KİK Kararı: 2015/UH.III-335

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/008
Gündem No : 100
Karar Tarihi : 28.01.2015
Karar No : 2015/UH.III-335
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Aslan Tur Nakliyat Yemek Gıda Tekstil İmalat Tarım Hayvancılık İnşaat Turizm Orman Ürünleri ve Petrol Ürünleri İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.,

Yenicami Mah. Bafra Cad. No:101 Alaçam/SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Alaçam Belediyesi Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü,

Yenicami Mahallesi Belediye Caddesi 1 55800 Alaçam/SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/133377İhale Kayıt Numaralı “37 Kişilik Temizlik Hizmeti İle 1 Kişilik Şoför Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Alaçam Belediyesi Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü tarafından 25.11.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “37 Kişilik Temizlik Hizmeti İle 1 Kişilik Şoför Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Aslan Tur Nakliyat Yemek Gıda Tekstil İmalat Tarım Hayvancılık İnşaat Turizm Orman Ürünleri Ve Petrol Ürünleri İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.’ nin 22.12.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.12.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.01.2015 tarih ve 1073 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.01.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/98 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihaleye teklif veren isteklilerin gelir tablolarını tek düzen hesap planı açıklamalarına aykırı bir şekilde oluşturmak suretiyle Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 63’üncü maddesisin (a) bendi hükmünü suiistimal ettikleri iddia edilmekte olup, anılan isteklilerin bağlı bulundukları vergi dairelerinden gerekli bilgi ve belgeler istenerek detaylı bir inceleme yapılması ve usulsüz işlem yapan isteklilerin tekliflerinin reddedilerek aynı Yönetmelik maddesinin (b) bendi hükmüne göre işlem tesis edilerek ihalenin sonuçlandırılması, ayrıca yapılacak inceleme sonucunda gerçeğe aykırı gelir tablosu düzenlediği anlaşılan serbest muhasebeci mali müşavirler hakkında bağlı bulundukları meslek odalarına bildirimde bulunulması istenmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede, ihale konusu işin 12 ay boyunca 37 işçi ile gördürülecek olan Alaçam ilçesi cadde ve sokaklarının temizliği ile çöp toplama işleri ile 1 işçi ile gördürülecek şoförlük hizmeti olduğu tespit edilmiştir. Personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımına konu olduğu anlaşılan söz konusu ihaleye ait İdari Şartname düzenlemelerinden, ihale sonuç kriterinin en düşük fiyat esasında belirlendiği ve ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeksizin sonuçlandırılacağı anlaşılmaktadır.

İhale komisyon karar tutanağının incelenmesinden; 11 isteklinin asgari işçilik maliyetine tekabül eden tutar olan 676.128,84 TL üzerinden teklif sunması üzerine, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla, ihale komisyonu tarafından Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Tekliflerin eşit olması” başlıklı 63’üncü maddesinin (a) bendi hükmü uyarınca değerlendirme yapıldığı ve ihalenin bu değerlendirmeye göre sonuçlandırıldığı görülmektedir. Söz konusu değerlendirme, anlan Yönetmelik maddesinin (a) bendinde “Vergi matrahının/mali zararın net satışlar tutarına oranının büyüklüğü” şeklinde ifadesini bulan oran üzerinden ve Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden temin edilen veriler esasında yapıldığı anlaşılmaktadır. EKAP üzerinden temin edilen veriler aşağıdaki yer verilen tablodaki gibidir:

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Değerlendirmeye İlişkin Açıklama

Star Yemekçilik Taşımacılık Turizm Ltd. Şti., Sürem Temizlik Hizmetleri Limited Şirketi

676128,84 TRY

Ekonomik Açıdan En Avantajlı 1. Teklif

Başkent Grup Sosyal Limited Şirketi, Özşanlı Yemek Tem. Ltd.Şti.

676128,84 TRY

Ekonomik Açıdan En Avantajlı 2. Teklif

Badıllı Endüstriyel Taşıma Limited Şirketi, Ağam Endüstriyel Hizmet Limited Şirketi

676128,84 TRY

Ekonomik Açıdan En Avantajlı 3.Teklif

Enerji Sosyal ve Temizlik Hizmetleri Ltd. Şti., Efsane Sosyal Hizm. Ltd. Şti.

676128,84 TRY

Ekonomik Açıdan En Avantajlı 4.Teklif

İşleyiş Bilişim, Taner Sosyal Hizmetler Limited Şirketi

676128,84 TRY

Ekonomik Açıdan En Avantajlı 5.Teklif

Çağrı Nakliye Turz..Ltd.Şti.

676128,84 TRY

Ekonomik Açıdan En Avantajlı 6.Teklif

Uslusan Gıda Turizm Temizlik Limited Şirketi

676128,84 TRY

Ekonomik Açıdan En Avantajlı 7.Teklif

Cezzar İnşaat Nakliye Gıda Limited Şirketi

676128,84 TRY

Ekonomik Açıdan En Avantajlı 8.Teklif

Pakbak Temizlik Ltd.Şt

676128,84 TRY

Ekonomik Açıdan En Avantajlı 9.Teklif

Siler Temizlik Ve Yemek Pişirme Limited Şirketi

676128,84 TRY

Ekonomik Açıdan En Avantajlı 10.Teklif

Aslan Tur Nakliyat Yemek Limited Şirketi

676128,84 TRY

Ekonomik Açıdan En Avantajlı 11.Teklif

SGM Temizlik Ve Taşımacılık Hiz.Ltd.Şti.

702948,00 TRY

Değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Yukarıdaki tabloda açıklanan verilerden anlaşılacağı üzere, isteklilerden Star Yem. Ltd. Şti. & Sürem Tem. Hizm. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Başkent Grup Ltd. Şti - Özşanlı Yemek Ltd. Şti İş Ortaklığı ve Badıllı Ltd. Şti. - Ağam Ltd. Şti. İş Ortaklığına ait gelir tablolarında net satışlar hesabı bakiyesinin 1 kuruş olarak beyan edilmesi nedeniyle bu isteklilere için “Vergi matrahı/Net satışlar” oranı oldukça yüksek hesaplanmıştır.

Öncelikle belirtilmelidir ki, ilk bakışta, ticari hayatın olağan akışına aykırı gözüken 1 kuruşluk net satışlar kaydı, vergi matrahı/net satışlar oranının paydasında “0” değerinin yer alması durumunda bu oranı matematik kurallarına göre tanımsız kılacağından, ilgili döneminde satış gelirleri bulunmayan isteklilerin bahse konu oranı hesaplanabilir kılmak için tercih ettikleri haklı ve akla yatkın bir yöntem olarak değerlendirilmelidir.

Ayrıca finansal bilgi manipülasyonu yapıldığına dair savın belirttiği yargıya, gelirlerin faaliyetin yapılış biçimine göre gelir tablosuna aktarılmasına dair kurallar ve ilkeler manzumesi tam olarak dikkate alınmadan ulaşıldığı anlaşılmaktadır. Zira, 1 Seri No'lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinde düzenlenen Tekdüzen Hesap Planı Açıklamalarına bir bütün olarak bakıldığında, ortak girişim oluşturan firmaların gelir tablolarında ortak girişim faaliyetlerden elde edilen gelirlerin, bu girişimlerin Kurumlar Vergisi mükellefi olup olmamasına göre 64 no’lu “Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Kârlar” hesap grubunun ilgili alt hesaplarında izlenmesi gerekmektedir. Söz konusu zorunluluk ile iş ortaklığı kurumunun kamu alımlarında sıklıkla rastlanan bir olgu olduğu hususu birlikte değerlendirildiğinde, net satışlar hesabı bakiyesinin 1 kuruş olmasının anılan isteklilerin gerçeğe aykırı beyanda bulunduğuna ne zorunlu ne de yeterli bir şekilde işaret etmediği ve dolayısıyla isteklilerin bilanço ve gelir tablolarının ayrıntılı incelenmesine gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu çerçevede bahse konu ihalede, idare tarafından EKAP üzerinden temin edilen vergi matrahı ve net satışlar hesabı bilgileri esasında hesaplanan oranlara göre ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

İhale konusu işin 12 ay boyunca 37 işçi ile gördürülecek olan Alaçam ilçesi cadde ve sokaklarının temizliği ile çöp toplama işleri ile 1 işçi ile gördürülecek şoförlük hizmeti olduğu tespit edilmiştir. Personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımına konu olduğu anlaşılan söz konusu ihaleye ait İdari Şartname düzenlemelerinden, ihale sonuç kriterinin en düşük fiyat esasında belirlendiği ve ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeksizin sonuçlandırılacağı anlaşılmaktadır.

İhale komisyon karar tutanağının incelenmesinden; 11 isteklinin asgari işçilik maliyetine tekabül eden tutar olan 676.128,84 TL üzerinden teklif sunması üzerine, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla, ihale komisyonu tarafından Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Tekliflerin eşit olması” başlıklı 63’üncü maddesinin (a) bendi hükmü uyarınca değerlendirme yapıldığı ve ihalenin bu değerlendirmeye göre sonuçlandırıldığı görülmektedir. Söz konusu değerlendirme, anlan Yönetmelik maddesinin (a) bendinde; “Vergi matrahının/mali zararın net satışlar tutarına oranının büyüklüğü “ şeklinde ifadesini bulan oran üzerinden ve Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden temin edilen veriler esasında yapıldığı anlaşılmaktadır. EKAP üzerinden temin edilen veriler aşağıdaki yer verilen tablodaki gibidir:

İstekli Adı

Net Satışlar

Vergi Matrahı

Oran

Star Yemekçilik Ltd. Şti. & Sürem Temizlik Hizmetleri Ltd. Şti.

0,01

310.750,12

31.075.012,00

Başkent Grup & Özşanlı Yemek

0,01

130.000,00

13.000.000,00

Badıllı Ltd. Şti. & Ağam Ltd. Şti.

0,01

40.909,16

4.090.916,00

Enerji Sosyal ve Temizlik Hizmetleri & Efsane Sosyal Hizmetler Ltd. Şti.

2.604,80

413.689,80

158,818

İşleyiş Bilişim Temizlik & Taner Sosyal Hizmetler Ltd. Şti.

20.739,92

153.095,79

7,382

Çağrı Nakliye Ltd. Şti.

294.439,21

289.735,28

0,984

Uslusan Gıda Turizm Temizlik Ltd. Şti.

72.040,11

4.415,18

0,061

Cezzar İnşaat Nakliye Gıda Ltd. Şti.

564.343,62

33.012,48

0,058

Pakbak Temizlik Kağıt Ltd. Şti

834.043,56

16.922,11

0,020

Siler Temizlik ve Yemek Pişirme Ltd. Şti.

3.038.999,26

44.596,06

0,015

Aslan Tur Nakliyat Yemek Ltd. Şti.

4.071.295,68

41.257,90

0,010

Yukarıdaki tabloda açıklanan verilerden anlaşılacağı üzere, isteklilerden Star Yem. Ltd. Şti.-Sürem Tem. Hizm. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Başkent Grup Ltd. Şti.-Özşanlı Yemek Ltd. Şti İş Ortaklığı ve Badıllı Ltd. Şti.-Ağam Ltd. Şti. İş Ortaklığına ait gelir tablolarında net satışlar hesabı bakiyesinin 1 kuruş olarak beyan edilmesi nedeniyle bu isteklilere için “Vergi matrahı/Net satışlar” oranı oldukça yüksek hesaplanmıştır.

Öncelikle belirtilmelidir ki, ilk bakışta, ticari hayatın olağan akışına aykırı gözüken 1 kuruşluk net satışlar kaydı, vergi matrahı/net satışlar oranının paydasında “0” değerinin yer alması durumunda bu oranı matematik kurallarına göre tanımsız kılacağından, ilgili döneminde satış gelirleri bulunmayan isteklilerin bahse konu oranı hesaplanabilir kılmak için tercih ettikleri haklı ve akla yatkın bir yöntem olarak değerlendirilmelidir.

Ayrıca, finansal bilgi manipülasyonu yapıldığına dair savın belirttiği yargıya, gelirlerin faaliyetin yapılış biçimine göre gelir tablosuna aktarılmasına dair kurallar ve ilkeler manzumesi tam olarak dikkate alınmadan ulaşıldığı anlaşılmaktadır. Zira, 1 Seri No'lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinde düzenlenen Tekdüzen Hesap Planı Açıklamalarına bir bütün olarak bakıldığında, ortak girişim oluşturan firmaların gelir tablolarında ortak girişim faaliyetlerden elde edilen gelirlerin, bu girişimlerin Kurumlar Vergisi mükellefi olup olmamasına göre, 64 no’lu “Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Kârlar” hesap grubunun ilgili alt hesaplarında izlenmesi gerekmektedir. Söz konusu zorunluluk ile iş ortaklığı kurumunun kamu alımlarında sıklıkla rastlanan bir olgu olduğu hususu birlikte değerlendirildiğinde, net satışlar hesabı bakiyesinin 1 kuruş olmasının anılan isteklilerin gerçeğe aykırı beyanda bulunduğuna ne zorunlu ne de yeterli bir şekilde işaret etmediği sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla, istekli firmaların bilanço ve gelir tablolarının ayrıntılı incelenmesine gerek duyulmamıştır.

Öte yandan, Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 63’üncü maddesisin (a) bendi hükmü, lafzının doğrudan emrettiği yönde ve herhangi bir sınırlandırıcı-genişletici yorumlamaya tabi tutulmadan uygulandığı takdirde, kendi amacıyla bağdaşmayan sonuçlara sebebiyet verebilecektir. Zira, madde hükmünün getiriliş amacı, kamu alımlarının sosyal politika aracı olarak kullanılması konseptinde, eşit teklif veren isteklilerden, vergi ödevi sorumluluğu ve firma verimliliği-karlılığı nispeten yüksek olanın teşvik ve tercih edilmesidir. Daha açık bir anlatımla, gerek karlılık-verimliliğe bir karine olması cihetiyle gerekse de vergi ödevi sorumluluğunun yalın bir ölçüsü olması açısından, vergi matrahı olarak beyan edilen tutarın, firma büyüklüğünün bir kriteri olan ‘Net Satışlar‘ büyüklüğüne oranlanması sonucunda, faaliyet gelirlerinin kâra dönüşme eğilimi ile vergi ödevi hususundaki fedakârlık haddinin tercih unsuru olması amaçlanmıştır. Bu itibarla, söz konusu soyut normun, ‘joint venture’ olgusu ve bu tür girişimlerin faaliyet gelirlerin muhasebeleştirilmesindeki farklar dikkate alınmadan somut durumda uygulanması, ‘negatif eşitlik’ ilkesinin ihlali ve idari işlemleri bağlayan ‘hak ve nesafet’ ilkesinin ihlali anlamına gelecektir. Söz konusu amaç-lafız uyumsuzluğunun yol açtığı örtülü boşluğun düzenlemenin amacına uygun sınırlama yoluyla doldurulması, diğer bir ifadeyle ortak girişim gelirlerinin muhasebeleştirilmesine ilişkin bahsi geçen farklı usuller dikkate alınmaksızın geniş tutulan normun, gerekli istisnalar eklenerek uygulanması yerinde olacaktır.

Bu çerçevede, bahse konu ihalede, idare tarafından eşit teklif sahibi isteklilerden ve/veya bunların bağlı bulunduğu vergi dairelerinden ihale tarihinden önceki son gelir/kurumlar vergisi beyannameleri ile bunlara esas olan gelir tabloları istenerek, vergi matrahı/net satışlar oranının, paydada net satışlar yerine faaliyet gelirleri toplamı esas alınarak hesaplanması ve ihalenin bu şekilde yapılacak hesaplamaya göre sonuçlandırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında eşit teklif sahibi isteklilerden ve/veya bunların bağlı bulunduğu vergi dairelerinden ihale tarihinden önceki son gelir/kurumlar vergisi beyannameleri ile bunlara esas olan gelir tabloları istenerek, vergi matrahı/net satışlar oranının, paydada net satışlar yerine faaliyet gelirleri toplamı esas alınarak hesaplanması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi