KİK Kararı: 2015/UH.III-56

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/002
Gündem No : 53
Karar Tarihi : 07.01.2015
Karar No : 2015/UH.III-56 Mahkeme Kararını Göster
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Albayrak Turizm Seyahat İnşaat Ticaret A.Ş.,

Yeşilköy Mah. Atatürk Cad. İdtm Egs Blokları B3 Kat: 13 Bakırköy/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atık Yönetimi Müdürlüğü,

Piyale Paşa Mahallesi Piyale Paşa Bulvarı No:72 Şişli/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/119346İhale Kayıt Numaralı “2015-2017 Asya Yakası Katı Atık Aktarma İstasyonlarının İşletilmesi ve Belediye Atıklarının Düzenli Depolama Sahasına Nakliyesi İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atık Yönetimi Müdürlüğü tarafından 27.10.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2015-2017 Asya Yakası Katı Atık Aktarma İstasyonlarının İşletilmesi ve Belediye Atıklarının Düzenli Depolama Sahasına Nakliyesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Albayrak Turizm Seyahat İnşaat Ticaret A.Ş. nin 17.11.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.11.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.12.2014 tarih ve 42377 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.12.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3595 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan İstaç İstanbul Çevre Yönetimi San. ve Tic. A.Ş. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Ceynak Lojistik Tic. A.Ş.’nin teklif tutarlarının çok düşük olduğu, bu nedenle ihale konusu hizmetin yapılamayacağı, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin tekliflerinin reddedilmesi gerektiği, ayrıca ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet tutarı arasında %50 oranında fark olduğu, buna göre idarenin yaklaşık maliyeti çok yüksek belirlediği sonucunun ortaya çıktığı,

2. İdarenin, İstaç İstanbul Çevre Yönetimi San. ve Tic. A.Ş. nin %96 hissesine sahip en büyük ortağı olduğu, ayrıca İBB Çevre Koruma ve Kontrol daire başkanının etkili ve yetkili bir yönetim kurulu üyesi olduğu dikkate alındığında, eşit muamele ilkesi ve fırsat eşitliğinin anılan istekli lehine bozulduğu,

3. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin yapım işine ait olduğu ve benzer işe ait olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 2015-2017 Asya Yakası Katı Atık Aktarma İstasyonlarının İşletilmesi ve Belediye Atıklarının Düzenli Depolama Sahasına Nakliyesi İşi

b) Miktarı ve türü:

Yaklaşık olarak 5.425.000 Ton katı atığın (çöp) sıkıştırmalı sistem kullanılarak araçlara yüklenmesi ve katı atıkların nakliyesi hizmet alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Hekimbaşı Katı Atık Aktarma İstasyonu: Hekimbaşı Mah., Küçüksu Cad., Cezaevi Yanı, Hekimbaşı/Ümraniye -Aydınlı Katı Atık Aktarma İstasyonu: Aydınlı Köyü, Patlayıcılar Yolu Aydınlı/Tuzla -Küçükbakkalköy Katı Atık Aktarma İstasyonu: Atatürk Mah, Ahmet Yesevi Cad. No:1 Küçükbakkalköy/Kadıköy -Şile Katı Atık Aktarma İstasyonu : Çayırbaşı Köyü. Yaşam Cd. N:1 Şile -Kömürcüoda Düzenli Depolama Sahası: Kömürcüoda/Şile” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

1. Mühendis brüt asgari ücretin % 260 fazlası
2. Tekniker brüt asgari ücretin % 160 fazlası
3. İstasyon Amiri brüt asgari ücretin % 150 fazlası
4. Vardiya Sorumlusu brüt asgari ücretin % 145 fazlası
5. Şoför brüt asgari ücretin % 140 fazlası
6. İstasyon İşçisi brüt asgari ücretin % 80 fazlası
7. Engelli İşçi brüt asgari ücretin % 80 fazlası.
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılacak personel sayısı;
İşin süresi boyunca 43,5 gün resmi tatil bulunmakta, aşağıda ve bu tatil günlerinde çalışacak personel türü ve adetleri yer almaktadır.
Sözleşme süresince toplam 3 istasyon amiri için toplam 130,5 gün üzerinden çalışma yapılacaktır.
Sözleşme süresince toplam 10 vardiya sorumlusu için toplam 435 gün üzerinden çalışma yapılacaktır.
Sözleşme süresince toplam 123 şöför için toplam 5350,50 gün üzerinden çalışma yapılacaktır.
Sözleşme süresince toplam 94 işçi için toplam 4089 gün üzerinden çalışma yapılacaktır.
Sözleşme süresince toplam 6 Engelli işçi için toplam 261 gün üzerinden çalışma yapılacaktır.

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

Çalışacak tüm personele aylık 22 gün üzerinden yemek ve yol bedeli verilecek olup, nakdi olarak karşılanacaktır. 25.3.1. Maddesinde de belirtilen, yemek bedeli olarak günlük brüt 7 TL, yol bedeli olarak günlük brüt 6 TL ödenecek ve maaş bordrosunda gösterilecektir.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Diğer giderler:

İstasyonların İşletilmesi hizmetlerinde kullanılmak üzere toplam 3 adet hizmet aracı, her bir hizmet aracı günde azami 150 km yol gidecektir. Hizmet araçları motor tipi dizel, azami 3 yaşında, asgari 65 HP gücünde ve ön ve arka koltuklara sahip 5 kişi taşıyabilen olacaktır. (Hizmet Araçlarına şoför hariç, akaryakıt, tamir bakım, sigorta, yedek parça, ve benzeri diğer giderler teklif fiyatına dahildir).

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranları %2,0 olacaktır.”düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. İhale, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacaktır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.”düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin ekinde;

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

1

İstasyon İşçisi Çalışma Bedeli

Kişi x Ay

101,00

36

2

Şöför Çalışma Bedeli

Kişi x Ay

132,00

36

3

Vardiya Sorumlusu Çalışma Bedeli

Kişi x Ay

10,00

36

4

İstasyon Amiri Çalışma Bedeli

Kişi x Ay

3,00

36

5

Tekniker Çalışma Bedeli

Kişi x Ay

3,00

36

6

Mühendis Çalışma Bedeli

Kişi x Ay

1,00

36

7

Engelli İşçi

Kişi x Ay

8,00

36

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Hekimbaşı Katı Atık Aktarma İstasyonu -Kömürcüoda Düzenli Depolama Alanı katı atık taşıma (46 km-yakıt, amortisman ve diğer giderler dahil, Şoför ve işçilik hariç)

Ton

2.015.000

2

Aydınlı Katı Atık Aktarma İstasyonu - Kömürcüoda Düzenli Depolama Alanı katı atık taşıma (55 km-yakıt, amortisman ve diğer giderler dahil, Şoför ve işçilik hariç)

Ton

1.665.000

3

Küçükbakkalköy Katı Atık Aktarma İstasyonu -Kömürcüoda Düzenli Depolama Alanı katı atık taşıma (44 km-yakıt, amortisman
ve diğer giderler dahil, Şoför ve işçilik hariç)

Ton

1.705.000

4

Şile Katı Atık Aktarma İstasyonu -Kömürcüoda Düzenli Depolama Alanı katı atık taşıma (33 km-yakıt, amortisman ve diğer giderler dahil, Şoför ve işçilik hariç)

Ton

40.000

5

Hekimbaşı Aktarma İstasyonunun İşletilmesi

Gün

1.096

6

Aydınlı Aktarma İstasyonunun İşletilmesi

Gün

1.096

7

Küçükbakkalköy Aktarma İstasyonunun İşletilmesi

Gün

1.096

8

Şile Aktarma İstasyonunun İşletilmesi

Gün

1.096

9

İstasyon İşçisi Resmi Tatil Günü Bedeli

Gün

4.089

10

Şöför Resmi Tatil Günü Bedeli

Gün

5.350,5

11

Vardiya Sorumlusu Resmi Tatil Günü Bedeli

Gün

435

12

İstasyon Amiri Resmi Tatil Günü Bedeli

Gün

130,5

13

Engelli İşçi Resmi Tatil Günü Bedeli

Gün

261

14

Binek Hizmet Aracı

Gün

3.288

tablosu yer almaktadır.

27.10.2014 tarihinde yapılan ihalede, idarece 4734 sayılı Kanun’un 37’inci maddesine göre yapılan değerlendirme sonucunda ihaleye katılan üç isteklinin teklifinin geçerli kabul edildiği, ihale dokümanında sınır değerin altında kalan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli üzerine ihalenin bırakılacağının düzenlendiği, 27.10.2014 tarihli ihale komisyonu kararında, ihalenin İstaç İstanbul Çevre Yönetimi San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak Ceynak Lojistik Tic. A.Ş.nin belirlendiği, başvuru sahibinin teklifinin ise üçüncü sırada yer aldığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinin ikinci fıkrasında “(Değişik: 7/6/2014–29023 R.G./10.md.) İhale üzerinde bırakılan istekliden sözleşme imzalanmadan önce, teklif fiyatının sınır değere eşit veya üzerinde olması halinde teklif fiyatının % 6’sı, sınır değerin altında olması halinde ise yaklaşık maliyetin % 9’u oranında kesin teminat alınır…“ hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

…

İhale ilanında ve dokümanında ihalenin, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin sonuçlandırılacağının belirtilmesi halinde; ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılır. Ancak Kanunun 20 nci maddesi uyarınca belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ve niteliği gereği aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacağı Kurumca belirlenen konularda yapılacak alımlarda, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin sonuçlandırılacağının ihale ilanında ve dokümanında belirtilmesi zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1 Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.” açıklamaları yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden, ihale komisyonunca Kurum tarafından belirlenen yöntem kullanılarak sınır değerin hesaplanacağı, ihale ilanında ve dokümanında ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeksizin sonuçlandırılacağının belirtilmesi halinde ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli üzerinde bırakılacağı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen bedelin sınır değerin altında olması durumunda yaklaşık maliyetin % 9’u oranında kesin teminat alınacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan başvuruya konu ihalede, sınır değerin yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesi suretiyle belirleneceği, buna göre göre sınır değerin 75.368.667,88 (97.979.268,24 /1,30) TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen 51.609.872,50 TL’nin ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından teklif edilen 68.468.042,32 TL’nin sınır değerin altında olduğu tespit edilmiştir.

Ancak İdari Şartname’de ve ihale ilanında, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılarak sonuçlandırılacağının belirtildiği dikkate alındığında, ihale komisyonunca tekliflerin değerlendirilmesi neticesinde ihalenin geçerli teklifler arasında en düşük fiyat teklifi veren İstaç İstanbul Çevre Yönetimi San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakılmasında ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak da ikinci en düşük fiyat teklifi veren Ceynak Lojistik Tic. A.Ş.nin belirlenmesinde kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet tutarı arasında %50 oranında fark olduğu, buna göre idarenin yaklaşık maliyeti çok yüksek belirlediği sonucunun ortaya çıktığı hususunun da itiraz konusu edildiği görülmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesinde, idareye şikâyet süresinin ihale süreci içerisinde şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanun’un 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün olduğu, idarenin şikâyetin verilmesini izleyen on gün içinde gerekçeli bir karar alması gerektiği, belirtilen süre içinde bir karar alınmaması veya süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda karar verme süresinin bitimini veya kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır.

Yaklaşık maliyetin ihalenin ilk oturumunda, bir başka deyişle 27.10.2014 tarihinde açıklandığı dikkate alındığında, şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı tarihin 27.10.2014 olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre, şikâyetçinin şikâyete konu durumun farkına varıldığı tarihten itibaren 10 gün geçtikten sonra 17.11.2014 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından, söz konusu iddiaya ilişkin başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince süre yönünden reddi gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “İhaleye katılamayacak olanlar” 11’inci maddesinde “Aşağıda sayılanlar doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamazlar:

a) (Değişik: 20/11/2008-5812/4 md.) Bu Kanun ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak idarelerce veya mahkeme kararıyla kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan veya örgütlü suçlardan veyahut kendi ülkesinde ya da yabancı bir ülkede kamu görevlilerine rüşvet verme suçundan dolayı hükümlü bulunanlar.

b) İlgili mercilerce hileli iflas ettiğine karar verilenler.

c) İhaleyi yapan idarenin ihale yetkilisi kişileri ile bu yetkiye sahip kurullarda görevli kişiler.

d) İhaleyi yapan idarenin ihale konusu işle ilgili her türlü ihale işlemlerini hazırlamak, yürütmek, sonuçlandırmak ve onaylamakla görevli olanlar.

e) (c) ve (d) bentlerinde belirtilen şahısların eşleri ve üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımları ile evlatlıkları ve evlat edinenleri.

f) (c), (d) ve (e) bentlerinde belirtilenlerin ortakları ile şirketleri (bu kişilerin yönetim kurullarında görevli bulunmadıkları veya sermayesinin % 10'undan fazlasına sahip olmadıkları anonim şirketler hariç).

İhale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yükleniciler bu işin ihalesine katılamazlar. Aynı şekilde, ihale konusu işin yüklenicileri de o işin danışmanlık hizmeti ihalelerine katılamazlar. Bu yasaklar, bunların ortaklık ve yönetim ilişkisi olan şirketleri ile bu şirketlerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketleri için de geçerlidir.

(Değişik üçüncü fıkra: 30/7/2003-4964/8 md.)İhaleyi yapan idare bünyesinde bulunan veya idare ile ilgili her ne amaçla kurulmuş olursa olsun vakıf, dernek, birlik, sandık gibi kuruluşlar ile bu kuruluşların ortak oldukları şirketler bu idarelerin ihalelerine katılamazlar.

Bu yasaklara rağmen ihaleye katılan istekliler ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. Ayrıca, bu durumun tekliflerin değerlendirmesi aşamasında tespit edilememesi nedeniyle bunlardan biri üzerine ihale yapılmışsa, teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğ’in “İhaleye katılamayacak olanlar” başlıklı 17.7’nci maddesinde “17.7.1. İdarenin ortağı olduğu şirketler:

17.7.1.1. 4964 sayılı Kanunla değişik 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin üçüncü fıkrasında, ihaleyi yapan idare bünyesinde bulunan veya idare ile ilgili her ne amaçla kurulmuş olursa olsun vakıf, dernek, birlik, sandık gibi kuruluşlar ile bu kuruluşların ortak oldukları şirketlerin, bu idarelerin ihalelerine katılamayacakları hüküm altına alınmıştır. Ancak uygulamada anılan maddenin uygulanmasında tereddütler oluştuğu anlaşıldığından idarelerin kurucusu ve ortağı olduğu şirketlerin o idarelerin yapacakları ihalelere katılıp katılamayacakları hususunun açıklığa kavuşturulması gerekmiştir.

17.7.1.1.1. 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin üçüncü fıkrasında, “İhaleyi yapan idare bünyesinde bulunan veya idare ile ilgili her ne amaçla kurulmuş olursa olsun vakıf, dernek, birlik, sandık gibi kuruluşlar ile bu kuruluşların ortak oldukları şirketler bu idarelerin ihalelerine katılamazlar.” hükmü yer almaktadır. 4964 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin üçüncü fıkrasına getirilen değişikliğin gerekçesinde; bazı şirketlerin salt kurucusunun statüsünden dolayı sonsuza kadar sürecek bir yasaklama ile karşı karşıya kalmalarının doğuracağı haksızlığın giderilmesi açısından “vakıf, dernek, birlik, sandık gibi” kuruluşlar tarafından kurulduğu halde daha sonra bu kuruluşların bünyesinde bulundukları veya ilgili oldukları idarelerin ihalelerine katılabilmelerine imkan tanındığı, katılma yasağının yalnız “ortaklık ilişkisinin” varlığı ile sınırlandığı, “bunların” sözcüğü yerine “bu kuruluşların” ifadesi konularak, söz konusu yasaklamanın “vakıf, dernek, birlik ve sandık gibi kuruluşlar” tarafından ortak olunan şirketleri kapsadığı hususunun açıklığa kavuşturulduğu belirtilmiştir.

17.7.1.1.2. 4964 sayılı Kanunla getirilen hüküm, idarelerin kurdukları şirketlerin o idarelerin ihalelerine girebileceği biçimde açık düzenleme içermemekle birlikte; bu değişiklik daha önceki yasağın kaldırılmasını amaçlamaktadır.

17.7.1.1.3. 4734 sayılı Kanunda yapılan söz konusu değişikliğe paralel olarak İhale Uygulama Yönetmeliklerinin ilgili maddeleri, “İhaleyi yapan idare bünyesinde bulunan veya idare ile ilgili her ne amaçla kurulmuş olursa olsun vakıf, dernek, birlik, sandık gibi kuruluşlar ile bu kuruluşların ortak oldukları şirketler bu idarelerin ihalelerine katılamazlar” şeklinde değiştirilmiştir. Buna göre, 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelerin ortak oldukları şirketlerin, sermaye paylarına bakılmaksızın idarelerin ihalelerine katılması mümkündür. Ancak, 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelerin bünyelerinde bulunan veya idare ile ilgili her ne amaçla kurulmuş olursa olsun vakıf, dernek, birlik ve sandık gibi kuruluşlar, bünyelerinde bulundukları veya her ne amaçla kurulmuş olursa olsun ilgili oldukları idarelerin ihalelerine katılamayacakları gibi, bu statüdeki vakıf, dernek, birlik ve sandık gibi kuruluşların ortak oldukları şirketler de söz konusu idarelerin ihalelerine katılamayacaktır.

17.7.1.1.4. Sonuç itibarıyla, 4734 sayılı Kanunun 4964 sayılı Kanunla değişik 11 inci maddesinin (c), (d), (e), (f) bentlerinde belirtilen haller dışında, idarelerin kurdukları veya ortak oldukları şirketler o idarelerin ihalelerine katılabilecektir. Ancak, bu durumda, idareler ihale konusu işin niteliğini dikkate alarak ihaleyi kısmi teklife açmak, yeterlik kriterlerini ihaleye katılımı artıracak şekilde belirlemek ve rekabeti artırıcı düzenlemeler yapmak zorundadır.

…

17.7.3.1 Maddenin (f) bendine göre; ihaleyi yapan idarenin ihale konusu işle ilgili her türlü ihale işlemlerini hazırlamak, yürütmek, sonuçlandırmak ve onaylamakla görevli olanların ortakları ile şirketleri (bu kişilerin yönetim kurullarında görevli bulunmadıkları veya sermayesinin % 10'undan fazlasına sahip olmadıkları anonim şirketler hariç) o idarenin ihalesine katılamayacaklardır. Anılan düzenleme, söz konusu kişilerin ihaleye girecek şirketlerin yönetim kurullarında görevli bulunmalarının ihaleye katılımı engelleyici bir husus olduğunu öngörmüş ve bu durumu doğrudan şirket ortağı olmak koşuluyla ilişkilendirmemiştir. Bu nedenle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 11 inci maddesinin (c), (d), (e) ve (f) bentlerine göre, ihaleyi yapan idarelerin ihale yetkilisi kişileri ile bu yetkiye sahip kurullarda görevli kişilerin ve ihale konusu işle ilgili her türlü ihale işlemlerini hazırlamak, yürütmek, sonuçlandırmak ve onaylamakla görevli olanların ve bunların (yani 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 11 inci maddesinin (c) ve (d) bentlerinde belirtilenlerin) eşleri ve üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımları ile evlatlıkları ve evlat edinenlerin, aynı zamanda ihaleye katılacak isteklinin yönetim kurullarında görevli olmaları durumunda, bu tüzel kişiliğin söz konusu idarenin yapacağı ihalelere doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde katılmaları mümkün bulunmamaktadır.” açıklamaları yer almaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, 4734 sayılı Kanun kapsamındaki ihaleyi yapan idare bünyesinde bulunan veya idare ile ilgili her ne amaçla kurulmuş olursa olsun vakıf, dernek, birlik ve sandık gibi kuruluşların ve bu kuruluşların ortak oldukları şirketlerin söz konusu idarelerin ihalelerine katılamayacağı anlaşılmaktadır. Öte yandan anılan Kanun’un 11’inci maddesinin (c), (d), (e), (f) bentlerinde belirtilen haller dışında, Kanun kapsamındaki idarelerin ortak oldukları şirketlerin, sermaye paylarına bakılmaksızın idarelerin ihalelerine katılmasının ise mümkün olduğu sonucuna varılmaktadır.

Yapılan incelemede, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin İstaç İstanbul Çevre Yönetimi San. ve Tic. A.Ş.’nin % 96,98 hissesine sahip olduğu tespit edilmiş olmakla birlikte, yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre bu durumun anılan isteklinin İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin ihalesine katılmasına engel teşkil etmeyeceği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca başvuru sahibi tarafından İBB Çevre Koruma ve Daire başkanının İstaç İstanbul Çevre Yönetimi San. ve Tic. A.Ş.de etkili ve yetkili bir yönetim kurulu üyesi olduğu iddia edilmiş olmakla birlikte, İBB Çevre Koruma ve Kontrol daire başkanının İstaç İstanbul Çevre Yönetimi San. ve Tic. A.Ş.nin yönetim kurulu üyesi olmadığı gibi ihale yetkilisi de olmadığı, ayrıca ihale yetkilisi ile ihale komisyonu üyelerinin ve yaklaşık maliyet cetvelinin üzerinde imzası bulunan kişilerin de anılan şirkette yönetim kurulu üyesi olmadıkları tespit edildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu hizmetin adı “2015-2017 Asya Yakası Katı Atık Aktarma İstasyonlarının İşletilmesi ve Belediye Atıklarının Düzenli Depolama Sahasına Nakliyesi İşi” olarak tanımlanmış olup, aynı maddede söz konusu işin miktarı ve türü de “Yaklaşık olarak 5.425.000 Ton katı atığın (çöp) sıkıştırmalı sistem kullanılarak araçlara yüklenmesi ve katı atıkların nakliyesi hizmet alımı” şeklinde belirlenmiştir.

Aynı Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 30'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir. …” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 7.6’ıncı maddesinde “Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Katı atıkların depolama sahasına nakliyesi ve katı atık transfer istasyonunun işletilmesi işi ya da katı atık depolama sahalarının işletilmesi hizmetleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi,

Söz konusu ihaleye ait Teknik Şartname’nin “İşin kapsamı ve yapılacak işler” başlıklı 4’üncü maddesinde “İstanbul’un Asya yakasındaki Hekimbaşı, Aydınlı, Küçükbakkalköy ve Şile katı atık transfer istasyonlarına ilçe belediyelerinin getirdiği katı atıkların, Kömürcüoda Düzenli Depolama Alanına nakledilmesi ve istasyonların işletilmesi işini kapsar.

İşlerin başlıca tarifleri;

İlçe belediyeleri tarafından getirilen katı atıkların tartılmasından sonra kendinden sıkıştırmalı treylere yüklenmesi veya yatay yönde sıkıştırmalı sistem kullanılarak araca yüklenmesi, istasyonun alt ve üst peronunun temizliğinin yapılarak yıkanması,

İstasyonun tüm alanlarının temizliğinin yapılması,

Katı atık transfer istasyonlarında katı atıkların araçlara yüklenmesi, Kömürcüoda Düzenli Depolama Alanına nakli ve tartıdan sonra döküm platformunda can emniyetinin sağlanarak döküm yapılması, istasyona döndükten sonra gerekli emniyet tedbirlerin sağlanarak yıkama platformu içine yanaştırılan taşıyıcı araçların tüm yüzeylerinin yıkanarak temizlenmesi,

Yapılan tüm işlemlerin İş Sağlığı ve Güvenliği ile ilgili yasal mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi, şeklindedir.

İş başlangıcında yükleniciye teslim edilen tesisler, iş bitiminde teslim edildiği şekliyle geri alınacaktır. …” düzenlemesi yer almıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;

a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,

….

ifade eder.” hükmü yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan İstaç İstanbul Çevre Yönetimi Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından teklif dosyası kapsamında İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Atık Yönetimi Müdürlüğü’ne gerçekleştirilmiş olan “Katı Atık Projesi Kapsamındaki Tesislerin Teknik Çalışmaları, Bakımı, Onarımı, Yeni Sıhhi Depolama Sahalarının Yapımı ve Mevcut Sıhhi Depolama Sahalarına Gelen Katı Atıkların Bertarafı ve Geri Kazanımı İKN:2009/154974” işine ait iş bitirme belgesinin sunulduğu, ilgili belgede işin tanımının “Yaklaşık olarak 15.300.000 ton (3 yıllık) katı atığın bertarafına ait hizmet alımı işidir.” şeklinde belirtildiği ve iş bitirme belgesinin ekinde ilgili iş kapsamında hazırlanan 27 numaralı hakediş raporunun sunulduğu görülmüştür.

Anılan istekli tarafından sunulan iş bitirme belgesinin ekinde yer alan hakediş raporu incelendiğinde, belgeye konu “Katı Atık Projesi Kapsamındaki Tesislerin Teknik Çalışmaları, Bakımı, Onarımı, Yeni Sıhhi Depolama Sahalarının Yapımı ve Mevcut Sıhhi Depolama Sahalarına Gelen Katı Atıkların Bertarafı ve Geri Kazanımı” işi kapsamında yapım işi kalemlerinin de bulunduğu, ancak söz konusu işin hizmet alımı olarak ihale edildiği, gerçekleştirilen hizmet işleri tutarlarının toplamının gerçekleştirilen bütün işlerin toplam tutarının %76’sına yakın olduğu, ayrıca şikâyet konusu ihalede belirtilen benzer iş tanımına uygun olan (alana gelen çöpün hücrelenmesi, düzenli şekilde yayılması, sıkıştırılması, sahaların ve aktarma istasyonlarının işletilmesi, nakliye gibi) iş kalemlerinin tutarlarının toplanması sonucunda bulunan tutarın, istekli tarafından sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarından fazla olduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi