KİK Kararı: 2015/UH.III-421

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/010
Gündem No : 64
Karar Tarihi : 04.02.2015
Karar No : 2015/UH.III-421
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Zal Temizlik İnş. Pet. Ürn. Nak. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.,

Şirinevler Mah. Atatürk Bulvarı No: 43 Demir Apt. Kat: 5 No: 23 BATMAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Batman Belediyesi Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,

Şirinevler Mah. Atatürk Bulv. No: 2 BATMAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/176065İhale Kayıt Numaralı “Binaiçi, Bahçe ve Alan Temizliği ile Bakımı İşleri Hizmeti Alımı İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Batman Belediyesi Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 25.12.2014 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan “Binaiçi, Bahçe ve Alan Temizliği ile Bakımı İşleri Hizmeti Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Zal Temizlik İnş. Pet. Ürn. Nak. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin 29.12.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.12.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.01.2015 tarih ve 1271 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.01.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/121 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle ihaleye sunmuş olduğu teklifte yoğurt birim fiyatının 1 (bir) kuruşun altında olduğu gerekçesiyle teklifinin ihale komisyonu tarafından değerlendirme dışı bırakıldığı, 09.10.2014 tarih ve 2014/UH.I-3369 numaralı Kamu İhale Kurulu kararına göre teklifin asgari işçilik maliyetini karşılaması durumunda aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın karara bağlanacak ihalelerde ihalenin en düşük teklifi veren firma üzerinde bırakılmasının gerektiği, ihale komisyonu tarafından yapılan işlemin hem sözü edilen Kamu İhale Kurulu kararına hem de İdari Şartname’nin 34’üncü maddesinde yer alan düzenlemeye aykırı olduğu, düzeltici işlem tahsis edilerek ihalenin kendi üzerinde bırakılması gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “…

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır. …” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler geçerli teklif olarak belirlenir.

(3) İhale ilanında ve dokümanında ihalenin, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin sonuçlandırılacağının belirtilmesi halinde; ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılır. Ancak Kanunun 20 nci maddesi uyarınca belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ve niteliği gereği aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacağı Kurumca belirlenen konularda yapılacak alımlarda, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin sonuçlandırılacağının ihale ilanında ve dokümanında belirtilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde, ihale ilanında ve dokümanında sınır değerin altında olan tekliflerin reddedileceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri açıklama istenmeksizin reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…

45.1. İhale ilanında ve dokümanında belirtilmesi kaydıyla, idareler sınır değerin altında olan tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olarak aşağıdaki seçenekleri uygulayabilirler.

a) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtildiği ihalelerde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu isteklilerden (45.1.2 - 45.2) maddelerinde belirtilen esaslara göre açıklama istenir.

b) İhale ilanında ve dokümanında ihalenin, 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin sonuçlandırılacağına ilişkin düzenleme bulunan ihalelerde, sınır değerin altında olan teklifler sorgulanmaksızın ihale ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılır…” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.

16.5.2. Kısmi teklife izin verilip verilmediğine bakılmaksızın, birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde istekliler, hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri hariç, birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Ancak, toplam teklif tutarı virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

Kısmi teklifin tek kalemden oluşması durumunda birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar, en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde ise bu kalem tutarlarının toplanması sonucu bulunan kısım toplam tutarı en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Bir başka ifadeyle kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde her bir kalemin birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verilebilecek, ancak kısım toplam tutarı en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

2 ay boyunca toplam 193 işçi personele 4,00-TL bir işçi için bir günlük brüt yol bedeli nakdi ödenecek ve bordroda gösterilecektir. Ayın 26 (Yirmialtı) günü üzerinden hesaplama yapılacaktır.
İşçilerin her birine zehirlenmelere karşı günlük tüketilmek üzere haftanın 6 günü üzerinden (İş boyunca 51 gün)Tam Yağlı Yoğurt (Günlük İşçi Başına 0,5 kg/kase) verilecektir. …” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

34.2. İhale, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacaktır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 41.1 inci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.”düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 36’ncı maddesinde “36.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır.

36.1.1. Bu madde boş bırakılmıştır

36.2. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 63 üncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen kriterler sırasıyla dikkate alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenir. Buna göre, üst sırada belirtilen kritere göre eşitliğin bozulmaması durumunda sonraki kritere başvurulur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan inceleme neticesinde, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinin “Yemek ve yol giderleri” alt başlığında, işçilere zehirlenmelere karşı çalışılan her gün işçi başına 0,5 kg/kase olacak şekilde tam yağlı yoğurt verileceğine ilişkin düzenleme yapıldığı ve isteklilerin tüketilecek olan yoğurdun giderini göz önünde bulundurarak tekliflerini oluşturdukları tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan başvuru dilekçesinde, yoğurt giderinin birim fiyat tutarı olan 0,000001 TL’nin 1 (bir) kuruştan (0,01 TL) az olması nedeniyle sunmuş olduğu teklifin idare tarafından değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde bir işlem olmadığı ve ihaleye en düşük teklifi sunduğu için ihalenin kendisi üzerinde bırakılması gerektiği iddia edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesinde birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde isteklilerin hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri dışındaki diğer gider kalemlerine ait birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerine ancak, toplam teklif tutarının virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlayarak yazacaklarına, yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerleri bir kuruşa tamamlayacaklarına ve yarım kuruşun altındaki değerleri ise dikkate almayacaklarına ilişkin açıklama yer almaktadır. Bu açıklama doğrultusunda, başvuru sahibi istekliye ait birim fiyat teklif mektubunun eki olan birim fiyat teklif cetveli incelendiği vakit, anılan istekli tarafından işçilik kalemi dışında kalan söz konusu yoğurt gider kalemi için birim fiyatın 0,000001 TL; toplam yoğurt tutarının ise 0,01 TL olarak belirlendiği, birim fiyatın virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde (virgülden sonra 6 basamak); toplam yoğurt tutarının ise virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayı olacak şekilde verildiği ve bu haliyle söz konusu kaleme ilişkin birim fiyat ve tutar miktarlarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddesindeki açıklamaya uygun olduğu görülmüştür.

İdare tarafından İdari Şartname’nin 34’üncü maddesinde ihalenin açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacağına ve 36’ncı maddesinde ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin teklif edilen fiyatların en düşük olduğuna ilişkin düzenlemeler yapılmıştır. Bu çerçevede, başvuru sahibinin teklif fiyata dahil olan giderlerden olan yoğurt giderinin birim fiyat tutarının (0,000001 TL) 1 (bir) kuruştan (0,01 TL) az olması nedeniyle, sunmuş olduğu teklifin idare tarafından değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde bir işlem olmadığı ve ihaleye en düşük teklifi sunduğu için ihalenin kendisi üzerinde bırakılması gerektiği yönündeki iddiası uygun bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci maddesine uygun olarak teklifini sunan başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca başvuru sahibi Zal Temizlik İnş. Pet. Ürn. Nak. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesinin (a) fıkrasında; Kamu İhale Kurumunun, bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili olduğu, (b) fıkrasının 9. bendinden sonraki 2. alt bendinde de; Kurumun Kurul kararıyla bu Kanunun ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu, Kurul ve Kurumun yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı, standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan yetki çerçevesinde yürürlüğe konulan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5 maddesinde “ …16.5.2.(Değişik:RG-20/4/2011-27911)(Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 8 md.) Kısmi teklife izin verilip verilmediğine bakılmaksızın, birim fiyat üzerinden teklif alınan tüm ihalelerde istekliler, hizmet alımı ihalelerinde işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemleri hariç, birim fiyatları ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verebileceklerdir. Ancak, toplam teklif tutarı virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

Kısmi teklifin tek kalemden oluşması durumunda birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar, en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde ise bu kalem tutarlarının toplanması sonucu bulunan kısım toplam tutarı en fazla virgülden sonra iki ondalık basamaklı olacak şekilde verilebilecektir. Bir başka ifadeyle kısmi teklifin birden çok kalemden oluşması halinde her bir kalemin birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde verilebilecek, ancak kısım toplam tutarı en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır…” açıklaması,

5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanun’un "Türk Lirası ile Yeni Türk Lirası arasında değişim oranı ve Yeni Kuruşa tamamlama” başlıklı ikinci maddesinde ise “Türk Lirası değerler Yeni Türk Lirasına dönüştürülürken, birmilyon Türk Lirası (1.000.000 TL) eşittir bir Yeni Türk Lirası (I YTL) değişim oranı esas alınır.

Türk Lirası değerlerin Yeni Türk Lirasına dönüşüm işlemlerinin ve Yeni Türk Lirası cinsinden yapılan işlemlerin sonuçlarında ve ödeme aşamalarında yarım Yeni Kuruş ve üzerindeki değerler bir Yeni Kuruşa tamamlanır; yarım Yeni Kuruşun altındaki değerler dikkate alınmaz.

İlgili kanunları gereğince uygulanacak adlî ve İdarî para cezalarının hesaplanmasında ve ödenmesinde, bir Yeni Türk Lirası’nın (1 YTL) altında kalan tutarlar dikkate alınmaz." hükmü, bulunmaktadır.

İnceleme konusu ihalede başvuru sahibi Zal Temizlik İnş. Pet. Ürn. Nak. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından İdari Şartnamenin “Teklif Fiyata Dahil Giderler” başlıklı 25’inci maddesinde çalıştırılacak verilmesi öngörülen ve teklif fiyata dahil olduğu belirtilen kase yoğurt gideri için , birim fiyat teklif cetvelinde birim fiyat olarak 0,000001 TL bedel öngörülmüştür.

Adı geçen tarafından birim fiyat teklif cetvelinde kase yoğurt için birim fiyat olarak öngörülen tutar yarım kuruşun altında olduğundan yasal olarak geçerliliği bulunmamaktadır. Mevzuat gereği yarım kuruşun altı aşağı doğru yuvarlanması gerektiğinden adı geçen isteklinin kase yoğurt için herhangi bir bedel öngörmediği değerlendirilmiştir. Kaldı ki toplamda öngörülen tutar ödenebilecek bir meblağ olsa bile birim fiyat anlamında bir kuruşun altında bir bedelin ödenmesi mümkün değildir. Bu nedenle adı geçen isteklinin teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; kase yoğurt için birim fiyat teklif cetvelinde birim fiyat olarak öngördüğü tutar yarım kuruşun altında olduğundan, idarence başvuru sahibi Zal Temizlik İnş. Pet. Ürn. Nak. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemi yerinde olduğundan “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiğinden Kurul çoğunluğunun “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki kararına katılmıyorum.

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi