KİK Kararı: 2015/UM.I-2602

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/056
Gündem No : 1
Karar Tarihi : 30.09.2015
Karar No : 2015/UM.I-2602
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan : Mahmut GÜRSES

Üyeler : II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Otokar Otomotiv ve Savunma San. A.Ş.,

Aydınlıkevler Mah. Dumlupınar Cad. No: 58 A Blok Küçükyalı/ Maltepe/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Tepebaşı Belediye Başkanlığı,

Hoşnudiye Mahallesi Şahin Caddesi No: 84 Tepebaşı/ESKİŞEHİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/84655İhale Kayıt Numaralı “Elektrikli Otobüs Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tepebaşı Belediye Başkanlığı tarafından 04.08.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Elektrikli Otobüs” ihalesine ilişkin olarak Otokar Otomotiv ve Savunma San. A.Ş.nin 27.08.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.08.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.09.2015 tarih ve 76298 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.09.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2326 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Tekliflerinin İdari Şartnamenin 7.5.6’ncı maddesinde istenilen ihale konusu malların, katalog ve fotoğraflarını teklif ekinde sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının ihale mevzuatına aykırı olduğu, Teknik Şartname’de istenilen bütün özellikleri tekliflerinde sundukları otobüslerin karşıladığı, otobüslerin bütün teknik özelliklerine www.otokar.com.tr adresindeki web sitesinden ulaşılmasının mümkün olduğu, ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 16.7.4 maddesinde “...Aracın teslimi sırasında yüklenici firma araca ait kullanım kılavuzu, bakım kitapçığı, tüm mekanik, elektrik-elektronik devre şemaları, yedek parça, kullanma ve bakım CD ve kitaplarını (Türkçe) takım olarak aracın tesliminde idareye verecektir.” düzenlemesiyle katalogların sözleşmenin imzalanmasına müteakip idareye verilmesi gerektiğinin belirlendiği, ayrıca İdari Şartname’ye göre hangi kataloğun teklifle beraber verilmesi gerektiğine ilişkin açık bir belirleme yapılmadığı, İdari Şartname’nin 7.5.6’ncı maddesinde açık belirleme yapılmadığından dolayı 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’un 37’nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü çerçevesinde Sözleşme Tasarısı’nın 16.7.4’üncü maddesine göre sayma suretiyle istenilen kataloglardan hangileri İdari Şartname’nin 7.5.6’ncı maddesi gereğince isteniyorsa bunlar belirtilmek suretiyle teklifin esasını değiştirmeyecek olan bu bilgi eksikliğinin tamamlatılarak teklifin değerlendirmeye alınması gerektiği,

2. İhalede ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif olarak belirlenen Bozankaya Otomotiv Makina İmalat İthalat ve İhracat Anonim Şirketi’ nin teklif etmiş olduğu Bozankaya E-Bus marka elektrikli otobüslerin Teknik Şartname’nin 3.2’nci maddesindeki “Araçlar şanzımanlı veya şanzımansız tipte olabilir. Şanzımanlı ise şehir içi toplu taşıma hizmetlerine uygun 5 ve üzeri ileri ve 1 geri robotize şanzıman ile donatılacaktır.” düzenlemesi, 3.3’üncü maddesindeki “Araca yüksek manevra kabiliyeti sağlayabilmek için, en küçük dönme yarıçapı kaldırımdan kaldırıma maksimum 7 m olacaktır.” düzenlemesi, 3.4.2’nci maddesindeki “Araç UFeP04 (Lithium IronPhosphate/ Magnesium) veya Lithium lon-itriyum en az 170kWh kapasitesinde akü ile donatılmalıdır.” düzenlemesi ve 3.10’uncu maddesindeki “…Tavan iç yükseklik : Minimum 1900 mm” 3.17’nci maddesinde “…Araçlar klimalı olacaktır. Klimanın soğutma kapasitesi en az 7.6 kw değerinden daha düşük olmayacaktır.” düzenlemesine uygun olmadığı veya teklifleri ekinde sundukları katalogların teklif edilen otobüslerin Teknik Şartname’de istenilen özellikleri bire bir göstermediğinden Bozankaya Otomotiv Makina İmalat İthalat ve İhracat Anonim Şirketi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

İdarenin bu husustaki şikâyete ilişkin olarak, isteklinin teklifinin yapılan ön değerlendirmeye göre uygun olduğundan bahisle, teklif mektubunun 1 nolu bendine göre isteklinin teklifinin ihale dokümanına uygun olduğunu kabul ettiğini ve zaten esas uygunluk incelemesinin muayene kabul komisyonunca gerekli kontroller yapılarak belirleneceğini ileri sürdüğü, ancak 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesi kapsamında isteklilerin tekliflerinin teknik şartnameye uygun olup olmadığının belirlenmesi için teklifleriyle beraber katalog, fotoğraf gibi belgelerin yeterlik belgesi olarak vermelerinin istenildiği ihalelerde istenilen katalog ve fotoğrafların tekliflerin teknik yönden teknik şartname’ye uygunluğunun ihale komisyonunca incelenmesini ve teknik şartname’ye uygun olan teklifi/teklifleri fiyat yönüyle değerlendirmek suretiyle ihale üzerinde kalan istekliyi belirlemesi gerektiği, ihaleye katılan bütün isteklilerin Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen teklif mektubu, standart formunu doldurmak suretiyle tekliflerini vermeleri zorunlu olduğundan, ihale komisyonunun tekliflerin teknik değerlendirmesini standart teklif mektubunun 1 nolu bendindeki ifadeye dayanarak değerlendirmesinin mümkün olmadığı, ihale komisyonunun teklifleri değerlendirirken teknik değerlendirmeyi yapmadığı, ihale dokümanına göre ihale üzerinde kalan isteklinin tekliflinin yeniden değerlendirilmesi gerektiği,

3. İhale kapsamında teklif edilen 1.278.000 € bedele göre %22 daha yüksek ve aynı zamanda idarece açıklanan 1.200.000 € yaklaşık maliyete göre ise yaklaşık %29 daha pahalı olan 1.550.000 €’luk bir teklifin ihalede tek geçerli teklif olarak kabul edilerek söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesinin 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesindeki temel ilkelerden biri olan rekabet ilkesi ile kaynakların verimli kullanılması ilkelerine aykırılık teşkil ettiği,

Ayrıca ihale komisyonunun yaklaşık maliyetten %29 daha pahalı olan bir teklifi “Yüksek teknolojili sanayi ürünleri kapsamında yer alması ve kullanılan teknoloji ile kapasite verileri değerlendirildiğinde yaklaşık maliyetin hesabında kullanılan ürünlerden daha ileri düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Bu yüzden teklif yaklaşık maliyetin üzerinde olmasına rağmen ekonomik açıdan uygun olarak görülmüştür” şeklinde bir gerekçeyle kabul etmesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3.1.maddesindeki düzenlemeye aykırı olduğu, ihale konusu elektrikli otobüslerin yaklaşık maliyetini tespit edilirken elektrikli otobüslerin zaten yüksek teknolojili sanayi ürünleri kapsamında yer aldığı, kullanılan teknoloji ile kapasite verilerinin Teknik Şartname’de idarece minimum değerler olarak belirtildiği ve yine zeyilname ile bu özelliklerin yeniden düzenlendiği, idarenin Teknik Şartname’deki bu minimum değerleri karşılayan teklifleri geçerli teklif olarak belirlemek suretiyle, geçerli teklifler içerisinde en düşük fiyatlı teklifi ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirleneceğini İdari Şartnamenin 35.1’inci maddesinde düzenlemiş bulunduğu, idarenin mevzuattaki takdir hakkını keyfi olarak kullandığı, ayrıca idarenin bu konudaki şikayeti başka bir idarenin kendi ihtiyacına göre belirlediği ihale dokümanından tamamen farklı bir ihale dokümanına göre verilen teklifle karşılaştırmasının da bu şekilde alım yapılmasının Tebliğ’in 16.3’üncü maddesine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale konusu iş 4 adet elektrikli otobüs alımı olup birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale gerçekleştirilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36’ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları, fotoğrafları ile teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman” başlıklı 43’üncü maddesinde “(1) Teklif edilen malın teknik şartnamede yer alan teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla numune, teknik bilgilerin yer aldığı katalog, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ile fotoğraf ayrı ayrı veya birlikte istenebilir.

(2)Numunenin sunulma yöntemi ile ihale komisyonunca numunenin değerlendirilmesine yönelik düzenleme, ayrıntılı bir şekilde ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yapılır. İdare tarafından numune bir tutanak ile teslim alınır. Bu tutanağın bir sureti de aday veya istekliye verilir.

(3) İş ortaklığında teklif edilen mal esas alınarak ortaklardan biri, birkaçı veya tümü tarafından teklif edilen mala ilişkin olarak ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yapılan düzenleme çerçevesinde; numune, teknik bilgilerin yer aldığı katalog, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ile fotoğraf sunulur. Konsorsiyumların katılabileceği ihalede, işin uzmanlık gerektiren kısımları göz önünde bulundurularak numune, teknik bilgilerin yer aldığı katalog, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ile fotoğrafa yönelik düzenleme her bir kısım için ayrı ayrı yapılır. Konsorsiyum ortaklarından her biri, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği kısım için istenilen yeterlik kriterini sağlamak zorundadır.” hükmü;

Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 55 inci maddesinde “…(4) Başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler idarelerce tamamlatılamaz.

(5) Başvuru veya teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak, idare tarafından iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların başvuru veya teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir.

(6) İdarelerce bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin olarak verilen süre içinde aday veya isteklilerce sunulan belgelerin, son başvuru veya ihale tarihinden sonraki bir tarihte düzenlenmesi halinde, bu belgelerin, aday veya isteklinin son başvuru veya ihale tarihi itibarıyla ihaleye katılım şartlarını sağladığını göstermesi gereklidir.

(7) Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İdarelerce belgelerdeki eksik bilgilerin tamamlatılması” başlıklı 16.6’ncı maddesinde “16.6.1 İhale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılmayacaktır. Ancak,

a) Geçici teminat ve teklif mektuplarının Kanunen taşıması zorunlu hususlar hariç olmak üzere, sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması halinde, bu tür bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

b) Aday ve isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

İdarelerce tamamlatılacaktır. Bu çerçevede, bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler, idarece ilgili kurum veya kuruluştan re’sen istenebilir. Söz konusu belgelerin aday veya istekliler tarafından tamamlatılmasının istenilmesi halinde ise bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak idarelerce aday veya isteklilere iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilecektir.

16.6.2. İdarelerce bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin olarak verilen süre içinde aday veya isteklilerce sunulan belgelerin, başvuru veya ihale tarihinden sonraki bir tarihte düzenlenmesi halinde, bu belgeler, aday veya isteklinin başvuru veya ihale tarihi itibarıyla ihaleye katılım şartlarını sağladığını tevsik etmesi halinde kabul edilecektir.

16.6.3. Bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin belgelerin yazılı olarak istenilmesi ve aday ve isteklilerce bir dilekçe ekinde sunulması gerekmektedir. İdarece belirlenen sürede eksik bilgileri tamamlamayan aday ve isteklilerin başvuruları veya teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve isteklilerin geçici teminatları gelir kaydedilir.

16.6.4. İlgili mevzuatına göre ihaleye katılma şartı olarak istenmesi gereken belge veya bilgilerin idarece istenmediği ve bu durumun tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında tespit edildiği hallerde, idarelerce bu tür belge veya bilgiler başvuruların ya da tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aday veya isteklilerden talep edilemeyecek ve tamamlatılamayacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde; “…

7.5.6.

İstekliler ihale konusu malların katalog ve fotoğraflarını teklifleri ekinde İdareye sunacaklardır...” düzenlemesine,

İhaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Yüklenicinin yükümlülükleri” başlıklı 16’ncı maddesinde ise, “…16.7.4. Araçlar en az 2 yıl veya 100.000 km. garanti kapsamında olacaktır. Yüklenici bu mallara ait garanti belgelerini İdare adına düzenletmek ve orijinal nüshalarını İdareye teslim etmekle mükelleftir. Garantinin başlangıcı aracın kabul tarihidir. Aracın teslimi sırasında yüklenici firma araca ait kullanım kılavuzu, bakım kitapçığı, tüm mekanik, elektrik-elektronik devre şemaları, yedek parça, kullanma ve bakım CD ve kitaplarını (TÜRKÇE) takım olarak aracın tesliminde idareye verecektir….” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları birlikte değerlendirildiğinde, 4734 sayılı Kanunu’un 37’nci maddesi uyarınca idare tarafından tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı anılan Kanun’un 36’ncı maddesine göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verileceği, ancak teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenebileceği, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 55’inci ve Kamu ihale Genel Tebliği’nin 16.6’ncı maddesi uyarınca ihale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılmayacağı anlaşılmıştır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde isteklilerin ihale konusu malların katalog ve fotoğraflarını teklifleri ekinde sunmalarının istenildiği, anılan düzenlemeden idarenin, mala ilişkin katalog ve fotoğrafları teklif ile birlikte isteklilerden yeterlik kriteri olarak istediğinin anlaşıldığı, Sözleşme Tasarısı’nda istenen belgelerin ise malın tesliminde yüklenicinin yükümlükleri kapsamında sunulmasının düzenlendiği, başvuru sahibi isteklinin teklifi kapsamında ihale konusu mala ilişkin idare tarafından teklifiyle beraber sunulması istenen katalog ve fotoğrafların sunulmadığı, bu durumun zarf açma ve belge kontrol tutanağında da belirtildiği ve ihale komisyonu kararında anılan isteklinin teklifi kapsamında ihale konusu malların fotoğraf ve kataloglarını sunmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmış olup ihale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılmayacağı değerlendirildiğinden idare tarafından başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli ve istekli olabileceklerin anılan Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hüküm altına alınmış, şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusu, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu bir idari başvuru yolu olarak öngörülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir.

(2) Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerde oluşturulan şartları netleştirilmiş teknik şartname, birinci fıkranın (c) bendi kapsamında idari işlem veya eylem sayılır.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun ve Yönetmelik hükümlerinde idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurularının, ihale süreci içerisindeki idari işlem veya eylemlerle hakkı muhtel olan aday, istekli ve istekli olabileceklerle sınırlı biçimde öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Bu haliyle idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilmesi için öncelikle;

1. Aday, istekli veya istekli olabilecek sıfatını haiz olunması,

2. Başvuru sahibinin idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eyleminden dolayı bir hak kaybına veya zarara uğraması veya zarara uğramasının muhtemel olması gerekmektedir.

Başvuru sahibi isteklinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin olarak yukarıda 1. iddia kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, başvuru sahibi isteklinin teklifinin yeterlik belgeleri kapsamında istenilen fotoğraf ve katalogların teklif dosyasında sunulmaması nedeniyle idarece değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç itibariyle, idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için aday, istekli ve istekli olabileceklerin, hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerektiği, başvuru sahibi isteklinin teklifinin idare tarafından değerlendirme dışı bırakılmasının 1. iddiası kapsamında yapılan inceleme neticesinde mevzuata aykırı olmadığı tespit edildiğinden, diğer istekliye ilişkin iddiası yönünden herhangi bir hak kaybı ya da zarar görme ihtimali bulunmadığından 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince, söz konusu iddianın ehliyet yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Tebliğ açıklaması gereğince, yaklaşık maliyetin üzerinde fiyat teklif edilmesi durumunda, yaklaşık maliyetin üzerinde olan tekliflerin idarece kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak idare tarafından bu tekliflerin kabul edilebileceği, idarenin bu husus hakkında takdir yetkisinin bulunduğu bu durumda sorumluluğun idareye ait olduğu anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, başvuru konusu ihalenin yaklaşık maliyetinin 1.248.000,00 Euro olduğu, ihaleye 2 isteklinin teklif verdiği, 1.278.000 Euro teklif sunan Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A.Ş.nin ihale konusu mala ilişkin katalog ve fotoğrafların sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli teklif sahibi istekli Bozankaya Otomotiv Makina İmalat İthalat ve İhracat A.Ş.nin 1.550.000 Euro’luk teklif fiyatının idarece belirlenen yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, ihale komisyonu kararında idare tarafından yapılan değerlendirmede ihale konusu malın yüksek teknolojili sanayi ürünleri kapsamında yer alması nedeni ile kullanılan teknoloji ve kapasite verilerinin değerlendirilmesi sonucu, yaklaşık maliyet hesabında kullanılan ürünlerden daha ileri düzeyde olduğu gerekçesiyle ihalenin tek geçerli teklif olan Bozankaya Otomotiv Makina İmalat İthalat ve İhracat A.Ş.nin üzerine bırakıldığının belirtildiği görülmüş olup, yaklaşık maliyetin üzerinde olan bir teklifin kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilmesinin idarenin sorumluluğunda olduğu anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinin üçüncü iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesindeki üçüncü iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’nci maddesinde belirtilen eşit muamele açısından incelenmesi sonucunda;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde,

“16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklaması yer almaktadır.

Söz konusu “4 adet elektrikli otobüs alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin, M.A.İ.U.Y m.8 kapsamında söz konusu ihaleye teklif veren firmadan fiyat teklifi alınarak toplam 1.248.000,00 TL olarak hesaplandığı, yaklaşık maliyetin hesaplamasına yönelik piyasa fiyat araştırmasında idarece ihalede teklifi değerlendirme dışı bırakılan istekliden de fiyat teklifi alındığı, bu istekli tarafından ihaleye 319.000,00 Euro/adet birim fiyat üzerinden toplamda 1.278.000,00 Euro teklif verilmesine rağmen, aynı firma tarafından yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin fiyat teklifinin 312.000,00 Euro/adet olarak verildiği hususu göz önüne alındığında, hesaplanan yaklaşık maliyetin net olmayacak şekilde global şekilde hesaplandığını açıkça ortaya koyduğu,

Diğer yandan, tekliflerin denetimi sonrasında bir isteklinin teklifinin “Teklif kapsamında ihale konusu malların katalog ve fotoğrafları bulunmadığı” gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılması sonrasında ihalede 1.550.000,00 Euro bedelli teklifin tek geçerli teklif olarak kaldığı, anılan isteklinin teklifinin ihale komisyonunca değerlendirmesinin anılan Tebliğ açıklaması da dikkate alınarak yapılması gerekirken bu değerlendirme yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılması anılan Tebliğ’de yer alan açıklamaya aykırılık teşkil etmekle birlikte, ihalede 3 adet ihale dokümanının satın alındığı, 04.08.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 2 istekli tarafından teklif verildiği, tekliflerin denetimi sonrasında en düşük bedelli teklif sahibi isteklinin teklifinin “Teklif kapsamında ihale konusu malların katalog ve fotoğrafları bulunmadığı” gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılması sonrasında ihalede 1.550.000,00 Euro bedelli teklifin tek geçerli teklif olarak kaldığı ve bu teklifin de yaklaşık maliyetin % 24,20 oranında yüksek olduğu dikkate alındığında, 4734 sayılı Kanunun 5’inci maddesinin 1’inci fıkrasındaki; “İdarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla” sorumlu olduğu hükmü açısından ihalede yeterli katılım açısından rekabetin sağlanamadığı ve kaynakların verimli kullanılması ilkesinin çalıştırılmadığı ve bu gerekçeler üzerinden “ihalenin iptaline” karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, yukarıda belirtilen tespitler doğrultusunda “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle Kurul çoğunluğunun “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki kararına katılmıyoruz.

Kazım ÖZKAN

II. BAŞKAN

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi