KİK Kararı: 2015/UH.III-2857

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/063
Gündem No : 51
Karar Tarihi : 27.10.2015
Karar No : 2015/UH.III-2857 Mahkeme Kararını Göster
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Ahi Öz. Hiz. İç ve Dış Tic. İnş. Nak. Yem. Ltd. Şti.,

Terme Cad. Ulucan Apt. Kat: 1/15 KIRŞEHİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kırşehir İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği,

Kervansaray Mah. 2019. Sok. No: 1 40100 KIRŞEHİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/70751İhale Kayıt Numaralı “2016-2017 Yılları Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kırşehir İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 15.07.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2016-2017 Yılları Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım Ve Sonrası” ihalesine ilişkin olarak Ahi Özel Hizmet İç Ve Dış Tic. İnş. Nak. Temz. Yemek İmalat İhr. İth. San. Tic. Ltd. Şti. nin 04.09.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.09.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.09.2015 tarih ve 76185 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.09.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2330 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında ihale konusu işte çalıştırılacak personelin ücretleri hesaplanırken 2016 ve 2017 yıllarında gerçekleşecek asgari ücret artışının öngörülmediği, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan Ek. H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde ve maliyet hesaplama tablolarında bulunan malzeme birim fiyatları ile tevsik edici belgelerde bulunan birim fiyatların birbirleriyle örtüşmediği,

Ticaret borsası fiyatlarıyla yapılan açıklamaların Tebliğ’de yer alan açıklamalara aykırı şekilde yapıldığı, söz konusu fiyatların ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatlar olması gerekirken açıklamalarda yer alan fiyatların günlük bültenler yerine aylık bültenlerin esas alınarak belirlendiği, sunulan belgelerin İdari Şartname’nin belgelerin sunuluş şekli başlıklı maddesine aykırı olarak fotokopi veya internet çıktısı olduğu, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatlarda kurum onayının bulunmadığı, ayrıca söz konusu fiyatların ihalenin ilan tarihi ile ihale tarihi arasında yayımlanan fiyatlar olmadığı,

Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamayacağı, ancak 79.2.2’nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabileceği, ticaret borsaları tarafından ilan edilen fiyatlar yerine fiyat tekliflerinin kullanılmasının mevzuata aykırı olduğu, ayrıca söz konusu fiyat tekliflerinin Tebliğ’in 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalara aykırı şekilde düzenlenmiş olduğu, Teknik Şartname uyarınca etli bamyanın içeriğinde konserve bamya olması gerektiği, oysaki açıklamalarda bamya ya da taze bamyaya yer verildiği, şekerin ikişer adetlik kağıt ambalajlarda sarılı kesme şeker olması gerekirken firmaların açıklamalarında toz şeker maliyetinin esas alındığı, poğaça, simit ve açma maliyetinin firmaların kendi öngördükleri malzeme ve miktarlar üzerinden hesaplandığı, oysaki söz konusu gider kalemlerinin hazır olarak alınması gereken ürünler olduğu, dolayısıyla söz konusu bileşenlerin maliyetinin uygun şekilde tevsik edilmediği,

İstekliler tarafından menü döngüsü oluşturulmadan açıklama yapıldığı, örneğin 30 günlük menüde yer alan 1-11’inci günlerdeki menülerin 25 defa tekrar edilmesi, 12-30’uncu günlerindeki menülerin ise 24 defa tekrar edilmesi gerektiği, isteklilerin ihale konusu işte her bir gün için ayrı ayrı maliyet hesabı yapması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler geçerli teklif olarak belirlenir.

(3) İhale ilanında ve dokümanında ihalenin, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin sonuçlandırılacağının belirtilmesi halinde; ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılır. Ancak Kanunun 20 nci maddesi uyarınca belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ve niteliği gereği aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacağı Kurumca belirlenen konularda yapılacak alımlarda, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin sonuçlandırılacağının ihale ilanında ve dokümanında belirtilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde, ihale ilanında ve dokümanında sınır değerin altında olan tekliflerin reddedileceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri açıklama istenmeksizin reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ 79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./3. md.) SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8.İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları,

İnceleme konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “Madde 25 - Teklif fiyata dahil olan giderler

25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi (KDV hariç), resim, harç ve eğitim giderleri, isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Hizmetlerde çalıştırılacak personel işçilik giderler i

Müdür 1 Asgari ücretin % 50 Fazlası

Başaşçı 1 Asgari ücretin % 50 Fazlası

Aşçı 7 Asgari ücretin % 35 Fazlası

Aşçı Yardımcısı 4 Asgari ücretin % 20 Fazlası

Garson 24 Asgari ücretin % 10 Fazlası

Bulaşıkçı 6 Asgari ücretin % 10 Fazlası

Meydancı 1 Asgari ücretin % 10 Fazlası

Personel giyim bedelleri (Teknik Şartnamede adet ve miktarları belirtilmiştir.

Ayrıca çalıştırılan her personele 22 gün yol bedeli ödenecektir. Yol Bedeli Günlük 3,5 TL olup ayda 77,00 TL yol bedeli ödenecektir.

Teknik şartnamede belirtilen diğer giderler (elektrik, su, doğalgaz gideri, sigorta giderleri (Mali mesuliyet sigortası ve yangına karşı sigorta), ilaçlama gideri, temizlik malzeme gideri vb. giderler) teklif fiyata dahil edilecektir.

İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Oranı %2 olarak hesaplanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarda aktarılan mevzuat hükümlerinden, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde idarenin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapması ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarını belirtmesi, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunması, bu açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den fazla olmaması gerektiği, ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdilerin anlaşılması gerektiği, buna göre yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurların “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirileceği ve bu unsurlar için açıklama sunulmasına gerek olmadığı anlaşılmaktadır.

Başvuru konusu ihaleye 11 isteklinin teklif verdiği, 7 isteklinin teklifinin idarece belirlenen sınır değerin altında kaldığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, 3 isteklinin açıklama sunduğu, söz konusu açıklamaların idarece uygun bulunduğu, ihalenin Mis Gıd. Yem. Tem. Taah. Teks. Tur. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Rota Yem. Tic. A.Ş.nin belirlendiği anlaşılmıştır.

- İhale üzerinde bırakılan Mis Gıd. Yem. Tem. Taah. Teks. Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları üzerinde yapılan incelemede;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin (Ek-H.4) sunulduğu, sunulan cetvelde ana çiğ girdi maliyeti, işçilik maliyeti ve yardımcı giderler oranının belirtildiği, bu oran toplamının bir (1) olduğu, (ana çiğ girdi maliyeti+işçilik maliyeti)/toplam teklif tutarı oranının 0,93 olduğu, söz konusu oranın mevzuatta öngörülen 0,80-0,95 arasında olduğu,

Bununla birlikte, standart formun “Ana çiğ girdileri” başlıklı “A” bölümünde ana çiğ girdilerinin adlarına, her bir girdinin miktar, birim fiyat, tutar ve açıklama yöntemine yer verilmesi gerekmekteyken ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan cetvelde her bir girdinin miktar sütununa “1” yazıldığı, dolayısıyla söz konusu cetvelde her bir girdinin toplam miktarına ve miktarlarla birim fiyatların çarpılması sonucunda ulaşılması gereken toplam tutarlara yer verilmediği, bu şekilde yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı,

Söz konusu isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla Erzurum, Sivas, Erzincan ve Afyon Ticaret Borsaları ile Adana Toptancı Hali tarafından yayımlanan fiyatların kullanıldığı, söz konusu fiyatların ihale tarihinden önceki son 12 ay içerisinde gerçekleşen fiyatlar olduğu, ilgili bültenlere adı geçen kuruluşların internet sayfası üzerinden ulaşılabilmesi ve teyidinin yapılabilmesi nedeniyle ayrıca bir onayın aranmasına gerek bulunmadığı,

Ancak yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamaları uyarınca isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında malzemelerin fiyatını tevsiki için Ticaret Borsası veya Toptancı Hali fiyatlarını kullanmaları halinde ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatının esas alınması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından Erzurum, Sivas ve Afyon Ticaret Borsaları fiyatları kullanılarak yapılan açıklamalarda ise aylık bültenlerde yer alan en düşük fiyatların kullanıldığı, bu şekilde yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı,

Anılan istekli tarafından sunulan açıklamada etli bamya yemeği içerisinde yer alan konserve bamya yerine taze bamya ilişkin açıklama sunulduğu, ayrıca söz konusu isteklinin açıklamaları kapsamında şeker girdisine ilişkin olarak herhangi bir tevsik edici belge sunulmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan ihaleye konu işin süresinin, Sözleşme Tasarısı’nın 9.1’inci maddesinde, “01.01.2016 – 31.12.2017” tarihleri arası olarak belirlendiği, İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde fiyat farkı verilmeyeceğinin düzenlendiği, anılan istekli tarafından işçilik giderini tevsik için KİK işçilik hesaplama modülü üzerinden, müdür (asgari ücretin %50 fazlası), aşçı başı (asgari ücretin %50 fazlası), aşçı (asgari ücretin %35 fazlası), aşçı yardımcısı (asgari ücretin %20 fazlası), garson (asgari ücretin %10 fazlası), bulaşıkçı (asgari ücretin %10 fazlası) ve meydancı (asgari ücretin %10 fazlası) için İdari Şartname’de öngörülen asgari ücretin yüzde fazlası üzerinden birer aylık ücretin hesaplandığı (%3 sözleşme ve genel gider hariç), hesaplanan tutarların işin süresi olan 24 ayla çarpılarak işçilik maliyetine ulaşıldığı, söz konusu istekli tarafından asgari ücret üzerinden herhangi bir tutar öngörülmediği, öngörülen en düşük tutarın asgari ücretin %10 fazlası olduğu dikkate alındığında işçilik maliyetine ilişkin söz konusu açıklamanın mevzuata uygun olduğu,

Anılan Tebliğ’in yukarıda aktarılan 79.2.6’ncı maddesinde ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdilerin anlaşılacağı açıklanmış olup, anılan maddeye göre poğaça, simit ve açmanın herhangi bir yemeğin pişirilmesinde ana çiğ girdi olarak kullanılmayacağı ve ana çiğ girdiler dışındaki unsurlar için açıklama sunulmasına gerek olmadığı dikkate alındığında istekliler tarafından sunulan söz konusu girdilerin tevsikine ilişkin açıklamaların mevzuata aykırı olduğu yönündeki iddianın yerinde olmadığı,

Başvuru sahibi tarafından ileri sürülen isteklilerin menü döngüsü oluşturmadan aşırı düşük teklif açıklaması yaptığı iddiası kapsamında yapılan incelemede, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında isteklilere 30 günlük normal kahvaltı, normal öğle yemeği, normal akşam yemeği ile 15 günlük diyet kahvaltı, diyet öğle yemeği, diyet akşam yemeği örnek menülerinin verildiği, ihaleye konu işin süresinin sözleşme Tasarısı’nda “01.01.2016 – 31.12.2017” tarihleri arası olarak belirlendiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde “Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.” açıklamasının yer aldığı, esasen Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde açıklanan örnek menü ve gramaj listesi ile aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasının toplamda verilecek yemek hizmetini açıklayan bir kabul olduğu, bu kabulden hareketle toplam yemek hizmeti maliyetinin açıklanması gerektiği, mevzuatta ihale kapsamında verilecek bütün menülerin maliyetini oluşturan girdilerin yemek menü döngüsü hesap edilerek açıklanmasının zorunlu kılan bir düzenleme bulunmadığı, aksi durumda her bir girdinin ihale konusu yemek hizmetinin verileceği sürede toplamda hangi miktarda verileceğinin tek tek hesap edilmesi ve bu hesabın nasıl yapıldığının da gösterilmesi gerektiği, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde açıklanan “örnek menü” düzenlemesinden amaçlananın bu olmadığı, bu itibarla başvuru sahibinin menü döngüsüne ilişkin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

- Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Rota Yem. Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları üzerinde yapılan incelemede;

Açıklamalar kapsamında Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin (Ek-H.4) sunulduğu, sunulan cetvelde ana çiğ girdi maliyeti, işçilik maliyeti ve yardımcı giderler oranının belirtildiği, bu oran toplamının bir (1) olduğu, (ana çiğ girdi maliyeti+işçilik maliyeti)/toplam teklif tutarı oranının 0,93 olduğu, söz konusu oranın mevzuatta öngörülen 0,80-0,95 arasında olduğu, sunulan cetvelde ana çiğ girdilerinin adlarına, her bir girdinin miktar, birim fiyat, tutar ve açıklama yöntemine yer verildiği,

Söz konusu isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla Ankara, Erzurum, İzmir Ticaret Borsaları ile Ankara Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hali tarafından yayımlanan fiyatlarının, 1 adet fiyat teklifinin ve 1 adet maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.7) sunulduğu, Ticaret Borsası ve Hal fiyatlarının ihale tarihinden önceki son 12 ay içerisinde gerçekleşen günlük bültenlerde yer alan ortalama fiyatlar olduğu, ilgili bültenlere adı geçen kuruluşların internet sayfası üzerinden ulaşılabilmesi ve teyidinin yapılabilmesi nedeniyle ayrıca bir onayın aranmasına gerek bulunmadığı,

Açıklama kapsamında sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile konserve bamya, biber salçası, diyet peynir, diyet zeytin, dolma biber, kakaolu fındık ezmesi, karbonat, kemal paşa tatlısı, mantı, pastırma, maya, mısır, bal, karper peyniri, reçel, süt, tereyağı, çikolata, pudra şekeri, sargılı küp şeker ve poşetli rol ekmek maliyetinin tevsik edildiği, söz konusu tutanağın Tebliğ’in yukarıda yer verilen açıklamalarına uygun şekilde düzenlendiği ve meslek mensubu tarafından onaylandığı,

Anılan istekli tarafından işçilik giderine ilişkin olarak KİK işçilik hesaplama modülü üzerinden, müdür (asgari ücretin %50 fazlası), aşçı başı (asgari ücretin %50 fazlası), aşçı (asgari ücretin %35 fazlası), aşçı yardımcısı (asgari ücretin %20 fazlası), garson (asgari ücretin %10 fazlası), bulaşıkçı (asgari ücretin %10 fazlası) ve meydancı (asgari ücretin %10 fazlası) için İdari Şartname’de öngörülen asgari ücretin yüzde fazlası üzerinden her 6 aylık dönem için %6 asgari ücret artışı ilave edilmek suretiyle hesaplama yapıldığı, işçilik maliyetine ilişkin söz konusu açıklamanın mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

-Karanfil Yem. Eml. Tem. İnş. Ot. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları üzerinde yapılan incelemede;

Anılan istekli tarafından işçilik giderine ilişkin olarak KİK işçilik hesaplama modülü üzerinden, müdür (asgari ücretin %50 fazlası), aşçı başı (asgari ücretin %50 fazlası), aşçı (asgari ücretin %35 fazlası), aşçı yardımcısı (asgari ücretin %20 fazlası), garson (asgari ücretin %10 fazlası), bulaşıkçı (asgari ücretin %10 fazlası) ve meydancı (asgari ücretin %10 fazlası) için İdari Şartname’de öngörülen asgari ücretin yüzde fazlası üzerinden her 6 aylık dönem için %2 asgari ücret artışı ilave edilmek suretiyle hesaplama yapıldığı, işçilik maliyetine ilişkin söz konusu açıklamanın mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu istekli tarafından yapılan açıklamalar kapsamında Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin (Ek-H.4) sunulduğu, sunulan cetvelde ana çiğ girdi maliyeti, işçilik maliyeti ve yardımcı giderler oranının belirtildiği, bu oran toplamının bir (1) olduğu, (ana çiğ girdi maliyeti+işçilik maliyeti)/toplam teklif tutarı oranının 0,94 olduğu, söz konusu oranın mevzuatta öngörülen 0,80-0,95 arasında olduğu, sunulan cetvelde ana çiğ girdilerinin adlarına, her bir girdinin miktar, birim fiyat, tutar ve açıklama yöntemine yer verildiği,

Söz konusu isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla Ankara Ticaret Borsası, Ankara Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hali, Atatürk Orman Çiftliği Müdürlüğü Süt ve Süt Mamulleri Fabrikası ve Ankara Halk Ekmek A.Ş. tarafından yayımlanan fiyatlar ile 1 adet fiyat teklifinin sunulduğu, Ticaret Borsası ve Hal fiyatlarının ihale tarihinden önceki son 12 ay içerisinde gerçekleşen günlük bültenlerde yer alan ortalama fiyatlar olduğu, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatların ise ilan tarihi ile ihale tarihi arasında geçerli fiyatlar olduğu, ilgili bültenlere adı geçen kuruluşların internet sayfası üzerinden ulaşılabilmesi ve teyidinin yapılabilmesi nedeniyle ayrıca bir onayın aranmasına gerek bulunmadığı,

Açıklama konserve bamya, bardak su, biber salçası, çokokrem, karbonat, maya, pralin çikolata, pudra şekeri ve sargılı küp şeker maliyetinin Atisal Ltd. Şti tarafından düzenlenen 22.07.2015 tarihli fiyat teklifi ile tevsik edildiği, söz konusu fiyat teklifinde Tebliğ açıklamaları uyarınca yer alması gereken ibarenin ve meslek mensubu onayının bulunduğu, bununla birlikte Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesinin beşinci fıkrasında düzenlenen fiyat teklifi ile açıklama yapılması hususunun aynı Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşılması koşuluna bağlandığı, fiyat teklifi ile açıklanan konserve bamya, biber salçası, maya ve pudra şekeri gibi ana çiğ girdilerin Ticaret Borsası fiyatlarıyla açıklanabilecek girdiler olduğu göz önüne alındığında, isteklinin ana çiğ girdilerinin maliyet tevsiki için doğrudan fiyat teklifi sunmasının anılan hükme uygun olmadığı anlaşılmış olup, söz konusu isteklinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile yaptığı açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Mis Gıd. Yem. Tem. Taah. Teks. Tur. Tic. Ltd. Şti. ve Karanfil Yem. Eml. Tem. İnş. Ot. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca, Mis Gıd. Yem. Tem. Taah. Teks. Tur. Tic. Ltd. Şti. ile Karanfil Yem. Emi. Tem. inş. Ot. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Kırşehir İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından gerçekleştirilen “2016-2017 Yılları Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması esas alınarak toplam 10.320.350,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 22 adet ihale dokümanı satın alındığı, 15.07.2015 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 11 istekli tarafından teklif verildiği,

İhalede tekliflerin denetimine ilişkin idarece yapılan inceleme uyarınca, 11 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Ahçe Yol. ve Yük Taş. Tem. Med. Tur. Gıd. ve Tic. Ltd. Şti.

6.087.000,00

Mis Gıd. Yem. Tem. Taah. Teks. Tur. Tic. Ltd. Sti.

6.454.800,00

Birikim Tem. inş. Kırt. Gıd. Tur. Med. Güv. Tic. Ltd. Şti.

7.067.000,00

Habitat Gıd. Tem. Med. Hay. İnş. Taah. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.

7.142.910,00

Dunaysır Yem. Tem. Tur. İnş. Nak. Sağ. Hiz. Teks. Öz. Eğ. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

7.664.850,00

Rota Yem. Tic. A.Ş.

7.713.960,00

Karanfil Yem. Emi. Tem. İnş. Ot. San. Tic. Ltd. Şti.

7.866.450,00

Ahi Öz. Hiz. iç ve Dış Tic. inş. Nak. Yem. Ltd. Şti.

7.938.850,00

Baysan Top. Yem. Hay. Gıd. Tem. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.

7.945.390,00

Tuğrasan Yat. Ltd. Şti.

8.895.600,00

Doruk Top. Yem. ve Org. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.

9.412.800,00

Şeklinde verildiği,

Şikâyete konu ihalede, 7 isteklinin teklifinin idarece belirlenen sınır değerin altında kaldığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, 3 isteklinin açıklama sunduğu, söz konusu açıklamaların idarece uygun bulunduğu, ihalenin Mis Gıd. Yem. Tem. Taah. Teks. Tur. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Rota Yem. Tic. A.Ş.’nin belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihalede aşırı düşük sorgulama yapılacağının ihale dokümanında düzenmiş haline göre, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihaleye verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. İhale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceğinden, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı,

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tekliflerin hepsi yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında yapılan incelemeye göre, ihalenin yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığı yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

İnceleme konusu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesi neticesinde, Kurul tarafından, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmayan Mis Gıd. Yem. Tem. Taah. Teks. Tur. Tic. Ltd. Şti. ve Karanfil Yem. Eml. Tem. İnş. Ot. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği gerekçesiyle, “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Anılan kararda, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Rota Yem. Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, poğaça, simit ve açma maliyetinin Afiyet Unlu Mamuller Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 30.07.2015 tarihli fiyat teklifi ile tevsik edildiği, söz konusu fiyat teklifinde Tebliğ açıklamaları uyarınca yer alması gereken ibarenin ve meslek mensubu onayının bulunduğu, işçilik giderlerinin de mevzuata uygun hesaplandığı ve söz konusu açıklamanın mevzuata uygun olduğu ifade edilmektedir.

Yapılan incelemede, söz konusu isteklinin açıklamaları kapsamında, çiğ girdi maliyetlerinin hesaplanmasında kullanılan birim fiyatları tevsiken, poğaça, simit ve açma maliyetinin Afiyet Unlu Mamuller Ltd. Şti. tarafından düzenlenen fiyat teklifi ile tevsik edildiği görülmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde, “ … Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.” açıklaması yer almaktadır.

Söz konusu açıklamalardan, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyeti için belirtilen 0,80’lik oranın, öğündeki, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri, temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler dışındaki temel girdiler olduğu, poğaça, simit ve açmanın açıklanması gereken 0,80’lik oran içinde olduğu değerlendirmektedir.

Tebliğin 79.3.2’nci maddesinde ise,“79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer alan Tebliğ açıklaması gereğince, istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulurken, Tebliğin 79.2.2 nci maddesinde yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, fiyat teklifi sunulması yöntemi ile açıklanıyor olmasının gerekçesinin istekli tarafından belirtilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıklanan, poğaça, simit ve açma maliyetinin fiyat teklifi sunulması yöntemi ile açıklanıyor olmasının gerekçesinin belirtilmediği ve bu durumun mevzuata aykırı olduğu görülmüştür.

Diğer yandan, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.6’ncı maddesinin beşinci fıkrasında düzenlenen fiyat teklifi ile açıklama yapılması hususunun aynı Tebliğin 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşılması koşuluna bağlanmıştır.

Aynı ihaleye teklif veren, Karanfil Yem. Eml. Tem. İnş. Ot. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında poğaça, simit ve açma maliyetinin Ankara Halk Ekmek A.Ş. fiyatlarıyla açıklandığı görülmüştür. Bu durumda, poğaça, simit ve açma maliyetinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmete ilişkin fiyatının bulunduğu ve bu yöntemle tevsik edilebildiği anlaşıldığından, Rota Yem. Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, söz konusu girdilerin maliyetinin fiyat teklifiyle açıklanmasının mevzuata uygun olmadığı tespit edilmiştir.

Bu itibarla, yukarıda yer alan gerekçeler doğrultusunda, incelenen ihalede, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli Rota Yem. Tic. A.Ş.’nin teklifinin de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlık konusu ihalede, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin teklifinin de değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine ilişkin hususun, düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin gerekçeler arasında yer alması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunca verilen “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılıyorum.

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi