KİK Kararı: 2015/UH.III-2906

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/065
Gündem No : 11
Karar Tarihi : 05.11.2015
Karar No : 2015/UH.III-2906 Mahkeme Kararını Göster
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Çetinkaya Turz. Taş. Güv. Sist. ve Hiz. Tem. Tic. Ltd. Şti. - Şen-Dem Turz. Otom. Nakl. Taah. Tic. Ltd. Şti.,

VEKİLİ:

Av. Duygu KILIÇ ÇAYLI,

Mustafa Kemal Mahallesi 2079 Sok. Via Green İş Merkezi

No:2b/11 Kat:3 Çankaya ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü Satınalma Dairesi Başkanlığı,

TRT Sitesi Turan Günes Bulvarı 06109 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/57323İhale Kayıt Numaralı “Trt Genel Müdürlük Personelinin ve Ayında Görevli Personeli ve Diğer Nöbetçi Personeli İçin Personel Taşıma Hizmeti” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü Satınalma Dairesi Başkanlığı tarafından 10.06.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Trt Genel Müdürlük Personelinin ve Ayında Görevli Personeli ve Diğer Nöbetçi Personeli İçin Personel Taşıma Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Çetinkaya Turz. Taş. Güv. Sist. ve Hiz. Tem. Tic. Ltd. Şti. - Şen-Dem Turz. Otom. Nakl. Taah. Tic. Ltd. Şti. nin 28.08.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.09.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine başvuru sahibince 15.09.2015 tarih ve 77444 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.09.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2370 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarece 10.06.2015 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin 10.08.2015 tarihinde karara bağlandığı, ihale komisyonunca aşırı düşük teklif sahibi istekliye verilen beş iş günü sürenin hangi tarihte başladığı, isteklinin hangi tarihte açıklamalarını sunduğu nihai değerlendirme için neden yaklaşık 2 ay süre beklenildiğinin anlaşılamadığı, idarece ihale işlemlerinin oldukça uzun bir sürede değerlendirilerek saydamlık ve güvenilirlik ilkelerine aykırı davranıldığı, ihale komisyonunca görevlendirilen raportörün başvuruyu her türlü kuşkudan uzak bir şekilde incelemesi gerekirken bu işlemlerin eksik ve kusurlu yapıldığı,

2. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ncı maddesinde ihale yetkilisinin, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylayacağının hüküm altına alındığı, başvuruya konu ihalede ihale komisyon kararının 10.08.2015 tarihinde alındığı, ancak ihale yetkilisince 5 iş günü aşılarak 18.08.2015 tarihinde onaylandığı ve anılan Kanun maddesine aykırı hareket edilerek görevlilerce disiplin suçunun işlendiği, bu işlemin görevlilerin ceza sorumluluğu kapsamında incelenmesi ve durumun üst idaresine bildirilmesi gerektiği,

3. 10.06.2015 tarihinde ihalenin yapıldığı, 15.06.2015 tarihinde aşırı düşük sorgulama yapılmasına karar verildiği, açıklama için beş iş günü süre verildiği, kesinleşen ihale tarihinin 10.08.2015 olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama yapması gereken tarih ile açıklamasında yer alan belgeler üzerindeki tarihler göz önüne alındığında söz konusu isteklinin süreyi kendi lehine usulsüz olarak kullandığı, eksik belgeleri daha sonrasında ihale işlem dosyasında konulmuş olabileceği, kanuna aykırı yapılan bu işlemin isteklilerin yasak fiil ve davranışları kapsamında incelenmesi gerektiği,

4. Tekliflerinin yaklaşık maliyetin altında, sınır değerin 25 TL üzerinde olduğu, buna karşın ihalede tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmediği, böylece eşit muamele ve güvenilirlik ilkelerinin ihlâl edildiği ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşme yapmaması halinde ihalenin iptaline olanak sağlandığı,

5. İdarenin şikâyete verdiği cevapta ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin belirlenmemesinin gerekçesinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile ikinci teklif arasında 1.300.560,00 TL fiyat farkının bulunmasını belirttiği, ancak ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının teklifinin tüm isteklilerin çok altında olduğu ve teklifin gerçek piyasa fiyatlarına aykırı olduğu, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının teklifine İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47’inci maddesi uyarınca çalıştırılması gereken personel ile giderleri teklif fiyatına eklemediği,

6. Satınalma Dairesi Başkanı Yakup Özmen’in hem ihale yetkilisi hem de ihale komisyonu başkanı olduğu, kesinleşen ihale kararında yer alan isim ve yetkilere bakıldığında daire başkanı ile daire başkanlığı müdürünün, destek hizmetleri daire başkan yardımcısı ile müdürünün ast-üst aynı komisyonda yer aldıkları amir-memur ilişkisi içerisinde karar verdikleri, 4734 sayılı Kanun’un ihale yetkilisi ile ihale komisyonu için ayrı görevler verdiği göz önüne alındığında söz konusu ihale kararının yeniden başka bir ihale yetkilisi eliyle değerlendirilmesi gerektiği,

7. İdarece aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun yapılmadığı, yaklaşık maliyeti oluşturan önemli teklif bileşenlerinin belirtilerek açıklama istenildiği takdirde ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının açıklama sunamayacağı, söz konusu isteklinin hayatın olağan akışına uygun teklif vermediği, açıklama kapsamında sunduğu proforma faturada yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle uyumlu olmadığı için Tebliğ’de yer alan açıklama uyarınca proforma fatura ve maliyet satış tutarı tespit tutanağının mükellef ve/veya isteklinin bağlı bulunduğu vergi dairesine gönderilmesi gerektiği, söz konusu isteklinin sunmuş olduğu fiyat teklifinde yetkili meslek mensubunun imza, kaşe ve beyanının bulunmadığı, EK-O.5 ve EK-O.6 maliyet satış tutarı tespit tutanaklarının son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmediği, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmadığı, proforma faturaları ile meslek mensubu tarafından düzenlenen tutanakların birbiri ile uyumlu olmadığı, sigorta giderine ilişkin açıklama yapılmadığı, sigorta giderini tevsik etmek amacıyla sunulan belgelerde sigortanın işin süresinin tamamını kapsamadığı, ferdi kaza sigortası ile zorunlu trafik sigortasının mevzuata uygun olarak açıklanmadığı ve sigorta şirketinin genel müdürlüğünce tevsikinin yapılmadığı, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan söz konusu ihalede söz konusu isteklinin mevzuata aykırı olarak sözleşme ve genel giderlerine ait maliyeti teklif fiyatına yansıtmadığı, akaryakıt miktarının hesabında araç bazında analiz yapılması gerekmesine karşın söz konusu isteklinin araçlar için katalog dahi sunmadan aynı açıklamayı yaptığı, yakıt tüketimi için öngörülen miktarın teknik bilgi ve belgelerle desteklenmemiş olduğu, araç ve bakım giderinin mevzuata uygun olarak açıklanmadığı, periyodik bakım giderinin tevsik edilmediği, söz konusu isteklinin İdari Şartname’nin 47’nci maddesi uyarınca çalıştırılması gereken personel ile ilgili açıklamayı yapmadığı, aracın kışlık-yazlık lastik ve bakım ile ilgili uygun şekilde açıklama yapmadığı, lastik miktarı ve türlerinin kusurlu hesaplandığı, amortisman giderlerini tevsik etmediği, teklif fiyatının aşırı düşük teklif açıklamasında belirtilen fiyatlardan daha düşük olduğu, ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının piyasa gerçekleri ile uyumlu olmadığı ve miktar itibarıyla düzenlenen faturalar ile uyumlu olmayan maliyet/satış tutarı tespit tutanağının düzenlendiği, söz konusu faturalar ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağını düzenleyen/ onaylayan mükellef ile meslek mensubunun gerçeğe aykırı belge düzenledikleri göz önünde bulundurulduğunda söz konusu iş ortaklığı hakkında yasal işlem yapılması gerektiği,

8. İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının özel sektöre gerçekleştirilen iş deneyimini gösteren belge kapsamında sunduğu sözleşme tarihlerinin şirket kuruluş tarihinden önce olduğu ve söz konusu belgenin gerçeği yansıtmadığı, sözleşmede yer alan tutar ile fatura fiyatlarının birbiri ile uyumsuz olduğu, sözleşmenin şekli unsurlarının eksik olduğu, sözleşme konusu işin benzer iş tanımına uygun olmadığı, Transferiks Ltd. Şti.’nin 14.05.2015 tarihinde 2015/47310 İKN’li ihaleye sunduğu iş deneyim belgesinin ile başvuruya konu ihalede sunmuş oldukları iş deneyim belgesinin karşılaştırıldığı takdirde her iki belgenin de aynı işe ilişkin olduğu fakat fatura ve sözleşmelerinin farklılık arz ettiği ve bu durumda söz konusu isteklinin yanıltıcı belge sundukları, sözleşmenin ekinde sunulan faturaların bağlı bulunan vergi dairesinden sorgulandığı takdirde yanıltıcı belge kapsamında olduğunun anlaşılacağı, söz konusu isteklinin sözleşme ve faturalarla birlikte SGK bildirimlerini sunmadığı, sonuç olarak iş deneyim belgelerinde yer alan şekil ve usul hataları ile gerçeğe aykırı belge düzenlendiğinden söz konusu iş ortaklığı hakkında Kanun’un 17’inci maddesinin b ve c bendi uyarınca işlem yapılması gerektiği,

9. İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının sunmuş olduğu bilanço ve eşdeğer belgelerin süre ve şekil yönünden ihale mevzuatına aykırı olduğu, bu durumun vergi dairesinden sorgulanması gerektiği,

10. İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının sunmuş olduğu demirbaş veya amortisman defterinin eksik, kusurlu ve yanıltıcı olduğu,

11. İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının iş deneyimini gösteren belge kapsamında sunulması gereken sözleşmenin uygulanması aşamasında şoför olarak çalıştırılacak personele ait SGK bildirgelerinin teklif dosyasında sunmadığı,

12. İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının iş deneyimini gösteren belge kapsamında sunmuş olduğu faturalara ait ödeme şekillerinin 332 sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’ne uygun olmadığı,

Tebliğ’in 1’inci maddesi uyarınca 1/5/2004 tarihinden itibaren 8.000.000.000 (sekiz milyar) Türk Liralık limiti aşan tahsilat ve ödemelerin; banka, özel fınans kurumları veya Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü aracılığıyla yapılması ve bu kurumlarca düzenlenen belgeler ile tevsik etmelerinin zorunlu kılındığı ancak söz konusu iş ortaklığı tarafından sunulan faturaların mevzuatta belirtilen şekilde ödenmediği, dolayısıyla düzenlenen iş deneyim belgelerinin usulsüz olduğu ve gerçeği yansıtmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale komisyonu kararının incelenmesinden ihale komisyonunun 10.06.2015 tarihinde ilk kez, 15.06.2015 tarihinde ikinci kez toplandığı ve teklifi sınır değerin altında bulunan Global Grup Ulaşım Hizmetleri Limited Şirketi,-Hedef Ulaşım Hizmetleri Ltd. Şti.- Transferiks Ulaşım Hizmetleri Turizm Otomotiv İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı’ndan aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine karar verildiği ve 10.08.2015 tarihinde üçünü kez toplanarak ihale kararının alındığı ve 18.08.2015 tarihinde ihale yetkilisince onaylandığı, 18.08.2015 tarihinde onaylanan kesinleşen ihale kararının 20.08.2015 tarihinde isteklilere EKAP üzerinden gönderildiği belirlenmiştir.

İhale komisyonunca tekliflerin değerlendirilmesinin belirli bir sürede yapılması gerektiğine yönelik mevzuatta sınırlayıcı bir süre bulunmadığı ve bu süreçte herhangi bir isteklinin hak kaybına uğraması söz konusu olmadığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Şikayet konusu ihalenin ihale kararının 10.08.2015 tarihinde alındığı ve 18.08.2015 tarihinde ihale yetkilisince onaylandığı, 18.08.2015 tarihinde onaylanan kesinleşen ihale kararının 20.08.2015 tarihinde isteklilere EKAP üzerinden gönderildiği belirlenmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 40’ıncı maddesinde “İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç 5 iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.” hükmü yer almaktadır.

4734 sayılı Kanunun 40’ıncı maddesinde belirtilen 5 iş günü olarak belirtilen sürenin disipliner süre olduğu, bu süre ile ihale sürecinin uzamasının önlenmesi ve ihtiyaçların zamanında karşılanmasının amaçlandığı, incelenen ihalede İhale komisyonunca alınan kararın ihale yetkilisince süresi içerisinde onaylanmadığı yönündeki iddia yerinde görülmekle birlikte, bu durumun herhangi bir isteklinin hak kaybına uğraması sonucunu doğurmadığı anlaşıldığından, söz konusu aykırılığın ihale sürecini etkileyecek esaslı bir aykırılık olmadığı sonucuna varıldığından başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.” açıklamasına yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri gereğince idarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından sınır değerin altında teklif sunan istekliye gönderilen 15.06.2015 tarihli ve 3113 sayılı aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında “…vermiş olduğunuz teklif fiyatınız İdari Şartname’nin 33. maddesi çerçevesinde “aşırı düşük teklif” olarak değerlendirilmiş olup, fiyat teklif bileşenlerinin açıklanması gerekli bulunmuştur.

Buna göre gerekli açıklama ve belgelerin yazımızın tebliğ tarihinden itibaren 5 iş günü içerisinde idaremize göndermenizi rica ederim.” ifadesine yer verildiği görülmüştür.

İhale işlem dosyasının incelenmesinden söz konusu isteklinin 30.06.2015 tarihinde idareye aşırı düşük açıklamasını sunduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin idarece belirtilen süre içinde aşırı düşük teklif açıklamasını sunmadığı yönündeki iddia yerinde görülmekle birlikte, söz konusu aykırılığın ihale sürecini etkileyecek esaslı bir aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 65’inci maddesinde,

“(1) Yapılan değerlendirme sonucu ihale ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır ve ihale komisyonunca alınan gerekçeli karar ihale yetkilisinin onayına sunulur.

(2) İhale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce idare, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını Kurumdan teyit ederek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. Her iki isteklinin de yasaklı olduğunun anlaşılması durumunda ihale yetkilisince ihale kararı onaylanamaz ve ihale iptal edilir.

(3) İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

(4) İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhalenin karara bağlanması” başlıklı 36’ncı maddesinde

“36.1. Yapılan değerlendirme sonucunda ihale komisyonu tarafından ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren istekli üzerinde bırakılır.

36.2. İhale komisyonu, yapacağı değerlendirme sonucunda gerekçeli bir karar alarak ihale yetkilisinin onayına sunar.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine bildirim” başlıklı 42’inci maddesinde “42.1. İhale üzerinde bırakılan istekliyle sözleşmenin imzalanamaması durumunda, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekliyle sözleşme imzalanabilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde, idarece ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin belirlenmediği görülmüştür.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılan incelemede, ihale komisyonunun ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi belirleme zorunluluğunu gerektirecek emredici bir hükmün bulunmadığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin belirlenmesinin idarenin takdirinde olduğu, bu sebeple söz konusu ihalede idarece ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin belirlenmemiş olmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının teklifinin tüm isteklilerin çok altında olduğu ve teklifin gerçek piyasa fiyatlarına aykırı olduğu, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının teklifine İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47’inci maddesi uyarınca çalıştırılması gereken personel ile giderleri teklif fiyatına eklemediği iddia edilmekle birlikte söz konusu iddiaya şikâyet dilekçesinde yer verilmediği görülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez.” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 12’inci maddesinin ikinci fıkrasında “ …İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik hükmü ve Tebliğ açıklaması uyarınca başvurunun bu iddia bakımından şekil yönüyle uygun olmadığı ve tebliğ açıklaması uyarınca incelemeye alınamayacağı anlaşılmaktadır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı kamu İhale Kanununun “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde;

İhale yetkilisinin; “İdarenin, ihale ve harcama yapma yetki ve sorumluluğuna sahip kişi veya kurulları ile usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış görevlilerini,” şeklinde tanımlanmıştır.

Anılan Kanunun “İhale Komisyonu” başlıklı 6 ncı maddesinde;

“İhale yetkilisi, biri başkan olmak üzere, ikisinin ihale konusu işin uzmanı olması şartıyla, ilgili idare personelinden en az dört kişinin ve muhasebe veya malî işlerden sorumlu bir personelin katılımıyla kurulacak en az beş ve tek sayıda kişiden oluşan ihale komisyonunu, yedek üyeler de dahil olmak üzere görevlendirir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İhale yetkilisi ve ihale komisyonu” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. 4734 sayılı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde “ihale yetkilisi”; idarenin, ihale ve harcama yapma yetki ve sorumluluğuna sahip kişi veya kurulları ile usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış görevlileri olarak belirlenmiştir. İdarelerin bu yetkilere sahip kişi, kurul veya görevlileri ise, kendi mevzuatlarında belirlenmektedir. Bu nedenle, idarenin tabi olduğu mevzuat çerçevesinde, ihale yetkilisinin idarelerce belirlenmesi gerekmektedir.

…

5.8. İhale yetkilisi, ihale komisyonunda görev alamaz. Kurulların ihale yetkilisi olduğu durumlarda da kurul üyeleri ihale komisyon üyesi olamazlar…” açıklaması,

Başvuruya konu ihaleyi yapan idare Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü Satınalma Dairesi Başkanlığı olup, 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu’nun “Yönetim Kurulu” başlıklı 11’inci maddesinde “Kurumun en yüksek karar ve yönetim organı olan Yönetim Kurulu; Genel Müdür, Bakanlar Kurulu tarafından genel müdür yardımcıları arasından atanan iki üye ile elektronik veya kitle iletişimi alanlarında bir; hukuk alanından bir; işletme, iktisat veya maliye alanlarından bir ve sanat veya kültür alanlarından bir kişi olmak üzere, bu alanlarda temayüz etmiş kişiler arasından seçilen ve atanan dört üyeden oluşur. Dışarıdan seçilen yönetim kurulu üyeleri; Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından her bir alandan teklif edilen iki kataday arasından Bakanlar Kurulu kararı ile atanır.

Genel Müdür Yönetim Kurulunun başkanıdır. Yönetim Kurulu ilk toplantısında bir başkan yardımcısı seçer.” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede idareden temin edilen belgeler incelendiğinde, ihale onay belgesinde, Şenol Göka’nın Genel Müdür sıfatıyla ihale konusu alımın yapılmasına ilişkin teklifinin ihale yetkilisi kurul olarak Başkan Şenol Göka, Üye Hikmet İnce, Üye Feridun Keşir, Dr. Zeki Çiftçi ve Üye Erkan Durdu tarafından onaylandığı, şikâyete konu edilen Yakup Özmen adlı kişinin ihale komisyonu başkanı olduğu, kesinleşen ihale kararının bildirimine ilişkin yazının, idare yetkilisi olarak Yakup Özmen’in imzasıyla isteklilere gönderildiği tespit edilmiştir.

Bu durumda başvuru sahibi tarafından iddia konusu edilen Yakup Özmen adlı kişinin ihale komisyonu başkanı olduğu, ihale yetkilisinin ise TRT yönetim kurulu olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

İhale komisyonunda ihale komisyonu başkanının Satınalma Daire Başkanı, üyenin Daire Başkanı Müdür; Destek Hizmetleri Daire Başkan Yardımcısı ile Destek Hizmetleri Daire Başkan Müdür sıfatıyla yer aldığı görülmüştür.

İhale komisyonu üyelerinin ilgili idare personeli ile muhasebe veya malî işlerden sorumlu bir personelden oluşacağı, mevzuatta komisyon üyeleri arasında ast üst ilişkisi olmaması yönünde bir sınırlandırma bulunmadığından söz konusu ihaledeki görev paylaşımında komisyon üyelerinin ast üst ilişkisi içerisinde çalışan kamu görevlileri olmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesi uyarınca teklifleri aşırı düşük bulunan isteklilerin teklifleri reddedilmeden önce, isteklilerden bu tekliflerin önemli bileşenlerine ilişkin belirli bir süre içinde aşırı düşük teklif açıklamalarını belgelere dayalı olarak sunmalarının ihale komisyonunca istenilmesi, daha sonra belgelere dayalı olarak sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının verilen hizmet yönteminin ekonomik olması, ihale konusu işte seçilen teknik çözümler ile işin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar ve teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında değerlendirmesinin yapılması ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan veya aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesinde “… İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.” açıklaması uyarınca aşırı düşük tekliflerin açıklanmasına yönelik olarak isteklilere gönderilen yazılarda önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi ve isteklilerden bu bileşenlere ilişkin açıklama yapılmasının istenmesi gerekmektedir.

İdarece isteklilere tebliğ edilen 15.06.2015 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında ise önemli teklif bileşenleri belirtilmeksizin söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulmasının istenildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, idare tarafından önemli teklif bileşenleri belirtilmek suretiyle yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması yönünde düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

8. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinde “(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek “bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz.

(b) Yurt dışında gerçekleştirilen işlerde, o ülkenin resmi kurumları tarafından düzenlenmiş iş deneyimini gösteren belgeler veya sözleşme ve bu sözleşmeye bağlı olarak düzenlenen fatura örnekleri veya fatura örneğinin o ülkenin yetkili makamları tarafından onaylı suretleri ya da fatura dengi belgeler iş deneyimini gösteren belgeler olarak kabul edilir. Bu kapsamda sunulan belgelerin, o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi, sözleşmede; iş sahibinin adı ve soyadı veya unvanı, işin yapıldığı yer ve iş tanımı, yüklenicinin adı ve soyadı veya ticaret unvanı, sözleşme bedeli ve tarihi ile işin bitim ve/veya kabul tarihinin gösterilmesi zorunludur.

(c) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan kurum ve kuruluşlara gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim tutarının tespitinde, diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı dikkate alınır. Sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması durumunda, ayrıca sözleşme tutarının % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı da dikkate alınır.

(ç) Sözleşmenin, iş eksilişi yapılarak sona erdirilmesi durumunda, tarafların işin bu şekilde tamamlandığı hususunda anlaştığını gösterir belgenin iş deneyimini gösteren diğer belgelerle birlikte sunulması zorunludur.

(d) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabulü gerçekleştirilen işlerde, iş deneyimini gösteren belge tutarı tam olarak dikkate alınır. Kabulü, ihale ve son başvuru tarihi ile ilk ilan veya davet tarihi arasında yapılmış olan işler de bu kapsamda değerlendirilir. Sözleşmede kabul tarihine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor ise, iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulan faturalardan en son düzenlenen faturanın tarihi kabul tarihi olarak dikkate alınır.

(e) Birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak ve sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamı, toplam sözleşme tutarı olarak kabul edilir.

(f) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde varsa fiyat farkları ile KDV hariç olarak belirlenen tutarlar dikkate alınır. İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerde, ortakların iş ortaklığındaki hisse oranı esas alınarak iş deneyim tutarı hesaplanır. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, iş ortaklığının iş deneyim tutarı, ortakların hisse oranlarına bakılmaksızın belge tutarı esas alınarak hesaplanır.

(g) Konsorsiyum tarafından gerçekleştirilen işlerde, her bir ortak tarafından gerçekleştirilen iş kısmına yönelik tutar iş deneyim tutarı olarak kabul edilir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 20'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. Konsorsiyum ortağının teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde ise, belgeyi sunduğu kısım veya kısımlar için iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Kamu Kurum ve Kuruluşları veya Özel Sektörde, Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Taşıma Servis Hizmet Yönetmeliği veya Özel Servis Araçları Yönetmeliğine uygun,

a) Minibüs,

b) Midibüs veya küçük otobüs,

c) Otobüs gibi araçlarla personel taşımacılığı/servis hizmetleri

ayrı ayrı benzer iş olarak değerlendirilecektir.”düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının pilot ortağı olan Global Grup Ulaşım Hizmetleri Ltd. Şti.’nin iş deneyimini tevsiki amacıyla 14.01.2013 tarihinde Betur Ulaşım Hizmetleri Turizm Tic. A.Ş. ile yapılan Personel Taşıma İşi Hizmet Alımı Sözleşmesini sunduğu, işin tanımının personel taşıma hizmetlerinde kullanılmak üzere muhtelif kapasitede servis aracı kiralama hizmet alımı olduğu, sözleşme konusu işin benzer iş tanımına uygun olduğu, toplam sözleşme bedelinin KDV hariç 2.684.900,10 TL olduğu ve sözleşme süresinin 01.02.2013-01.05.2015 tarihleri arasında olduğu tespit edilmiştir.

İşin süresi içerisinde kalmak üzere 18 adet fatura düzenlendiği, faturaların tamamının Global Grup Ulaşım Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından Betur Ulaşım Hizmetleri Turizm Tic. A.Ş. adına düzenlendiği ve fatura toplamlarının sözleşme tutarıyla aynı olduğu, fatura toplamlarının da 2.684.900,10 TL+KDV olduğu anlaşılmış olup gerek sözleşme ve gerekse faturalarda aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının özel ortağı olan Transferiks Ulaşım Hizmetleri Turizm Otom. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin iş deneyimini tevsiki amacıyla 07.03.2014 tarihinde Alantransfer Alan VIP Turizm Otomotiv Nakl. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile yapılan Personel Taşıma İşi Sözleşmesini sunduğu, işin konusunun personel taşıma işi olduğu ve sözleşme konusu işin benzer iş tanımına uygun olduğu, toplam sözleşme bedelinin 549.244,31 TL olduğu ve sözleşme süresinin 10.03.2014-30.04.2015 tarihleri arasında olduğu tespit edilmiştir.

İşin süresi içerisinde kalmak üzere 13 adet fatura düzenlendiği, faturaların SMMM onaylı olduğu, faturaların tamamının Transferiks Ulaşım Hizmetleri Turizm Otom. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Alantransfer Alan VIP Turizm Otomotiv Nakl. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlendiği ve fatura toplamlarının sözleşme tutarıyla hemen hemen aynı olduğu, fatura toplamlarının da 549.244,61 TL+KDV olduğu anlaşılmış olup gerek sözleşme ve gerekse faturalarda aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının özel sektöre gerçekleştirilen iş deneyimini gösteren belge kapsamında sunduğu sözleşme tarihlerinin şirket kuruluş tarihinden önce olduğu iddiasına yönelik yapılan incelemede;

Transferiks Ulaşım Hizmetleri Turizm Otom. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Alantransfer Alan VIP Turizm Otomotiv Nakl. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan sözleşmenin imzalandığı tarihinin ek protokol ile 07.03.2014 olarak, sözleşmenin süresinin ise ek protokol ile 10.03.2014 tarihleri ile 30.04.2015 tarihleri olarak değiştirildiği, Transferiks Ulaşım Hizmetleri Turizm Otom. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin esas sözleşmesinin tescil edildiği tarihin ise 04.03.2014 olduğu;

Global Grup Ulaşım Hizmetleri Ltd. Şti. ile Betur Ulaşım Hizmetleri Turizm Tic. A.Ş. arasında imzalanan sözleşme tarihinin 14.01.2013 olduğu, sözleşme süresinin 01.02.2013-01.05.2015 tarihleri arasında olduğu, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi internet sitesi üzerinden yapılan sorgulama sonucunda Global Grup Ulaşım Hizmetleri Ltd. Şti.nin esas sözleşmesinin tescil edildiği tarihin 26.08.2010 olduğu;

Bu çerçevede anılan şirketlerin kuruluş tarihlerinin sözleşmelerden önce olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

9. Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi

gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

…

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.”düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer alan düzenlemelerden, ihaleye teklif veren isteklilerin sunmuş olduğu bilanço veya eşdeğer belgelerde, cari oranın en az 0,75 olması, öz kaynak oranının en az 0,15 olması ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması, ihaleye iş ortaklığı olarak teklif veren isteklilerin tüm ortaklarının bu şartları sağlaması gerektiği anlaşılmıştır.

Pilot ortak tarafından Global Grup Ulaşım Hizmetleri Limited Şirketi tarafından bilanço bilgileri tablosu ile 31.12.2014 tarihli bilanço sunulduğu görülmüştür.

Pilot ortak tarafından sunulan bilanço bilgileri tablosu incelendiğinde, tablonun 2014 yılı verilerine göre oluşturulduğu, cari oranının “12,3784, öz kaynakların 0,1754 olduğu, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklar oranının “sıfır” olarak hesaplandığı, belgenin SMMM tarafından imzalandığı ve kaşelendiği; bilançonun bilanço bilgileri tablosunu düzenleyen aynı SMMM tarafından imzalandığı ve kaşelendiği görülmüştür.

Özel ortak Hedef Ulaşım Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından bilanço bilgileri tablosu ile 31.12.2014 tarihli bilanço sunulduğu görülmüştür.

Özel ortak Hedef Ulaşım Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından sunulan bilanço bilgileri tablosu incelendiğinde, tablonun 2014 yılı verilerine göre oluşturulduğu, cari oranının “16,7381 öz kaynaklar oranının 0,2147 olduğu, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “sıfır” olarak hesaplandığı, belgenin SMMM tarafından imzalandığı ve kaşelendiği; bilançonun bilanço bilgileri tablosunu düzenleyen aynı SMMM tarafından imzalandığı ve kaşelendiği görülmüştür.

Özel ortak Transferiks Ulaşım Hizmetleri Turizm Otomotiv İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından bilanço bilgileri tablosu ile 2014 yılına ilişkin Kurumlar Vergisi Beyannamesi sunulduğu görülmüştür.

Özel ortak Transferiks Ulaşım Hizmetleri Turizm Otomotiv İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan bilanço bilgileri tablosu incelendiğinde, tablonun 2014 yılı verilerine göre oluşturulduğu, cari oranının “8,9499, öz kaynaklar oranının 0,8902 olduğu, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “sıfır” olarak hesaplandığı, belgenin SMMM tarafından imzalandığı ve kaşelendiği; Kurumlar Vergisi Beyannamesinin bilanço bilgileri tablosunu düzenleyen aynı SMMM tarafından imzalandığı ve kaşelendiği görülmüştür..

Buna göre İş Ortaklığı’nı oluşturan her üç firmanın da İdarî Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde aranılan, yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgelere ilişkin yeterliliği sağladığı ve Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylanmış olduğu görüldüğünden başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

10. Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’inci maddesinde “

7.5.2.

a)İstekli, ihale konusu işi yerine getirmek için gerekli en az 2008 model ve üzeri 82 adet sürücü hariç en az 27 en çok 31 koltuk kapasiteli, 75 adet sürücü hariç en az 16 en çok 21 koltuk kapasiteli olmak üzere toplam 157 adet klimalı minibüs, midibüs, küçük otobüs ve otobüs gibi servis araçları çalıştıracaktır Bu araçlar “C” plakalı, Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliğine uygun, aynı Yönetmelikte belirtilen ve Belediye veya Kamu Kurum ve Kuruluşlarından alınması gereken ruhsat, izin vb. gibi belgeleri olacaktır. Ayrıca servis araçları Karayolları ve Trafik Yasasının ve tüzüğünün ve tüm mevzuatının ön gördüğü şartları ve konforu haiz olacak ve istekliler tarafından ölüm ve sürekli sakatlık için kanuni limitler dahilinde sözleşme süresince koltuk sigortası yaptıracaktır.

b)İstekliler öngörülen araçlarının maliki ise; araçların ruhsat asıllarını veya noter onaylı örneklerini idareye vermek zorundadır.

c)İstekliler ihale konusu işi sözleşme süresince yerine getirirken oluşabilecek her türlü kaza neticesinde İdarenin personeli araç sürücüsü ve üçüncü şahısların ölümü, yaralanması veya sürekli sakatlık halinde sigorta kapsamında olsun veya olmasın idare, idarenin personeli, araç sürücüsü ve üçüncü şahısların uğrayacağı maddi ve manevi zararlar ile mahkeme ve avukatlık ücretleri dahil tüm yargılama giderleri yükleniciye aittir. Araçların sigortalarının zamanında yaptırılmamasından yüklenici sorumludur.

Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir.

Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

İş ortaklığında makine, teçhizat ve ekipman ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir.”düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinin birinci fıkrasında “İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Anılan mevzuat düzenlemeleri uyarınca ihale konusu işin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu, kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın kendi malı olması durumunun ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edileceğinin, makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyeceğinin belirtildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan Şartname düzenlemesinden ihale konusu işte makine, teçhizat ve ekipman için isteklilerin kendi malı olma şartının yeterlik kriteri olarak istenmediği, kendi malı olma koşulunun aranmadığı durumda da isteklilerin teklifleri kapsamında herhangi bir belge sunmaları gerekmeyeceği, bu çerçevede ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının teklifi ekinde herhangi bir belge sunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

11. Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinde “(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz.

…” hükmü yer almaktadır.

Mevzuatın yukarıda yer alan hükmünden gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde iş deneyiminin değerlendirilebilmesi için, işe ilişkin sözleşmenin, fatura örneklerinin veya yetkili makamlarca onaylı suretlerinin, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin sunulmuş olması gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan Global Grup Ulaşım Hizmetleri Ltd. Şti.-Hedef Ulaşım Hizmetleri Ltd. Şti.-Transferiks Ulaşım Hizmetleri Turizm Otom. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının pilot ortağı Global Grup Ulaşım Hizmetleri Ltd. Şti.nin iş deneyimini tevsik etmek üzere teklifi ekinde sözleşme ve faturalar ile sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin (sigortalı hizmet listesi) sunulduğu, söz konusu belgelerde personelin isimlerinin, çalışılan dönemlerin, prim ödemelerinin tutarlarının gösterildiği anlaşılmıştır.

Öte yandan anılan sözleşme incelendiğinde; sözleşme kapsamında çalıştırılacak olan personel sayısı, ücreti ve çalışma şartları v.b. hususlarına dair herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, personelin tam zamanlı olarak çalışacağına dair bir düzenleme bulunmadığı tespit edilmiştir. Söz konusu işin mahiyeti dikkate alındığında tam zamanlı olarak münhasıran şoför istihdam edilmesini gerektiren bir iş olmadığı anlaşıldığından Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 47’nci maddesinde belirtilen sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilecek belgeleri iş deneyimini tevsik amacıyla sunmuş olduğu sözleşme ve eki faturalarla birlikte sunmasına gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.

Özel ortak Transferiks Ulaşım Hizmetleri Turizm Otom. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin iş deneyimini tevsik etmek üzere teklifi ekinde Alantransfer Alan VIP Turizm Otomotiv İnş. Nakl. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile yapmış olduğu 07.03.2014 tarihinde imzalanan süresi 10.03.2014 ile 30.04.2015 tarihleri arasında olan personel taşıma işine ilişkin sözleşme bedeli 549.244,31 TL olan personel taşıma işi sözleşmesi ve ekinde faturalar sunduğu, sözleşmenin “Firmanın sözleşmeden doğan sorumlulukları”başlıklı 2’inci maddesinde “Firma tarafından tahsis edilecek olan araçlar 2010 model ve üzeri servis araçları ile hizmet verecektir.” denildiği görülmüştür.

Anılan sözleşme incelendiğinde; sözleşme kapsamında çalıştırılacak olan personel sayısı, ücreti ve çalışma şartları v.b. hususlarına dair herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, personelin tam zamanlı olarak çalışacağına dair bir düzenleme bulunmadığı tespit edilmiştir. Söz konusu işin mahiyeti dikkate alındığında tam zamanlı olarak münhasıran şoför istihdam edilmesini gerektiren bir iş olmadığı anlaşıldığından Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 47’nci maddesinde belirtilen sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilecek belgeleri iş deneyimini tevsik amacıyla sunmuş olduğu sözleşme ve eki faturalarla birlikte sunmasına gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.

12. Başvuru sahibinin 12’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan firmanın iş deneyimini tevsik için sunduğu belgeler arasında bulunan faturaların tahsilatlarının 332 sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğine uygun olarak yapılmadığı iddiası kamu ihale mevzuatı kapsamında değerlendirilebilecek bir husus olmadığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Öte yandan başvuru sahibi tarafından 06.10.2015 tarih ve 80677 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile ihale komisyon üyelerinden Ülkü Bozkurt Kılıç’ın avukat olduğu Ankara Barosu nezdinde yaptıkları araştırmada bu durumun 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 2’inci ve 12’inci maddelerine aykırı olduğu, incelemenin Ankara Barosu’ndan görüş alınarak tamamlanması gerektiği aksi takdirde ihalenin geçersiz olacağı; başvuru sahibi tarafından 20.10.2015 tarih ve 83574 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile MSB Genel Kurmay Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen ihalede ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının teklifinin, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının özel ortağı olan Transferiks Ulaşım Hizmetleri Turizm Otomotiv İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından imzalanan ve iş deneyimini gösteren belge kapsamında sunduğu personel taşıma işine ilişkin sözleşmenin, tüzel kişiliğe sahip olmadan iş deneyimine konu sözleşmenin imzalandığı, bu nedenle söz konusu sözleşmenin geçersiz ve mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, bu doğrultuda başvuruya konu ihalede söz konusu iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve gerçeğe aykırı belge sunan söz konusu istekli hakkında Kanun’un 17’inci maddesi uyarınca işlem tesis edilmesi gerektiği iddia edilmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 55 inci maddesinde; idareye şikayet süresinin ihale süreci içerisinde şikayete konu işlem veya işlemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanunun 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün olduğu, idarenin şikâyetin verilmesini izleyen on gün içinde gerekçeli bir karar alması gerektiği, belirtilen süre içinde bir karar alınmaması veya süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda karar verme süresinin bitimini veya kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Yapılan incelemede idarenin kararına karşı, kararın bildiriminden sonraki on gün içinde (17.09.2015 tarihi Perşembe günü mesai bitimine kadar) Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 06.10.2015 ve 20.10.2015 tarihinde itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından önemli teklif bileşenleri belirtilmek suretiyle yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği dördüncü iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca verilen kararda “..ihale komisyonunun ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi belirleme zorunluluğunu gerektirecek emredici bir hükmün bulunmadığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin belirlenmesinin idarenin takdirinde olduğu..” şeklinde belirtilen gerekçeye dayanılarak “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin dördüncü iddiası dışındaki diğer iddiaları hakkında Kurulca verilen karar gerekçeleri yerinde bulunmuş olmakla birlikte başvuru sahibinin dördüncü iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, ihalenin yaklaşık maliyeti ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar ve piyasa rayiçlerinin ortalaması esas alınarak 24.783.470,00 TL olarak hesaplandığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin 17.788.780,00 TL, başvuru sahibinin teklifinin ise 19.089.340,00 TL olduğu görülmüştür.

İhale komisyon kararı incelendiğinde, “İdareler yapacakları ihalelerde İhale Kanununa uygun hareket etmek zorundadırlar. Kanun metninde ikinci en avantajlı teklifin belirlenmesi gibi bir zorunluluk bulunmamaktadır. İhale kararında da görüleceği üzere Kanun’un 5. Maddesi gereğince kurum kaynaklarını etkin verimli bir şekilde kullanmak amacıyla ekonomik açıdan en avantajlı fiyat ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli arasında KDV hariç toplam 1.300.560,00 TL fiyat farkı olması nedeniyle ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin olmadığına karar verilmesi mevzuata aykırılık teşkil etmemektedir.” şeklinde gerekçeye dayanılarak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmediği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.

Bu Kanunun 63 üncü maddesine göre ihale dokümanında yerli istekliler lehine fiyat avantajı sağlanacağı belirtilen ihalelerde, bu fiyat avantajı da uygulanmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

En düşük fiyatın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirildiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından aynı fiyatın teklif edildiği ve bunların da ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu anlaşıldığı takdirde, ikinci fıkrada belirtilen fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.

İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde ise “İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir. Ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanabilmesi için, 42 nci maddede belirtilen on günlük sürenin bitimini izleyen üç gün içinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye 42 nci maddede belirtilen şekilde tebligat yapılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de sözleşmeyi imzalamaması durumunda ise, bu teklif sahibinin de geçici teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklaması,

Yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Kanun hükümleri ile Tebliğ açıklamasının birlikte değerlendirilmesinden, ihale komisyonu kararında geçerli teklifler arasında ekonomik açıdan birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin belirleneceği, hatta Kamu İhale Genel Tebliğinin 16.3’üncü maddesi gereği ihale komisyonunun yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin dahi gerekli sorgulama ve inceleme yapılması sonucunda ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi konusunda takdir yetkisinin bulunduğu, birinci avantajlı istekli ile sözleşmenin imzalanmaması halinde ihale yetkilisince uygun görülmesi halinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşmenin imzalanabileceği, anlaşılmaktadır. İhale komisyonunun ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliyi belirleme konusunda takdir yetkisi bulunmaktadır. Ancak, anılan takdir yetkisi sınırsız olmayıp, alımın niteliği ve Kanun’un temel ilkeleri göz önüne alınarak kullanılacağı açıktır. Bu itibarla, başvuru sahibi isteklinin teklif ettiği fiyatın ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinden 1.300.560,00 TL daha yüksek olmasına rağmen yaklaşık maliyetin 5.694.130,40 TL da altında olduğu göz önüne alındığında, ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi belirlenmeksizin sonuçlandırılmasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin dördüncü iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre, başvuru sahibi isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmemesi hususunun mevzuata uygun olmadığı yönündeki düşüncemizle, bu iddia kapsamında Kurul çoğunluğunca alınan “itirazen şikayet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyoruz.

Kazım ÖZKAN

II. BAŞKAN

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi