KİK Kararı: 2015/UH.III-3519

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/074
Gündem No : 81
Karar Tarihi : 23.12.2015
Karar No : 2015/UH.III-3519
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Borsu Proje Müh. Müş. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Aziziye Mah. Cinnah Cad. Kuloğlu Sokak No: 11/5 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri 19.Bölge Müdürlüğü,

Mimar Sinan Mahallesi Muhsin Yazıcıoğlu Bulvarı No: 194 58010 SİVAS

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/114792 İhale Kayıt Numaralı “Sivas Gemerek Sulaması Proje Yapımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri 19.Bölge Müdürlüğü tarafından 29.09.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sivas Gemerek Sulaması Proje Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Borsu Borsu Proje Müh. Müş. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 12.11.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.11.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.12.2015 tarih ve 94168 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.12.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/3159 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, söz konusu işin yaklaşık maliyetinin 804.363,00 TL, sınır değerin 618,740,77 TL olmasına rağmen 235.250,00 TL bedelle ihale edildiği, yaklaşık maliyeti 804.363,00 TL olan bir işin gerçek piyasa koşullarında işçilik giderleri, ulaşım giderleri, çoğaltma giderleri, harita giderleri, SGK ve vergi giderleri vs. hesaba katıldığında ihale edilen bedel ile nasıl yapılacağına ilişkin bir açıklama getirilmesi gerektiği, bahse konu işin ihale bedeli olan 235.250,00 TL ile yapılabiliyor olmasının yaklaşık maliyetin %70 altında yapılabildiği anlamına geldiği ki bu durumun da yaklaşık maliyetin doğruluğu ile çeliştiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmüne,

Anılan Kanunu’nun “aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmüne,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmüne,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur…” açıklamasına yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde işin adı: Sivas Gemerek”, Miktarı ve türü: “aplikasyon öncesi genel vaziyet planı, arazi aplikasyonu, aplikasyona müstenit genel vaziyet planı, plan profil, güzergâhın 1/1000 şeritvari haritası, sanat yapı projeleri, yeşil dosya, metraj ve keşif özeti ve proje orijinallerinin çoğaltılması.

Sivas Gemerek Sulaması Proje Yapımı Hizmet Alım İşi kapsamında, 3.799 ha sulama sahasına yönelik aplikasyon öncesi genel vaziyet planlarının hazırlanması, arazi aplikasyonlarının yapılması, aplikasyona müstenit genel vaziyet planı ve plan profil paftalarının hazırlanması, güzergâha ait 1/1000 ölçekli şeritvari hâlihazır haritaların hazırlanması, sanat yapıları projelerinin yapılması, projelere ait yeşil dosya, metraj ve keşif özetinin hazırlanması projeye ait tüm doküman ve proje orijinallerinin çoğaltılarak İdareye teslim edilmesi kapsamaktadır.” olarak tanımlanmıştır.

Anılan şartnamenin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Anılan Şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuatı gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri, harita alımlarında üretimi yapılan yatay ve düşey kontrol noktalarının tetkik ve tescili için Tapu ve Kadastro Müdürlüğüne ödenmesi zorunlu harç giderleri, işin ifası için yapılması zorunlu seyahat giderleri, projede çalışacak personel giderleri, uygulama projelerinin ve raporlarının hazırlanması, İdarenin istediği sayıda çoğaltılması, basılması, ciltlenmesi, CD'ye kaydedilmesi, İdareye teslimi ile ilgili tüm giderler” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısının “diğer hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde

“Adet / Pozisyonu / Meslek Unvanı / Toplam Tecrübe/ Benzer Tecrübe

1/ Proje Müdürü/ İnşaat Mühendisi/15/10

1 /Tecrübeli mühendis / İnşaat Mühendisi/ 10 / 5

1/ Tecrübeli Mühendis/ Ziraat Mühendisi (Arazi tasnif ve toprak drenaj uzmanı/20/10)” düzenlemesi bulunmaktadır.

Şikâyete konu ihalede yaklaşık maliyetin piyasa fiyat araştırması yapılarak 804.363,00 TL olarak belirlendiği; Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde belirtilen yönteme göre bu tutarın 1,30 sayısına bölünerek sınır değerin 618.740,77 TL olarak hesaplandığı, sınır değere göre aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden “projede çalışacak teknik ve destek personel giderleri, harita kadastro tescil giderleri,1/1000 ölçekli şeritvari halihazır harita alımına ait giderler, tetkike sunulan proje ve rapor basım ücretleri, idareye ve iş yerine yapılacak seyahat giderleri, proje orijinallerine ait basım ve çoğaltma giderleri ve ayrıntıları” teklifin önemli bileşenleri olarak kabul edilerek Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesine uygun olarak yazılı açıklama talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında idarelerin önemli teklif bileşenlerini tespit ederek teklifi aşırı düşük olan isteklilerden açıklama istemesi, açıklama sunacak olan isteklilerin de önemli teklif bileşenlerine ilişkin açıklamalarını Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda yapmaları ve bu açıklamalarını Tebliğ’de belirtilen şekilde tevsik etmeleri gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan “…79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” açıklaması ile aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinin işlerlik kazanmasının istenildiği, zira idare tarafından teklifte önemli görülen ve açıklama istenen teklif bileşenlerinin net olarak belirtilmemesi halinde sunulan açıklamaların sağlıklı olarak değerlendirilmesinin mümkün olmayacağı anlaşılmıştır.

Bu doğrultuda idare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı incelendiğinde projede çalışacak teknik ve destek personel giderleri ile idareye ve araziye yapılacak seyahat giderlerinin açıklama istenecek kalemler arasında olduğu, ancak ihale dokümanında bu hususlara ilişkin net bir düzenlemenin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin açıklamalarında bu hususların farklılık arz edebileceği bu nedenle aşırı düşük açıklamalarının eşit muamele ilkesi yönünden sağlıklı olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı neticesine ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idarece önemli teklif bileşenlerinin bütün isteklilerin tekliflerinin eşit şartlarda değerlendirilmesini sağlayacak şekilde açık ve net olarak belirtilmesi suretiyle aşırı düşük teklif açıklamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, olarak idarece önemli teklif bileşenlerinin bütün isteklilerin tekliflerinin eşit şartlarda değerlendirilmesini sağlayacak şekilde açık ve net olarak belirtilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklamasının yenilenmesi gerektiğine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Devlet Su İşleri 19.Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Sivas Gemerek Sulaması Proje Yapımı Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin 2014 yılı piyasa fiyat araştırması ve 2015 yılı fiyat güncellemesinin ortalaması alınarak toplam 804.363,00 TL olarak hesaplandığı, ihale konusu işin nitelik itibarı ile danışmanlık hizmet alımı işi olduğu, ihalede 12 adet ihale dokümanı satın alındığı, 29.09.2015 tarihinde yapılan ihaleye 10 isteklinin katıldığı, yaklaşık maliyete göre sınır değerin 618.740.77 TL olarak hesaplandığı, on isteklinin teklifinin de geçerli teklif olarak belirlendiği, teklifi sınır değerin altında kalan 9 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 3 isteklinin teklifinin açıklamada bulunmadığı, 6 isteklinin teklifinin açıklaması uygun bulunduğu, açıklaması uygun bulunan en düşük teklif bedelli Hidrotek Müş. Dan. Müh. Inş. Ener. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, başvuru sahibinin teklifinin ise sınır değerin üzerindeki en düşük teklif olduğu anlaşılmıştır.

Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Danışmanlık hizmetlerinin kapsamı” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında; “etüt ve proje” işlerinin danışmanlık hizmeti olduğu belirtilmiş, anılan Yönetmelik’in “Temel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde; danışmanlık hizmet alımı ihalelerinin belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılacağı ifade edilmiş, ancak yaklaşık maliyeti 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 13’üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarının dört katının altında kalan danışmanlık hizmetlerinin, hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilebileceği düzenlenmiştir. İhale konusu işin anılan hüküm çerçevesinde hizmet alımı ihalesi yoluyla gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. Ancak, ihalenin söz konusu limitin altında kalması danışmanlık hizmeti niteliğini ortadan kaldırmamaktadır.

İtirazen şikâyete konu ihalede söz konusu alımın niteliği itibari ile danışmanlık hizmeti olduğu dikkate alındığında, aşırı düşük teklif açıklaması ve değerlendirmesinin hangi kriterlere göre yapılacağı hususlarının tespit edilmesi gerekmektedir.

Bu kapsamda, ihale konusu işe ait ihale dokümanının incelenmesinden ihale konusu işin etüt, proje ve rapor hazırlanması gibi danışmanlık hizmeti niteliğinde işler olduğu, bu tip işlerin niteliği gereği sermaye birikiminden daha çok mesleki tecrübeye ve bilgi birikimine dayalı işler olduğu anlaşılmaktadır. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78’inci maddesinde, “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.” şeklinde tanımlanmıştır. İhale konusu hizmetin anılan Tebliğ açıklamasında yer verildiği şekliyle personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığı anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Tebliğinin 79’uncu maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarının, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutarın sınır değer olarak kabul edileceği ve ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinin nasıl yapılacağı ayrıntılı bir şekilde açıklanmış olmakla birlikte, danışmanlık hizmet alımı niteliğindeki bu tür ihalelerde, teklif edilen fiyatlarla işin gerçekleştirilmesinin değerlendirilmesi ve eşit muamelenin yapılabilmesi açısından aşırı düşük tekliflerin incelenmesinde hangi kriterlerin esas alınacağı belirli değildir.

Ayrıca diğer hizmet alımlarından farklı olarak söz konusu hizmet alımında çalışacak personelin sayısı ve çalışma süresinden çok etüd, proje ve mühendislik çalışmalarını yapacak personelin niteliğinin önemli olduğu ve söz konusu işlerin niteliği gereği sermaye birikiminden daha çok mesleki tecrübeye ve bilgi birikimine dayalı işler olduğu, verilen hizmetin nesnel ve standart bir biçimde maliyete dökülmesinin mümkün olmadığı, götürü bedel usulde teklif alındığı da dikkate alındığında, aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı şekilde sunulması ve bunlara ilişkin değerlendirmenin sağlıklı bir şekilde yapılmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle ihalenin, aşırı düşük teklif sorgulaması gerçekleştirilmeden sonuçlandırılmasının yerinde olacağı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması gerçekleştirilmeden sonuçlandırılmasının yerinde olacağına ilişkin “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi