KİK Kararı: 2015/UH.III-2793

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/061
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 21.10.2015
Karar No : 2015/UH.III-2793
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Pozitif Gıda Yemek Hayv. İnş. ve Pazarlama San. Tic. Ltd. Şti.,

Küçük Sanayi Sitesi Alt Kısım Orta Sosyal Tesisler Boyabat/SİNOP

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Vezirköprü Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

Hükümet Konağı Kat: 1 55900 Vezirköprü/SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/86930İhale Kayıt Numaralı “2015 / 2016 Eğitim Öğretim Yılında Taşımalı Eğitimde Normal Öğrenim Gören 2598 İlkokul ve Ortaokul Öğrencisine 180 İş Günü Sıcak Yemek Alımı, Dağıtımı ve Sonrası Temizlik İşleri” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Vezirköprü Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 20.08.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2015 / 2016 Eğitim Öğretim Yılında Taşımalı Eğitimde Normal Öğrenim Gören 2598 İlkokul ve Ortaokul Öğrencisine 180 İş Günü Sıcak Yemek Alımı, Dağıtımı ve Sonrası Temizlik İşleri” ihalesine ilişkin olarak Pozitif Gıda Yemek Hayv. İnş. ve Pazarlama San. Tic. Ltd. Şti.nin 02.09.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.09.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.09.2015 tarih ve 77759 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.09.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2383 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhaleye katılan isteklilerden Ayan Tar. Ürün. Şehirlerarası Ser., Taş., Tur. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Vezir Tur Nak. Oto. Tem. İşl. Su Ürün. Hayv. İnş. Teks. Pet. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti tarafından teklif dosyaları kapsamında sunulan birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu, miktar sütununda yer alan rakam ile teklif edilen birim fiyat rakamının çarpılması sonucu elde edilecek rakamın anılan isteklilerin teklif ettiği toplam rakamlarla uyumlu olmadığı,

2. Şikâyete konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı niteliğinde olduğu, idare tarafından açıklanan yaklaşık maliyette kar oranının ne olduğunun belli olmadığı, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümleri uyarınca idarelerce en fazla % 20 kar oranı öngörülebileceği, kamu ihale mevzuatı uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alım ihalelerinde idareler tarafından hesaplanan karsız yaklaşık maliyetin altında kalan teklif sunan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği, idarenin şikâyete konu ihalede rekabeti, eşit muameleyi ve güvenilirliği ihlal ettiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde, birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuruya konu ihaleye 7 istekli tarafından teklif verildiği, sunulan bütün tekliflerin geçerli teklif olarak değerlendirildiği, ihalenin en düşük teklif sahibi istekli olan Vezir Tur Nak. Oto. Tem. İşleri Su Ürün. Hayv. İnş. Teks. Pet. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Pozitif Gıda Yemek Hay. İnş. İm. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.nin en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde, “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde, "İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 56’ncı maddesinde; “1) Ön yeterlik ve yeterlik başvuruları ile tekliflerin alınması ve açılmasına ilişkin işlemler; Kanun, bu Yönetmelik ve tip şartnamelerde belirtilen hükümler çerçevesinde standart formlar kullanılarak gerçekleştirilir…

(7) Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır.”hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aritmetik hata ve yuvarlama” başlıklı 16.5’inci “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkân tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir.

31.2. Teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde İdarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak İdare tarafından iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir.

31.3. Bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin olarak verilen süre içinde isteklilerce sunulan belgelerin, ihale tarihinden sonraki bir tarihte düzenlenmesi halinde, bu belgeler, isteklinin ihale tarihi itibarıyla ihaleye katılım şartlarını sağladığını tevsik etmesi durumunda kabul edilecektir.

31.4. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir.

31.5. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif alınan ihalede, birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen teklifler ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, Tebliğ açıklamaları ve ihale dokümanı düzenlemelerinden, ön yeterlik ve yeterlik başvuruları ile tekliflerin alınması ve açılmasına ilişkin işlemlerin Kanun, yönetmelik ve tip şartnamelerde belirtilen hükümler çerçevesinde standart formlar kullanılarak gerçekleştirileceği, tekliflerin ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verileceği, ihale komisyonunun teklif zarflarını alınış sırasına göre inceleyeceği ve tekliflerin hemen değerlendirilebilmesi için oturumun kapatılacağı, ikinci oturumda isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığının inceleneceği, uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı, birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edileceği ve teklifin doğrudan değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmaktadır.

İhale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilen birim fiyat teklif cetvelinin idarece;

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

2015 / 2016 Eğitim Öğretim yılında taşımalı eğitimde normal öğrenim gören 2.598 ilkokul ve ortaokul öğrencisine 180 iş günü sıcak yemek alımı, dağıtımı ve sonrası temizlik işleri

Gün

180

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

şeklinde oluşturulduğu görülmektedir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yayımlanan birim fiyat teklif cetveli standart formundan ve idare tarafından hazırlanan birim fiyat teklif cetvelinde A sütunun idarece hazırlanacağı, B sütunun ise isteklilerce doldurulacağı, hesaplama yapılırken her bir iş kaleminin miktar sütunundaki/sütunlarındaki rakam/rakamlar ile teklif edilen birim fiyat çarpılarak o iş kalemine ait teklif tutarının bulunacağı hususları yer almaktadır.

İdare tarafından şikâyete konu ihale için hazırlanan birim fiyat teklif cetvelinin birim hanesine Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri uyarınca “öğün” yazılması gerekirken “gün” yazıldığı, miktar hanesine yemek verilecek öğrenci sayısı ile yemek verilecek gün sayısının çarpımı olan 467.640 (2.598 x 180) öğün üzerinden teklif alınmasını sağlayacak şekilde düzenlenmesi gerekirken birim fiyat cetvelinin sadece gün sayısı üzerinden teklif alınacak şekilde oluşturulduğu görülmüştür.

Söz konusu ihaleye 7 istekli teklif vermiş, başvuru sahibi istekli dahil olmak üzere 5 istekli, teklif ettiği birim fiyat ile birim fiyat teklif cetvelinin “İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması” sütununda yer verilen 2.598 öğrenci sayısını çarparak bulunan rakamı “Teklif Edilen Birim Fiyat” sütuna koymuş ve bulunan rakamı yemek verilecek gün sayısı olan 180 ile tekrar çarparak toplam teklif tutarını oluştururken, başvuru sahibi isteklinin şikayet ve itirazen şikayet dilekçelerinde yer verdiği ve birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu iddiasında bulunduğu Vezir Tur Nak. Oto. Tem. İşleri Su Ürün. Hayv. İnş. Teks. Pet. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti. ile Ayan Tarım Ürün. Şeh. Ara. Ser., Taş., Tur. ve Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. “Teklif Edilen Birim Fiyat” sütununa sırasıyla 1,99 TL ve 2,98 TL yazmış ve bu rakam 2.598 öğrenci sayısı ve 180 gün sayısı ile çarpılarak toplam teklif tutarlarını oluşturmuşlardır.

Vezir Tur Nak. Oto. Tem. İşleri Su Ürün. Hayv. İnş. Teks. Pet. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti.nin birim fiyat teklif cetvelini,

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

2015 / 2016 Eğitim Öğretim yılında taşımalı eğitimde normal öğrenim gören 2.598 ilkokul ve ortaokul öğrencisine 180 iş günü sıcak yemek alımı, dağıtımı ve sonrası temizlik işleri

Gün

180

1,99

930.603,60

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

930.603,60

Pozitif Gıda Yemek Hay. İnş. İm. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.nin birim fiyat teklif cetvelini,

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

2015 / 2016 Eğitim Öğretim yılında taşımalı eğitimde normal öğrenim gören 2.598 ilkokul ve ortaokul öğrencisine 180 iş günü sıcak yemek alımı, dağıtımı ve sonrası temizlik işleri

Gün

180

5.819,52

1.047.513,60

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

1.047.513,60

Eker Yem. Tem. Hayv. Med. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin birim fiyat teklif cetvelini,

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

2015 / 2016 Eğitim Öğretim yılında taşımalı eğitimde normal öğrenim gören 2.598 ilkokul ve ortaokul öğrencisine 180 iş günü sıcak yemek alımı, dağıtımı ve sonrası temizlik işleri

Gün

180

5.975,40

1.075.572,00

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

1.075.572,00

Mercan Gıd. Tem. ve Yem. Hizm. İnş. Tur. Nak. Tic. Ltd. Şti.- Fatma Aydemir İş Ortaklığının birim fiyat teklif cetvelini,

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

2015 / 2016 Eğitim Öğretim yılında taşımalı eğitimde normal öğrenim gören 2.598 ilkokul ve ortaokul öğrencisine 180 iş günü sıcak yemek alımı, dağıtımı ve sonrası temizlik işleri

Gün

180

6.105,30

1.098.954,00

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

1.098.954,00

Muzaffer Altıntaş’ın birim fiyat teklif cetvelini,

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

2015 / 2016 Eğitim Öğretim yılında taşımalı eğitimde normal öğrenim gören 2.598 ilkokul ve ortaokul öğrencisine 180 iş günü sıcak yemek alımı, dağıtımı ve sonrası temizlik işleri

Gün

180

6.106,4102553

1.099.153,85

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

1.099.153,85

Karanfil Yem. Eml. Tem. İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.nin birim fiyat teklif cetvelini,

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

2015 / 2016 Eğitim Öğretim yılında taşımalı eğitimde normal öğrenim gören 2.598 ilkokul ve ortaokul öğrencisine 180 iş günü sıcak yemek alımı, dağıtımı ve sonrası temizlik işleri

Gün

180

6.110,00

1.099.800,00

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

1.099.800,00

Ayan Tarım Ürün. Şeh. Ara. Ser., Taş., Tur. ve Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin birim fiyat teklif cetvelini,

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

2015 / 2016 Eğitim Öğretim yılında taşımalı eğitimde normal öğrenim gören 2.598 ilkokul ve ortaokul öğrencisine 180 iş günü sıcak yemek alımı, dağıtımı ve sonrası temizlik işleri

Gün

180

2,98

1.393.567,20

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

1.393.567,20

şeklinde hazırladığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen ihale dokümanı düzenlemelerinden şikâyete konu ihalenin 2.598 öğrenciye 180 gün süreyle öğle yemeği verilmesi işi olduğu, buna göre ihalede öğün miktarının 2.598 öğrenci x 180 gün = 467.640 olması gerektiği, ihale dokümanında yer alan bu düzenlemelerden işin süresinin 180 gün olduğu ve bu süre içerisinde 2.598 öğrenciye yemek verileceği hususunda herhangi bir tereddüt oluşmadığı, isteklilerin ihale dokümanını ve belirtilen verileri esas alarak teklif vermelerinin mümkün olduğu, sunulan birim fiyat teklif cetvellerinde rakamların çarpımlarında ve toplamlarında herhangi bir hata bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde, “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde, “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve İdari Şartname düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde, ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra diğer tekliflere veya idarenin tespit veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyat aşırı düşük olanları tespit edeceği, teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlerle ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ihale komisyonunun imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği ve verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplayacağı, sınır değerin altında olan tekliflerin ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilerek bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutarın sınır değer olarak kabul edileceği anlaşılmaktadır.

İhale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede şikâyete konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesindeki hükümler uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alım ihalelerinde sınır değerin yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar olduğu, başvuruya konu ihalede sınır değerin 1.097.155,38 TL (1.426.602/1,30=1.097.155,38) olduğu tespit edilmiştir. 24.08.2015 tarihli ihale komisyon kararı incelendiğinde Vezir Tur Nak. Oto. Tem. İşleri Su Ürün. Hayv. İnş. Teks. Pet. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti., Pozitif Gıda Yemek Hay. İnş. İm. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ve Eker Yem. Tem. Hayv. Med. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan tekliflerin sınır değerin altında olduğu ve ihaleye ait İdari Şartname’nin 33.2’nci maddesinde, teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerden teklifleri reddedilmeden önce teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilerek aşırı düşük teklif açıklaması isteneceğine dair düzenleme bulunduğu dikkate alındığında, incelenen ihalede Vezir Tur Nak. Oto. Tem. İşleri Su Ürün. Hayv. İnş. Teks. Pet. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti., Pozitif Gıda Yemek Hay. İnş. İm. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ve Eker Yem. Tem. Hayv. Med. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan tekliflerin sınır değerin altında olması sebebiyle söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerekirken, idarece Vezir Tur Nak. Oto. Tem. İşleri Su Ürün. Hayv. İnş. Teks. Pet. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesinin, kamu ihale mevzuatı hükümlerine ve İdari Şartname düzenlemelerine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Vezir Tur Nak. Oto. Tem. İşleri Su Ürün. Hayv. İnş. Teks. Pet. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti., Pozitif Gıda Yemek Hay. İnş. İm. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ve Eker Yem. Tem. Hayv. Med. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki ikinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, Vezir Tur Nak. Oto. Tem. İşleri Su Ürün. Hayv. İnş. Teks. Pet. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti., Pozitif Gıda Yemek Hay. İnş. İm. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ve Eker Yem. Tem. Hayv. Med. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ikinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Vezirköprü Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “2015-2016 Eğitim Öğretim Yılında Taşımalı Eğitimde Normal Öğrenim Gören 2598 İlkokul ve Ortaokul Öğrencisine 180 iş Günü Sıcak Yemek Alımı, Dağıtımı ve Sonrası Temizlik İşleri Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından İl Milli Eğitim Müdürlüklerine gönderilen 26.05.2015 tarihli ve 5413410 sayılı yazısı esas alınarak toplam 1.426.302,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 22 adet ihale dokümanı satın alındığı, 20.08.2015 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 7 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece ihaleye ilişkin tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, 7 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Vezir Tur Nak. Oto. Tem. İşleri Su Ürün. Hayv. İnş. Teks. Ret. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti.

930.603,60

Pozitif Gıda Yemek Hay. inş. im. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.

1.047.513,60

Eker Yem. Tem. Hayv. Med. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.

1.075.572,00

Mercan Gıd. Tem. ve Yem. Hizm. inş. Tur. Nak. Tic. Ltd. Şti.- Fatma Aydemir İş Ortaklığı

1.098.954,00

Muzaffer Altıntaş

1.099.153,85

Karanfil Yem Emi. Tem. inş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.

1.099.800,00

Ayan Tarım Ürün. Şeh. Ara. Ser., Taş., Tur. ve Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.393.567,20

Şeklinde verildiği,

İdarece aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin en düşük fiyat esasına göre ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihalede aşırı düşük sorgulama yapılacağının ihale dokümanında düzenmiş haline göre, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihaleye verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. İhale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceğinden, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması istemeden ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı,

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tekliflerin hepsi yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olduğu,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğu yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğu kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi