KİK Kararı: 2015/UH.III-323

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/008
Gündem No : 84
Karar Tarihi : 28.01.2015
Karar No : 2015/UH.III-323
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

OGTİM İnş. Tur. Med. Gıda Tem. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Dögol Cad. No:43/15 Mebusevleri/ Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Yozgat Polis Meslek Yüksek Okulu Müdürlüğü,

Fatih Mah. Rıza Kayaalp Cad. No:42/E 66100 YOZGAT

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/126308 İhale Kayıt Numaralı “Yozgat Polis Meslek Yüksek Okulu Müdürlüğüne 2015 Yılı Malzemeli Hazır Yemek Alımı ve Sonrası Hizmetlerinin Yapılması İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Yozgat Polis Meslek Yüksek Okulu Müdürlüğü tarafından 14.11.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Yozgat Polis Meslek Yüksek Okulu Müdürlüğüne 2015 Yılı Malzemeli Hazır Yemek Alımı ve Sonrası Hizmetlerinin Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak OGTİM İnş. Tur. Med. Gıda Tem. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 18.12.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.12.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.12.2014 tarih ve 46690 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.12.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3863 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun “Tebliğ imkânsızlığı ve tebellüğden imtina” başlıklı 21’inci maddesinde “Kendisine tebligat yapılacak kimse veya yukarıdaki maddeler mucubince tebligat yapılabilecek kimselerden hiçbiri gösterilen adreste bulunmaz veya tebellüğden imtina ederse, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir ve memurlarına imza mukabilinde teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber, adreste bulunmama halinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirilir. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır.” hükmünün yer aldığı, söz konusu hüküm gereğince ihale üzerinde bırakılan isteklinin evrakın ihbarlandığı veya en geç iade edildiği tebliğ tarihinde yani idare tarafından iadeli taahhütlü posta yoluyla gönderilen ve teslim edildiği tarih itibariyle 4 iş günü içerisinde mesai bitimi olan saat: 17:00’ ye kadar aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısına verilen süre içerisinde cevap vermediği, dolayısıyla Tebligat Kanunu’nun “Tebliğ imkânsızlığı ve tebellüğden imtina” başlıklı 21’inci maddesine aykırı hareket ettiği ve bu nedenle anılan isteklinin aşırı düşük maliyet açıklamasının kabul edilmeyerek anılan isteklinin teklifinin değerlendirilme dışı bırakılması gerektiği,

2. Kamu İhale Genel Tebliği’nin Ek- H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’nin Açıklama Yöntemi 4’üncü kısmında “Hangi belge ile tevsik edildiği ve söz konusu belgelerin, ekli belgelerde kaçıncı sayfada olduğu yazılacaktır. Örneğin; Toptancı Hal Fiyatları; sf.25.” açıklaması yer almasına rağmen ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklama dosyasında Ek-H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’nin “Açıklama Yöntemi 4” kısmında ekli belgelerin kaçınca sayfada olduklarının açıkça yazılmadığı,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük maliyet açıklaması kapsamında kullanılmak üzere verilen 4 aylık örnek menüler üzerinden 1 yıllık menü döngüsü hesabı yapılmasının, hizmetin ifasında olması gereken 1 yıllık mevcut şartname menülerinin çiğ girdi reel maliyetin hesaplamalarını oluşturmadığı, aslında temelinden yanlış olan bu hesaplama şeklinin tüm hesaplamayı etkilemesi nedeniyle ana çiğ girdi tutarının ve bu tutarın toplam teklife oranının yanlış hesaplanmasına yol açtığı,

4. İhale üzerine bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale dokümanında belirtilen dönemlerde çalıştırılması gereken asgari işçi sayıları ile çalıştırılacak personellerin ayni yemek ve yol hesaplamalarının yanlış belirlendiği,

5. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde “Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez’' açıklamasının yer aldığı, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında çalıştırılacak personele ait giyim giderlerinin “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilmesi gerekirken “ işçilik giderleri” kısmına dâhil edildiği, mevzuata aykırı olarak yapılan bu yanlış hesaplama ile işçilik giderinin toplam teklif tutarına oranını ve dolayısıyla da işçilik oranını değiştirdiği, bu mevcut hesaplama neticesinde Ek-H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’ndeki İşçilik Giderlerinin yanlış olarak hesaplamasına neden olduğu, bununla birlikte anılan istekli tarafından “baharat tuz” malzemeleri gibi tali çiğ girdilerin (tuz, baharat tatlandırıcı vb.) “yardımcı girdiler’' başlığında değerlendirilmesi gerekirken “ana çiğ girdileri” kısmına dahil edildiği, mevzuata aykırı olarak yapılan bu yanlış hesaplama ile ana çiğ girdi giderinin toplam teklif tutarına oranını ve dolayısıyla da ana çiğ girdi oranını değiştirildiği, bu mevcut hesaplama neticesinde Ek-H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’ndeki ana çiğ girdi giderlerinin yine yanlış olarak hesaplandığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında örnek menülerde yemeklerin içeriğinde bulunan ve Ticaret Borsası Bülteni’nde “baharat ve baharat fiyatı” var olmasına rağmen “kırmızı biber ve kırmızı biber fiyatı ” öngörülerek yanlış hesaplamalar yapıldığı, Ticaret Borsası’nda bir ürünün fiyatı var iken başka bir ürünün fiyatı ile maliyet açıklamasının yapıldığı, iki ürün arasındaki birim fiyatın farklı olması sebebiyle ilgili isteklinin maliyetini düşürmeye yönelik bir hesaplama yaptığı, mevzuata aykırı olarak yapılan bu yanlış hesaplama ile de yine ana çiğ girdi giderinin toplam teklif tutarına oranını ve dolayısıyla da ana çiğ girdi oranının değiştirildiği, bu mevcut hesaplama neticesinde Ek- H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’ndeki ana çiğ girdi giderlerinin de yine yanlış olarak hesaplandığı,

6. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde “Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2’nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.” açıklamasının yer almasına ve 79.2.2’nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılması fiilen mümkün olmasına rağmen, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılarak mevzuata aykırı tevsik amaçlı belgeler sunulduğu, anılan Tebliğ’in 79.2.2.2’nci maddesinde “Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet H bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.” açıklamasının yer aldığı, ancak söz konusu istekli tarafından sunulan açıklama dosyasında, “ayran, açık yoğurt, kâse yoğurt ve süzme yoğurt” gibi ürünlere ait fiyatlar kamu kurum ve kuruluşlarının fiyat tarifelerinde var iken (Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına bağlı ve tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar gibi) ve bu kuruluşların fiyatlarıyla açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmasına rağmen anılan istekli tarafından üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılarak usulüne uygun olmayan açıklama yöntemi belirlendiği,

7. Ankara Ticaret Borsası ile yapılan yazılı görüşmeleri neticesinde, Borsanın günlük Fiyat Bültenlerinde satış fiyatları olarak HTS (tüccar satışı) ve alım fiyatları olarak da HMS (hazır müstahsil satışı) satış şekillerinin dikkate alınması gerektiğinin açıkça belirtildiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında ana çiğ girdi maliyetinin tevsikinde ve hesaplamalarında Ticaret Borsasının günlük bültenlerinde yer alan GFUS (günlük fiyatlara uymayan satış fiyatı), IHS (ihale satış fiyatı) ve diğer satış şekillerine ait fiyatların birçoğunu kullanarak hesaplamalar yaptığı, mevzuata aykırı olarak yapılan bu yanlış hesaplamaların ana çiğ girdi oranını tamamen değiştirdiği ve ana çiğ girdi giderlerinin ciddi oranlarda gerçeklikten uzak ve yanlış olarak hesaplanmasına neden olduğu, bu mevcut hesaplama neticesinde de yine Ek- H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’ndeki giderler, oranlar ve toplam maliyetlerde telafisi mümkün olmayan maddi hesaplamaların yapılmasına neden olduğu,

8. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında fiyat teklifi ile sunulan gıda malzemelerine ilişkin olarak neden fiyat teklifi sunularak aşırı düşük teklif açıklaması yapıldığına dair ilgili meslek mensubunun (YMM / SMMM) beyanına ait hiçbir hukuki gerekçe sunulmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 8.4’üncü maddesinde “İhale dokümanında istenen ve serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlenerek ya da onaylanarak başvuru veya teklif kapsamında idareye sunulan belgelerde, “15/11/2002 tarihli ve 24937 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde, temin edilen Özel kaşenin kullanılması gerekmektedir.’’ açıklamasının yer aldığı, Kamu ihale Genel Tebliği’nin 79.2.2.2’nci maddesinde yer alan “diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.” açıklamasına istinaden ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, üçüncü kişilerden alınarak sunulan fiyat tekliflerinde olması gereken TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı, TÜRMOB kaşesi yerine kaşe numarası yazılarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 8.4’üncü maddesine aykırı davranıldığı, söz konusu istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklama dosyasında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ekinde de imza sirküleri ile fiyat teklifi alınan ve firma ile tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensuplarına ait oda faaliyet belgelerinin de sunulmadığı, ayrıca faaliyet belgelerinin üzerinde geçerlilik tarihlerinin bulunduğu, ASMMO ile yapılan görüşmede, meslek mensubunun oda aidatını yenilememesi durumunda söz konusu söz konusu belgenin de yenilenmediği, belgenin fotokopisinin de geçersiz olduğunun belgenin üzerinde belirtildiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

14.11.2014 tarihinde yapılan ihaleye sekiz istekli tarafından teklif verildiği, Sivas İnci Yemek. Tem. Enerji Hay. İnş. Turz. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin oda sicil kayıt belgesi ve ticaret sicil gazetesindeki adresi ile işletme kayıt belgesindeki adreslerin farklı olması nedeniyle, Sedir Yemek. Gıda Tarım ve Hay. Tem. Hiz. Nak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata tespit edildiği için değerlendirme dışı bırakıldığı, Mis Gıda Yemek Temizlik Taah. Teks. Turz. Tic. Ltd. Şti., Peyda İnş. Medikal Yemek Tem. İşleri Gıda Ltd. Şti., Anadolu Gıda Turizm Madencilik Tekel Ürünleri Eğitim Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Ahi Özel Hizmet İç ve Dış Tic. İnş. Nak. Yemek Ltd. Şti.nden ise aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, anılan isteklilerin tümünün açıklama sunduğu, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmeye göre Mis Gıda Yemek Temizlik Taah. Teks. Turz. Tic. Ltd. Şti., Peyda İnş. Medikal Yemek Tem. İşleri Gıda Ltd. Şti. ve Anadolu Gıda Turizm Madencilik Tekel Ürünleri Eğitim Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif kapsamındaki açıklamalarının uygun bulunmadığı ve anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı istekli olan Ahi Özel Hizmet İç ve Dış Tic. İnş. Nak. Yemek Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi OGTİM İnş. Turz. Med. Gıda Tem. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu iş “Yozgat Polis Meslek Yüksek Okulu Müdürlüğüne 2015 Yılı Malzemeli Hazır Yemek Alımı ve Sonrası Hizmetlerinin Yapılması İşi” şeklinde tanımlanmıştır.

Anılan Şartname’nin “Sınır Değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1’inci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. …”açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalarından, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verileceği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli olan Ahi Özel Hizmet İç ve Dış Tic. İnş. Nak. Yemek Ltd. Şti.ne gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısının anılan istekliye 26.11.2014 tarihinde elden tebliğ edildiği tespit edilmiştir. Söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif kapsamındaki açıklamalarının ise idarenin Evrak Arşiv Büro Amirliği’ne 01.12.2014 tarihinde 938 sayı numarası ile girdiği belirlenmiş olup, anılan isteklinin aşırı düşük teklif kapsamındaki açıklamalarını 3 iş günü içerisinde idareye ulaştırdığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu konudaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin ekinde yer alan Ek- H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’nde açıklama yönteminde “Hangi belge ile tevsik edildiği ve söz konusu belgelerin, ekli belgelerde kaçıncı sayfada olduğu yazılacaktır.

Örneğin; Toptancı Hal Fiyatları; sf. 25.” açıklaması yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Ahi Özel Hizmet İç ve Dış Tic. İnş. Nak. Yemek Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu Ek- H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’nin ana çiğ girdileri bölümünün açıklama yöntemi kısmı incelendiğinde, fiyatların Ankara Büyükşehir Belediyesi Hal Bülteni, Ankara Büyükşehir Belediyesi Balık Bülteni, fiyat teklifi, EK-O7 ve Ankara Ticaret Borsası Bülteni’nden alındığı, ancak sadece Ankara Ticaret Borsası Bülteni’nden alınan fiyatlarda sayfa numarasının belirtildiği tespit edilmiştir. Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde Ankara Büyükşehir Belediyesi Hal Bülteni, Ankara Büyükşehir Belediyesi Balık Bülteni, fiyat teklifi ve EK-O7 belgelerinin sunulduğu söz konusu malzemelerin bu belgelerde kaçıncı sayfada bulunduğunun tespit edilebildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde “Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer alan açıklamalarından malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere Teknik Şartname’de asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılacağı anlaşılmakla birlikte, anılan ihaleye ilişkin düzenlenen Teknik Şartname’de bir yıllık menü düzenlemesinin yapıldığı belirlenmiştir. Bununla birlikte, idare tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli olan Ahi Özel Hizmet İç ve Dış Tic. İnş. Nak. Yemek Ltd. Şti.ne gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısında “… Alımı yapılacak olan hizmet alımı ile ilgili olarak işe ait Teknik Şartname’de verilen yıllık menü listesinden en az dört mevsim üzerinden (Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarının tamamı)yapacağınız maliyet açıklamalarını Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen hususlar dâhilinde belgelendirilmek suretiyle ayrıntılı ve açıklamalı olarak en geç bu yazının tarafınıza teslim edildiği tarih itibariyle 4 gün içerisinde mesai bitimi olan saat 17:00’ye kadar yazılı olarak bildirmenizi rica ederim.” ifadesinin kullanıldığı, yani en az dört mevsim üzerinden (Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarının tamamı) maliyet açıklaması yapılmasının idarenin kararı olduğu, idarenin Teknik Şartname’de bir yıllık menü düzenlemesi yaptığı, ancak aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında 4 aylık maliyet açıklaması istediği anlaşılmış olup 4 aylık menüler üzerinden 1 yıllık menü döngüsü hesabının yapılabileceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu konudaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım sigorta, vergi, resim, harç, sözleşme giderleri ile diğer bütün giderler yükleniciye aittir.

25.2. 25.1’inci maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Alımı yapılacak olan hizmet malzemeli yemek alımı kapsamında olduğu için Personel ücretleri yüklenicinin kendisi tarafından karşılanacağından ücretlerin belirlenmesinde yürürlükteki asgari ücretten az olmamak üzere yüklenici tarafından belirlenecektir. Ayrıca işçilerin yol ve yemek ücretleri ayni olarak yüklenici tarafından karşılanacaktır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu işte İş Kazaları ve Meslek Hastalıkları Sigorta Prim oranı % 2 (Yüzde iki) olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşçilerin Nitelikleri/Sayıları” başlıklı 5’inci maddesinde

“1 Gıda Müh. veya Diyetisyen (Diplomalı) 1 Adet

2 Aşçıbaşı (Diplomalı veya bonservisli) 1 Adet

3 Aşçı (En az 3 yıl tecrübeli) 2 Adet

4 Mutfak Görevlisi 8 Adet

5 Bulaşıkçı 4 Adet

6 Garson – Meydancı 4 Adet” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanının yukarıda yer alan düzenlemelerinden personel ücretlerinin yüklenicinin kendisi tarafından karşılanacağı için ücretlerin belirlenmesinde yürürlükteki asgari ücretten az olmamak üzere bir bedelin yüklenici tarafından belirleneceği, işçilerin yol ve yemek ücretlerinin ayni olarak yüklenici tarafından karşılanacağı anlaşılmış olup ayrıca Teknik Şartname’de çalıştırılacak personel sayısının 20 olarak belirlendiği görülmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Ahi Özel Hizmet İç ve Dış Tic. İnş. Nak. Yemek Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu açıklamaları incelendiğinde yemek giderinin yüklenici tarafından karşılanacağı, bu gidere ilişkin Ek-H.4 tablosunun sunulduğu, yol gideri ve ulusal bayram ve tatil günleri mesai giderleri için açıklama sunulduğu, yol giderinin kişi başı günlük bilet ücreti 2,00 TL olmak üzere 2 adetinin 4,00 TL olarak belirlendiği, 12 aylık maliyetin ise 24.960,00 TL (4,00 TL x 20 kişi x 26 gün x 12 ay = 24.960,00 TL ) olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte anılan isteklinin, KİK işçilik hesaplama modülü kullanarak asgari işçilik maliyetini 1.444,72 TL olarak hesapladığı, asgari işçilik maliyetini 01.01.2015- 30.06.2014 dönemi için zam öngörerek 1.458,61 TL, 01.07.2015-31.12.2015 dönemi için ise yine zam öngörerek 1.546,12 TL olarak belirlediği, bu çerçevede teklif edilmesi gereken asgari işçilik tutarından daha fazla bedeli teklif ettiği ve personel sayısını Teknik Şartname’de belirtildiği üzere 20 kişi üzerinden teklif fiyatına dâhil ettiği belirlendiğinden, başvuru sahibinin bu konudaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 76.2.6’ncı maddesinde “Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir. …” açıklamaları yer almaktadır.

Mevzuatın yukarıda yer alan açıklamalarından teklifi aşırı düşük bulunan isteklinin açıklamasının geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerektiği, ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılacağı, bu çerçevede isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurların “yardımcı girdiler” başlığında olduğu ve bu unsurlar için açıklama sunulmasının gerekli olmadığı anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Ahi Özel Hizmet İç ve Dış Tic. İnş. Nak. Yemek Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu açıklamaları incelendiğinde, işçilik giderlerinin personel maaş, SGK, vergi giderleri, ulusal bayram ve genel tatil günleri mesai giderleri, personel yol giderinden oluştuğu, giyim bedelinin işçilik gideri içerisinde yer almadığı tespit edilmiştir. İşçilik giderinin toplam teklif tutarına oranın ise 0,295296 olarak hesaplandığı, (400.245,0276/1.355.405,04=0,295296) yani söz konusu isteklinin işçilik oranının doğru hesaplandığı belirlenmiştir.

Bununla birlikte tuz, baharat, kırmızı biber gibi kalemler yardımcı girdilerin içerisinde yer aldığından mevzuata göre bu kalemlere ilişkin açıklama sunulması gerekmemektedir. Ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin ana çiğ girdileri içerisinde karabiber, kırmızı biber, kırmızı kapya biber, kırmızı toz biber, kimyon, pul biber ve tuz kalemlerinin yer aldığı tespit edilmiştir. Mevzuat uyarınca söz konusu kalemlerin ana çiğ girdi girdilerinin içerisinde yer almaması gerektiği, ancak bu kalemlerin toplam bedelinin çok düşük bir tutar (1.601,192 TL) olduğu, bu tutar ana çiğ girdi maliyetinden çıkarıldığında 807.214,978 TL maliyetinin oluştuğu (808.816,170-1.601,193= 807.214,978 TL) ve baharat, tuz gibi yardımcı girdi maliyetinin (ana çiğ girdi+işçilik) maliyetinden çıkarılması sonucunda ulaşılan rakamın toplam teklif tutarına bölünmesiyle ulaşılan oranın 0,890848 ((807.214,978+400.245,0276)/1.355.405,04) olduğu, doğru şekilde hesaplanan oranın da mevzuatta belirtilen alt ve üst limitler içerisinde kaldığı belirlendiğinden, söz konusu istekli tarafından sehven yapılan hatanın anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmemesine gerekçe oluşturmayacağı ve başvuru sahibinin bu konudaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde “ 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

…

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nun 51’inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesinde “… Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2’nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.” açıklaması yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 16.1’inci maddesinde ayran ile ilgili düzenlemelere yer verilmiş olup 16.1.3’üncü maddesinde “Ayran ambalajı üzerinde firmanın unvanı, adresi, Türk Standardı, (TS 3810) malın adı, üretim tarihi, net ağırlığı 300 ml, tuz katılıp katılmadığı yazılmalıdır.” düzenlemesiyle ayranın kaç ml olacağı belirtilmiştir. Bununla birlikte anılan Şartname’nin 20’nci maddesinde “... Menüde üçüncü çeşit olarak talep edilmesi halinde 200 gr’lık yoğurt halinde getirilecektir. Piyasada tanınmış 1. sınıf kalitede ürünler kullanılacaktır.” düzenlemesiyle menüde talep edilmesi durumunda 200 gr’lık yoğurtun yer alacağı belirtilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Ahi Özel Hizmet İç ve Dış Tic. İnş. Nak. Yemek Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu belgeler incelendiğinde 330 ml paket ayran ve 200 gr kutu yoğurt için fiyat teklifi alındığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan açıklamalar dikkate alındığında malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanılamayacağı, ancak 79.2.2’nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabileceği anlaşılmaktadır. Atatürk Orman Çiftliği Satış Mağazası’nın internet sayfası üzerinden yapılan incelemede ise söz konusu miktarlarda ayran ve yoğurda ilişkin fiyat bilgisine ulaşılamadığından, anılan isteklinin 330 ml paket ayran ve 200 gr kutu yoğurt için fiyat teklifi alarak açıklama yapmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik olarak idarece “Ahi Özel Hizmet İç Dış. Tic. İnş. Nak. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. firması tarafından sunulan aşırı düşük maliyet açıklaması dosyasında, bazı ana çiğ girdi maliyetlerinin teşviki için Ankara Ticaret Borsası tarafından düzenlenen Günlük Bültenlerin kullanıldığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.4’üncü maddesinde “Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18.05.2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nun 51’inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu ihale Genel tebliğinin 79.2.2.4’üncü maddesinde Ticaret Borsaları tarafından teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin ortalama fiyatı gösteren belge ile açıklama yapılabileceği net bir şekilde hüküm altına alınmış ve bahse konu fiyatların “HTS - Tüccar Satışı” veya ilgili bültenlerde bulunan diğer fiyat kategorilerinde olacağına ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmamıştır.

T.C. Ankara Ticaret Borsası’nın ise, ihalelerde ve özellikle aşırı düşük teklif açıklamalarında uygulanacak yöntemlerin ve değerlendirme kriterlerinin belirlenmesinde hiçbir yetkisi bulunmadığı, ayrıca Ankara Ticaret Borsası ile yapılan görüşmeler neticesinde bültende yayınlanan fiyatların hangisinin maliyetlerin teşviki için kullanılacağının tespiti ve Kamu İhale mevzuatına uygun olup olmadığı idarelerin tasarruf altında olduğu bildirilmiştir. Diğer yandan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Tanımlar başlıklı 4’üncü maddesinde Kurum teriminin "Kamu İhale Kurumu”nu ifade ettiği belirtilmektedir. Ayrıca 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde “Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8’inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır. Bu sebeple Ahi Özel Hizmet İç Dış. Tic. İnş. Nak. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. firması tarafından sunulan aşırı düşük maliyet açıklaması dosyasında, bazı ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki için Ankara Ticaret Borsası tarafından düzenlenen Günlük Bültenlerde yer alan fiyatların mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.”şeklinde cevap verilerek başvuru reddedilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde “ 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nun 51’inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibi Ankara Ticaret Borsası ile yazışmış ve “İlgi yazınız ile sormuş olduğunuz Borsamız Günlük Fiyat Bültenlerinde satış fiyatları olarak HTS (tüccar satışı) ve alım fiyatları olarak da HMS (hazır müstakil satışı) satış şekillerinin dikkate alınması gerekmektedir.” ifadesini içeren yazıyı dilekçe ekinde sunmuştur. Ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan ilgili maddesinde aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerin açıklamaları kapsamında “ticaret borsası fiyatları”nı kullanabilecekleri belirtilmiş olup satış fiyatları olarak HTS (tüccar satışı) ve alım fiyatları olarak da HMS (hazır müstakil satışı) satış şekillerinin kullanılması gerektiğine ilişkin bir açıklamaya yer verilmemiştir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin de aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında farklı farklı kategorilerde “ticaret borsası fiyatları” üzerinden açıklama yaptığı belirlenmiştir. Söz konusu hususta Tebliğ’in yukarıda aktarılan maddesinde ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabileceği belirtildiğinden, isteklinin bazı girdiler için ortalama fiyatlar üzerinden açıklama yapmamış olmasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

8. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik olarak idarece “Ahi Özel Hizmet İç Dış. Tic. İnş. Nak. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. firması tarafından sunulan aşırı düşük maliyet açıklaması dosyasında, gıda malzemelerine ilişkin olarak sunulan fiyat tekliflerinde ilgili meslek mensubu (Y.M.M. / S.M. Mali Müşavir) tarafından gerekçeleriyle birlikte neden üçüncü kişilerden fiyat teklifi alındığına dair açıklama yapılmıştır.

Ahi Özel Hizmet İç Dış. Tic. İnş. Nak. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. firması tarafından sunulan aşırı düşük maliyet açıklaması dosyasında, üçüncü kişilerden alınarak sunulan toplam 7 sayfalık fiyat tekliflerinin tamamında TÜRMOB kaşesinin ve ilgili meslek mensubunun (Y.M.M. / S.M. Mali Müşavir) kaşe ve imzalarının bulunduğu görülmüştür.

Ahi Özel Hizmet İç Dış. Tic. İnş. Nak. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. firması tarafından sunulan aşırı düşük maliyet açıklaması dosyasında, ilgili firma tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması dosyasında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ekinde de imza sirküleri ile fiyat teklifi alınan ve firma ile tam tasdik sözleşmesi yapan ve beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensuplarına ait oda faaliyet belgeleri de sunulduğu tespit edilmiştir.” şeklinde cevap verilerek başvuru reddedilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’inci maddesinde “İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesinde “… Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.” açıklaması,

Söz konusu Tebliğ’in 8.4’üncü maddesinde “İhale dokümanında istenen ve serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlenerek ya da onaylanarak başvuru veya teklif kapsamında idareye sunulan belgelerde, 15/11/2002 tarihli ve 24937 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde temin edilen özel kaşenin kullanılması gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat teklifleri incelendiğinde, söz konusu isteklinin hangi kalemlere ilişkin fiyat teklifi sunacağını belirttiği görülmektedir. Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu fiyat tekliflerinde neden fiyat teklifi sunularak aşırı düşük teklif açıklaması yapıldığı hususunun açıklandığı tespit edilmiştir.

Bununla birlikte, anılan istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerinde, ilgili meslek mensubunun üzerinde iletişim bilgilerinin yer aldığı kaşesinin ve imzasının bulunduğu, ayrıca TÜRMOB kaşesinin de bulunduğu tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerinin ekinde de imza sirküleri ile fiyat teklifi alınan ve firma ile tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensuplarına ait oda faaliyet belgelerinin de sunulmadığı iddiası yönünden yapılan incelemede, kamu ihale mevzuatında anılan belgelerin aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte sunulmasına ilişkin bir açıklamanın yer almadığı, söz konusu belgelerin istenilmesinin idarenin takdirinde olduğu, sunulan fiyat tekliflerinde uyumsuzluk, çelişki, aykırılık gibi hususların oluşması durumunda idarenin ilgili meslek mensubundan anılan belgeleri isteyebileceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu konudaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ancak isteklinin fiyat teklifi ile açıklama yaptığı bazı ana çiğ girdileri incelendiğinde bazı kalemlere ilişkin (örneğin tavuk (bütün), dana ciğer gibi) borsa fiyatlarının mevcut olduğu belirlenmiş olup, mevzuat uyarınca bu girdiler için fiyat teklifi sunulmasının uygun olmadığı belirlenmiştir. Açıklanan nedenle, bu iddia yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Ahi Özel Hizmet İç ve Dış Tic. İnş. Nak. Yemek Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca, “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Yozgat Polis Yüksek Okulu Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Yozgat Polis Yüksek Okulu Müdürlüğüne 2015 yılı Malzemeli Hazır yemek Alımı ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin firmalardan alınan fiyatların ortalaması esas alınarak toplam 1.882.862,19 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 12 adet ihale dokümanı satın alındığı, 14.11.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 8 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, iki isteklinin teklifinin çeşitli gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı, kalan altı teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Mis Gıda Yem. Temz. Taah. Teks. Turz. Tic. Ltd. Şti.

1.297.864,26

Peyda İnş. Med. Yem. Tem. İşl. Gıda Ltd. Şti.

1.328.765,79

Anadolu Gıda…….Ltd. Şti.

1.342.618,20

Ahi Özel Hizmet ……Yemek Ltd. Şti.

1.355.405,04

Ogtim İnş. …..Tic. Ltd. Şti.

1.499.256,99

Özil Tem….San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.662.289,20

Şeklinde verildiği,

İdarece aşırı düşük teklif sorgulaması için sınır değerin 1.448.355,04 TL olarak belirlendiği, bu değerin altında teklif veren dört istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, anılan isteklilerden üçü tarafından yapılan sorgulamanın uygun görülmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 08.12.2014 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin açıklaması uygun bulunan Ahi Özel Hizmet İç ve Dış Tic. İnş. Nak. Yemek Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihalede aşırı düşük sorgulama yapılacağının ihale dokümanında düzenmiş haline göre, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihaleye verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. İhale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceğinden, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklifler yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi