KİK Kararı: 2015/UM.II-1779 (24 Haziran 2015)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/039
Gündem No : 57
Karar Tarihi : 24.06.2015
Karar No : 2015/UM.II-1779
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

A-Kent Ödeme Teknolojileri A.Ş.,

VEKİLİ:

Av. Mustafa Kemal Günay,

Elmalı Mah. Hükümet Cad. 1. Sok. Karabayır İşhanı No:17/69 Muratpaşa/ANTALYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Dairesi Başkanlığı,

Gürsu Mahallesi Atatürk Bulvarı 390. Sok. 07100 Konyaaltı/ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/40887İhale Kayıt Numaralı “Akıllı Toplu Ulaşım Sistemi(Atus) Kapsamında Mevcut Araç Takip Sistemine Ek Araç Kiti Alımı, Mevcut Araç Kitlerinin Bakımı, Montajı, Demontajı ve Mevcut Sisteme Tam Entegrasyonu İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Dairesi Başkanlığı tarafından 08.05.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Akıllı Toplu Ulaşım Sistemi(Atus) Kapsamında Mevcut Araç Takip Sistemine Ek Araç Kiti Alımı, Mevcut Araç Kitlerinin Bakımı, Montajı, Demontajı ve Mevcut Sisteme Tam Entegrasyonu İşi” ihalesine ilişkin olarak A-Kent Ödeme Teknolojileri A.Ş.nin 30.04.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.05.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.05.2015 tarih ve 42251 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.05.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/1287 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale konusu araç takip sisteminin taraflarınca elektronik ücret toplama ve araç takip sistemi ihalesi sonucunda idare ile imzalanan sözleşme ile 10 yıllık bir zaman diliminde işletilmek üzere kurulduğu ve halen sorunsuz olarak işletildiği, sundukları sistemin cihaz konum bilgisini 2 dakika aralıkla verebildiği, buna karşın idarece söz konusu ihaleye ilişkin Teknik Şartname’de 2 saniyelik aralıklar ile ödeme ve konum bilgilerinin gönderilmesinin istenilmesinin idarece, kendileri tarafından işletilen araç takip sisteminin devre dışı bırakılması çabasına yönelik bir gerekçe olduğu, anılan sistemin genişletilebilir bir sistem olmasına karşın idareden kendilerine bu konuda herhangi bir talepte bulunulmadan şikâyete konu ihaleye ilişkin Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde belirtildiği üzere “…Antalya Büyükşehir Belediyesi denetiminde çalışan/çalışacak olan toplu taşım araçlarının hat/güzergah ve zaman tarifelerine uyup uymadıklarının denetiminin sağlanması amacıyla…” yeni bir ihale yapılmasının ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ile kaynakların verimli kullanılması ilkelerine aykırılık teşkil ettiği,

2. Taraflarınca işletilen mevcut araç takip sisteminin 1000 araca kadar ücretsiz olarak arttırılması mümkün iken, idarece kendilerine bu yönde bir talep iletilmeden 740 adet yeni ve 60 adet mevcut araca takip sistemi kurulmasına yönelik yapılan söz konusu ihalenin haklarının ihlaline yol açtığı, ayrıca başvuruya konu ihale kapsamında mevcut araçlara yeni cihaz takılması halinde sözleşmelerine aykırı bir durumun doğacağı,

3)Teknik Şartname’nin 6.2’nci maddesinde yer alan “Her araç kiti için gereken GSM hattı idare tarafından temin edilecektir. Bu kapsamda hat tesisi ile SIM kart alımları idare tarafından gerçekleştirilecek, sistemde mevcut tüm cihazlara takılmak suretiyle yükleniciye verilecektir. Hat açılış ücretleri, açılış vergileri ve aylık ücretleri idarenin sorumluluğunda olacaktır…” düzenlemesinin kamu zararı doğuracağından bahisle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na aykırılık teşkil ettiği ve kaynakların verimli kullanılması ilkesinin ihlal edildiği, anılan düzenleme ile özel toplu taşıma araçları için doğacak GSM hattı bedellerinin açıkça idarece karşılanacağının belirtildiği, halbuki mevcut ihalede kendilerince karşılandığı,

4)Teknik Şartname’nin 8.6.6’ncı maddesinde yer alan “Yüklenici firma sistemin çalışması esnasında ortaya çıkan hatalar işlerin aksamadan ilerlemesini sağlayacak şekilde ve en geç 6 saat içinde uzaktan veya yerinde destek verilerek giderilecektir…” düzenlemesinde öngörülen 6 saatlik servis süresinin uzun olduğu, dolayısıyla kamu yararına aykırılık teşkil ettiği, ayrıca aynı Şartname’nin 10’uncu maddesinde yer alan “…Araç kitleri teslim edildikten sonra 20 (yirmi) takvim günü içinde montajları tamamlanmış, mevcut kitlerin bakımları yapılmış ve mevcut sisteme entegrasyonu tamamlanmış olacaktır…” düzenlemesinde öngörülen 20 günlük sürenin kısa olduğu; zira araç sayısı dikkate alındığında öngörülen süre içerisinde montajın tamamlanmasının mümkün olmadığı,

5)Teknik Şartname’nin 7.1.11, 7.1.13, 7.1.20 ve 7.1.25’inci maddelerinde belirtilen özelliklerin yalnızca ARVENTO markasında bulunduğu, dolayısıyla Teknik Şartname düzenlemelerinin tek bir markayı işaret ettiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İncelenen ihalenin Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Dairesi Başkanlığı tarafından 08.05.2015 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Akıllı Toplu Ulaşım Sistemi (Atus) Kapsamında Mevcut Araç Takip Sistemine Ek Araç Kiti Alımı, Mevcut Araç Kitlerinin Bakımı, Montajı, Demontajı ve Mevcut Sisteme Tam Entegrasyonu İşi” olduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun hükümleri uyarınca ihale, ihale yetkilisinin onayını müteakip sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan işlemleri ifade etmekte olup bu yönüyle her bir ihale ortaya çıkan ihtiyacın giderilmesine yönelik bir alım sürecini ifade etmektedir. Bu çerçevede, idarenin herhangi bir ihtiyacı için anılan Kanun’ da yazılı usul ve esaslar çerçevesinde bir ihale süreci kurgulayarak daha önceki ihale işlemlerinden bağımsız olarak bu süreci sonuçlandırmasında hukuki bir engel bulunmamaktadır.

İlaveten idarece hazırlanan “Akıllı Toplu Ulaşım Sistemi (ATUS) İhtiyacı Gerekçe Raporu”nda başvuru sahibinin sunduğu hizmetin birtakım konularda ( bilet satış ve yükleme cihazlarının yetersizliği, vatandaşların kredi kartı ile internet sitesinden bakiye yüklemeye güvenmemesi, bilet satış ve yükleme noktalarının şehrin belirli bölgelerinde oluşu sebebiyle gişelerin önünde ciddi kuyruk oluşması, ani hızlanma/yavaşlama-ani dönüş gibi tehlikeli araç kullanma tespitlerinin yapılabildiği g-sensör teknolojisinin bulunmaması, araç takip cihazlarının uzaktan programlanabilmesini sağlayan işlemcinin bulunmaması, sistemin dahili anten bulundurmaması, harici antenin ise konum bilgisini tam olarak alamadığı, şoförler veya araç sahiplerince devre dışı bırakılabildiği, “nereden nereye” uygulaması olarak adlandırılan vatandaşlara toplu taşıma ile bir yere en kısa şekilde nasıl gideceklerini anlatan bir sistemin bulunmaması vb.) kullanım zorluğuna yol açtığına değinildiği, raporun sonunda ihale konusu “ATUS” ile mevcut sistemin kıyaslandığı bir tabloya yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin sundukları araç takip sistemi hizmetinin genişletilebilir bir sistem olmasına karşın, idarece kendilerine bu yönde bir talebin iletilmeden Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde belirtildiği üzere “…Antalya Büyükşehir Belediyesi denetiminde çalışan/çalışacak olan toplu taşım araçlarının hat/güzergah ve zaman tarifelerine uyup uymadıklarının denetiminin sağlanması amacıyla…” yeni bir ihale yapılmasının ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ile kaynakların verimli kullanılması ilkelerine aykırılık teşkil ettiği yönündeki iddiası yukarıda yapılan açıklamalardan hareketle, idarenin ortaya çıkan yeni bir ihtiyacı için yeni bir ihale süreci tesis ederek buna ilişkin işlemler yapması daha farklı bir ifade ile idarenin ihtiyaçları ve takdir hakkı doğrultusunda yapılan bir idari tasarruf olarak değerlendirilmekte ve anılan ilkelerin ihlaline sebebiyet verilmediği sonucuna varılmaktadır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin, inceleme konusu “Akıllı Toplu Ulaşım Sistemi (Atus) Kapsamında Mevcut Araç Takip Sistemine Ek Araç Kiti Alımı, Mevcut Araç Kitlerinin Bakımı, Montajı, Demontajı ve Mevcut Sisteme Tam Entegrasyonu İşi” ihalesi kapsamına, kendilerince sunulan araç takip sistemine sahip araçların da dahil edilmesi halinde sözleşmelerine aykırı bir durumun doğacağı iddiasında bulunduğu anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 53’ üncü maddesine göre Kamu İhale Kurumunun görev alanı “İhalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde idarece yapılan işlemlerde bu Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığına ilişkin şikâyetleri inceleyerek sonuçlandırmak” olarak sınırlandırılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin başka bir ihaleye ilişkin tarafı olduğu sözleşmeden doğan haklarının zarar göreceğine yönelik iddiasının, Kamu İhale Kurumunun görev alanında bulunmadığı anlaşıldığından görev yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü ve 4’üncü iddialarına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 6.2’nci maddesinde “Her araç kiti için gereken GSM hattı idare tarafından temin edilecektir. Bu kapsamda hat tesisi ile SIM kart alımları idare tarafından gerçekleştirilecek, sistemde mevcut tüm cihazlara takılmak suretiyle yükleniciye verilecektir. Hat açılış ücretleri, açılış vergileri ve aylık ücretleri idarenin sorumluluğunda olacaktır…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin 8.6.6’ncı maddesinde “Yüklenici firma sistemin çalışması esnasında ortaya çıkan hatalar işlerin aksamadan ilerlemesini sağlayacak şekilde ve en geç 6 saat içinde uzaktan veya yerinde destek verilerek giderilecektir…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 10’uncu maddesinde “…Araç kitleri teslim edildikten sonra 20 (yirmi) takvim günü içinde montajları tamamlanmış, mevcut kitlerin bakımları yapılmış ve mevcut sisteme entegrasyonu tamamlanmış olacaktır…” düzenlemesi,

4734 sayılı Kanun’un “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, teknik şartnamelerde idareler tarafından alınacak malın teknik kriterleri ve özelliklerinin belirleneceği, bunların verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürünün belirtilemeyeceği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Bunun yanı sıra, idarenin ihtiyacını karşılarken alımını yapacağı malzemenin teknolojik performansını belirlemek konusunda takdir hakkı ve yetkisi bulunmaktadır.

Bu bağlamda, idarelerin gerek ihtiyacı olan hizmetin tespiti, gerek ihale konusu alımın niteliklerini dikkate alarak teknik şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri, gerekse de belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip olduğu açıktır. Ancak, alımın konusuna ilişkin teknik kriter ve özellikleri belirleme hususundaki bu takdir yetkisi yukarıda yer verilen Kanun maddesi ile belli ölçüde sınırlandırılmıştır.

Dolayısıyla, idarece tespit edilmiş olan ihale konusu alımın gerçekleştirilmesine ilişkin belirlemelere yönelik Teknik Şartname düzenlemelerinin, alımın konusunun ve teknik ayrıntılarının idarenin ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde hazırlandığı dikkate alındığında, idarenin ihtiyaçları ve takdir hakkı doğrultusunda yapılan bir idari tasarruf olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, başvuru sahibi tarafından yukarıda belirtilen düzenlemelere yönelik itirazların idarece yerinde görülmeyerek şikâyet başvurusunun reddedilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

4. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 7.1.11’ inci maddesinde “Teklif edilen cihaza ait “e-mark sertifikası” teklif ile birlikte sunulacaktır. E-mark belgesi cihazın bütünü için alınmış olmalıdır. Sadece GSM modem veya GPS alıcısı için gösterilecek belgeler geçerli sayılmayacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin 7.1.13’ üncü maddesinde “Kontak ve km müşiri bağlantıları hariç, ileride istenebilecek ilave donanımlar için en az 5 adet dijital giriş, en az 3 adet analog giriş, 3 adet dijital çıkış, en az 2 adet ser, port girişi, en az 2 adet I2C giriş bulunacaktır. Km pals ve kontak bilgisi için gereken giriş uçları cihaz üzerinde standart olarak bulunacaktır. Cihaz, mikrofon ve hoparlör bağlantısı yapılarak sesli görüşme yapmak için hazır donanıma sahip olmalıdır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 7.1.20’ nci maddesinde “GPRS üzerinden en az 2 saniye aralıklarla ayarlanabilir konum bilgisi gönderilebilecek kapasitede işlemcisi olacaktır.” düzenlemesi,

Söz konusu Şartname’nin 7.1.25’ inci maddesinde “Araç kitlerinden alınacak bilgilerin doğrudan sayısal telsiz altyapısı aracılığı ile sunucularımıza aktarılması için araç kitlerinde mutlaka seri port RS232 veya RS485 çıkışı bulunacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Bahse konu düzenlemelerin tek bir markayı işaret edecek nitelikte olduğu iddiasında haklılık payı bulunup bulunmadığının tespitine yönelik olarak akademik bir kuruluştan görüş istenilmiş olup gelen cevabi yazıda Teknik Şartname’nin 7.1.11, 7.1.20 ve 7.1.25’inci maddelerinin tek bir markayı işaret etmediği, ancak 7.1.13’üncü maddesine ilişkin yapılan değerlendirmede “...araç kitinin giriş-çıkış port bağlantılarını tarif eden bu maddedeki giriş-çıkış port sayıları, e-mark sertifikasına sahip firmalar arasında Arvento firmasının imt.14 adlı araç kitinin ürün kataloğunda belirtilen “5 x dijital giriş, 3 x analog giriş, 1 x km sensör girişi, 1 x kontak girişi, 3 x dijital çıkış, 2 x RS232, 1 X ses girişi, 2 x sensör (I2C), Can-Bus genişleme portları” şeklindeki giriş-çıkış port özellikleriyle birebir örtüşmektedir. Dolayısıyla bu maddeye yönelik olarak yapılan tek bir markayı işaret edecek nitelikte olduğu iddiasında haklılık payı olduğu düşünülmektedir.” ifadelerine yer verilerek başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu görüşü belirtilmiştir.

Bu itibarla, başvuru sahibi isteklinin iddiasında haklı olduğu anlaşılmış olup ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi