KİK Kararı: 2015/UH.III-3123

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/069
Gündem No : 19
Karar Tarihi : 25.11.2015
Karar No : 2015/UH.III-3123
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Havran Tur. Ser. Oto. Pet. Zir. San. ve Tic. A.Ş.,

Tekke Mah. Yeni Otogar 288/4 Havran/BALIKESİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Havran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

Yeni Mah. Sakarya Cad. Hükümet Konağı 4. Kat 19 10560 Havran/BALIKESİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/128597 İhale Kayıt Numaralı “2015-2016 Öğretim Yılı Taşımalı Orta Öğretim Kapsamında İlçe Dışında Öğrenim Görecek Öğrencinin Havran M.L. Akpınar Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine 57 Öğrencinin 4 Araçla 159 İş Günü Taşınması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Havran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 30.09.2015 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “2015-2016 Öğretim Yılı Taşımalı Orta Öğretim Kapsamında İlçe Dışında Öğrenim Görecek Öğrencinin Havran M.L. Akpınar Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine 57 Öğrencinin 4 Araçla 159 İş Günü Taşınması” ihalesine ilişkin olarak Havran Turizm Servis Otomotiv Petrol Ziraat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin 23.10.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.10.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.11.2015 tarih ve 86815 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.11.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2855 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdare tarafından tekliflerinin sınır değerin altında olduğu gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, taraflarınca yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece Milli Eğitim Bakanlığı’nın Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği’ndeki formüle göre asgari ücret ve mazot fiyatı üzerinden değerlendirildiği ve buna göre, aşırı düşük açıklamasında bulunan tutarın 48.655,47 TL, son teklif tutarlarının 45.315,00 TL, idarece belirlenen sınır değerin ise 56.511,00 TL olduğu, dolayısıyla açıklamada tutarsızlık bulunduğu, son teklif tutarlarının açıklama yapılan tutara eşit olmadığı, ayrıca ihale konusu iş kapsamında kullanılacak araçlar için sunulan 4 ruhsata ilişkin, 2 aracın muayene süresinin dolduğu, 1 aracın da yakın zamanda muayene olması gerektiği ve taşıtların diğer masraflarının da ek bir maliyet gerektirdiği gerekçeleriyle aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunmamasında mevzuata uyarlık bulunmadığı, idarenin değerlendirmesine dayanak gösterdiği 11.09.2014 tarih ve 29116 sayılı Resmi Gazete ile Milli Eğitim Bakanlığının Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği’nde herhangi bir formüle yer verilmediği, aksine bu yönetmelikte yaklaşık maliyetin tespitinin kamu ihale mevzuatına göre yapılacağının belirtildiği, araçlara ilişkin bahsedilen eksikliklerin ve ileride doğacak giderlerin ise somut bilgiye dayanmadığı,

2. İhalenin açık ihale usulüyle ihale edilmesinin mümkün olduğu halde, idare tarafından ihalenin kısımlara bölünmek suretiyle pazarlık usulüyle yapılmasının Kanun’a aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

3. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler…” hükmü,

Anılan yönetmeliğin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler geçerli teklif olarak belirlenir.

…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

…

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Sınır Değer” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38’inci maddesine göre açıklama istenecektir…” düzenlemesine yer verilmiştir.

Havran İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 30.09.2015 tarihinde ihale edilen “2015-2016 Öğretim Yılı Taşımalı Orta Öğretim Kapsamında İlçe Dışında Öğrenim Görecek Öğrencinin Havran M. L. Akpınar Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesine 57 Öğrencinin 4 Araçla 159 İş Günü Taşınması” işine ilişkin yaklaşık maliyetin 73.465,95 TL olarak belirlendiği, Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre bu tutarın 1.30 sayısına bölünerek sınır değerin 56.511,50 TL bulunduğu, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmeye göre, isteklilerden Er-En Tur. Taş. Nak. İnş. Halı Tem. İç ve Dış Tic. San. Ltd. Şti. ile Havran Tur. Ser. Oto. Pet. Zir. San. ve Tic. A.Ş.’nin tekliflerinin sınır değerin altında olduğu gerekçesiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, bu kapsamda Er-En Tur. Taş. Nak. İnş. Halı Tem. İç ve Dış Tic. San. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması yapılmadığı gerekçesiyle, Havran Tur. Ser. Oto. Pet. Zir. San. ve Tic. A.Ş.’nin teklifinin ise, aşırı düşük teklif açıklaması yapılan tutarın, anılan isteklinin sunmuş olduğu son fiyat tutarı ile uyumlu olmadığı gerekçesiyle reddedilerek ihalenin sınır değerin üzerinde teklif sunan İpek Halı Yık. Tem. Güv. İnş. Gıd. Taş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İncelemeye konu ihalede 45.315,00 TL teklif vermiş olan Havran Tur. Ser. Oto. Pet. Zir. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenmiş olup, 02.10.2015 tarih ve 128597 sayılı yazı ile teklifine açıklık getirilmesi istenilmiş, söz konusu yazıda “asgari ücret”, “motorin fiyatı” ve “diğer giderler” açıklama istenilen bileşenler olarak belirlenmiştir.

Havran Tur. Ser. Oto. Pet. Ziraat San. ve Tic. A.Ş. tarafından 07.10.2015 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinde,

Asgari ücrete ilişkin olarak ihale konusu iş kapsamında araçların günlük 1 saat çalıştırılmasının yeterli olacağı öngörülerek personelden 1 saatlik çalışma karşılığında, kendilerine 6,61 TL ücret ödenmesi konusunda taahhüt alındığı, motorin fiyatına ilişkin açıklamada, tarafları ile Karabulut Petrol Ltd. Şti. arasında akdedilen akaryakıt sözleşmesinin sunulduğu, sözleşme üzerinde taraflardan Havran Tur. Ser. Oto. Pet. Ziraat San. ve Tic. A.Ş ve Karabulut Petrol Ltd. Şti.ne ait kaşe ve imzaların bulunduğu, sözleşme kapsamında 125.000 litre ultra diesel yakıtın 3,16 TL üzerinden hesaplanarak (KDV hariç) 395.497,88 TL toplam tutarına ulaşıldığı, diğer hususlara ilişkin olarak yapılan açıklamada ise, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak olan araçların MTV, kasko, sigorta ve diğer yasal zorunlulukların yerine getirildiği, dolayısıyla ihale konusu iş süresince başka herhangi bir maliyetin bulunmadığının ifade edildiği anlaşılmıştır.

Havran Tur. Ser. Oto. Pet. Ziraat San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında yer alanmaliyet kalemlerinden motorin fiyatına ilişkin yapılan açıklamada, tarafları ile Karabulut Petrol Ltd. Şti. arasında akdedilen akaryakıt sözleşmesi ve ekinde birim fiyatlı işler için teklif mektubu sunulduğu tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğ’ine göre, isteklilerin aşırı düşük tekliflerini yalnızca üçüncü kişilerle yapılan sözleşmelerle açıklamalarının mümkün olmadığı, anılan tebliğe göre isteklilerin fiyat teklifleri ile yapacakları açıklamalarda ise sunulan belge üzerinde, fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” veya “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği ancak başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması için sunulan fiyat teklifinde, meslek mensubuna ait herhangi bir ibare/onayın bulunmadığı (imza, kaşe vs.), kaldı ki akaryakıt maliyetini tevsik için alınan fiyat teklifinin EPDK tarafından yayımlanan il bazında motorin fiyatının da altında olduğu tespit edilmiştir.(Balıkesir ili için Eylül 2015’de en düşük motorin fiyatı (KDV hariç) Ayrıca kullanılacak araçlara ilişkin olarak km hesabı ve yakıt sarfiyatı hususunda herhangi bir açıklamanın/belgelendirmenin yapılmadığı, bu nedenle istekli tarafından yapılan maliyet hesabının anlaşılır nitelikte olmadığı değerlendirildiğinden akaryakıt için sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının bu hali ile mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

İşçilik için öngörülen 6.61 TL saatlik ücretin, ihale tarihi itibariyle yürürlükte olan asgari ücretin saatlik hesabının üzerinde olduğu (1273.50 TL/225 saat=5.66 TL saatlik asgari ücret), dolayısıyla işçilik açısından açıklamanın uygun olduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından diğer maliyetlere ilişkin olarak, yalnızca araçlara ilişkin ruhsatların sunulduğu, sunulan ruhsatlardan 10 H 0789 plakalı aracın 15.09.2015 tarihi itibariyle, 10 H 2590 plakalı aracın ise 10.08.2015 tarihi itibariyle muayene geçerlik süresinin dolduğu, 10 H 2118 plakalı aracın muayene geçerlik süresinin ise ihale sürecinde dolacağı tespit edilmiş olup, diğer aracın muayene geçerlik süresinin devam ettiği tespit edilmiştir. Araçlara ilişkin diğer giderler için herhangi bir maliyet kaleminin öngörülmediği, dolayısıyla herhangi bir belgenin sunulmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve yapılan tespitler neticesinde, başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, idare tarafından yapılan değerlendirmenin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Kamu İhale Mevzuatında, idarelerin yaklaşık maliyeti hangi kriterleri kullanarak hesaplayacağı belirlenmiştir. İdarelerin bu kriterlerden birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırasına tabi olmaksızın kullanabileceği ve bu hususun idarelerin takdir yetkisinde bulunduğu hüküm altına alınmıştır. Somut ihalede, idarenin, yaklaşık maliyetin tespitinde ve başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesinde kullanmış olduğu formülün, Kamu İhale Mevzuatına aykırılık teşkil etmeyeceği belirlenmiş olup başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların Şekil Unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 12’nci maddesinin 2’nci fıkrasında “…İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” şeklindeki açıklaması karşısında, başvuru sahibi tarafından Kuruma yapılan itirazen şikâyet başvurusunda iddia konusu edilen bu hususlara ilişkin inceleme yapılmamıştır. Bu itibarla, başvuru sahibinin idareye sunulan şikâyet dilekçesinde yer vermediği bu iddiaya ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun reddi gerekmektedir.

Sonuç olarak, başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, idare tarafından yapılan değerlendirmenin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi