KİK Kararı: 2015/UH.III-3124

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/069
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 25.11.2015
Karar No : 2015/UH.III-3124
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Havran Tur. Ser. Oto. Pet. Ziraat San. ve Tic. A.Ş.,

Tekke Mah. Yeni Otogar 288/4 Havran/BALIKESİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Havran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

Yeni Mah. Sakarya Cad. Hükümet Konağı 4. Kat 19 10560 Havran/BALIKESİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/128564 İhale Kayıt Numaralı “2015-2016 Öğretim Yılı Taşımalı Orta Öğretim Kapsamında Havran M. L. Akpınar Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde Öğle Grubu Öğrenim Görecek 59 Öğrencinin 5 Araçla 159 İş Günü Taşınması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Havran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 30.09.2015 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “2015-2016 Öğretim Yılı Taşımalı Orta Öğretim Kapsamında Havran M. L. Akpınar Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde Öğle Grubu Öğrenim Görecek 59 Öğrencinin 5 Araçla 159 İş Günü Taşınması” ihalesine ilişkin olarak Havran Tur. Ser. Oto. Pet. Ziraat San. ve Tic. A.Ş.nin 23.10.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.10.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.11.2015 tarih ve 86816 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2856 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İdare tarafından tekliflerinin sınır değerin altında olduğu gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, taraflarınca yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece Milli Eğitim Bakanlığı’nın Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği’ndeki formüle göre asgari ücret ve mazot fiyatı üzerinden değerlendirildiği ve buna göre, aşırı düşük açıklamasında bulunan tutarın 59.786,40 TL, son teklif tutarlarının 52.470,00 TL, idarece belirlenen sınır değerin ise 82.384,00 TL olduğu, dolayısıyla açıklamada tutarsızlık bulunduğu, son teklif tutarlarının açıklama yapılan tutara eşit olmadığı ayrıca ihale konusu iş kapsamında kullanılacak araçlar için sunulan 5 ruhsata ilişkin, 2 aracın muayene süresinin dolduğu, 1 aracın da yakın zamanda muayene olması gerektiği ve taşıtların diğer masraflarının da ek bir maliyet gerektirdiği gerekçeleriyle aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunmamasında mevzuata uyarlık bulunmadığı, idarenin değerlendirmesine dayanak gösterdiği 11.09.2014 tarih ve 29116 sayılı Resmi Gazete ile Milli Eğitim Bakanlığının Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği’nde herhangi bir formüle yer verilmediği, aksine bu yönetmelikte yaklaşık maliyetin tespitinin kamu ihale mevzuatına göre yapılacağının belirtildiği, araçlara ilişkin bahsedilen eksikliklerin ve ileride doğacak giderlerin ise somut bilgiye dayanmadığı iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin sınır değer başlıklı 34’üncü maddesinde “34.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir..” düzenlemesi,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler geçerli teklif olarak belirlenir...” hükmü,

Anılan Yönetmelik’ in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler…”hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1 Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

…

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir…” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden hizmet alımı ihalelerinde yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde idare tarafından hangi yöntemlerin kullanılacağının yönetmelikte belirtildiği, idarelerin bu yöntemlerden birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilecekleri, personel çalıştırmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetin 1.30 sayısına bölünmesinden elde edilen rakamın sınır değer olarak kabul edileceği, hizmet alımı ihalelerinde İhale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplayıp teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteyebileceği, teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerin ise tekliflerini Kamu İhale Genel Tebliği’nde sayılan yöntemlere göre açıklayabilecekleri anlaşılmıştır.

Havran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 30.09.2015 tarihinde ihale edilen “2015-2016 Öğretim Yılı Taşımalı Orta Öğretim Kapsamında Havran M. L. Akpınar Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde Öğle Grubu Öğrenim Görecek 59 Öğrencinin 5 Araçla 159 İş Günü Taşınması” işine ait yaklaşık maliyetin 107.100.42 TL olarak belirlendiği, Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre bu tutarın 1.30 sayısına bölünmesi suretiyle sınır değerin 82.384,00 TL olarak bulunduğu, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmeye göre, isteklilerden Er-En Tur. Taş. Nak. İnş. Halı Tem. İç ve Dış Tic. San. Ltd. Şti. ile Havran Tur. Ser. Oto. Pet. Zir. San. ve Tic. A.Ş.nin tekliflerinin sınır değerin altında olduğu gerekçesiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, Er-En Tur. Taş. Nak. İnş. Halı Tem. İç ve Dış Tic. San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması yapmadığı, Havran Tur. Ser. Oto. Pet. Zir. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifinin ise aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin sınır değerin üzerinde teklif sunan İpek Halı Yık. Tem. Güv. İnş. Gıd. Taş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İncelemeye konu ihalede 52.470,00 TL teklif vermiş olan Havran Tur. Ser. Oto. Pet. Zir. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenmiş olup, 02.10.2015 tarih ve 128564 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş, söz konusu yazıda “asgari ücret”, “motorin fiyatı” ve “diğer giderler” açıklama istenilen bileşenler olarak belirlenmiştir.

Aktarılan mevzuat hükümleri ve yapılan tespitler birlikte değerlendirildiğinde başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin hesaplanmasına yönelik iddiasına ilişkin olarak, idarelerin yaklaşık maliyeti ilişkin fiyatların tespitinde hangi yöntemleri kullanacağının yönetmelikle düzenlendiği bu yöntemlerin herhangi bir öncelik sırasına tabi olmadığı ve bu hususun idarelerin takdir yetkisinde bulunduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla idarenin yaklaşık maliyetin tespitinde kullandığı formülün Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesine aykırı olmayacağı sonucuna ulaşılmış olup başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası yerinde görülmemiştir.

Havran Tur. Ser. Oto. Pet. Ziraat San. ve Tic. A.Ş. tarafından 07.10.2015 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinde;

Asgari ücrete ilişkin olarak söz konusu iş kapsamında günlük 1 saat çalıştırılması öngörülen her bir personelden 6,61 TL ücret karşılığında çalışacakları konusunda taahhüt alındığı, motorin fiyatına ilişkin olarak yapılan açıklamada tarafları ile Karabulut Petrol Ltd. Şti. arasında akdedilen akaryakıt sözleşmesinin sunulduğu, sözleşme üzerinde taraflardan Havran Tur. Ser. Oto. Pet. Ziraat San. ve Tic. A.Ş ve Karabulut Petrol Ltd. Şti. ne ait kaşe ve imzaların bulunduğu, sözleşme tutarının 125.000 litre ultra diesel yakıtın 3,16 TL birim fiyat üzerinden (KDV hariç) hesaplanarak toplam 395.497,88 TL olduğu, diğer hususlara ilişkin olarak yapılan açıklamada ise ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak olan araçların mtv, kasko, diğer sigorta ve yasal zorunlulukların yerine getirildiği dolayısıyla ihale konusu iş süresince herhangi bir maliyetin bulunmadığının ifade edildiği anlaşılmıştır.

Havran Tur. Ser. Oto. Pet. Ziraat San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında yer alanmaliyet kalemlerinden motorin fiyatına ilişkin yapılan açıklamada, tarafları ile Karabulut Petrol Ltd. Şti. arasında akdedilen akaryakıt sözleşmesi ve ekinde birim fiyatlı işler için teklif mektubu sunulduğu tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğ’ine göre isteklilerin aşırı düşük tekliflerini yalnızca 3. kişilerle yapılan sözleşmelerle açıklamalarının mümkün olmadığı, anılan tebliğe göre isteklilerin fiyat teklifleri ile yapacakları açıklamalarda ise sunulan belge üzerinde, fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” veya “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği, başvuru sahibi tarafından sunulan fiyat teklifinde meslek mensubuna ait herhangi bir ibare/onayın bulunmadığı (imza, kaşe vs.), kaldı ki başvuru sahibi tarafından akaryakıt maliyetini tevsik için alınan fiyat teklifinin EPDK tarafından yayımlanan il bazında motorin fiyatının da altında olduğu tespit edilmiştir. (Balıkesir ili için Eylül 2015’de en düşük motorin fiyatı, KDV hariç) Ayrıca kullanılacak araçlara ilişkin olarak km hesabı ve yakıt sarfiyatı hususunda herhangi bir açıklamanın/belgelendirmenin yapılmadığı, bu nedenle istekli tarafından yapılan maliyet hesabının anlaşılır nitelikte olmadığından başvuru sahibi tarafından yakıt için sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının bu hali ile mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Asgari ücret hususuna ilişkin açıklamanın söz konusu iş kapsamında çalıştırılacak 6 personelden günlük 1 saat ücret karşılığı brüt 6,61 TL karşılığında çalışacaklarına ilişkin beyan ve taahhüt alınarak yapıldığı tespit edilmiş olup işçilik için öngörülen 6,61 TL saatlik ücretin (1273.5 TL/225 saat=5,66 TL saatlik asgari ücret) ihale tarihi itibariyle yürürlükte olan asgari ücret saatlik hesabının üzerinde olduğu, dolayısıyla asgari ücrete ilişkin açıklamada mevzuata herhangi bir aykırılığı olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin diğer maliyetlere (söz konusu işte kullanılacak araçlara) ilişkin yaptığı açıklamada sadece araçlara ilişkin ruhsatların sunulduğu, sunulan ruhsatlardan araçların ihale tarihinde muayenelerinin olduğu, diğer (lastik,sigorta,kasko,vs) giderlerine ilişkin herhangi bir belgenin olmadığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan tespitler neticesinde idarece başvuru sahibinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi