KİK Kararı: 2015/UH.III-59

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/002
Gündem No : 56
Karar Tarihi : 07.01.2015
Karar No : 2015/UH.III-59
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Yöre Nakliyat İnşaat Otomotiv Turizm Orman Ürünleri Gıda Maddeleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

Yeni Mahalle Devlet Karayolu Üzeri No:32/B Nazilli/AYDIN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Yatağan Orman İşletme Müdürlüğü,

Konak Mahallesi Atatürk Caddesi No: 4 48500 Yatağan/MUĞLA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/141368İhale Kayıt Numaralı “Yatağan Son Deposunda 2015 Yılı İçerisinde Tahminen 38000 M3 Muhtelif Cins Orman Emvalinin İstiflenmesi İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Yatağan Orman İşletme Müdürlüğü tarafından 18.11.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Yatağan Son Deposunda 2015 Yılı İçerisinde Tahminen 38000 M3 Muhtelif Cins Orman Emvalinin İstiflenmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Yöre Nakliyat İnşaat Otomotiv Turizm Orman Ürünleri Gıda Maddeleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 05.12.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.12.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.12.2014 tarih ve 43576 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.12.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3675 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle idare tarafından aşırı düşük teklif sunan isteklilerin teklifleri ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif savunmasının objektif olarak değerlendirilmediği, ihalenin çok aşırı teklif sunan istekli üzerinde bırakılmasının kamu yararına olmadığı, idarenin bu uygulamasının İhale İlanı ile İdari Şartname’nin ilgili maddelerinde yer alan düzenlemeler ile bağdaşmadığı, ihalenin çok düşük teklif sunan istekli üzerinde bırakılmasıyla ihale konusu işte çalıştırılacak işçilerin mağdur olabileceği ve ekonomik nedenlerden dolayı gerekli iş güvenliği tedbirlerinin alınamayacağından dolayı iş kazalarının meydana gelebileceği ve bu durumunun kamu zararına neden olacağı iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.;Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler geçerli teklif olarak belirlenir.

(3) İhale ilanında ve dokümanında ihalenin, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin sonuçlandırılacağının belirtilmesi halinde; ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılır. Ancak Kanunun 20 nci maddesi uyarınca belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ve niteliği gereği aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacağı Kurumca belirlenen konularda yapılacak alımlarda, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin sonuçlandırılacağının ihale ilanında ve dokümanında belirtilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde, ihale ilanında ve dokümanında sınır değerin altında olan tekliflerin reddedileceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri açıklama istenmeksizin reddedilir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 inci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “47.1. Sözleşme aşamasında;

a) Birisi en az 2011 model olmak üzere 2 (İki) Adet faal durumda (çalışır ve hizmet eder durumda) istifleme makinesi veya istiflemede kullanılan traktör kepçe olmak üzere, isteklinin kendi belirleyeceği sayıda iş makinesi çalıştırılması. isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

b) İstifleme makinelerini kullanabilecek operatör belgesine sahip en az 2 (iki) operatör

c) İstifleme makinelerinin yanında çalışmak üzere en az 2 (iki) adet İş Güvenliği ve İş Sağlığı Belgesine sahip işçi

d) Makine Operatörlerin ve makine yanında çalışacak işçilerin ormancılık işlerinde çalıştırılmasında engel olmadığına dair sağlık raporu

e) Makine Operatörlerin ve makine yanında çalışacak işçilerin sabıkasının olmamasını belgeleyen sabıka kâğıdı

f) Makine Operatörlerin ve makine yanında çalışacak işçilerin en az ilkokul mezunu olduğunu belgeleyen okul diplomaları

g) İstifleme işinde çalıştırılacak tüm personelin iş sağlığı, ilk yardım eğitimi almış olmaları ve Halk Eğitim Müdürlüklerinden iş sağlığı, ilk yardım eğitimlerini aldıklarına dair Sertifikalarının sunulması gerekmektedir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile ihaleye yönelik düzenlemeler doğrultusunda, başvuru sahibinin iddiası ile ilgili olarak ihale işlem dosyası üzerinde yapılan inceleme neticesinde, idare tarafından ihale konusu işte kullanılacak birisi en az 2011 model olmak üzere 2 (İki) adet faal durumda (çalışır ve hizmet eder durumda) istifleme makinesi veya istiflemede kullanılan traktör kepçe ile ikisi bu makineleri kullanacak operatör, diğer ikisi de bu makinelerin yanında çalışmak üzere en az 4 (dört) adet personel çalıştırılması ile ilgili düzenleme yapıldığı ancak çalışacak makineler ile personelin çalışma süreleri ile ilgili bir düzenlemenin yapılmadığı ve teklif fiyata dahil giderler içerisine kullanılacak araçlara ait giderler ile personel giderlerinin dahil edilmediği, ihaleye teklif veren isteklilerin idarenin düzenlediği birim fiyat teklif cetveline göre tekliflerini sundukları görülmüştür.

İsteklilerin teklif bedelleri incelendiği vakit personel çalıştırılmasına dayalı olmayan söz konusu işe sunulan tüm tekliflerin aşırı düşük olduğu ve idare tarafından İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde yer alan düzenlemeye göre 19.11.2014 tarihli komisyon kararı ile ihaleye en avantajlı teklifi sunan S.S. 11 No.lu Yeni Yatağan Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi’nden aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği ve tebliğ tarihinden itibaren 4 (dört) iş günü içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasının taraflarına intikal ettirilmesine karar verildiği, bunun üzerine S.S. 11 No.lu Yeni Yatağan Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi’nin 25.11.2014 tarihinde aşırı düşük teklif savunma yazısını idareye sunduğu, idarenin ise söz konusu savunma yazısını uygun bularak 28.11.2014 tarihli komisyon kararı ile ihalenin S.S. 11 No.lu Yeni Yatağan Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi üzerinde bırakılmasına karar verdiği anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme esnasında başvuru sahibi isteklinin, idareye sunduğu şikayet dilekçesinde ihale konusu işin ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu teklif tutarı ile tamamlanamayacağı hususuna yer verdiği, idarenin ise Kamu İhale Kurumu’nun 16.04.2014 tarih ve 2014/UH.II-1836 no.lu kararında yer alan “Bu çerçevede ihale konusu işte kullanılacak araçlar belirli olmakla beraber, birim iş başına operatör, vasıfsız işçi gibi personel ile makinelerin ne kadar süre ile çalışmaları gerektiği, yapılacak çalışmalarda araçların yakıt tüketimleri ile çalıştırılacak araçların birim başına amortisman giderlerinin ne kadar olacağı ile ilgili hususlar belirli olmadığından, isteklilerce yapılacak açıklamalarda girdilerin miktar bağlamında ne kadar doğru ve uygun olduğunun tespiti imkanı bulunmamaktadır. Dolayısıyla ihale konusu işte aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.” kararına binaen ihale üzerinde bırakılan firmanın ihale dökümanında yer alan düzenlemeleri bilerek ihaleye katıldığı ve işin yapımı esnasında uğradığı zararların kendilerini ilgilendirmediği gerekçesiyle başvuruyu reddettiği tespit edilmiştir. Ancak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması gerektiğini düşünen aynı idarenin ekonomik açıdan en avantajlı teklifi sunan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istediği görülmüştür. Dolayısıyla, idarenin yaptığı işlemin ne tam olarak aşırı düşük teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklifleri ile ilgili açıklama isteyerek ne de aşırı düşük teklif açıklaması istemeden ihaleyi sonuçlandırması uygulamasına uymadığı anlaşılmıştır.

Gerek 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesindeki hüküm gerek Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesindeki hüküm gerekse İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesindeki düzenleme gereği başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan inceleme sonucu idarenin teklifi oluşturan bileşenlerden önemli olanları tespit ederek bu bileşenlere ilişkin ihaleye sınır değerinin altında teklif sunan tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek değerlendirme yapması uygun görülmüştür.

Dolayısıyla, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarenin teklifi oluşturan bileşenlerden önemli olanları tespit ederek bu bileşenlere ilişkin ihaleye sınır değerinin altında teklif sunan tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istemesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, idarenin teklifi oluşturan bileşenlerden önemli olanları tespit ederek bu bileşenlere ilişkin ihaleye sınır değerinin altında teklif sunan tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istemesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “Yatağan Son Deposunda 2015 yılı içerisinde tahminen 38000 m3 muhtelif cins orman emvalinin istiflenmesi işi” şeklinde belirtildiği, işin miktarı ve türünün 2.1.(b) maddesinde “Yatağan Son Deposunda 2015 yılı içerisinde tahminen 38000 m3 muhtelif cins orman emvalinin istiflenmesi işi” olarak belirlendiği,

Anılan Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde “Birisi en az 2011 model olmak üzere 2 (İki) Adet faal durumda (çalışır ve hizmet eder durumda) istifleme makinesi veya istiflemede kullanılan traktör kepçe olmak üzere, isteklinin kendi belirleyeceği sayıda iş makinesi çalıştırılması. isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde,

25.1. İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesinin,

Aynı Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde,

“47.1. Sözleşme aşamasında;

a) Birisi en az 2011 model olmak üzere 2 (İki) Adet faal durumda (çalışır ve hizmet eder durumda) istifleme makinesi veya istiflemede kullanılan traktör kepçe olmak üzere, isteklinin kendi belirleyeceği sayıda iş makinesi çalıştırılması. isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

b) İstifleme makinelerini kullanabilecek operatör belgesine sahip en az 2 (iki) operatör

c) İstifleme makinelerinin yanında çalışmak üzere en az 2 (iki) adet İş Güvenliği ve İş Sağlığı Belgesine sahip işçi

d) Makine Operatörlerin ve makine yanında çalışacak işçilerin ormancılık işlerinde çalıştırılmasında engel olmadığına dair sağlık raporu

e) Makine Operatörlerin ve makine yanında çalışacak işçilerin sabıkasının olmamasını belgeleyen sabıka kâğıdı

f) Makine Operatörlerin ve makine yanında çalışacak işçilerin en az ilkokul mezunu olduğunu belgeleyen okul diplomaları

g) İstifleme işinde çalıştırılacak tüm personelin iş sağlığı, ilk yardım eğitimi almış olmaları ve Halk Eğitim Müdürlüklerinden iş sağlığı, ilk yardım eğitimlerini aldıklarına dair Sertifikalarının sunulması gerekmektedir.”düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile ihaleye yönelik düzenlemeler doğrultusunda, başvuru sahibinin iddiası ile ilgili olarak ihale işlem dosyası üzerinde yapılan inceleme neticesinde, idare tarafından ihale konusu işte kullanılacak birisi en az 2011 model olmak üzere 2 (İki) adet faal durumda (çalışır ve hizmet eder durumda) istifleme makinesi veya istiflemede kullanılan traktör kepçe ile ikisi bu makineleri kullanacak operatör, diğer ikisi de bu makinelerin yanında çalışmak üzere en az 4 (dört) adet personel çalıştırılması ile ilgili düzenleme yapıldığı, ancak çalışacak makineler ile personelin çalışma süreleri ile ilgili bir düzenlemenin yapılmadığı ve teklif fiyata dahil giderler içerisine kullanılacak araçlara ait giderler ile personel giderlerinin dahil edilmediği, ihaleye teklif veren isteklilerin idarenin düzenlediği birim fiyat teklif cetveline göre tekliflerini sundukları görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, söz konusu ihaleye 5 teklif verildiği, beş teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, 152.860,00 TL olarak belirlenen yaklaşık maliyet tutarından % 20 oranında kâr düşülmek suretiyle idarece 117.584,62 TL tutarında bir sınır değer hesaplandığı ve bu tutarın altında teklif veren beş istekli olmasına rağmen sadece S.S. 11 No.lu Yeni Yatağan Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi’nden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

Anılan istekliye gönderilen 19.11.2014 tarihli yazıda,

“…

İhale komisyonumuzca;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

Maddelerinde Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59’uncu maddesi gereği tebliğ tarihinden itibaren 4 (dört) iş günü içerisinde İhale Komisyonumuza savunma vermenizi….” ifadelerine yer verildiği,

Anılan istekli tarafından sunulan açıklamanın idarece uygun görüldüğü ve 28.11.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin S.S. 11 No.lu Yeni Yatağan Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifinin üzerinde bırakıldığı, İlkiz Orman Ürünleri Tekstil Temizlik İnşaat Nakliye Petrol Turizm İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde,

“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde,

“78.1. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 39. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir. ” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 78.1’inci maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları, ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetler olarak tanımlanmıştır.

Bu itibarla başvuru konusu ihaleye ait ihale dokümanı incelendiğinde, işin kapsamında 4 adet personel çalıştırılacağı ancak personelin haftalık çalışma saatlerinin tamamını idare için kullanılmasının öngörülmediği tespit edilmiş, ayrıca yaklaşık maliyet hesap cetvelinin incelenmesi sonucunda da işin yaklaşık maliyetinin ağırlıklı olarak personel ücretinden oluşmadığı görülmüştür. Dolayısıyla söz konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan, ihale konusu işe ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde, ihale konusu işte çalışacak personel sayısına ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı, aynı Şartname’nin 7.5.2’nci ve 47’nci maddelerinde, ihale konusu işin yapılabilmesi için yüklenicinin en az ihale konusu işte kullanılacak birisi en az 2011 model olmak üzere 2 (İki) adet faal durumda (çalışır ve hizmet eder durumda) istifleme makinesi veya istiflemede kullanılan traktör kepçe ile ikisi bu makineleri kullanacak operatör, diğer ikisi de bu makinelerin yanında çalışmak üzere en az 4 (dört) adet personel çalıştırılması ile ilgili düzenleme yapıldığı görülmüş, yaklaşık maliyet icmal tablosu incelendiğinde ise, Orman Genel Müdürlüğünün 2014 yılı birim fiyatları üzerinden idarece yapılan hesaplamalar sonucu elde edilen birim fiyatlar esas alınarak yaklaşık maliyetin tespit edildiği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede ihale konusu işte kullanılacak araçlar belirli olmakla beraber, birim iş başına operatör, vasıfsız işçi gibi personel ile makinelerin ne kadar süre ile çalışmaları gerektiği, yapılacak çalışmalarda araçların yakıt tüketimleri ile çalıştırılacak araçların birim başına amortisman giderlerinin ne kadar olacağı ile ilgili hususlar belirli olmadığından, isteklilerce yapılacak açıklamalarda girdilerin miktar bağlamında ne kadar doğru ve uygun olduğunun tespiti imkanı bulunmamaktadır. Dolayısıyla ihale konusu işte aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması gerektiğine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi