KİK Kararı: 2015/UM.II-2540

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/054
Gündem No : 59
Karar Tarihi : 16.09.2015
Karar No : 2015/UM.II-2540
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

N.C.S. Bilgisayar Bilişim Danış. San. Tic. ve Ltd. Şti.,

Armağan Evler Mah. Samanyolu Cad. No: 24 Çakmak Ümraniye/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğü,

Seyitnizam Mahallesi, Mevlana Caddesi No: 81-83 34015 Zeytinburnu/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/69442 İhale Kayıt Numaralı “Müdürlüğümüze Bağlı Birimlerde Kullanılmak Üzere Office Programı, Masaüstü, Dizüstü Bilgisayar, Projeksiyon ve Projeksiyon Malzemeleri Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğü tarafından 15.07.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Müdürlüğümüze Bağlı Birimlerde Kullanılmak Üzere Office Programı, Masaüstü, Dizüstü Bilgisayar, Projeksiyon ve Projeksiyon Malzemeleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak N.C.S. Bilgisayar Bilişim Danış. San. Tic. ve Ltd. Şti.’nin 23.06.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.07.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.07.2015 tarih ve 59318 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.07.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/1833 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Masaüstü Bilgisayar Teknik Şartnamesi’nin 11’inci maddesinde yer alan “Teklif edilen kişisel bilgisayar, Windows 7 Professional ve üzeri iletişim sistemleri için Microsoft’un yayınladığı HCL (Hardware Compability List) tarafından sertifiye edilmiş olmalıdır. İşletim sistemi üreticisi firmanın ilgili sitesinde marka model bazında belgelenmiş olacaktır. Ayrıca bu siteden alınacak “logo vertification report” dökümünde BİOS üretici firma kısmında aynı marka BİOS bulunduğu belgelenecektir.” düzenlemesinin performans ve verimliliği arttırmaya yönelik olmadığı, yerli markaların ihaleye katılımını engellediği, ayrıca aynı maddede “windows logo vertification report” ifadesine yer verilerek yerli markaların ihaleye katılımının engellendiği, bu belgenin bir sertifikasyon veya kalite belgesi olmadığı, Microsoft Windows işletim sistemi ile alınan ürünün uyumluluğunu belirten bir belge olduğu, mevcut BİOS’un üreticiye ait olup olmadığının fiziksel gözle BİOS ekranından görülebileceği, söz konusu düzenlemenin “teklif edilen kişisel bilgisayarlar; Windows 7 Professional ve üzeri işletim sistemleri için Microsoftun yayınladığı HCL (Hardware Compability List) tarafından sertifiye edilmiş olmalıdır. İşletim sistemi üreticisi firmanın ilgili sitesinde marka model bazında belgelenmiş olacaktır. BIOS üretici ile aynı marka olacaktır.” şeklinde değiştirilmesi gerektiği,

2. Masaüstü Bilgisayar Teknik Şartnamesi’nin 21’inci maddesinde yer alan “Teklif edilen kişisel bilgisayar Epeat Gold sertifikasına sahip olmalıdır. Epeat Gold Sertifikası, epeat.net sitesinden belgelenmelidir.” düzenlemesinin yerli markaların ihaleye katılmasına engel teşkil ettiği, bu belgenin ne ülkemizde ne de çevre ülkelerde bir gereklilik olarak istenilmediği, söz konusu sertifikasyon programına Türkiye'nin ülke olarak da dahil olmadığı, EPA standartlarına sahip olan ürünlerin Energy Star sertifikasyon programına dahil edildiği ve Energy Star etiketinin verildiği, idarece istenilen enerji verimliliği ise enerji verimliliği kriterlerine göre Energy Star sertifikasının verilmesinin yeterli olması gerektiği, Türkiye’nin dahil olduğu ithalat, üretim, satış ve ihracatta gerekli olan asıl belgenin CE belgesi olduğu, bu belgenin ürüne ait çevresel, fonksiyonel, elektromanyetik ve geri dönüşüm gibi gerekli olan tüm hususları karşıladığı, Epeat belgesinin istenmesinin sadece yabancı markaların ihalelere teklif verebilmesinin önünü açtığı ve rekabetin oluşmamasına neden olduğu, söz konusu Teknik Şartname düzenlemesinin ya kaldırılması ya da "Teklif edilen kişisel bilgisayar Epeat Gold veya EnergyStar sertifikasına sahip olmalıdır. Epeat Gold Sertifikası, www.epeat.net sitesinden, EnergyStar sertifikası www.energystar.gov veya www.eu-energystar.org sitesinden belgelenmelidir.” şeklinde değiştirilmesi gerektiği, bunun yanında, Masaüstü Bilgisayar Teknik Şartnamesi’nin 22’inci maddesinde yer alan “Teklif edilen kişisel bilgisayarlara ait FCC, CE, UL veya GS sertifikalarından en az iki adedi teklif dosyasına eklenmelidir.” düzenlemesinde istenilen sertifikaların rekabeti engellediği, yabancı belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve zorunlu olmayan belgelerin istenilmesinin ve bu belgelere eşdeğer Türk standartları ve kalite belgelerinden bahsedilmemesinin eşit muamele ve rekabet ilkelerini ihlal ettiği, Almanya kökenli TUV belgesinin de istenilen özellikleri test eden bir kuruluş olduğu, ayrıca Türkiye’de zorunluluk olan CE belgesi alınması için yapılan testlerin FCC testlerini de kapsadığı ve frekans aralıklarının benzer olduğu, yerli üreticilerin ürünlerini sürekli yurtdışında test ettirmelerinin süre, süreç ve maddi imkânlardan dolayı mümkün olmadığı, bu durumun 06.09.2011 tarihli ve 28046 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “yeri ürün kullanılması” konulu Başbakanlık Genelgesi’ne de aykırı olduğu, söz konusu maddenin “Teklif edilen kişisel bilgisayarlara ait FCC, CE, TUV, UL veya GS sertifikalarından en az iki adedi teklif dosyasına eklenmelidir.” şeklinde ya da “Teklif edilen kişisel bilgisayarlara ait FCC, CE, UL veya GS sertifikalarından en az 1 adedi teklif dosyasına eklenmelidir.” şeklinde değiştirilmesi gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’inci maddesinde ihale konusu işin adı “Müdürlüğümüze bağlı birimlerde kullanılmak üzere Office Programı, Masaüstü, Dizüstü Bilgisayar, Projeksiyon ve Projeksiyon Malzemeleri Alımı” olarak, miktarı ve türü

“Dizüstü Bilgisayar 45 Adet
Projektörler (Projeksiyon Cihazları) 45 Adet
Projeksiyon Perdeleri 48 Adet
Trıpot Ayak 48 Adet
Speaker 60 Adet
Kablosuz Sunum Kumandası 60 Adet
Masaüstü Bilgisayar 700 Adet
Office Programı 50 Adet

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.”

şeklinde belirlenmiştir.

Şikâyet konusuna ilişkin olarak Masaüstü Bilgisayar Teknik Şartnamesi’nin 11’inci maddesinde “Teklif edilen kişisel bilgisayar, Windows 7 Professional ve üzeri iletişim sistemleri için Mikrosoft’un yayınladığı HCL (Hardware Compability List) tarafından sertifiye edilmiş olmalıdır. İşletim sistemi üreticisi firmanın ilgili sitesinde marka model bazında belgelenmiş olacaktır. Ayrıca bu siteden alınacak “logo vertification report” dökümünde BİOS üretici firma kısmında aynı marka BİOS bulunduğu belgelenecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Bunun yanında aynı Şartname’nin 8’inci maddesinde “Teklif edilen kişisel bilgisayarın anakartı bilgisayarla aynı marka olacaktır ve anakart üzerinde üretici firmanın orijinal logosu bulunacaktır. Kazınmış silinmiş ya da çıkartmalı logoya sahip anakartlar kesinlikle kabul edilmeyecektir. Anakart üzerinde bulunan BIOS üretici tarafından geliştirilmiş olmalıdır. Anakart üzerinde bulunan BIOS üreticiyle aynı marka olacaktır.” düzenlemesi, 10’uncu maddesinde de “Teklif edilen kişisel bilgisayarlar üzerinde Windows 7 Professional 32 bit işletim sistemi bulunacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin söz konusu iddiasını değerlendirebilmek için akademik bir kuruluştan 13.08.2015 tarih ve 16013 sayılı Kurum yazısı ile başvuru sahibinin iddiasının yerinde olup olmadığı, söz konusu düzenlemenin yerli markaların ihaleye girmesine engel teşkil edip etmeyeceği, anılan maddede yer alan teknik kriterlerin verimliliğin ve fonksiyonelliğin sağlanabilmesi için gerekli olup olmadığı hususlarında görüş talep edilmiştir.

Akademik kuruluştan gelen 25.08.2015 tarihli ve 8412 sayılı cevabi yazıda “ ‘Teklif edilen kişisel bilgisayar, Windows 7 Professional ve üzeri iletişim sistemleri için Mikrosoft’un yayınladığı HCL (Hardware Compability List) tarafından sertifiye edilmiş olmalıdır. İşletim sistemi üreticisi firmanın ilgili sitesinde marka model bazında belgelenmiş olacaktır. Ayrıca bu siteden alınacak “logo vertification report” dökümünde BİOS üretici firma kısmında aynı marka BİOS bulunduğu belgelenecektir.’ paragrafının son cümlesi ile tarafımızca ‘kişisel bilgisayarın sertifikasyon işlemi sırasında taşıdığı BIOS markası ile, teklifte içerdiği BIOS markasının aynı olması’ olarak anlaşılmakta olup, ‘sertifiye edilmiş olan kişisel bilgisayarın (sertifiye edilenden farklı bir BIOS ile teklif edilmesinin önüne geçilerek) verimlilik, fonksiyonellik, uyum vb. açılardan bütünlüğünün korunması’ amacını taşıyabileceği ve yerli yabancı marka ayrımı ile ilgisi bulunmayan bir madde olarak değerlendirilmektedir. Bu yönden yorumlandığında, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı görülmektedir.

Diğer yandan, cümledeki belirsizlik nedeniyle, aynı cümlenin ‘kişisel bilgisayarın sertifikasyon işlemi sırasında taşıdığı BIOS markası ile kişisel bilgisayarın kendi markasının aynı olması’ olarak okunması da olasıdır; ancak bu durumdaki amacını kestirebilmek mümkün olamamaktadır.” hususlarına yer verildiği görülmüştür.

Söz konusu iddiaya ilişkin olarak idarenin cevabında ise, idare bünyesinde kullanılacak kişisel bilgisayarlarda Microsoft Windows 7 profesyonel işletim sistemi kullanılacağından satın alınacak donanımların, Microsoft tarafından kendi işletim sistemleri ile uyumlu olduğunu belirten resmi listede (HCL: Hardware Compability List) bulunması gerektiği, söz konusu listede donanım-yazılım uyumluluğu konusunda ilgili kurumun onayı olduğunun belirtildiği, idare tarafından istenilen özelliğin performans ve verimlilik açısından önemli bir kriter olarak istenildiği hususlarına yer verilmiştir.

Akademik kuruluştan alınan teknik görüşün birinci paragrafı ile idarenin şikâyet başvurusuna verdiği cevap çerçevesinde, söz konusu Teknik Şartname düzenlemelerinin alınacak cihazdaki donanım-yazılım uyumluluğunun dikkate alınması suretiyle verimlilik ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki şikâyetinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” üst başlıklı 7.5.3.2’nci maddesinde “Teklif edilen bilgisayarlara ait FCC, CE, UL veya GS sertifikalarından en az 2 (iki) adedi teklif dosyasında sunulacaktır.” düzenlemesi, anılan Şartname’nin 7.5.6’ncı maddesinde “Teklif edilen Malın teknik şartnamede belirtilen teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla ürünün marka ve kodunun da belirtildiği maddeler halinde hazırlanmış Teknik Şartnameye Uygunluk belgesi ve/veya katalog, broşür ve/veya tanıtım kitapçıkları hazırlanarak kaşeli ve imzalı olarak ihale dosyasına konulacaktır.” düzenlemesi,

Masaüstü Bilgisayar Teknik Şartnamesi’nin 21’inci maddesinde “Teklif edilen kişisel bilgisayar Epeat Gold sertifikasına sahip olmalıdır. Epeat Gold Sertifikası, epeat.net sitesinden belgelenmelidir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 22’inci maddesinde “Teklif edilen kişisel bilgisayarlara ait FCC, CE, UL veya GS sertifikalarından en az iki adedi teklif dosyasına eklenmelidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü yer almaktadır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) Alınacak malın teknik kriterleri ve özellikleri, ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamede düzenlenir. Teknik kriterlerin ve özelliklerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması zorunludur.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal standart ve dengi uluslararası standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenleme yapılabilir. Ancak ulusal standardın bulunmaması durumunda sadece uluslararası standart esas alınarak düzenleme yapılabilir.

(3) Teknik şartnamede, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmadığı veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmadığı hallerde, “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.

(4) Teknik şartnamede, alım konusu malın ambalajlanması ve etiketlenmesi ile kullanım kılavuzuna yönelik düzenleme yapılabilir.

(5) Teknik şartnamede, alım konusu malın montajı ve satış sonrası servisi ile yedek parçasının sağlanmasına yönelik düzenleme yapılabilir.

(6) Teknik şartnamenin hazırlanmasında, ürünlere ilişkin teknik mevzuatın hazırlanması ve uygulanmasına dair mevzuat göz önünde bulundurulmalıdır.

(7) Teknik şartnamede yapılacak düzenlemelerin, ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak öngörülen mesleki ve teknik yeterlik kriterleri ve belgeleriyle uyumlu olması gerekir.

(8) Teknik şartnamedeki düzenlemelerin; ihale komisyonu ile muayene ve kabul komisyonunca yapılacak inceleme ve değerlendirmelerde tereddüt oluşturmayacak şekilde açık olması gerekir…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Kalite ve standart ile ürünlerin piyasaya arzına ilişkin belgeler” başlıklı 42’nci maddesinin ikinci fıkrasında “Alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğu ve bu uygunluğu gösteren belge veya belgelere yönelik olarak ön yeterlik veya ihale dokümanında düzenleme yapılabilir. Yapılacak düzenlemede aşağıdaki hususlar esas alınır:

a) Alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belge veya belgeler, ihaleye katılımda yeterlik belgesi olarak istenebilir. Bu durumda, aday veya isteklinin teklif ettiği malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir.

b) İş ortaklığında ortaklardan biri tarafından teklif edilen malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belge veya belgelerden birinin sunulması yeterlidir. Konsorsiyumlarda, işin uzmanlık gerektiren kısımları göz önünde bulundurularak standart belgesine yönelik düzenleme ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede her bir kısım için ayrı ayrı yapılır. Konsorsiyum ortaklarından her biri başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği kısım için istenilen standart belgesini sunmak zorundadır.

c) Alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belge veya belgelerin, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak öngörülmemesi halinde; sözleşmenin uygulanması aşamasında yüklenici tarafından bu belge veya belgelerin muayene ve kabul komisyonuna sunulmasına yönelik teknik şartnamede veya sözleşme tasarısında düzenleme yapılabilir.

ç) Alım konusu malın ulusal standardının bulunmaması durumunda, sadece ilgili uluslararası standarda uygunluğu gösteren belge veya belgelere yönelik düzenleme yapılabilir. Bu durumda aday veya istekli teklif ettiği malın uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belgesini sunmak zorundadır. İş ortaklığı ile konsorsiyum ortaklarının bu belge veya belgeleri sunması ile sözleşmenin uygulanmasına yönelik düzenlemelerde (b) ve (c) bentlerinde yer alan hükümler esas alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mal alımı ihalelerinde kalite ve standart ile ürünlerin piyasaya arzına ilişkin belgeler” başlıklı 56’ncı maddesinde “... 56.2. İhale dokümanında bir belgelendirme kuruluşunun isminin belirtilerek bu belgelendirme kuruluşu tarafından düzenlenen kalite veya standarda ilişkin belgenin istenilmemesi gerekmektedir.

56.3. İdareler tarafından alım konusu mala ilişkin olarak düzenlenmesi mümkün olmayan standarda ilişkin belgelerin istenilmemesi gerekmektedir. İdareler tarafından standarda ilişkin belgelerin alım konusu mala ilişkin olarak düzenlendiğine yönelik gerekli inceleme yapılmalıdır.

...

56.7. İdareler tarafından ihale dokümanında CE uygunluk işaretine yönelik düzenlemelerde, ilgili mevzuat ve ürünün taşıdığı risklere göre hangi uygunluk değerlendirmesi işlemine tabi tutulacağı göz önünde bulundurulmadan belgeler istenilmesi uygulamada sorunlar ortaya çıkarmaktadır. İdareler tarafından konuya ilişkin düzenlemelerde, CE Uygunluk İşaretinin Ürüne İliştirilmesine ve Kullanılmasına Dair Yönetmelik ile Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik ve ürüne CE uygunluk işaretinin iliştirilmesini öngören ilgili teknik mevzuat esas alınmalıdır. Ayrıca konuya ilişkin olarak yapılacak düzenlemelerde, ihale işlemlerinin etkin bir şekilde yürütülebilmesi için Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 29 uncu maddesinin üçüncü fıkrası ile aynı maddenin dördüncü fıkrasının (f) bendi ve 42 nci maddenin üçüncü fıkrası da göz önünde bulundurulmalıdır.

56.8. İhale dokümanında kalite ve standarda ilişkin düzenleme yapılması durumunda, ihale komisyonu ve/veya muayene ve kabul komisyonu tarafından değerlendirmelerin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için kalite ve standarda ilişkin belgeler ve belgeleri sunulacak belgelendirme kuruluşlarının/uygunluk değerlendirme kuruluşlarının niteliği açık olarak belirtilmelidir. Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 42 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre kalite yönetim sistem belgesinin ve çevre yönetim sistem belgesinin Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğa yönelik düzenlemelerde, uygunluk değerlendirme kuruluşlarının niteliği açık olarak belirtilmelidir. Uygunluk değerlendirme kuruluşları ile onaylanmış kuruluşlara ilişkin düzenlemelerde ürünlerin piyasaya arzı ve uygunluk değerlendirilmesi ile ilgili teknik mevzuat ve Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik göz önünde bulundurulmalıdır.” açıklaması yer almaktadır.

06.09.2011 tarihli ve 28046 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2011/13 sayılı Başbakanlık Genelgesi’nde “... 1. Teknik şartnamelerde Türkiye’de üretilen ürünlerin teklif edilmesini engelleyen düzenlemelerin yapılmaması,

2. Kamu ihale mevzuatına aykırı olarak, isteklilerin ithal ürün ya da belirli bir ülkenin malını teklif etmesine yönelik düzenlemelerin yapılmaması,

3. Ürünlere ilişkin olarak yabancı belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve zorunlu olmayan belgelerin ihale dokümanlarında aranmaması,...” hususlarının dikkate alınması gerektiği vurgulanmıştır.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilebilmesi için 12.08.2015 tarihli ve 16009 sayılı yazı ile Türk Standartları Enstitüsünden başvuru sahibinin Masaüstü Bilgisayar Teknik Şartnamesi’nin 21’inci maddesi açısından “Başvuru sahibinin iddialarının yerinde olup olmadığı, idarece Epeat Gold sertifikası istenilmesinin yerli markaların ihaleye girmesine engel teşkil edip etmeyeceği, Teknik Şartname’nin anılan maddesinde istenilen belgenin ihale konusu ürünler için zorunlu nitelikte belge olup olmadığı, Energystar sertifikasının Epeat Gold sertifikasının muadili olup olmadığı, ürünlerin CE belgesine sahip olmasının idarece Epeat Gold sertifikası istenilerek aranan kriterleri karşıladığı anlamına gelip gelmeyeceği, Masaüstü Bilgisayar Teknik Şartnamesi’nin 22’nci maddesi açısından da “Başvuru sahibinin iddialarının yerinde olup olmadığı, Teknik Şartname’de yapılan düzenleme ile istenilen belgelerin ihale konusu ürünler için zorunlu nitelikte olup olmadıkları, anılan maddelerde yer alan teknik kriterlerin verimliliğin ve fonksiyonelliğin sağlanabilmesi için gerekli olup olmadığı, söz konusu standartlar veya kalite belgelerinin eşdeğeri olan Türk Standardı veya kalite belgelerinin bulunup bulunmadığı, ihale konusu ürünlerin CE belgesine sahip olmalarının Teknik Şartname’de belirtilen standartları karşıladıkları anlamına gelip gelmeyeceği” hususlarında görüş talep edilmiştir.

Türk Standartları Enstitüsünden gelen 27.08.2015 tarihli ve 337887 sayılı cevap yazısında “Epeat gold belgesi: Ürünleri enerji tüketimleri ve çevresel etkileri itibariyle değerlendiren bir belge olup ülkemizde benzeri bir belgelendirme sistemi henüz bulunmamaktadır.

Energystar belgesi: Ürünleri enerji tüketimleri ve çevresel etkileri itibariyle değerlendiren bir belge olup ülkemizde benzeri bir belgelendirme sistemi henüz bulunmamaktadır.

TUV belgesi: TUV Alman kökenli bir belgelendirme kuruluşudur. Çeşitli ürün gruplarında belgelendirme yapmaktadır.

UL belgesi: UL Amerikan kökenli bir belgelendirme kuruluşudur. Çeşitli ürün gruplarında belgelendirme yapmaktadır.

GS belgesi: Almanya kökenli bir belgelendirme kuruluşudur. Elektrikli ve veya elektronik ürünler grubunda belgelendirme yapmaktadır.

FCC belgesi: Tam olarak eş değeri olmasa da bugün Avrupa birliği bünyesinde EMU (elektronik uyumluluk, İngilizce EMC) olarak adlandırılan düzenlemenin Amerika’daki uygulamasının adıdır.

CE sertifikası: Avrupa Birliği sınırları içerisinde kullanılmak üzere üretilmiş ürünlerin asgari güvenlik kriterlerini yerine getirdiğini deklare eden ve üretici tarafından hazırlanmış sertifikadır.

Yukarıda sözü edilen belgelerin TSE tarafından verilmiş belgeler ile eşdeğerliği yoktur. Bununla birlikte söz konusu ürünler için CE işareti kapsamındaki (Alçak Gerilim ve EMU bünyesinde) deklarasyonlar, üreticiler tarafından TSE ve benzeri kuruluşlar kullanılarak ürünler üzerinde gerçekleştirilen deneylerin olumlu sonuç vermeleri ile üreticiler tarafından bizzat gerçekleştirilebilir.” şeklinde görüş bildirilmiştir.

Bunun yanında, 28.11.2014 tarihli ve 2014/UM.I-3869 sayılı Kurul kararı kapsamında yapılan inceleme sonucu Türk Standartları Enstitüsünden Teknik Şartname’de yapılan düzenleme ile istenilen belgelerin ihale konusu ürünler için zorunlu nitelikte belgeler olup olmadıkları, söz konusu standartlar veya kalite belgelerinin eşdeğeri olan Türk Standardı veya kalite belgelerinin bulunup bulunmadığı, ihale konusu ürünlerin CE işaretine sahip olmalarının Teknik Şartname’de belirtilen standartları da karşıladıkları anlamına gelip gelmeyeceği hususlarında görüş istenilmiştir.

Türk Standartları Enstitüsü’nden alınan görüşte ve görüşe dayanak teşkil eden “Teknik ve idari değerlendirme” raporunda “1- Teknik Şartname’de yapılmış olan düzenlemenin aynı konuda yabancı ülkelerde yürürlükte olan mevzuatla ilgili belgeler istediği, bu yabancı mevzuatın o ülkede mevzuatı yayınlayan yetkili organlarca görevlendirilen belgelendirme kuruluşlarından hizmet almayı zorunlu kıldığı görülmektedir. Bu çerçevede, Teknik Şartname’nin ilgili maddelerinin, ülkemizdeki hukuk düzenine, ülkemizin taraf olduğu Uluslararası Sözleşmelere ve Anlaşmalara, yürürlükteki Teknik Mevzuatımıza, Kamu İhale Kanunu’na ve Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ilgili maddelerine uygun olmadığı mütalaa edilmiştir.

...

Teknik ve idari değerlendirme:

İtiraza konu teknik şartnamenin istenen belgelerle ilgili maddesi incelendiğinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Teknik Şartnamede istenen belgelerle ilgili tespitler:

TÜV GS Belgesi: GS Belgeleri Almanya’da yürürlükte olan milli mevzuatı gereği Almanya’da piyasaya arz edilecek ürünler için zorunlu olan bir belgedir.

FCC Class B: EMC mevzuatı çerçevesinde bağışıklık ve emisyon limitleri için yapılan sınıflamadır. Türkiye’de yürürlükte olan EMC Yönetmeliği (EMC Direktifi) ile ilgili kılınan standartlar da aynı sınıflamayı içermektedir. Ülkemizde, ilgili ürünün standardında kullanım yerine göre bu limitler verildiği için ABD mevzuatında olduğu gibi ayrıca ihale şartnamesinde belirtilmesine gerek yoktur.

...

Energy Star: Energy Star ABD Çevre Koruma Kurumu (U.S. Environmental Protection Agency (EPA) tarafından düzenlenen ihtiyari bir programdır. Energy Star işareti taşıyacak ürünler için EPA tarafından tayin edilen üçüncü taraf belgelendirme kuruluşlarından ürünün EPA Energy Star Programına uygun olduğuna dair belge alınması gerekmektedir.

CE İşareti: Türkiye ve Avrupa Birliğinde ürünün Bilim Teknoloji ve Sanayi Bakanlığı tarafından yayımlanan LVD ve EMC Yönetmeliklerine uygun üretildiğini gösteren işarettir. (Direktiflerinin şartlarını yerine getirdiğini gösteren işarettir).

...

Standartların Teknik Şartnamelerde yer almasıyla ilgili hususlar:

Teknik mevzuatımıza göre Türkiye’de Türk Standartları kullanılması gerekmektedir. Kontrolsüz bir şekilde yabancı kaynaklı standartlara Teknik Şartnamelerde yer verilmesi istekli ve idare arasında hukuki sorunlar yaşanmasına neden olabileceği gibi, ülkemizin standartlaştırma çabalarını baltalamakta, parça temini, onarım bakım maliyetlerinin artmasına neden olmaktadır.

TSE Türkiye Cumhuriyeti adına Uluslararası Standard Teşkilatları ISO ve IEC’nin ve Avrupa Standard Teşkilatları CEN ve CENELEC’in tam üyesidir. Ayrıca Türkiye uluslararası Telekomünikasyon Birliği ITU ile Avrupa Telekomünikasyon Standartları Teşkilatı’nın üyesidir.

Ancak, uluslararası standart teşkilatları veya Avrupa standart teşkilatları tarafından yayınlanan her standart Türk Standardı olarak yayınlanmamakta, bazıları Türk standardı haline gelirken bazı hükümleri değiştirilmektedir. Bazı durumlarda ise aynı ürün için Avrupa standardı, uluslararası standarttan tamamen farklıdır. Aynı durum, ISO ve IEC ile CEN ve CENELEC standartları ile Türk Standartları için de geçerlidir. Bazı durumlarda ise, Türkiye’de ihtiyaç duyulan bir uluslararası standardın Avrupa standardı olarak karşılığı yoksa uluslararası standart Türk Standardı olarak yayınlanabilmektedir. Bu nedenle Teknik Şartname hazırlanırken Türk Standartlarının dikkate alınması, Türk Standardı mevcut olan ürünler için doğrudan uluslararası standartlara atıfta bulunulmaması ve varsa Türk Standardı ile uluslararası standart arasındaki farklılıkların dikkate alınması gerekmektedir.

Yürürlükteki teknik mevzuatımıza göre, Türk Standardı karşılığı olmayan Uluslararası standartlar ancak güvenlik yönünden gerçekten gerekli olması halinde bir Türk Standardı yayınlanana kadar geçici olarak mevzuatla ilişkili kılınabilir. Yetkili otorite TSE ile koordineli olarak böyle bir karar alırsa bu karar Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalar çerçevesinde Resmi Gazete’de ilan edilir. Yani geçici de olsa söz konusu standardın DTÖ Standartların İyi Uygulama Koduna uygun bir şekilde söz konusu standardın Türkiye’de uygulamada olduğu ilan edilir. TSE DTÖ Ticarette Teknik Engelleri kaldırılması Anlaşmasının Standartların İyi Uygulama Kodu’nun üyesidir ve ülkemizde uygulamada olan standartlarla ilgili bildirimlerin düzenlenmesinden de sorumludur.

Bu çerçevede, Teknik Şartname hazırlayanların gereksiz teknik ayrıntılardan kaçınarak, gerçek anlamda uzun vadede ihtiyacı karşılayacak üründe istenen teknik özellikleri şartnameye derç etmeleri gerekmektedir. Özellikle güvenlik ve gerekli ise üründe istenen performansla ilgili hususlarda ilgili Türk Standardının/standartlarının geçerli versiyonu numarasını, yayın tarihini ve muadili uluslararası standardı belirtmeleri anlaşmazlıkları önlemek açısından önemli ve gereklidir. İhale yapan idarelerin Türk Standardı olmadığını varsaydıkları durumlarda TSE’nin yazılı görüşünü almaları önem arz etmektedir. Başvuruya konu ihaleye ait Teknik Şartname’de yapılan düzenlemelerde standart referanslarının uygulama yönetmeliğinin ilgili maddelerine göre verilmediği görülmüştür.

...” hususlarına yer verilmiştir.

İdare tarafından Masaüstü Bilgisayar Teknik Şartnamesi’nin 21’inci maddesinde teklif edilen kişisel bilgisayarın sadece Epeat Gold sertifikasına sahip olmasının istenildiği, anılan Şartname’nin 22’nci maddesi ile İdari Şartname’nin 7.5.3.2’nci maddesinde de teklif edilen kişisel bilgisayarlara ait FCC, CE, UL veya GS sertifikalarından en az iki adedinin teklif dosyasına eklenmesinin istenildiği, yukarıda aktarılan ilgili mevzuat hükümleri ile Türk Standartları Enstitüsünden alınan görüş yazıları birlikte değerlendirildiğinde, ihale dokümanında, bir ürüne yönelik olarak standart adı belirtilmeksizin, sadece FCC, UL, TUV ve GS gibi belgelendirme kuruluşlarının adı belirtilerek bu belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen kalite veya standarda ilişkin belgelerin veyabu gibi belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen Epeat Gold ve Energystar gibi kalite veya standarda ilişkin belgelerin sunulmasına yönelik düzenlemelere yer verilmesinin, 2011/13 sayılı Başbakanlık Genelgesi uyarınca ürünlere ilişkin olarak yabancı belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve zorunlu olmayan belgelerin ihale dokümanlarında aranmaması gerektiği de dikkate alındığında, ihaleye katılımı sınırlayan ve rekabeti engelleyen bir düzenleme olduğu, görüş yazısında da belirtildiği üzere adı geçen belgelerin TSE tarafından verilmiş belgelerle tam eşdeğerliği bulunmamakla birlikte, alım konusu ürünler için CE işareti kapsamında yapılan beyanların, üreticiler tarafından ülkemizde faaliyet gösteren TSE ve benzeri kuruluşlar aracılığıyla yapılan ve olumlu sonuç veren deneylerle bizzat üreticiler tarafından gerçekleştirilebileceği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, ihale dokümanında yer alan sadece yabancı belgelendirme kuruluşlarının adı belirtilerek ve onlar tarafından düzenlenmiş belgeye sahip olunması zorunluluğuna yer verilmesine ilişkin düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varıldığından, başvuruya konu ihalenin şikâyet konusu 7’nci kısmının iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin 7’nci kısmının iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi