KİK Kararı: 2015/UM.II-3156

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/069
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 25.11.2015
Karar No : 2015/UM.II-3156 Mahkeme Kararını Göster
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Ekin Software Teknoloji Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi,

Maden Mah. Gediz Sok. No: 7/A Sarıyer/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı,

Varlık Mah. Tanzimat Cad. No: 67 06170 Yenimahalle/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/54324 İhale Kayıt Numaralı “Ankara Kent Güvenlik Yönetim Sistemi Genişleme İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından 30.06.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ankara Kent Güvenlik Yönetim Sistemi Genişleme İşi” ihalesine ilişkin olarak Ekin Software Teknoloji Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin 02.09.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.09.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.09.2015 tarih ve 78681 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.09.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2446 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın sonuçlandırılmasının mevzuat hükümleri ve doküman düzenlemelerine aykırı olduğu, konuyla ilgili emsal yargı kararlarının da bulunduğu, Kamu İhale Kurumu internet sitesinde yapım işleri ihaleleri için kullanılan sınır değer hesaplama aracının mal alımı ihaleleri kapsamında da kullanılabileceği, bu yolla hesaplanan sınır değerin 1.126.867,58 TL olduğu, bu değerin altında teklif veren ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği ürünlerin kalitesi ve Teknik Şartname'ye uygunluğu hususlarında tereddütlerin oluştuğu,

İhalenin sorgulanmamış aşırı düşük bir teklif üzerinde bırakılmasının, işin yüklenici tarafından proje ve Teknik Şartname’de öngörülen düzenlemelere, sözleşme ve eklerine, fen ve sanat kurallarına aykırı olarak yapılmasına, istenilen kalitede olmamasına neden olacağı, bakım, onarım ve yenileme ihtiyaçlarının erken ortaya çıkması nedeni ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde temel ilkeler arasında belirtilen ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkesine aykırılık teşkil edeceği, işin eksik ifa edilip yarım bırakılacağı, sözleşmenin fesih edilmesine neden olarak kamu hizmetinin gecikmesine ve neticede kamu hizmetinin kesintisizliği/sürekliliği ilkesinin ihlal edileceği ve hesabın tasfiyesi, tazminat talebi ile yargı sürecinin başlatılmasına yol açacağı, fesih neticesinde kalan işin tekrar ihale edilmesi sonucunda, işin normal maliyetinin üzerinde ihale edileceği ve 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkesine aykırı bir durumun oluşacağı, maliyetlerin altında teklif sunulması ile müteahhitlerin kar edemez hale gelecekleri ve bu durumun 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan ve rekabet ilkesine aykırılık teşkil edeceği, sorgulanmamış aşırı düşük teklif üzerine ihale bırakılmasının ihale komisyonu açısından sorumluluk doğuracağı ve sistemin kilitlenmesine sebep olacağı belirtilerek aşırı düşük sorgulama işleminin kaldırılmasının kamu yararına, hizmet gereklerine ve 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesine aykırılık teşkil edeceği,

2. Teknik Şartname'nin 2.29, 2.30 ve 2.35'inci maddelerinin, teklif edilecek ürünlerin Ankara KGYS kapsamında yer alan mevcut görüntüleme sistemleri, plaka tanıma sistemleri, ihlal sistemleri ve merkezi yazılımlara %100 entegre çalışması gerektiğini tarif ettiği ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin katılmış olduğu başka bir ihalede anılan hususlara ilişkin bir çözüm sunmadığının tespit edildiği belirtilerek, benzer durumun mevcut ihale kapsamında da gerçekleşeceğinin açık olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 58’inci maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen malların özgünlüğü,

gibi hususlarda isteklinin yaptığı yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin değerlendirmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu, verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

33.2. İhale komisyonu tarafından;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen malın özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak, aşırı düşük teklifler değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

33.3. İhale komisyonu tarafından, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde, sinir değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalara ilişkin olarak Kamu İhale Kurumu tarafından düzenleme yapılmış ise bu düzenlemelerde yer alan kriterler esas alınacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde ve Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 58’inci maddesinde, ihale komisyonlarınca aşırı düşük tekliflerin belirleneceği ve bu tekliflere ilişkin olarak yazılı açıklama isteneceğinin belirtildiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerinde hizmet alımları ve yapım işleri ihalelerindeki aşırı düşük tekliflerin belirlenmesi, sorgulanması ve isteklilerce açıklanmasına ilişkin detaylı açıklamalara yer verilmekle birlikte Kamu İhale Genel Tebliği’nde mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespiti, sorgulanması ve açıklanmasına ilişkin herhangi bir belirlemenin yapılmadığı görülmüştür.

Mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin sorgulaması ve bu tekliflerin açıklanması aşamalarına ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nde herhangi bir belirlemenin yapılmaması nedeniyle, idarelerce mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin sorgulanmasının ve aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirmelerinin yapılmasının, önceden belirlenmiş kriterler ve esasların mevcut olmayışı nedeniyle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde belirtilen ve idarelerin yapacakları ihalelerde sağlanması gereken idarenin güvenilirliği ilkesine uygun olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca mal alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının idarelerin takdirinde olduğu ve aşırı düşük teklif fiyatı ile ihale konusu işin yapılmasına karar verilmesi halinde dahi, yüklenicinin edimini ifa etmiş sayılabilmesi için idarece malın muayene ve kabulünün yapılmasının bir şart olduğu hususu dikkate alındığında, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihale komisyonu kararı alınması işleminin mevzuata aykırılık teşkil etmediği anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, mal alımı ihalelerine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nde aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesine ilişkin bir belirlemenin yapılmadığı, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının idarelerin takdirinde olduğu, söz konusu ihalelere ilişkin olarak kriterler ve esasların mevzuatta düzenlenmemesi nedeniyle idarelerce mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin belirlenmesinin, sorgulanmasının ve sunulan teklif açıklamalarının değerlendirilmesinin idarenin güvenilirliği ilkesine uygun olmayacağı ve yüklenicinin edimini ifa etmiş sayılabilmesi için idarece malın muayene ve kabulünün yapılmasının bir şart olduğu hususları dikkate alındığında incelemeye konu ihalede idarece aşırı düşük tekliflerin sorgulanması yapılmaksızın ihalenin neticelendirilmesi işleminin mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmediği sonucuna ulaşıldığından, başvuru sahibinin anılan iddiası yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur...” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhale Komisyonu” başlıklı 6’ncı maddesinde “İhale yetkilisi, biri başkan olmak üzere, ikisinin ihale konusu işin uzmanı olması şartıyla, ilgili idare personelinden en az dört kişinin ve muhasebe veya malî işlerden sorumlu bir personelin katılımıyla kurulacak en az beş ve tek sayıda kişiden oluşan ihale komisyonunu, yedek üyeler de dahil olmak üzere görevlendirir.

İhaleyi yapan idarede yeterli sayı veya nitelikte personel bulunmaması halinde, bu Kanun kapsamındaki idarelerden komisyona üye alınabilir…” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale komisyonunun kurulması ve çalışma esasları” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) İhale yetkilisi, ihaleyi gerçekleştirmek üzere Kanunun 6 ncı maddesi gereğince, ihale ilanı veya ön yeterlik ilanı ya da davet tarihini izleyen en geç üç gün içinde ihale komisyonunu oluşturur.

(2) İhale komisyonu, tek sayıda olmak üzere başkan dahil en az beş kişiden oluşur. Üyelerden en az ikisinin ihale konusu işin uzmanı ve diğer bir üyenin muhasebe veya mali işlerden sorumlu personel olması zorunludur. İhale komisyonunun görevlendirilmesi sırasında komisyonun eksiksiz toplanacağı dikkate alınarak, asıl üyeler ile bu üyelerin yerine geçecek aynı niteliklere sahip yeterli sayıda yedek üyenin isimleri ve bu üyelerin komisyonda hangi sıfatla yer alacakları belirtilir.

(3) İhale komisyonunun idarenin personelinden oluşturulması esastır. Ancak, ihaleyi yapan idarede yeterli sayıda veya nitelikte personel bulunmaması halinde Kanun kapsamındaki idarelerden komisyona üye alınabilir.

(4) İhale sürecindeki değerlendirmeleri yapmak üzere oluşturulan ihale komisyonu dışında başka adlar altında komisyonlar kurulamaz…” hükmü yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 6’ncı maddesinden, ihale yetkilisinin, biri başkan olmak üzere, ikisinin ihale konusu işin uzmanı olması şartıyla, ilgili idare personelinden en az dört kişinin ve muhasebe veya malî işlerden sorumlu bir personelin katılımıyla kurulacak en az beş ve tek sayıda kişiden oluşan ihale komisyonunu, yedek üyeler de dâhil olmak üzere görevlendireceği ve ihaleyi yapan idarede yeterli sayı veya nitelikte personel bulunmaması halinde, bu Kanun kapsamındaki idarelerden komisyona üye alınabileceği anlaşılmaktadır.

Söz konusu maddenin gerekçesinde ise, isteklilerin teknik yeterliliklerinin ihale komisyonu dışında başka bir komisyon tarafından değerlendirilmesi halinde teknik değerlendirme ile aynı anda fiyat karşılaştırılması yapılamaması, bu nedenle ihale komisyonu dışında başka adlar altında komisyonlar oluşturmaksızın bütün değerlendirmelerin ihale komisyonu tarafından yapılmasını sağlamak için komisyonlara işin uzmanı en az iki uzmanın alınmasına gerek duyulduğu belirtilmektedir.

Bununla birlikte Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda anılan maddesinde de ihale sürecindeki değerlendirmeleri yapmak üzere oluşturulan ihale komisyonu dışında, başka adlar altında komisyonlar kurulamayacağı vurgulanmaktadır.

Dolayısıyla anılan mevzuat hükümlerine göre tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin görev ve yetkinin yalnızca ihale komisyonuna ait olduğu, istekli tekliflerinin teknik yeterliliklerinin teknik şartnamelere uygun olunup olunmadığının tespitinin ihale komisyonunca gerçekleştirilmesi gerektiği ve bunun sağlanması içinde ihale konusu iş için uzman iki kişinin ihale komisyonuna üye olarak seçilme zorunluluğunun bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları, fotoğrafları ile teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman” başlıklı 43’üncü maddesinde “(1) Teklif edilen malın teknik şartnamede yer alan teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla numune, teknik bilgilerin yer aldığı katalog, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ile fotoğraf ayrı ayrı veya birlikte istenebilir…” hükmü,

İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “…Firmalarca verilen çözüm önerileri ve bütün ürün teknik dokümanları (bilgi, belge ve broşürler) teklifle birlikte verilecek ve malzeme listesindeki hangi kaleme hangi marka-model ürün teklif edildiği liste halinde (Teknik Şartnamenin Ek 5 doldurularak ) teklif dosyasında yer alacaktır. Bahse konu ürünlerin teknik şartnameye uygun olmaması durumunda ilgili isteklilerin teklifleri değerlendirmeye alınmayacaktır.

İstekliler bu proje kapsamında Malzeme Alım Özet Listesinde verilen tabloda kullanacağı cihazların karşılarına toplam maliyetlerini yazarak tekliflerinde sunacaklardır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan mevzuat maddesinden ise, isteklilerce teklif edilen malların, Teknik Şartname’de yer alan kriterleri karşılayıp karşılamadığının anlaşılmasını teminen, mal alımı ihalelerinde, numune, teknik bilgilerin yer aldığı katalog, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ile fotoğraf olmak üzere her birinin ayrı ayrı veya birlikte istenebileceği, bu çerçevede teklif edilen ürün ve hizmetlerin Teknik Şartname’ye uygunluklarını tespit etmek için isteklilerin sunması istenen yeterlik belgelerinin idari Şartname’de “Firmalarca verilen çözüm önerileri ve bütün ürün teknik dokümanları (bilgi, belge ve broşürler)…” şeklinde düzenlenerek, dokümantasyonun geniş bir yelpazede belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyasının incelenmesinde idarenin ihaleyi düzenleyen idare olan Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının, İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğüne hitaplı 09.07.2015 tarihli yazısı ile isteklilerin teklifleri kapsamında sunmuş olduğu ürünlerin Teknik Şartname’ye uygunluklarının tespit edilmesinin istenildiği,

İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü’nün, Ankara Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü’ne hitaplı 15.07.2015 tarihli yazısı ile istenen teknik değerlendirmenin yapıldığı ve isteklilerin tekliflerine ilişkin hazırlanan 15.07.2015 tarihli ve “Yunus Bölükbaş” ve “Özcan Akçil” imzalı raporun iletildiği, söz konusu yazı ve eklerinin, ihale komisyonunda görevli Kürşat Dursun ve Cihan Şahin imzalı ve “30.06.2015 tarihinde ihalesi yapılmış olan, Ankara Kent Güvenlik Sistemi 3. Faz genişleme işi ile ilgili olarak, ihaleye ilişkin şartname dokümanı ve ihaleye katılan firmalarca teklif edilen ürünlere ait bilgiler, görüş talebi ile kullanılacak ürünlerin teknik şartnameye uygun olup olmadığına ilişkin inceleme yapılması için Emniyet Genel Müdürlüğü, Haberleşme Daire Başkanlığına gönderilmiş olup, ilgili yazıya ilişkin verilen cevap ekte sunulmuştur.” ibarelerine yer verilerek oluşturulan 20.07.2015 tarihli rapor ekinde Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına gönderildiği,

Bu defa Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından, İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü’nün tanzim ettiği raporda yapılan teknik değerlendirmelerde “…ifadesiyle ilgili herhangi bir bilgiye rastlanılmadığı” veya “…başlığı altında bulunan maddeleri sağladığı” ifadelerine yer verilmek suretiyle tespit edilen eksikliklere ilişkin isteklilerden 21.07.2015 tarihli yazılar ile açıklama istenildiği, isteklilerin anılan açıklamaları idareye ilettiği,

İstekliler tarafından yapılan açıklamaların Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının 24.07.2015 tarihli yazısı ile Ankara Valiliği İl Emniyet Müdürlüğüne gönderildiği,

Ankara Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün 04.08.2015 tarihli cevabi yazısında “30.06.2015 tarihinde ihalesi yapılan, Ankara Kent Güvenlik Sistemi (KGYS) Merkezinin, İl Merkezi 3. Faz genişlemesi çalışmaları kapsamında, kamera sistemleri kurulumu işi ile ilgili ihaleye katılan firmalarca idarenize teslim edilen ve ilgi yazı ekinde gönderilen açıklamalar incelenmiş olup, konu ile ilgili tanzim edilen raporlar yazımız ekinde gönderilmiştir.” ifadelerinin yer verildiği ve ekinde ihale komisyonunda görevli Kürşat Dursun ve Cihan Şahin imzalı ve “30.06.2015 tarihinde ihalesi yapılmış olan, Ankara Kent Güvenlik Sistemi 3. Faz genişleme işi ile ilgili olarak, ihalede teklif edilen ürünlere ait bilgiler, teknik şartnameye uygun olup olmadığına ilişkin inceleme yapılması için Emniyet Genel Müdürlüğü Haberleşme Daire Başkanlığına gönderilmişti. Haberleşme Daire Başkanlığı tarafından yapılan incelemelere müteakip tanzim edilen rapor sonucu, ilgili firmalardan yapılan açıklamalara dair belgeler incelendiğinde, belge ve açıklamaların ilgili raporda belirtili olup ürün özelliklerinde (datasheet) yer almayan ibareleri karşıladığı anlaşılmıştır ” ibarelerinin yer aldığı 30.07.2015 tarihli raporun Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına gönderildiği,

Bunun üzerine ihale komisyonunun 24.08.2015 onay tarihli kararında 30.07.2015 tarihli raporda yer alan ibarelere aynen yer verilerek ihalenin Gülümser Elek. Elektr. Güv. Sist. Bilg. İnş. Dan. Tekn. Hizm. Taah. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak Ekin Software Tekn. San. ve Tic. A.Ş.’nin belirlendiği anlaşılmıştır.

Yukarıda özetlenen ihale sürecinde, isteklilerin teknik yeterliklerinin ihaleyi düzenleyen Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının talebi üzerine İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından değerlendirildiği,

Teknik değerlendirme sürecinde ihale komisyonunda asil ve yedek statüde olmak üzere uzman üye sıfatıyla yer alan Kürşat Dursun ve Cihan Şahin imzalı 20.07.2015 tarihli rapor içeriğinin, İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan 15.07.2015 tarihli raporun ilgili idaresine iletilmesinde dönük ifadelerden ibaret olduğu, 30.07.2015 tarihli raporun ise yine İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan 15.07.2015 tarihli raporda yer alan tespitler doğrultusunda isteklilerden istenilen açıklamalara dönük değerlendirmeleri içerdiği,

İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan 15.07.2015 tarihli ve “Yunus Bölükbaş” ve “Özcan Akçil” imzalı raporda isteklilerin tekliflerinin Teknik Şartname’de yer alan bölümler esas alınarak “ifadesiyle ilgili herhangi bir bilgiye rastlanılmadığı” veya “…başlığı altında bulunan maddeleri sağladığı” ifadelerine yer verilmek suretiyle değerlendirildiği, bu kapsamda Teknik Şartname’nin “1 KVA kesintisiz güç güç kaynağı ve kurulumu” başlıklı 3’üncü, “Masaüstü bilgisayar” başlıklı 4’üncü, “Masaüstü bilgisayar monitörü” başlıklı 5’inci, “Çerçevesiz LCD duvar ekran (46/47) monitör” başlıklı 6’ncı, “Sabit kamera” başlıklı 7’nci, “Harici tip sabit kamera kutusu” başlıklı 8’inci, “Hareketli kamera” başlıklı 9’uncu, “Plaka tanıma sistemi” başlıklı 18’inci bölümlerine ilişkin değerlendirmelerde bulunulduğu, ancak anılan raporda Teknik Şartname’nin söz konusu başvuruya konu “Genel gereklilikler” başlıklı 2’nci maddesi ve diğer maddelerine ilişkin herhangi bir bölümleme ve değerlendirme yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemeleri ve tespitler bir arada değerlendirildiğinde, tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin görev ve yetkinin yalnızca ihale komisyonuna ait olduğu, isteklilerin tekliflerinin teknik şartnamelere uygun olup olmadığının tespitinin ihale komisyonunca gerçekleştirilmesi gerektiği, söz konusu ihalede isteklilerin teklif etmiş olduğu cihaz ve hizmetlere ilişkin teknik değerlendirmelerin ihale komisyonu tarafından değil, İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yapıldığı, yapılan bu değerlendirmenin de Teknik Şartname’nin tüm bölümlerine yönelik olmadığı, ihale komisyonunda görevli uzman üyelerce yapılan tespitlerinde yalnızca İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yapılan tespitlerde eksik olduğu belirlenen hususlara ilişkin olduğu anlaşılmış olup, anılan ihalede isteklilerin teklif ettiği cihaz ve hizmetlere ilişkin teknik değerlendirmelerin ihale komisyonu tarafından Teknik Şartname’nin söz konusu başvuruya konu “Genel gereklilikler” başlıklı 2’nci maddesi de dahil tüm bölümleri üzerinden yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, teklif edilen cihaz ve hizmetlere ilişkin teknik değerlendirmelerin, Teknik Şartname’nin tüm bölümleri üzerinden ihale komisyonu tarafından yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinin 1’inci maddesinde yer alan, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu yönündeki iddiasının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca söz konusu iddianın yerinde olmadığına karar verilmiştir.

Anılan kararda, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinin 1’inci maddesinde yer alan, iddiaya ilişkin olarak, mal alımı ihalelerine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nde aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesine ilişkin bir belirlemenin yapılmadığı, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının idarelerin takdirinde olduğu, söz konusu ihalelere ilişkin olarak kriterler ve esasların mevzuatta düzenlenmemesi nedeniyle idarelerce mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin belirlenmesinin, sorgulanmasının ve sunulan teklif açıklamalarının değerlendirilmesinin idarenin güvenilirliği ilkesine uygun olmayacağı ve yüklenicinin edimini ifa etmiş sayılabilmesi için idarece malın muayene ve kabulünün yapılmasının bir şart olduğu hususları dikkate alındığında incelemeye konu ihalede idarece aşırı düşük tekliflerin sorgulanması yapılmaksızın ihalenin neticelendirilmesi işleminin mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmediği ifade edilmektedir.

İnceleme konusu ihalede, ihaleye ait İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu, verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

33.2. İhale komisyonu tarafından;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen malın özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak, aşırı düşük teklifler değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

33.3. İhale komisyonu tarafından, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde, sinir değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalara ilişkin olarak Kamu İhale Kurumu tarafından düzenleme yapılmış ise bu düzenlemelerde yer alan kriterler esas alınacaktır.”düzenlemesinin yer aldığı görülmektedir.

Yukarıda yer alan düzenleme ile, söz konusu ihalede, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi için aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının öngörüldüğü ve idarenin takdir hakkını bu yönde kullandığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, ihale dokümanının da kesinleştiği göz önüne alındığında, incelenen ihalede, idarece sorgulama ve değerlendirme kriterleri ile isteklilerin hangi belgelerle açıklama yapması gerektiğinin belirlenmesi ve geçerli tekliflere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinin 1’inci maddesinde yer alan iddiaya ilişkin olarak “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun, söz konusu iddianın yerinde olmadığı şeklindeki kararına katılmıyorum.

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi