıldığı ihale tarihinden (27.08.2015) itibaren 10 gün içerisinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekmekte iken bu sürenin bitiminden sonra 16.09.2015 tarihinde yapılan başvurunun süre yönünden uygun olmadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla başvuru sahibi isteklinin iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Anılan kararda, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinin 1’inci maddesinde yer alan, iddiaya ilişkin olarak, mal alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapmanın idarelerin takdirinde olduğu ve aşırı düşük teklif fiyatı ile de ihale konusu işin yapılmasına karar verilmesi halinde dahi, muayene ve kabul sürecinin edimin ifasına başlanması için bir şart olması sebebiyle idarenin kabul etmediği bir ürünün tesliminin mümkün olmadığı hususları göz önünde bulundurulduğunda, aşırı düşük teklif sorgulaması yapmadan ihale komisyonu kararının alınması işleminin mevzuata aykırılık teşkil etmediği ifade edilmektedir.

İnceleme konusu ihalede, ihaleye ait İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1.İhale komisyonu, verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

33.2. İhale komisyonu tarafından;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen malın özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak, aşırı düşük teklifler değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

33.3. İhale komisyonu tarafından, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde, sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalara ilişkin olarak Kamu İhale Kurumu tarafından düzenleme yapılmış ise bu düzenlemelerde yer alan kriterler esas alınacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmektedir.

Yukarıda yer alan düzenleme ile, söz konusu ihalede, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi için aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının öngörüldüğü ve idarenin takdir hakkını bu yönde kullandığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, ihale dokümanının da kesinleştiği göz önüne alındığında, incelenen ihalede, idarece sorgulama ve değerlendirme kriterleri ile isteklilerin hangi belgelerle açıklama yapması gerektiğinin belirlenmesi ve geçerli tekliflere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, “düzeltici işlem belirlenmesine”karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki kararına katılmıyorum.

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi