KİK Kararı: 2015/UH.III-2513

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/054
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 16.09.2015
Karar No : 2015/UH.III-2513
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN,

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

İlarya Gıda Yemek Hizm. Tem. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.,

Ata Mah. Astis Yapı Koop. 761. Sok. No:59/1 AYDIN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Koçarlı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

Orta Mahalle Hükümet Konağı Kat: 2 09970 Koçarlı/AYDIN

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/85321İhale Kayıt Numaralı “2015-2016 Eğitim Öğretim Yılında İlçemiz Mahallelerinden Taşıma Merkezi İlk-Orta ve İmam Hatip Ortaokullarına Taşınacak Öğrencilere Verilecek Öğle Yemeği ve Servisi İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Koçarlı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 03.08.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2015-2016 Eğitim Öğretim Yılında İlçemiz Mahallelerinden Taşıma Merkezi İlk-Orta ve İmam Hatip Ortaokullarına Taşınacak Öğrencilere Verilecek Öğle Yemeği ve Servisi İşi” ihalesine ilişkin olarak İlarya Gıda Yemek Hizm. Tem. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 12.08.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.08.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.08.2015 tarih ve 70340 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.08.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2114 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük açıklamasına ilişkin olarak;

- Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinin (f) bendi “Ekmekler masalarda kapalı kaplar içerisinde, dilimlenmiş olarak bulunacak ve miktarında sınılama olmayacak” ifadesine yer verildiği, anılan Şartname’de öğün başına 850 kaloriden aşağı yemek sunumu yapılamayacağının belirtildiği, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yatılı okullar için açıklanan günlük ekmek tüketim miktarının 500 gram olduğu, anılan firmanın öğün başına 200 gram ekmek öngördüğü, halk ekmek fabrikasından ekmek fiyatının tespit edilip ekmek maliyetinin bu doğrultuda belirlenmesi gerektiği, ekmek için herhangi bir fırından fiyat teklifi alınması ya da proforma fatura sunulması halinde bu belgelerin geçersiz olacağı, 207.000 adet yemek servis edileceğinin hesap edilmesi halinde kişi başına 200 gram ekmek düşeceği, toplamda en az 41.400 kg ekmek tüketilmesi gerektiği, Aydın Halk Ekmek’te ekmeğin kg fiyatının 2.00 TL olduğu, bu durumda 41.400 kg ekmeğin maliyetinin 82.800 TL olacağı, ekmek maliyetini hesaplamada hata yapılarak 82.800 TL’lik giderin öngörülmediği, istekli tarafından yapılan açıklamada ekmek maliyetinin bu rakamın altında olmasının muhtemel olduğu,

- Zeytinyağı kullanılan yemeklerin maliyetinin hesaplamasında zeytinyağı yerine sıvı yağ fiyatının kullanıldığı, yeşilbiberin çarliston biber fiyatı üzerinden maliyetlendirildiği, bu durumun toplam maliyeti etkilediği, çiğ girdi maliyetlerinin yanlış hesaplandığı,

- Yardımcı gider olarak hesaplanması gereken tuz, su ve Hindistan cevizinin çiğ girdi maliyeti olarak hesaplandığı,

- İşçilik maliyeti hesaplanırken gıda mühendisi ve aşçı maaşlarının asgari ücret üzerinden hesaplandığı, bu ücretlerin Gıda Mühendisleri Odası ve OLEYİS Sendikası tarafından yayınlanan fiyatlarla karşılaştırılması gerektiği, anılan firmanın teklif ettiği bedelin bu kuruluşların belirlediği fiyatlardan düşük olması halinde teklifin geçersiz olması gerektiği,

- Teknik Şartname’de belirtildiği üzere ekmek haricindeki diğer ürünlerin paketli ve TSE-TSEK uygunluk belgesine sahip ürünler olması gerektiği ve istekliler tarafından açık ürünlerin kullanılamayacağı, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını yapabilmek için fiyatı daha düşük olan ve TSE-TSEK belgesi olmayan açık makarna, açık baharat, açık bakliyat ve açık Kemalpaşa tatlısı ürünlerinin fiyatlarını kullandığı,

- Gramaj ve fiyat çarpımlarında, kemik firesi hesabında matematiksel hata yapılmasının muhtemel olduğu, çünkü teklif edilen fiyatın aşırı düşük sorgulama yapılmasına imkân vermeyeceği, borsa fiyatlarının en düşük ya da en yüksek fiyattan değil günlük ortalama fiyattan alınması gerektiği, anılan firmanın sunduğu belgelerin teyidinin ve hangi fiyatları verdiğinin kontrol edilmesi gerektiği,

Anılan gerekçelerle ihale üzerinde kalan firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak ihale komisyonu tarafından yeni bir karar alınması, ihalenin kendi firmaları uhdesinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde, götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuruya konu ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği, idarece hesaplanan yaklaşık maliyete göre sınır değerin 487.246,15 TL olarak hesaplandığı, idarenin 04.08.2015 tarihli yazısı ile teklif ettiği bedel sınır değerin altında kalan ERPA Gıda Mad. Tar. Ürü. Hay. Tem. İşl. Nak. Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti., Dörtlü Gıd. Yem. Tem. İlaçl. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Bircan Tem. ve Yem. Hiz. Tur. İnş. Nak. Hay. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, aşırı düşük teklif sorgulaması yazısının ekinde 2 haftalık örnek yemek menüsüne yer verildiği, Dörtlü Gıd. Yem. Tem. İlaçl. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Bircan Tem. ve Yem. Hiz. Tur. İnş. Nak. Hay. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirilme dışı bırakıldığı, ERPA Gıda Mad. Tar. Ürü. Hay. Tem. İşl. Nak. Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının ise idare tarafından uygun bulunarak 11.08.2015 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde, “…78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir…

78.6. Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.…

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Ulaşım, Vergi, Sigorta, Resim Harçlar ve tüm muhtelif giderler yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Ulaşım, Vergi, Sigorta, Resim Harçlar ve Tüm Muhtelif Giderler Yükleniciye aittir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 16’ncı ve 21’inci maddelerinde maddesinde “16. Ekmek hariç diğer ürünler “TSE” veya “TSEK” belgelerinin birine sahip olmalıdır…

18. Ürünlerde, imal ve son kullanım tarihleri olacaktır.

19. Ürün ambalajları üzerinde, firma adı, adresi, markası, net ağırlığı, üretim ve son kullanım tarihleri belirtilmiş olacaktır.

20. Ürün ambalajları temiz ve lekesiz olacaktır.

21.Muayene Komisyonunun uygun görmediği ürünler kabul edilmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, Tebliğ açıklamaları ve ihale dokümanı düzenlemelerinden, ihale komisyonu tarafından tekliflere ve idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların tespit edileceği, aşırı düşük teklifler reddedilmeden önce, idare tarafından belirlenecek süre içerisinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutarın sınır değer olarak kabul edileceği, isteklilerin aşırı düşük teklif olarak tespit edilen tekliflerini ihale konusu mallara ilişkin ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama ticaret borsası fiyatları ile açıklayabilecekleri, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin öncelikle Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’ni hazırlayarak açıklamaları kapsamında sunacakları, açıklamanın kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi + İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’ten çok olmaması gerektiği, ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdilerin anlaşılacağı, tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurların “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirileceği ve bu unsurlar için açıklama sunulmasına gerek olmadığı, tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücretin dikkate alınacağı, ulaşım, vergi, sigorta, resim harçlar ve tüm muhtelif giderlerin yükleniciye ait olacağı, ekmek haricindeki ürünlerin TSE veya TSEK belgelerinden birine sahip olması, ürünlerin ambalajlarında bulunması gerekenlerin neler olduğu, muayene komisyonunun uygun görmediği ürünleri kabul etmeyeceği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları ve başvuru sahibi isteklinin yapılan açıklamaların uygun olmadığına yönelik iddiaları bir arada incelendiğinde,

• İdare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yazı ekinde iki haftalık örnek yemek menüsünün bulunduğu, yemek menüsünde kuru fasulye, İzmir köfte, kıymalı nohut, kıymalı bezelye, mevsim türlü, patlıcan musakka, tavuk güveç, barbunya, taze fasulye, pirinç pilavı, makarna, turşu, domates çorbası, ezogelin çorbası, meyve, mevsim salata ve gramajlarıyla birlikte gerekli malzemelerine yer verildiği, idarenin açıklanmasını istediği temel bileşenler arasında ekmek girdisinin bulunmadığı, bu itibarla ihale üzerinde bırakılan isteklinin yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasında ekmek girdisine yer vermemiş olmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmış olup anılan istekli tarafından ekmek maliyetinin hesaplanmasında hata yapıldığı iddiasının yerinde olmadığı,

• İhale üzerinde bırakılan isteklinin yaptığı aşırı düşük açıklamasında zeytinyağı ve ayçiçek yağı girdileri için 03.08.2014-02.08.2015 tarihli Ankara Ticaret Borsası Günlük Bülteni’nde yer alan bir kilogram ayçiçek (4,0227 TL) ve zeytinyağı (9,6345 TL) için belirlenen ortalama fiyatların esas alınarak açıklamada bulunulduğu, her bir yağ girdisi için ayrı hesaplama yapıldığı, idare tarafından hazırlanan örnek menüde zeytinyağı girdisine sadece mevsimlik salatada yer verildiği, yeşilbiber girdisi için anılan istekli tarafından 03.08.2014-02.08.2015 tarihli Ankara Ticaret Borsası Günlük Bülteni’nde yer alan bir kilogram biber (1,5609 TL) için belirlenen ortalama fiyatın esas alınarak açıklamada bulunulduğu, bültende yer alan biber malzemelerine ilişkin en yüksek ortalama fiyat üzerinden açıklama yaptığı, bu itibarla örnek menüde anılan isteklinin zeytinyağı kullanılan yemeklerin maliyetinin hesaplanmasında zeytinyağı yerine sıvı yağ kullanıldığı, yeşilbiberin çarliston biber fiyatı üzerinden maliyetlendirilerek çiğ girdi maliyetlerinin yanlış hesaplandığı iddialarının yerinde olmadığı,

• Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca tuz, baharat ve tatlandırıcılar gibi girdilerin “yardımcı girdiler” başlığı altında değerlendirildiği, bu girdiler için açıklamada bulunulmasına gerek olmadığı, her ne kadar anılan istekli tarafından tuz ve Hindistan cevizi girdilerine yönelik açıklamada bulunulmuş olsa da bu durumun esasa etkili olmadığı, su girdisinin idare tarafından açıklanılması istenilen temel bileşenler arasında yer almadığı ve örnek menüde bulunmadığı, söz konusu girdiye anılan istekli tarafından ana çiğ girdi hesaplamalarında yer verilmediği, bu itibarla başvuru sahibi isteklinin tuz, baharat, Hindistan cevizi ve su gibi girdilerin ana çiğ girdi maliyetlerinin hesaplanmasında hata yapıldığı iddiasının yerinde olmadığı,

• Anılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasında şikâyete konu ihalede bir aşçı, bir aşçı yardımcısı, 1 bulaşıkçı ve 3 şoför olmak üzere toplam 6 işçi için ihale tarihi itibariyle yürürlükte olan asgari işçilik maliyeti üzerinden teklif verildiği, 1 adet gıda mühendisine yönelik olarak Gıda Mühendisleri Odası tarafından 2015 yılında geçerli olmak üzere gıda mühendisleri için belirlenen 3.000 TL’nin net ücret olarak esas alındığı, 1 gıda mühendisinin işverene maliyetinin 5.140,50 TL olarak tespit edildiği, aşçı için asgari işçilik maliyeti üzerinden teklif verilmesinin kamu ihale mevzuatına aykırı olmadığı, bu itibarla işçilik maliyeti hesaplanırken gıda mühendisi ile aşçı ücretlerinin asgari ücret üzerinden hesaplandığı ve gıda mühendisi için hesaplanan ücretin ilgili meslek odaları ve sendikalar tarafından belirlenen fiyatlardan düşük olduğu iddiasının yerinde olmadığı,

• Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında örnek menüde yer alan girdiler için 03.08.2014-02.08.2015 tarihli Ankara Ticaret Borsası Günlük Bülteni’nde yer alan birim fiyatlar esas alınarak açıklamada bulunduğu, bültenden alınan fiyatlar üzerinden yapılan açıklamalardan istekli tarafından idareye teslim edilecek ürünlerin ambalajlı olmayacağı ve TSE veya TSEK belgelerine sahip olmayacağına yönelik çıkarımda bulunmanın imkân dâhilinde olmadığı, ayrıca açıklama kapsamında sadece açık makarna malzemesine yer verildiği, açık baharat, açık bakliyat ve açık Kemalpaşa tatlısı ürünlerine yer verilmediği görülmüş olup başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı,

• Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan gramajların idare tarafından sunulan örnek menüdeki gramajlarla örtüştüğü, gramajların birim fiyatlarla çarpılmasında ve kemiksiz dana etinin gramajı ve birim fiyatının çarpımında matematiksel bir hata bulunmadığı, açıklamada bulunulan her bir girdi için Ankara Ticaret Borsası Günlük Bülteni’nde yer alan ortalama birim fiyatların esas alındığı, bu itibarla gramaj ve fiyat çarpımı ile kemik firesi hesabında matematiksel hata yapıldığı, borsa fiyatlarının ortalama birim fiyatlar üzerinden alınmadığı iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan istekliye ait aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiği ve idarece anılan isteklinin teklifinin geçerli kabul edilmesi yönündeki işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı neticesine varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Koçarlı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “2015-2016 Eğitim Öğretim Yılında İlçemiz Mahallelerinden Taşıma Merkezi İlk-Orta ve İmam Hatip Ortaokullarına Taşınacak Öğrencilere Verilecek Öğle Yemeği ve Servisi” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından İl Milli Eğitim Müdürlüklerine gönderilen 26.05.2015 tarihli ve 5413410 sayılı yazısı esas alınarak toplam 633.420,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 9 adet ihale dokümanı satın alındığı, 03.08.2015 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece ihaleye ilişkin tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, 6 teklifin çeşitli gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 3 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

ERPA Gıda Mad. Tar. Ürü. Hay. Tem. İşi. Nak. Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti.

467.820,00

Dörtlü Gıd. Yem. Tem. İlaçl. San. ve Tic. Ltd. Şti.

484.350,00

Bircan Tem. ve Yem. Hiz. Tur. İnş. Nak. Hay. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti.

486.450,00

İlarya Gıd. Yem. Hiz. Tem. İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.

546.480,00

Doğan Srt Sos. Hiz. Tem. Hiz. ve Urü. Gıd. Mad. Yem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

558.900,00

Şeklinde verildiği,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.1’inci maddesi doğrultusunda ihaleye ait aşırı düşük teklif sınır değerinin 487.246,15 TL olduğu ve bu tutarın altında teklif vermiş olan üç istekliye ait tekliflerin İdari Şartname’nin 33’üncü maddesi gereğince aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği ve açıklama istendiği, iki isteklinin açıklama sunmadıkları gerekçesi ile tekliflerinin reddedildiği, 11.08.2015 tarihli ihale komisyon kararı ile açıklaması uygun bulunan ERPA Gıda Mad. Tar. Ürü. Hay. Tem. İşi. Nak. Elekt. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenerek ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihalede aşırı düşük sorgulama yapılacağının ihale dokümanında düzenmiş haline göre, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihaleye verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. İhale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceğinden, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı,

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tekliflerin hepsi yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığı yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi