KİK Kararı: 2015/UH.III-2499

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/054
Gündem No : 11
Karar Tarihi : 16.09.2015
Karar No : 2015/UH.III-2499
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Yayla Yemek Temizlik Gıda San. Tic. Ltd. Şti.,

Yolpınar Köyü Suluova/AMASYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Amasya Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü,

Helkıs Mahallesi Elmasiye Caddesi No: 11 05100 AMASYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/85237İhale Kayıt Numaralı “2015-2016 Eğitim Öğretim Yılı Taşımalı İlkokul ve Ortaokul Öğrencileri Öğle Yemeği Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Amasya Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 04.08.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2015-2016 Eğitim Öğretim Yılı Taşımalı İlkokul ve Ortaokul Öğrencileri Öğle Yemeği Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Yayla Yemek Temizlik Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin 19.08.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.08.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.08.2015 tarih ve 74053 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.08.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2249 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan Rüstem Topaloğlu'nun aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, zira üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde Ek-0.5 ve Ek-0.6 tutanaklarının eksik olduğu, sunulanların ise hatalı olduğu,

2. Süt, yoğurt, toz şeker, ekmek fiyatları ile kamu kurumlarından alınması mümkün olan birçok anaçiğ girdinin fiyatlarının üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklandığı, bu durumun mevzuata aykırı olduğu,

3. Maliyet tespit tutanğı düzenlenmesi gereken ürünlere satış tutarı tespit tutanağı düzenlendiği,

4. İşçilik tablosunun hatalı olduğu, işçilik giderinin yanlış hesaplandığı,

5. Menü gramajlarının yanlış hesaplandığı,

6. Gramaj, gün ve öğün karşılığı toplamlarının yanlış olduğu,

7. Ek-H.4 formunda gramaj genel toplamlarının yanlış olduğu, ayrıca çarpım hataları olduğu,

8. Sebze meyve fiyatları alınan hal bültenindeki ortalama fiyat hesaplamalarının yanlış olduğu,

9. Son zamanlarda et fiyatlarının arttığı, bunun aşırı düşük teklif açıklamasının yapılmasını zorlaştıracağı, bu nedenle et fiyatlarının gerçeği yansıtıp yansıtmadığının araştırılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Söz konusu ihalede yaklaşık maliyetin idare tarafından 1.236.400,00 TL olarak belirlendiği ve 930.672,00 TL teklif fiyatı veren Rüstem Topaloğlu’nun aşırı düşük teklif sahibi olarak belirlendiği ve bu isteklinin açıklamasının idare tarafından uygun görülerek ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır. Başvuru sahibi ise ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasının uygun olmadığını iddia etmektedir.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinin birinci fıkrasında “İhale komisyonu verilen tekliflerideğerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.”hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde “Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Kanun ve Yönetmelik düzenlemesinde aşırı düşük teklif sahiplerinden teklifte “önemli olduğu tespit edilen bileşenler” hakkındaki ayrıntıların idarece isteneceği hüküm altına alınmış, Tebliğ açıklamasında ise idarelerin teknik şartname kapsamında “asgari iki haftalık bir örnek menüye” yer vermeleri ve aşırı düşük teklif sorgulamasının örnek menü üzerinden gerçekleştirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Buna göre, yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılacak menünün örnek mahiyetinde olacağı anlaşılmakta olup, idare tarafından sözleşme konusu işin süresinin tamamını kapsayan bir menünün verilemeyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre, teknik şartname kapsamında verilecek örnek menünün asgari iki haftalık olmanın yanında işin süresinin tamamını kapsamaması ve aşırı düşük tekliflerinin değerlendirilebilmesine imkan verecek ölçüde sınırlı süreli olması gerekmektedir.

Ancak, başvuruya konu ihalede ihale dokümanı kapsamında herhangi bir örnek menüye yer verilmediği, Teknik Şartname kapsamında verilen menünün ihale konusu işin süresinin tamamını kapsadığı, daha açık ifadeyle 2015-2016 eğitim öğretim yılı içerisinde fiilen iş gerçekleştirilecek olan 180 günlük yemek menüsüne yer verildiği, aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde de herhangi bir örnek menüye yer verilmediği ve bu yazıda Teknik Şartname’de belirtilen yemek listesi ve gramajlar doğrultusunda açıklama yapılmasının istenildiği anlaşılmıştır. Bu nedenle, idare tarafından işin süresinin tamamını kapsamayan, asgari iki haftalık ve aşırı düşük tekliflerinin değerlendirilebilmesine imkan verecek ölçüde sınırlı süreli örnek bir menü hazırlanarak aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilmesi ve aşırı düşük teklif açıklamalarının bu çerçevede değerlendirilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, yukarıda belirtilen şekilde tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Amasya Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “2015-2016 Eğitim Öğretim Yılı Taşımalı İlkokul Ve Ortaokul Öğrencileri Öğle Yemeği Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin toplam 1.236.400,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 21 adet ihale dokümanı satın alındığı, 04.08.2015 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 8 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece ihaleye ilişkin tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, 6 teklifin çeşitli gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 3 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Rüstem Topaloğlu

930.672,00

Yayla Yemek Temizlik Gıda İnş. Ltd. Şti.

951.076,92

Abdullah Konyar

952.460,31

Şeklinde verildiği,

Söz konusu ihalede yaklaşık maliyetin idare tarafından 1.236.400,00 TL olarak belirlendiği ve 930.672,00 TL teklif fiyatı veren Rüstem Topaloğlu’nun aşırı düşük teklif sahibi olarak belirlendiği ve bu isteklinin açıklamasının idare tarafından uygun görülerek ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihalede aşırı düşük sorgulama yapılacağının ihale dokümanında düzenmiş haline göre, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihaleye verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. İhale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceğinden, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı,

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tekliflerin hepsi yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığı yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi