KİK Kararı: 2015/UH.III-2450

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/053
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 09.09.2015
Karar No : 2015/UH.III-2450
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler:Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Ege Turizm Sey. İnşaat Taahhüt Tıbbı Mal. Petrol Ürünleri Temizlik Gıda Tarım Hayvancılık Güvenlik Mobilya Tekstil San. Tic. Ltd. Şti,

Geriş Mah. E 87 Karayolu Üzeri Küme Evleri No: 1 Burhaniye/BALIKESİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Burhaniye Belediye Başkanlığı,

Mahkeme Mah. Hürriyet Cad. No: 80 10700 Burhaniye/BALIKESİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/84802 İhale Kayıt Numaralı “Araçlı Temizlik Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Burhaniye Belediye Başkanlığı tarafından 30.07.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Araçlı Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ege Turizm Sey. İnşaat Taahhüt Tıbbı Mal. Petrol Ürünleri Temizlik Gıda Tarım Hayvancılık Güvenlik Mobilya Tekstil San. Tic. Ltd. Şti nin 11.08.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.08.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.08.2015 tarih ve 71438 sayı ile Kurum kayıtlarına dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2150 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, teklif dosyası kapsamında isteklilerce sunulması zorunlu olan, işin yürütülmesinde kullanılacak olan 3 adet traktöre ait ruhsat fotokopilerinin ve söz konusu araçların isteklilere ait olduğunu gösteren belgelerin bazı istekliler tarafından sunulmadığı, hangi firmaların söz konusu belgeleri teklif zarfı kapsamında sunmadığı, hangi firmaların sunduğunu tespit etmek amacıyla 04.08.2015 tarihinde idareye yazmış oldukları dilekçe ile zarf açma ve belge kontrol tutanağını istedikleri ve söz konusu tutanağın idare tarafından kendilerine 04.08.2015 tarihinde verildiği, idare tarafından gönderilen söz konusu tutanağı incelemeleri sonucu İdari Şartname’nin 7.1.h maddesinde istenilen belgelerin tüm isteklilerce sunulduğunun gösterildiği, ancak ihale esnasında traktör ruhsat fotokopilerini ve araçlara ait K1 belgelerini sunmayan isteklilerin zarf açma ve belge kontrol tutanağında olmadığına ilişkin şerh düşüldüğünü, kendilerine idare tarafından gönderilen zarf açma ve belge kontrol tutanağında sadece iki ihale komisyon üyesinin imzasının olduğu, söz konusu tutanağın ihale esnasında düzenlenip tüm komisyon üyelerince imzalanması gerektiği, araçlara ait İdari Şartname’nin 7.1.h maddesinde istenilen belgelerin teklif zarfında sunmayan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, ile aynı Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 56’ncı maddesinde “(1) Ön yeterlik ve yeterlik başvuruları ile tekliflerin alınması ve açılmasına ilişkin işlemler; Kanun, bu Yönetmelik ve tip şartnamelerde belirtilen hükümler çerçevesinde standart formlar kullanılarak gerçekleştirilir.

(2) Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı, başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerin her biri için ayrı sütun içerecek şekilde düzenlenir.

(3) Başvuru veya teklif zarfları, alınış sırasına göre incelenir. Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde teklif zarfları açılmadan önce, pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde ise son yazılı fiyat tekliflerinin verildiği oturumda yaklaşık maliyet açıklanır. Zarflardan uygun olanların açılması ve belge kontrolünün yapılması aşamasında, aday veya isteklilerce sunulan belgeler tek tek kontrol edilerek hangi belgelerin sunulduğu, Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağında her belge için açılmış bulunan sütunlara kaydedilerek gösterilir. İhale usulüne göre ilgili oturumda istekliler ve teklif ettikleri fiyatlar duyurularak tutanak düzenlenir. Bu tutanakların komisyon başkanınca onaylanmış suretleri, isteyenlere imza karşılığı verilmeden oturum kapatılamaz.

(4) Başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler idarelerce tamamlatılamaz.

(5) Başvuru ve teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak, idare tarafından iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların başvuru veya teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.2.3’üncü maddesinde “4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca aday veya isteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığına ilişkin kontrolün her bir belge için ayrı ayrı yapılması gerekmektedir. Kuruma ulaşan görüş taleplerinden ve itirazen şikayet başvurularından, bazı idarelerin bu tutanağı her bir belgenin durumunu belirtecek şekilde düzenlemedikleri, gruplandırılmış şekilde düzenlenmiş tutanak üzerinden yapılan değerlendirmelerde idareler ile adaylar veya istekliler arasında ihtilaflar ortaya çıktığı görülmüştür. Uyuşmazlıklara meydan vermemek amacıyla, İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına” ilişkin maddelerinde yer alan düzenlemeler çerçevesinde işlem yapılması gerekmektedir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinin (h) bendinde “* istekliler karayolu taşımacılığı gereği Ulaştırma Genel Müdürlüğünden alınmış k-1 yetki belgesinin aslı veya noter onaylı suretini teklifleri ile birlikte sunacaklardır.

“ araçlara ait k-1 yetki belgesi, ruhsat fotokopisi” düzenlemesi yer almaktadır.

Burhaniye Belediye Başkanlığı tarafından “Araçlı Temizlik Hizmeti Alımı” işinin açık ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, ihalenin 30.07.2015 tarihinde gerçekleştirildiği ve 31.07.2015 tarihinde ihale yetkilisince ihale komisyonu kararının onaylandığı görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından, 04.08.2015 tarihinde idareden “Zarf açma ve belge kontrol tutanağı’nın bir nüshası istenmiştir. İdare tarafından başvuru sahibine aynı günlü yazı ile söz konusu tutanağın bir nüshası verilmiştir. İdare tarafından başvuru sahibine verilen tutanak incelendiğinde tutanağın iki imza taşıdığı, üç komisyon üyesinin imzasının yer almadığı görülmüştür.

İdarece itirazen şikâyet başvurusuna verilen cevapta bu hususa ilişkin olarak “Zarf açma ve kontrol tutanağı usulüne uygun olarak ihale tarih ve saatinde komisyonumuzca hazırlanmış ve imza altına alınmıştır. Ancak maddi hatadan dolayı zarf açma ve kontrol tutanağı tekrar hazırlanmıştır. Firmanız tarafından talep edilen belge art niyet aranmadan imzalar tamamlatılmadan tarafınıza teslim edilmiştir. Bu konuda ihale komisyonumuzun yapmış olduğu bir usulsüzlük bulunmamaktadır.” ifadesi ve Asma Tem. Mad. İnş. Tur. Mak. Oto. ve Ulaştırma San. Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyasında traktör ruhsat fotokopilerinin olmadığına yönelik iddiasına ilişkin olarak “İhale İdari Şartnamesinin 7. maddesinde her ne kadar ruhsat fotokopileri ve K-1 yetki belgeleri istenmiş de, Kamu İhale Genel Tebliğinin Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler başlıklı 9.1. maddesinde “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday ve isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir.” hükmü bulunduğundan ve idari şartnamede araçların kendi malı olma şartı aranmadığından, traktör ruhsat fotokopilerine ihtiyaç duyulmamıştır. Bu durum tüm araç belgeleri için geçerlidir. Ayrıca ihaleye gelen her firmanın ihaleyi kazanıp kazanamayacağı belli olmadan araç satın almaları veya kiralamaları rekabeti engelleyici bir durum olarak değerlendirildiğinden ihale komisyonunca bu şekilde karar alınmıştır.” açıklamaları yer almıştır.

İdarenin bu iki hususa ilişkin açıklamaları bir arada değerlendirildiğinde, ihalenin ilk oturumundan sonra ihale komisyonunca idari şartnamede yapılan düzenlemelerin mevzuata aykırı olarak görüldüğü, araç ruhsat fotokopilerinin istenilmesine ilişkin düzenleme bu nedenle göz ardı edildiği ve bunları sunmayan isteklilerin sunmuş olarak kabul edildiği anlaşılmaktadır. İdare cevabında, Zarf açma ve kontrol tutanağında herhangi bir değişiklik yapılmadığına ilişkin bir ifade bulunmamaktadır. Ayrıca, başvuru sahibinin başta ihale üzerinde bırakılan ifadesi olmak üzere bazı isteklilerin araç ruhsat fotokopilerinin bulunmadığına ilişkin iddiasına yönelik olarak idarece hiçbir açıklama yapılmadığı gibi, yapılan açıklama içerisinde üstü kapalı bir biçimde istekliler tarafından sunulmayan belge veya belgeler olduğu kabul edilmekle birlikte bu hususun idarece esasa etkili olarak görülmediği ifade edilmektedir.

İhale işlem dosyasında araç bilgilerine ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde, bazı isteklilerin teklifleri kapsamında idari şartnamede istenen araç bilgilerinin eksik olduğu, ancak, idare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen zarf açma ve kontrol tutanağı incelendiğinde, tüm isteklilerin “araç belgeleri”nin var olarak işaretlendiği görülmektedir.

İhalenin ilk oturumunun “Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı” düzenlenmeden tamamlanamayacağı, başvuru sahibinin dilekçesine istinaden kendisine 04.08.2015 ta ihinde beş komisyon üyesinden sadece ikisinin imzaladığı tutanak verildiği, İhalenin 31.07.2015 tarihinde ihale yetkilisince onaylandığı göz önüne alındığında, bu tarihin ihale onay tarihinden 4 gün sonraya tekabül ettiği anlaşılmıştır. Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı’nın maddi hata dolayısıyla yeniden düzenlendiği ifadesinin ise, söz konusu tutanağın maddi hata oluşumunu ortadan kaldırmak ve ihalede saydamlığı ve güvenirliği sağlamak üzere oluşturulduğu hususu dikkate alındığında yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

İhalenin ilk oturumunda düzenlenen Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı’na ilişkin olarak yapılan iddianın incelenmesi sonucunda ihaleye ilişkin ilk oturumda istekliler huzurunda ihya edilen işlemlerin daha sonraki kapalı oturumda geriye dönük olarak değiştirilemeyeceği, Kamu İhale Kanunu’nun 5 inci maddesinde belirtilen saydamlık ve güvenirlik ilkelerinin gereği olarak istekliler huzurunda yapılması gereken işlemlerde sakatlık oluşturduğu, ihaleye ilişkin ilk oturumun ihya edilmesinin ve ihalenin bu haliyle sağlıklı bir şekilde sonuçlandırılmasının mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca, “ihalenin iptaline” karar verilmiştir.

Anılan kararda, incelenen ihalede, ilk oturumda istekliler huzurunda ihya edilen işlemlerin daha sonraki kapalı oturumda geriye dönük olarak değiştirilemeyeceği, Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesinde belirtilen saydamlık ve güvenirlik ilkelerinin gereği olarak istekliler huzurunda yapılması gereken işlemlerde sakatlık oluşturduğu, ihaleye ilişkin ilk oturumun ihya edilmesinin ve ihalenin bu haliyle sağlıklı bir şekilde sonuçlandırılmasının mümkün olmadığı ifade edilmektedir.

Yapılan incelemede, idarece, ihale konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinin (h) bendinin “istekliler karayolu taşımacılığı gereği Ulaştırma Genel Müdürlüğünden alınmış k-1 yetki belgesinin aslı veya noter onaylı suretini teklifleri ile birlikte sunacaklardır.

“ araçlara ait k-1 yetki belgesi, ruhsat fotokopisi” şeklinde düzenlendiği, başvuru sahibi tarafından yapılan şikayet başvurusu üzerine idarece verilen cevapta da belirtildiği şekilde, Kamu İhale Genel Tebliğinin Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler başlıklı 9.1. maddesinde yer alan “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday ve isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir.” şeklindeki açıklama ve idari şartnamede araçların kendi malı olma şartı da aranmadığı gerekçesiyle, rekabetin engellenmemesi adına yeterlik belgesi olarak traktör ruhsat fotokopilerine ihtiyaç olmadığı yönünde değerlendirme yapıldığı, daha sonra da söz konusu araç belgeleri dikkate alınmadan isteklilerin tekliflerinin değerlendirildiği, idareden Kuruma gönderilen ihale işlem dosyası kapsamında hangi isteklilerin araç belgelerini sunduğunun tespit edilebildiği anlaşılmaktadır.

Kesinleşen idari şartname düzenlemelerine göre isteklilerin yeterlik belgesi olarak istenen belgeleri teklifleri ekinde sunması zorunlu olduğu gibi, idarenin de bu belgelerin gereksiz yere istendiği düşüncesiyle veya başka bir saikle hareket edip, isteklileri değerlendirirken söz konusu yeterlik kriterini gözardı etmesi ihale hukukunun esaslarına aykırıdır. Bu noktada, idarenin tutumu mevzuata uygun olmamakla beraber, zarf açma ve belge kontrol tutanağının yeniden düzenlenmesi konusunda idarenin amacının bilgi ve belgelerin karartılması olmadığı, herhangi bir isteklinin teklifinin geçersiz sayılması veya başka bir isteklinin geçersiz teklifinin geçerli sayılması şeklinde bir kastın ihale komisyonunda bulunmadığı, ihale işlem dosyasının incelenmesinden ve idarenin şikayet başvurusuna verdiği cevaptaki beyanından görülmektedir.

Bu itibarla, ihale komisyonunca yapılan bu hatanın, ihalenin iptalini gerektirecek nitelikte ve Kamu İhale Kanununun 5 inci maddesinde yer alan temel ilkeleri bozan ya da ihlal eden boyutta olmadığı değerlendirilmektedir.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 56. maddesinin ikinci fıkrasında, “Kurum, itirazen şikâyet başvurularını, başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlâl edilip edilmediği açılarından inceler.” kuralına yer verilmiş, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 18. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde de, ihale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili itirazen şikayet başvurularının, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden inceleneceği kurala bağlanmıştır.

Belirtilen hukuki durum karşısında, Kurul’un yapacağı incelemenin maddede belirtilen üç hususla sınırlı olduğunun kabul edilmesi, anılan hususlar dışında başka bir hususun Kurulca incelenmemesi gerekmektedir.

İncelenen uyuşmazlıkta, başvuru sahibi tarafından ihale üzerine bırakılan istekli ile diğerlerinin idari şartnamede istenen araçlarla ilgili yeterlik belgesini sunmadıklarından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki iddialarla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bu başvuruda uyuşmazlık konusu ihalenin iptali yolunda herhangi bir iddianın ileri sürülmediği, ihaleyi yapan idarece şikâyet üzerine tesis edilen işlemde de bu konuda herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, ihalenin iptalinin gerekip gerekmediği hususunun, eşit muamele kapsamında değerlendirilebilecek bir konu da olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, ihalenin iptalinin gerekip gerekmediği hususu, başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlâl edilip edilmediği yönünden yapılan incelemenin kapsamına dâhil olmadığından, Kurulun bu yönden bir inceleme yapma yetkisi bulunmadığı için, Kurul çoğunluğunca verilen kararın, resen inceleme sonucu ve inceleme yetkisinin sınırları dışına çıkılarak alındığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede, araçlara ait belgelerin isteklilerce sunulup sunulmadığı dikkate alınarak idarece teklif değerlendirmesinin yeniden yapılmasının “düzeltici işlem olarak belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun “ihalenin iptaline” niteliğindeki kararına katılmıyorum.

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi