KİK Kararı: 2015/UM.II-426

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/010
Gündem No : 73
Karar Tarihi : 04.02.2015
Karar No : 2015/UM.II-426 Mahkeme Kararını Göster
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Elmed Elektronik ve Medikal San. ve Tic. A.Ş. Batı Sitesi Mah. Gersan San. Sit. 2307 Sok. No: 46 Yenimahalle/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sivas İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği,

Kadıburhanettin Mah. Demiryolu Cad. No: 7 Kat: 1 (Eski Devlet Demiryolları Hastanesi) 58080 SİVAS

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/43925İhale Kayıt Numaralı “17 Kalem Tıbbi Cihaz” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Sivas İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 22.05.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “17 Kalem Tıbbi Cihaz” ihalesine ilişkin olarak Elmed Elektronik ve Medikal San. ve Tic. A.Ş. tarafından 17.07.2014 tarih ve 23054 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.07.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması üzerine alınan 23.07.2014 tarihli ve 2014/UM.IV-2719 sayılı Kurul Kararına karşı başvuru sahibi tarafından dava açıldığı anlaşılmış, Mahkemece verilen karar üzerine de Kurulun 14.01.2015 tarihli ve 2015/MK-14 sayılı Kararıyla esasın incelenmesine geçilmesine karar verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/2207-01 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, “17 Kalem Tıbbi Cihaz Alımı” işinde üçüncü kalem olan “Pinomatik Litotripter (Taş kırma) Cihazı” ile altıncı kalem “ESWL”nin teklif bedellerinin sehven karıştırılarak birbirlerinin yerine yazıldığı, yaklaşık maliyeti 125.706,66 TL olarak açıklanan altıncı kalemin sehven teklif etmiş oldukları 7.650,00 TL teklif bedeli ile uhdelerinde bırakıldığı, sehven iki ayrı kaleme yapılan tekliflerin yerlerinin karıştırılmasından dolayı oluşan hatanın düzeltilmesi için altıncı kaleme verilen hatalı teklifin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek reddedilmesi suretiyle ihalenin ikinci en avantajlı teklif veren istekli üzerinde bırakılması gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İnceleme konusu ihalenin 22.05.2014 tarihinde gerçekleştirildiği, 19.06.2014 tarihli kesinleşen ihale kararından söz konusu ihalenin 17 kalemden oluştuğu, şikâyete konu altıncı kalemde 7.650,00 TL teklif bedeli ile Elmed Elektronik ve Medikal San. ve Tic. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, 113.350,00 TL teklif bedeli ile Novamedtek Medikal ve Tıbbi Cihazlar San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Söz konusu ihaleye ilişkin olarak başvuru sahibi tarafından teklif verilen üçüncü kalem ile altıncı kaleme ait teklif bedellerinin sehven yanlış yazıldığı ve altıncı kalemin aşırı düşük teklif sorgusu yapılmadan uhdeleri üzerinde bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle 27.06.2014 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idare tarafından alım konusu ürünün niteliği itibarı ile teklifte önemli olan bileşenlerinin tespitinin mümkün olmaması ve Kurum tarafından herhangi bir sınır değer tespiti yapılmaması sebebiyle söz konusu şikâyet başvurusunun reddedildiği, bunun üzerine başvuru sahibince 17.07.2014 tarih ve 23054 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu görülmüştür.

Kurum tarafından yapılan inceleme neticesinde 23.07.2014 tarih 2014/UM.IV-2719 sayılı Kurul kararı ile “…Bu çerçevede idareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gereken bir hakkının olması veya hukuka aykırı bir şekilde zarara uğrama durumunun söz konusu olması gerekmektedir. Ancak, başvuru sahibi isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesi suretiyle, şikâyete konu edilen kısmın ihalesinin kendi firmalarının üzerlerinde bırakıldığı anlaşılmış olup, itirazen şikâyete konu ihalede, idarenin hukuka aykırı işlem veya eylemlerinden kaynaklanan bir hak kaybı ya da zarara uğrama durumu söz konusu olmadığından başvuru sahibi isteklinin başvuru ehliyetini haiz olmadığı anlaşılmıştır.” denilmek suretiyle başvurunun reddine karar verilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 14. İdare Mahkemesince verilen 30.10.2014 tarihli E:2014/1529, K:2014/1221 sayılı kararda “…Uyuşmazlık konusu olayda; ihale üzerinde kalan davacı şirketin 6. kaleme 7.650,00-TL teklif verdiği, ihaleyi gerçekleştiren idare tarafından ise; 3. kaleme ilişkin 8.760,72-TL, 6. kaleme ilişkin ise 125.706,66-TLyaklaşık maliyetin belirlendiği, dolayısıyla davacının vermiş olduğu teklifin idarece belirlenen yaklaşık maliyete göre oldukça düşük olduğu ve davacının iddiasının; ihalenin 6. kaleminde sehven 3. kaleme verilecek fiyatı teklif ettiklerine, bu kalem için verdikleri fiyatın yaklaşık maliyetin 17 katı daha düşük olduğuna, dolayısıyla 6. kalem için verdikleri teklifin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek reddedilmesi ve ihalenin ikinci en avantajlı teklif veren istekli üzerinde bırakılması gerektiğine, başka bir ifadeyle vermiş oldukları fiyat teklifi nedeniyle aşırı düşük teklif kapsamında açıklama istenmeden idarece ihalenin sonuçlandırılmasının yerinde olmadığına ilişkin olduğu dikkate alındığında, bu iddia çerçevesinde ihale üzerinde kalmış olsa dahi davacının ehliyetinin var olduğu kabul edilerek söz konusu iddiasına ilişkin olarak işin esasının incelenmesine geçilmesi gerekirken; davacının hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin bulunmadığı ve başvuru ehliyetini haiz olmadığından bahisle başvurusunun ehliyet yönünden reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Söz konusu Mahkeme kararı üzerine 14.01.2015 tarih ve 2015/MK-14 sayılı Kurul kararı ile, 23.07.2014 tarih ve 2014/UM.IV-2719 sayılı Kurul kararı iptal edilerek anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda esasın incelenmesine geçilmesine karar verilmiştir.

İhalenin ilan tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir...” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 58’inci maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen malların özgünlüğü,

hususlarında isteklinin belgelendirilmek suretiyle yaptığı yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin değerlendirmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümlerine göre, ihale komisyonu tarafından verilen tekliflerden diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların tespit edileceği, bu teklifler reddedilmeden önce ihale komisyonunca belirlenen süre içinde teklif sahiplerine teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılacağı, isteklinin yaptığı yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ihale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük tekliflerin geçerli teklif olarak dikkate alınacağı hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan tespitler bir arada değerlendirildiğinde, idarenin şikâyete cevap yazısında başvuruya konu kısımda iki teklif mevcut olması sebebiyle kıyaslama yapılmasının mümkün olmadığı ve bahsi geçen ürünün niteliği itibari ile teklifte önemli olan bileşenlerin tespitinin yapılamadığı yönünde bir değerlendirmenin mevcut olduğu, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği’nde aşırı düşük tekliflerin tespiti ve bunların değerlendirilmesine ilişkin kriterlerde ayrıntılı bir belirlemenin yapılmadığı, dolayısıyla idarelerin yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde takdir yetkisine sahip olduğu göz önüne alındığında, idare tarafından söz konusu kaleme ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi üzerine bırakılması işleminin anılan mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmediğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan “17 Kalem Tıbbi Cihaz Alımı işinde 3’üncü kalem olan “Pinomatik Litotripter (Taş kırma) cihazı ile 6’ncı kalem ESWL’nin teklif bedellerinin sehven karıştırılarak birbirlerinin yerine yazıldığı, yaklaşık maliyeti 125.706,66 TL olarak açıklanan 6. kalemin sehven teklif etmiş oldukları 7.650,00 TL teklif bedeli ile uhdelerinde bırakıldığı, sehven iki ayrı kaleme yapılan tekliflerin yerlerinin karıştırılmasından dolayı oluşan hatanın düzeltilmesi için 6’ncı kaleme verilen hatalı teklifin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek reddedilmesi suretiyle ihalenin ikinci en avantajlı teklif veren istekli üzerinde bırakılması gerektiği” şeklindeki iddiasının incelenmesi neticesinde, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı gerekçesi ile, Kurul çoğunluğunca, “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Anılan kararda, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği’nde aşırı düşük tekliflerin tespiti ve bunların değerlendirilmesine ilişkin kriterlerde ayrıntılı bir belirlemenin yapılmadığı, dolayısıyla idarelerin takdir yetkisine sahip olduğu göz önüne alındığında, idare tarafından söz konusu kaleme ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi üzerine bırakılması işleminin anılan mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmediğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı ifade edilmektedir.

İhalenin ilan tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. …” hükmü yer almaktadır.

Uyuşmazlık konusu ihalede, idarece ihale üzerinde bırakılan başvuru sahibi isteklinin 3. kaleme 148.500,00 TL, 6. kaleme 7.650,00 TL teklif verdiği, ihaleyi yapan idare tarafından ise; 3. kaleme ilişkin 8.760,72 TL, 6. kaleme ilişkin ise 125.706,66 TL yaklaşık maliyetin belirlendiği, bu durumda, sehven iki ayrı kaleme yapılan tekliflerin yerlerinin karıştırıldığına ilişkin iddianın doğru olduğunun anlaşıldığı ve başvuru sahibi tarafından 6.kaleme ilişkin olarak vermiş olduğu teklifin idarece belirlenen yaklaşık maliyete göre çok düşük olduğu görülmektedir.

Yukarıda yer verilen Kanun hükmü gereğince, ihale komisyonu tarafından verilen tekliflerin diğer tekliflere ve yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit etmesi gerekmektedir. Ayrıca, anılan Kanun maddesinde, teklif fiyatı aşırı düşük teklifin reddedilmesinin öncelik olduğu, ancak reddetmeden önce teklif sahiplerinden açıklama isteyeceği belirtilmektedir. Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği’nde aşırı düşük tekliflerin tespiti ve bunların değerlendirilmesine ilişkin kriterlerde ayrıntılı bir belirlemenin yapılmamış olmasının, inceleme konusu mal alımı ihalesinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına bir engel teşkil etmemektedir.

Bu itibarla, söz konusu ihalede, başvuru sahibi tarafından sehven yapıldığı anlaşılan bir hata ile 6.kaleme ilişkin verilen çok düşük teklif fiyatının idarece bir avantajlı durum olarak değerlendirilmesi ve bu teklif üzerinden yapılacak sözleşme ile zarar edeceği anlaşılan bir istekli üzerinde ihalenin bırakılmasının anılan kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde yerinde olmadığı ve söz konusu isteklinin hakkının ve menfaatinin hukuken korunması gerektiği değerlendirilmektedir. Bu kapsamda, incelenen ihalede, teklif fiyatı diğer teklife ve idarece belirlenen yaklaşık maliyete göre çok düşük olan bu teklifin, aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesi ve söz konusu teklife ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi