KİK Kararı: 2015/UM.II-1291 (6 Mayıs 2015)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/029
Gündem No : 51
Karar Tarihi : 06.05.2015
Karar No : 2015/UM.II-1291
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Plan-Art Dekorasyon Sanayi ve Ticaret A.Ş.,

Halkalı Merkez Mah. Dereboyu Cad. Çalışkan Sok. No:4 Küçükçekmece/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Milli Savunma Bakanlığı Ankara Tedarik Bölge Başkanlığı,

MSB Ankara Tedarık Bölge Başkanlığı Etlik Caddesi (Eski Garajlar Yanı) 06010 Keçiören/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/6705 İhale Kayıt Numaralı “3 Kısım Muhtelif Uyku Tulumu ve Altlık, Uyku Tulumu” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Milli Savunma Bakanlığı Ankara Tedarik Bölge Başkanlığı tarafından 03.03.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “3 Kısım Muhtelif Uyku Tulumu ve Altlık, Uyku Tulumu” ihalesine ilişkin olarak Plan-Art Dekorasyon Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin 30.03.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.04.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.04.2015 tarih ve 32959 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.04.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/986 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ilgili ihalede ihale komisyonunun 16.03.2015 tarihli kararında ihalenin birinci kısmı için ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin belirlendiği, ancak diğer tekliflerin ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile aralarında çok büyük fark olduğu gerekçesiyle ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi belirlemeden ihaleyi sonuçlandırdığı, 4734 sayılı Kamı İhale Kanunu hükümleri gereği ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin de belirlenmek mecburiyetinde olunduğu, bu çerçevede ihale komisyonun mevzuata ayıkırı hareket ettiği, tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen istekliden %16,8 daha yüksek olduğu, ihale katılan diğer isteklilerin tekliflerinden daha düşük olduğu, ayrıca idarece belirlenen yaklaşık maliyetten de daha düşük olduğu, tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Milli Savunma Bakanlığı Ankara Tedarik Bölge Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “3 Kısım Muhtelif Uyku Tulumu ve Altlık, Uyku Tulumu” ihalesinin açık ihale usulü ile kısmi teklife açık olarak 3 kısımda ihale edildiği, ihalenin şikayete konu 1’inci kısmı için 6 isteklinin teklif verdiği, 26.03.2015 tarihli ihale komisyonu kararı ile en düşük teklif sahibi istekli Duyoteks Tekstil Turizm Gıda San.ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, başvuru sahibi istekli Plan-Art Dekorasyon Sanayi ve Tic. A. Ş.’nin teklifinin ihalede en düşük bedelli ikinci teklif olmasına rağmen idarece “verilen diğer teklifler ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif arasında çok büyük fark olduğu” gerekçesiyle ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmeden ihalenin karara bağlandığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.

…

İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

…

İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir. …

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de sözleşmeyi imzalamaması durumunda ise, bu teklif sahibinin de geçici teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 64’üncü maddesinde “(1) Yapılan değerlendirme sonucu ihale ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır ve ihale komisyonunca alınan gerekçeli karar ihale yetkilisinin onayına sunulur.

(2) İhale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce idare, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını Kurumdan teyit ederek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. Her iki isteklinin de yasaklı olduğunun anlaşılması durumunda ihale yetkilisince ihale kararı onaylanamaz ve ihale iptal edilir.

(3) İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

(4) İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır. …” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhalenin karara bağlanması” başlıklı 36’ncı maddesinde “36.1. Yapılan değerlendirme sonucunda ihale komisyonu tarafından ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren istekli üzerinde bırakılır.

36.2. İhale komisyonu, yapacağı değerlendirme sonucunda gerekçeli bir karar alarak ihale yetkilisinin onayına sunar.” düzenlemesi,

Anılan şartnamenin “Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine bildirim” başlıklı 42’nci maddesinde “42.1. İhale üzerinde bırakılan istekliyle sözleşmenin imzalanamaması durumunda, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekliyle sözleşme imzalanabilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde, söz konusu ihalenin şikayete konu 1’inci kısım “K-Ank-15/31 Uyku Tulumu -12 C°'ye Kadar Koruyuculu” kısmı için idarece ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin belirlendiği ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif, idarece “verilen diğer teklifler ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif arasında çok büyük fark olduğu” gerekçesiyle belirlenmediği görülmüştür.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılan incelemede, ihale komisyonunun ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi belirleme zorunluluğunu gerektirecek emredici bir hükmün bulunmadığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin belirlenmesinin idarenin takdirinde olduğu, bu sebeple söz konusu ihalede idarece ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin belirlenmemiş olmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayetdilekçesinde “ilgili ihalede ihale komisyonunun 16.03.2015 tarihli kararında ihalenin birinci kısmı için ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin belirlendiği, ancak idarece diğer tekliflerle ekonomik açıdan en avantajlı teklif arasında çok büyük fark olduğu gerekçesiyle, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin belirlenmeden ihalenin sonuçlandırıldığı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümleri gereği ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin de belirlenmek mecburiyetinde olduğu, bu çerçevede ihale komisyonunun mevzuata aykırı hareket ettiği, tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen istekliden %16,8 daha yüksek olduğu, ihaleye katılan diğer isteklilerin tekliflerinden ve idarece belirlenen yaklaşık maliyetten daha düşük olduğu, tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesi gerektiği” şeklinde belirttiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasına yönelik yapılan inceleme sonucunda;

İnceleme konusu ihalede; 29 adet ihale dokümanı satın alındığı, 03.03.2015 tarihinde yapılan ihalenin başvuruya konu 3’üncü kısmına 6 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca bütün tekliflerin geçerli kabul edildiği, geçerli kabul edilen tekliflerden 2’sinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, ihalenin en düşük teklif sahibi Duyoteks Tekstil Tur İzm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi istekli Plan-Art Dekorasyon Sanayi ve Tic. A. Ş.nin teklifinin ihalede en düşük bedelli ikinci teklif olmasına rağmen idarece “verilen diğer teklifler ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif arasında çok büyük fark olduğu” gerekçesiyle ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmediği anlaşılmıştır.

İdare gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, ihalenin yaklaşık maliyeti piyasa fiyatları esas alınarak toplam 25.822.952,00 TL olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin 14.548.940,76 TL, başvuru sahibinin teklifinin ise 17.490.826,60 TL olduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde, “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.

Bu Kanunun 63 üncü maddesine göre ihale dokümanında yerli istekliler lehine fiyat avantajı sağlanacağı belirtilen ihalelerde, bu fiyat avantajı da uygulanmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

En düşük fiyatın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirildiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından aynı fiyatın teklif edildiği ve bunların da ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu anlaşıldığı takdirde, ikinci fıkrada belirtilen fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.

İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde ise “İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir. Ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanabilmesi için, 42 nci maddede belirtilen on günlük sürenin bitimini izleyen üç gün içinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye 42 nci maddede belirtilen şekilde tebligat yapılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de sözleşmeyi imzalamaması durumunda ise, bu teklif sahibinin de geçici teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklaması,

yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden, ihale komisyonu kararında geçerli teklifler arasında ekonomik açıdan birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin belirleneceği, hatta Kamu İhale Genel Tebliğinin 16.3’üncü maddesi gereği ihale komisyonunun yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin dahi gerekli sorgulama ve inceleme yapılması sonucunda ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi konusunda takdir yetkisinin bulunduğu, birinci avantajlı istekli ile sözleşmenin imzalanmaması halinde ihale yetkilisince uygun görülmesi halinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşmenin imzalanabileceği, anlaşılmaktadır. İhale komisyonunun ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliyi belirleme konusunda takdir yetkisi bulunmaktadır. Ancak, anılan takdir yetkisi sınırsız olmayıp, alımın niteliği ve Kanun’un temel ilkeleri göz önüne alınarak kullanılacağı açıktır. Bu itibarla, başvuru sahibi isteklinin teklif ettiği fiyatın ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinden 2.941.885,84 TL daha fazla, yaklaşık maliyetin ise 8.332.125,40 TL altında olduğu göz önüne alındığında, ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi belirlenmeksizin sonuçlandırılmasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibi isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmemesi hususunun mevzuata uygun olmadığı yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunca alınan “itirazen şikayet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyoruz.

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi