KİK Kararı: 2015/UH.III-2227 (12 Ağustos 2015)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/048
Gündem No : 52
Karar Tarihi : 12.08.2015
Karar No : 2015/UH.III-2227
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Global Koruma ve Güv. Hizm. Ltd. Şti.,

Göztepe Mah. Atatürk Cad. No: 3-A Anadoluhisarı Beykoz/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İSTAÇ İstanbul Çevre Yönetimi San. ve Tic. A.Ş.,

Paşa Mahallesi Piyalepaşa Bulvarı No: 74 34379 Şişli/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/17690 İhale Kayıt Numaralı “Güvenlik Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İSTAÇ İstanbul Çevre Yönetimi San. ve Tic. A.Ş. tarafından 22.04.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Güvenlik Hizmet Alım İşi”ihalesine ilişkin olarak Global Koruma ve Güv. Hizm. Ltd. Şti.nin 29.06.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.07.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.06.2015 tarih ve 52891 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.07.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/1856 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Aşırı düşük teklif sorgulamasına istinaden idareye sundukları ayrıntılı fiyat açıklamalarının idare tarafından mevzuat hükümlerine aykırı olduğu gerekçesiyle uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, kendilerinin aşırı düşük açıklamasında “2. Tip Binek Araçlar”a ilişkin kısmın Teknik Şartname’ye uygun olmadığının belirtildiği, oysaki Teknik Şartname’de düzenlenen araçla kendilerinin sunduğu araç arasındaki farkların işin ifasına engel teşkil etmediği, “1. Tip Binek Araçlar” için kendilerinin sunduğu açıklamada da bazı farklılıkların olduğu ancak buradaki farklılıklardan dolayı firmalarına ve diğer açıklama yapan isteklilere herhangi bir işlem tesis edilmediği, ayrıca ilgili araçlar için belirtilen kriterlerin tamamen bir markanın belli bir modelini işaret ettiği, işaret edilen “1. Tip Binek Araçlar” için aranan şartlarla firmalarının öngördüğü araç arasında oluşan farklılıklar göz ardı edilebiliyorsa “2. Tip Binek Araçlar” için de uzlaşı sağlanmasının gerektiği ya da iki tip araç için de eşit değerlendirme yapılıp her iki tip araç için de açıklamalarının uygun bulunmaması gerektiği, böylece ihale uhdesinde bırakılan isteklinin de “1. Tip Binek Araçlar” için yapmış olduğu açıklamaların Teknik Şartname’de belirtilen kriterleri sağlamadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının kaçınılmaz olduğu,

2. İdare tarafından kendilerinin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin yapılan değerlendirmede “araç giderlerine ilişkin açıklamasında zorunlu olmasına rağmen K2 belgesine, açıklamasında yer vermediği…” denildiği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde yer alan hüküm gereğince kendilerine yapılan aşırı düşük teklif sorgulama yazısında K2 belgesi ile ilgili herhangi bir kalem belirtilmediği, ayrıca bahse konu ihalenin ilanı da dâhil olmak üzere hiçbir Şartname ekinde K2 belgesi ile alakalı düzenlemenin bulunmadığı,

3. İdare tarafından kendilerinin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin yapılan değerlendirmede “… egzoz muayene puluna yer vermediği…” denildiği, her ne kadar Teknik Şartname’nin 5.43’üncü maddesinde “Devriye hizmetinde kullanılacak araçların kaskosu, zorunlu trafik sigortası ve diğer vergileri yükleniciye ait olacaktır.” ibaresi yer alsa da, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde yer alan hüküm gereğince açıklama getirilmesi istenilen tüm bileşenlere aşırı düşük teklif sorgulama yazısında yer verilmesi gerektiği, fakat http://www.tuvturk.com.tr/egzoz-gazi-emisyon-olcumu-genel-bilgiler.aspx web adresinde “Egzoz Gazı Emisyon Ölçümü Genel Bilgiler” başlığı altında Ölçüm Periyodları kısmında yer alan “Hususi (binek) ve Resmi Otomobiller: İlk üç yaş sonunda ve sonrası her iki yılda bir yapılmalıdır” ibaresi ile İdari Şartname’nin 25.3.4’üncü maddesinde yer alan “Diğer giderler: Teknik Şartname’nin 5.47. maddesinin b bendinde belirtilen 2. Tip araçtan 4 (dört) adet olmak üzere tesislerin çevresinde devriye gezecek olan Özel Güvenlik Görevlilerine yüklenici tarafından toplam 7 (YEDİ) adet kiralanacak olan araçlar (0) sıfır kilometre olacaktır.” şartı göz önünde bulundurularak bir değerlendirme yapıldığında, sıfır kilometre araçların üç yaşını doldurana kadar egzoz gazı emisyon ölçümüne tabi olmadığının ve bu hususta herhangi bir bedel öngörmemeleri gerektiğinin anlaşıldığı, ayrıca ilgili gider kalemini sehven atlamış olsalar bile, toplamda 7 araç için (40 TL x 7 araç x 3 yıl = 840 TL ) 840,00 TL gibi bir tutarın söz konusu olduğu ve bu giderin ayrıntılı açıklamalarında belirttikleri “Şirket Kârı, Genel Gideri” olarak tespit edilen tutar ile karşılanması mümkün olan bir gider olduğu,

4. İdare tarafından kendilerinin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin yapılan değerlendirmede “… sunduğu kasko sigorta poliçelerinin, poliçeyi düzenleyen sigorta şirketi genel müdürlük teyidinin bulunmadığı…” denildiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesinde yer alan hüküm gereğince kendilerinin fiyat teklif poliçesi almak için piyasada faaliyet gösteren sigorta şirketleri ile irtibata geçerek bu konu hakkında “plakası ve motor şase numarası belli olmayan hiçbir araca kesinlikle kasko ve zorunlu trafik sigortası fiyatlandırılması yapılmadığı, plakası belli olan araca ise sadece 1 yıllık fiyatlandırma yapılabildiği ve genel müdürlüklerin sadece 1 yıllık poliçelere onay verdiği” şeklinde bilgi edindikleri, ayrıntılı analiz ekinde sunmuş oldukları poliçelerin ise tamamen afaki plaka ve şase numarası üzerine yetkili acente tarafından usulüne uygun bir şekilde düzenlendiği, işin süresinin 36 ay olduğu ve İdari Şartname’nin 25.3.4’üncü maddesinde yer alan “Diğer giderler: …yüklenici tarafından toplam 7 (YEDİ) adet kiralanacak olan araçlar (0) sıfır kilometre olacaktır.” düzenlemesi göz önüne alındığında, ihale uhdesinde bırakılan isteklinin açıklamalarında sunduğu poliçelerin ya sahte olduğu ya da mevcut araçlar, yani sıfır kilometre olmayan araçlar üzerinden fiyat teklifi almış olduğunun kaçınılmaz olduğu,

5. İdare tarafından kendilerinin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin yapılan değerlendirmede “Yakıt giderlerine ilişkin açıklamasında, yakıta ilişkin herhangi bir zam öngörmediği, işin süresinin 3 yıl olduğu düşünüldüğünde zaman içinde yakıt fiyatlarında değişmeler olabileceği, bu değişmeler öngörülmeden sabit fiyatla yapılmış aşırı düşük açıklamasının olağan ve gerçekçi olmayacağı anlaşıldığından teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.” denildiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.5’inci maddesinde yer alan hüküm gereğince açıklamalarının ekinde EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarını gösterir belgeye yer verdikleri, bunun dışında yakıt giderlerine ilişkin işin süresince gelebilecek zam ve indirimlerle alakalı Kamu İhale Kanunu’nda ve eklerinde herhangi bir düzenlemenin olmadığı, ayrıca kendi bünyesinde bulunan araç filosundaki araçlar için yaklaşık %7 civarında iskontolu yakıt aldıkları ve bu durumun kendilerinin lehine olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İSTAÇ İstanbul Çevre Yönetimi Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından 22.04.2015 tarihinde yapılan “177 Adet Güvenlik Personeli Hizmet Alımı” işine ilişkin ihaleye 7 isteklinin katıldığı, Anka Özel Güvenlik Sistemleri Koruma San. Tic. Ltd. Şti.nin geçici teminat mektubu ve banka referans mektubu sunmadığı ve sunduğu iş deneyim belgesinin teklif ettiği bedelin %20’sini karşılamadığı, Ayan Güvenlik Limited Şirketinin sunmuş olduğu iş bitirme belgesinin sayı ve tarih içermediği ve iş hacmini gösteren belgelerin İdari Şartname’nin 7.4.3.’üncü maddesine uygun olmadığı, Varöz Global Güv. Hiz. Ltd. Şti.- Gazneli Özel Güv. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti.- Mega Özel Güv. Koruma ve Eğitim Hiz. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin ortaklarından Varöz Global Güv. Hiz. Ltd. Şti.nin sunduğu iş hacmini gösteren belgenin İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesine uygun olmadığı gerekçeleriyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4’üncü maddesinde yer alan hüküm gereğince ve İdari Şartname’nin 33.1’inci maddesinde yer alan düzenlemeye istinaden sınır değerin hesaplandığı, sınır değerin altında kalan Bengi Grup Özel Güvenlik Hiz. A.Ş., Erpa Özel Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti., Poligard Özel Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Limited Şirketi, Global Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi ile Varöz Global Güv. Hiz. Ltd. Şti.- Gazneli Özel Güv. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti.- Mega Özel Güv. Koruma ve Eğitim Hiz. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, ilgili isteklilerden Bengi Grup Özel Güvenlik Hiz. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Varöz Global Güv. Hiz. Ltd. Şti.- Gazneli Özel Güv. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti.- Mega Özel Güv. Koruma ve Eğitim Hiz. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş olsa da yeterlik şartlarını sağlamadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı için sunduğu açıklamanın değerlendirmeye alınmadığı, Global Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi ile Erpa Özel Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti.nin aşırı düşük açıklamalarının 2’nci tip binek araca ilişkin kısmının Teknik Şartname’ye uygun olmadığı, araç giderlerine ilişkin açıklamalarında zorunlu olmasına rağmen K2 belgesine ve egzoz muayene puluna yer vermedikleri, kasko sigorta poliçelerinin poliçeyi düzenleyen sigorta şirketi genel müdürlük teyidinin bulunmadığı, yakıt giderlerine ilişkin açıklamalarında yakıta ilişkin herhangi bir zam öngörmedikleri, işin süresinin 3 yıl olduğu düşünüldüğünde zaman içinde yakıt fiyatlarında değişmeler olabileceği, bu değişmeler öngörülmeden sabit fiyatla yapılmış aşırı düşük teklif açıklamalarının olağan ve gerçekçi olamayacağının anlaşıldığı ve bu sebeple tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Poligard Özel Güvenlik ve Eğitim Hizmetleri Limited Şirketinin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği ve ilgili diğer mevzuata uygun olduğundan ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği 22.06.2015 tarihli ihale komisyonu kararında belirtilmiştir.

İdarenin aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderdiği 28.04.2015 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde, teklifin önemli bileşeni olarak amortisman, yakıt tüketimi, bakım ve resmi giderlerinin belirtildiği ve isteklilerden bu bileşenlere ilişkin açıklama sunmalarının istenildiği belirlenmiştir.

Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesinde yer alan açıklama uyarınca aşırı düşük tekliflerin açıklanmasına yönelik olarak isteklilere gönderilen yazılarda önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi ve (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilerek isteklilerden bu bileşenlere ilişkin açıklama yapılmasının istenmesi gerekmektedir.

İdarece isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazılarında araç giderleri ile ilgili birim fiyatlara ilişkin olarak amortisman, yakıt tüketimi, bakım ve resmi giderlere dair yazılı açıklama istenildiği görülmekle birlikte, açıklanması istenilen resmi giderlerin hangileri olduğunun belirtilmediği, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 25’inci maddesinde yer alan “Devriye hizmetinde kullanılacak araçların Kaskosu, Zorunlu trafik sigortası ve diğer vergileri yükleniciye aittir.” düzenlemesinde de diğer vergilerden kastın neler olduğunun net bir biçimde ortaya konulmadığı, bu itibarla aşırı düşük teklif açıklama talep yazılarında belirtilen giderlerin anılan Tebliğ maddesinde hedeflendiği şekilde önemli bileşenlerin belirtilmesi bakımından istenilen amaca ulaşmadığı anlaşılmaktadır. Buna göre aşırı düşük açıklaması yapılmasına yönelik yazıda önemli teklif bileşenlerinin açıkça belirtilmediği, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan isteklilerin de bulunduğu dikkate alındığında anılan aykırılığın esasa etkili bir aykırılık olduğu değerlendirilmiştir.

Bu nedenle, idare tarafından önemli teklif bileşenlerinin yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak belirlenmesi ve yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması yönünde düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından önemli teklif bileşenleri açıkça belirtilmek suretiyle yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi