KİK Kararı: 2015/UH.III-196

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/007
Gündem No : 19
Karar Tarihi : 21.01.2015
Karar No : 2015/UH.III-196
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Şimşek Taşımacılık Tic. Ltd. Şti.,

Seyhan Mah. Hasan Tugal Cad. 24. Sok. No: 3 Yüreğir/ADANA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü,

Cemalpaşa Mah. Ordu Cad. No: 96 01120 Seyhan/ADANA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/148540İhale Kayıt Numaralı “Personel Taşıma” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü tarafından 19.12.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Personel Taşıma” ihalesine ilişkin olarak Şimşek Taşımacılık Tic. Ltd. Şti.nin 27.11.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.12.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.12.2014 tarih ve 43525 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.12.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3662 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname'de, ihale konusu iş kapsamında kullanılacak araçlara ilişkin olarak, kendi malı olması istenilmeyen araçlara ait motorlu araç tescil belgesi, motorlu araç trafik belgesi ve kira sözleşmesinin teklif dosyası kapsamında sunulmasına yönelik düzenleme ile araçlara ilişkin olarak ihale tarihinden önce idareden alınacak olan araç uygunluk belgesine yönelik yeterlik kriteri niteliğindeki düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, zira söz konusu belgelerin sözleşme imzalanmadan önce yükleniciden istenilmesi gerektiği, öte yandan isteklilerin çalıştırılacak araçlara ilişkin olarak uygunluk belgelerini Antakya, Osmaniye, Silifke ve Ceyhan Şube Müdürlüklerinden alacaklarının düzenlendiği ancak ihale komisyonu dışında teklif değerlendirilmesi yapılmasının mevzuata uygun olmadığı zira ihale komisyonu üyesi olmayan kişiler tarafından isteklilerin ihaleye katılım durumlarının etkilenmesinin muhtemel olduğu, ihale konusu iş kapsamında istenilen araçlardan bir tanesine uygunluk belgesi alınamaması halinde teklifin değerlendirme dışı kalacağı, ayrıca bu düzenlemenin ihale tarihinden önce ihaleye katılacak ve katılamayacak kişilerin belirlenmesine neden olacağı, dolayısıyla fiyat oluşumuna etki edeceği ve Kanun’un temel ilkelerine aykırılık teşkil edeceği,

2. İdare tarafından 46 kişilik otobüslere ilişkin olarak istenilen model şartının ihaleye katılımı ve rekabeti engelleyici nitelikte olduğu, zira ihale dokümanında belirtilen şartları sağlayan bir firmanın olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde işin adının “Personel taşıma” olarak, işin miktarı ve türünün ise “19 adet 17 kişilik, 11 adet 27-29 kişilik, 6 adet 46 kişilik otobüs” şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale komisyonu” başlıklı 6’ncı maddesinde “İhale yetkilisi, biri başkan olmak üzere, ikisinin ihale konusu işin uzmanı olması şartıyla, ilgili idare personelinden en az dört kişinin ve muhasebe veya malî işlerden sorumlu bir personelin katılımıyla kurulacak en az beş ve tek sayıda kişiden oluşan ihale komisyonunu, yedek üyeler de dahil olmak üzere görevlendirir.

İhaleyi yapan idarede yeterli sayı veya nitelikte personel bulunmaması halinde, bu Kanun kapsamındaki idarelerden komisyona üye alınabilir.

Gerekli incelemeyi yapmalarını sağlamak amacıyla ihale işlem dosyasının birer örneği, ilân veya daveti izleyen üç gün içinde ihale komisyonu üyelerine verilir.

İhale komisyonu eksiksiz olarak toplanır. Komisyon kararları çoğunlukla alınır. Kararlarda çekimser kalınamaz. Komisyon başkanı ve üyeleri oy ve kararlarından sorumludur. Karşı oy kullanan komisyon üyeleri, gerekçesini komisyon kararına yazmak ve imzalamak zorundadır.

İhale komisyonunca alınan kararlar ve düzenlenen tutanaklar, komisyon başkan ve üyelerinin adları, soyadları ve görev unvanları belirtilerek imzalanır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

… b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…3) İsteklinin üretim ve/veya imalat kapasitesine, araştırma-geliştirme faaliyetlerine ve kaliteyi sağlamasına yönelik belgeler,

4. İsteklinin organizasyon yapısına ve ihale konusu işi yerine getirmek için yeterli sayıda ve nitelikte personel çalıştırdığına veya çalıştıracağına ilişkin bilgi ve/veya belgeler,

5. İhale konusu hizmet veya yapım işlerinde isteklinin yönetici kadrosu ile işi yürütecek teknik personelinin eğitimi ve mesleki niteliklerini gösteren belgeler,

6. İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler,

7. İstekliye doğrudan bağlı olsun veya olmasın, kalite kontrolden sorumlu olan ilgili teknik personel veya teknik kuruluşlara ilişkin belgeler,

8. İhale konusu işin ihale dokümanında belirtilen standartlara uygunluğunu gösteren, uluslar arası kurallara uygun şekilde akredite edilmiş kalite kontrol kuruluşları tarafından verilen sertifikalar,

9. İdarenin talebi halinde doğruluğu teyit edilmek üzere, tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları ve/veya fotoğrafları.

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir…” hükmü,

“Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü

“Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sözleşmenin yürütülmesi aşamasındaki mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler teknik şartnamede yer alır. Bu düzenlemelerde, işin niteliği ile bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri esas alınır. Bu yükümlülüklere ilişkin olarak yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiğinin teknik şartnamede açıkça düzenlenmesi zorunludur.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 29’uncu maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) İhale konusu işin yaklaşık maliyetine bakılmaksızın tüm ihalelerde; adayın veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu gösteren belgelerin,

b) Yaklaşık maliyeti, Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarı ile eşik değer arasında olan işlerin ihalelerinde; (a) bendinde sayılan belgelere ek olarak, adayın veya isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren belgelerin,

c) Yaklaşık maliyeti, eşik değere eşit veya eşik değeri aşan işlerin ihalelerinde (a) ve (b) bentlerinde sayılan belgelere ek olarak;

1. Bankalardan temin edilecek, adayın veya isteklinin mali durumu ile ilgili belgelerin,

2. Adayın veya isteklinin ilgili mevzuatı uyarınca yayımlanması zorunlu olan bilançosu veya bilançosunun gerekli görülen bölümleri, yoksa bunlara eşdeğer belgelerin,

3. Adayın veya isteklinin iş hacmini gösteren toplam cirosu ve hizmet işleri ile ilgili taahhüdü altındaki ve bitirdiği iş miktarını gösteren belgelerin,

idarelerce istenilmesi zorunludur.

(2) Kanunun 48 inci maddesinde yer alan danışmanlık hizmet alımlarından, yaklaşık maliyeti, Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarının dört katının altında kalanların ihalelerinde ise; (a) ve (b) bentlerinde sayılan belgelerin istenilmesi zorunludur.

(3) Yaklaşık maliyeti eşik değere eşit veya eşik değeri aşan muhasebe, mesleki eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanatlar gibi hizmetlere ilişkin ihalelerde, ekonomik ve mali yeterlik belgeleri; yaklaşık maliyetine bakılmaksızın sigortacılık hizmet alımı ihalelerinde ise adayın veya isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren belgeler idare tarafından gerekli görülmesi halinde istenebilir.

(4) Yukarıda sayılan belgeler dışında, Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan diğer belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılmak üzere isteneceği, ihale konusu işin niteliğine uygun biçimde ve bu Yönetmelikte düzenlenen esaslar çerçevesinde idare tarafından belirlenir...” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sözleşmenin yürütülmesi aşamasındaki mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler teknik şartnamede yer alır. Bu düzenlemelerde, işin niteliği ile bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri esas alınır. Bu yükümlülüklere ilişkin olarak yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiğinin teknik şartnamede açıkça düzenlenmesi zorunludur.” hükmü,

“Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir.

(3) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

(4) İş ortaklığında makine, teçhizat ve ekipman ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir. Konsorsiyumda, makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin belgeler, her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak, ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.

(5) İdare, ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede işin niteliğini göz önünde bulundurarak kapasite raporu ile ilgili düzenleme yapabilir. Sunulacak kapasite raporunun ihale veya son başvuru tarihi itibarıyla geçerli olması zorunludur.

(6) İş ortaklığında kapasite raporuna ilişkin yeterlik kriteri ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir. Ancak, idareler, idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde iş ortaklıklarındaki ortaklardan her birinin, kapasite raporuna ilişkin olarak iş ortaklığındaki hissesi oranında yeterliği sağlamaları gerektiğine yönelik düzenleme yapabilirler. Konsorsiyumlarda, kapasite raporunun, her bir ortağın kendi kısmı için istenilen asgari yeterlik kriterini sağlaması zorunludur.

(7) Aday veya istekli adına düzenlenmiş, farklı tesislere ait birden fazla kapasite raporunun sunulması halinde, kapasite tutarları toplanmak suretiyle yeterlik kriterinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Uyuşmazlığa konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.2. 1.a-) Araçlar kendisine ait ise

Motorlu Araç Tescil Belgesi” ve “Motorlu Araç Trafik Belgesi”nin asılları veya noter tasdikli suretlerini,

b-) Araçlar kendisine ait değil ise;

- Araçların “Motorlu Araç Tescil Belgesi” ve “Motorlu Araç Trafik Belgesi”nin asılları veya noter tasdikli suretleri

- Araçların işin süresince kiralandığını gösteren istekli ile araç sahibi arasında yapılan kira sözleşmesini (Yetki belgesi ve imza sirküsü ile birlikte) teklif zarfında sunacaklardır.

2- 17 ve 27-29 kişilik araçların imal yılı 2009 veya daha yukarısı, 46 kişilik araçların imal yılı 2003 veya daha yukarısı olacaktır. Araç Tescil Belgesinde sonradan yapılan tadilat nedeni ile model yükseltilmesi sonucu “görünümlü” ibaresi olan servis araçları kabul edilmeyecektir.

3- Çalıştırılacak servis araçları Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliğine uygun Ticari Plakalı (Servis Plakalı) olacaktır. Araçlar çalışılacak o il veya ilçenin plaka numarasını ve serisini taşımak zorundadır.

- İhaleyi kazanan firma sözleşmeden önce Kamu Kurum ve Kuruluşları için Resmi Gazetede yayınlanan, Personel Servis Hizmet Yönetmeliği kapsamında, Belediyeler veya İl-İlçe Trafik Komisyonlarınca verilen Araç Güzergah İzin Belgelerini (EK-1, EK-1/A ve EK-2 formları) İdareye verecektir.

4- İhaleye katılmak isteyen istekliler ihale tarihinden önce, çalıştırılacak araçların plaka numaralarını içeren bir dilekçe ile İdareye başvurarak her bir araç için “Araç Uygunluk Belgesi” alacaklardır. (Antakya, Osmaniye, Mersin Silifke ve Ceyhan'da çalışacak araçlara ait uygunluk belgeleri bu Şube Müdürlükleri tarafından da verilebilmektedir.) Araç uygunluk belgelerini teklif zarfında sunmayan istekli değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan Kanun ve Yönetmelik hükümleri ile Tebliğ açıklamaları birlikte değerlendirildiğinde; idare tarafından ihaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak istenebilecek bilgi ve belgelerin açık bir şekilde hüküm altına alındığı, söz konusu belgelerin bir kısmının ihalenin yaklaşık maliyetinin eşik değerin altında veya üstünde olmasına bağlı olarak istenileceği veya istenilemeyeceği, bir kısım belgelerin ise ihale konusu işin niteliğine uygun biçimde ve Yönetmelik’te düzenlenen esaslar çerçevesinde idare tarafından belirleneceği, ihale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgelerin de yeterlik kriteri olarak istenebilecek belgeler kapsamında bulunduğu, makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu, ancak işin niteliğinin gerektirdiği durumlarda istekliye ait olması gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın yeterlik kriteri olarak belirlenebileceği, fakat bu durumda da makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılması gerektiği, diğer taraftan isteklilerin, kendi malı olması istenen makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin olarak; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu sunma imkanı olduğu gibi, geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipmana yönelik olarak kira sözleşmesi ile ihale ilan tarihine kadar olan kiralarının ödendiğini gösteren belgeleri de sunma imkanı olduğu, ayrıca tekliflerin değerlendirilmesi aşamasının ihale komisyonu tarafından gerçekleştirileceği, uygun bulunmayan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması yetkisinin ihale komisyonuna ait olduğu, alıma konu işin niteliği gereği demo yapılması mümkün ise demonun yeterlik kriteri olarak belirlenebileceği ancak bu durumda da demo işlemine ilişkin değerlendirmenin ihale komisyonu üyeleri tarafından yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde, İdari Şartname’de araçlara ilişkin olarak ihale tarihinden önce idareden alınacak olan araç uygunluk belgesine yönelik yeterlik kriteri niteliğindeki düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, zira söz konusu belgelerin sözleşme imzalanmadan önce yükleniciden istenilmesi gerektiği, öte yandan isteklilerin çalıştırılacak araçlara ilişkin olarak uygunluk belgelerini Antakya, Osmaniye, Silifke ve Ceyhan Şube Müdürlüklerinden alacaklarının düzenlendiği ancak ihale komisyonu dışında teklif değerlendirilmesi yapılmasının mevzuata uygun olmadığı, bu durumun ihaleye katılımı ve ihaledeki rekabet ortamını olumsuz yönde etkileyeceği, ayrıca ihale konusu iş kapsamında kullanılacak araçlara ilişkin olarak, istekliye ait olması istenilmeyen araçlara ait teklif dosyası kapsamında sunulması gereken belgelere yönelik düzenlemelere yer verildiği ancak kendi malı olması istenilmeyen araçlara ait belgelerin teklif dosyası kapsamında sunulmasının istenilemeyeceği zira bahse konu belgeleri sözleşme sürecinde istenilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7.5.2’nci maddesinde, “…İhaleye katılmak isteyen istekliler ihale tarihinden önce, çalıştırılacak araçların plaka numaralarını içeren bir dilekçe ile İdareye başvurarak her bir araç için “Araç Uygunluk Belgesi” alacaklardır. (Antakya, Osmaniye, Mersin Silifke ve Ceyhan'da çalışacak araçlara ait uygunluk belgeleri bu Şube Müdürlükleri tarafından da verilebilmektedir.) Araç uygunluk belgelerini teklif zarfında sunmayan istekli değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

Şikâyete konu ihaleye ait İdari Şartname’de yer alan düzenlemeden, istekli olabileceklerin ihale tarihinden önce, ihale konusu iş kapsamında çalıştırmayı öngördükleri araçlar için idareye başvuracakları ve her bir araç için “Araç Uygunluk Belgesi” alacakları, bu belgeyi teklif zarfında sunmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un yukarıda alıntılanan hükümleri dikkate alınarak bir değerlendirme yapılacak olursa, işi yapabilecek nitelikteki isteklilerin ihalelere katılımını sağlamak amacıyla yeterlik kriterleri ayrıntılı olarak düzenlenmiş ve isteklilerin yeterliklerinin belirlenmesi için gerekli olan bilgi ve belgeler açıkça sayılmış olup anılan maddede sayılan bilgi ve belgeler dışında herhangi bir belge istenilmesi imkanı bulunmamaktadır. Ayrıca yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasının ihale komisyonu tarafından gerçekleştirileceği, uygun bulunmayan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması yetkisinin ihale komisyonuna ait olduğu, bunun yanı sıra idareler tarafından, alıma konu hizmet işinin niteliği gereği demo yapılmasına imkan vermesi durumunda demo yapılmasının yeterlik kriteri olarak belirlenebilmesine mümkün olmakta ancak bu durumda da demo işlemine ilişkin değerlendirmenin ihale komisyonu üyeleri tarafından yapılması gerektiği anlaşılmaktadır. İncelenen ihaleye ait Şartname maddesinde araç uygunluk belgesinin idarenin, anılan maddede sayılan Şube Müdürlüklerince verileceğinin düzenlendiği görülmüş olup, araç uygunluk belgesi istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu, zira söz konusu belgenin sözleşme imzalanmadan önce yüklenici tarafından sunulması gereken bir belge niteliğinde olduğu ayrıca teklif değerlendirme yetkisinin ihale komisyonuna ait olduğu, ihale komisyonu dışında farklı kişi ve komisyonlarca değerlendirme yapılmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Netice itibariyle İdari Şartname’de yeterlik kriteri olarak belirlenen ve istekliler tarafından teklifleri kapsamında sunulması istenilen araç uygunluk belgesine ilişkin düzenlemenin yukarıda yer verilen tespitler çerçevesinde mevzuata uygun olmadığı, bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibinin ihalede kendi malı olması istenilen araçlara ve bu kapsamda isteklilerin teklif kapsamında sunması istenen belgelere yönelik iddiasına ilişkin yapılan inceleme aşağıdadır.

Kamu ihale mevzuatında yer alan düzenlemeler uyarınca makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu, ancak işin niteliğinin gerektirdiği durumlarda istekliye ait olması gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın yeterlik kriteri olarak belirlenebileceği, fakat bu durumda da makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılması gerektiği anlaşılmış olup, İhaleye ait İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 7.5.2’nci maddesinde, araçların istekliye ait olması veya olmaması hususunda bir şart aranmadığı ve araçların isteklilerin kendi malı olacağına ilişkin bir kritere yer verilmediği, araçların istekliye ait olması ve olmaması durumuna göre sunulması gereken belgelere yer verildiği görülmüştür. Bu çerçevede istekliler tarafından, ihale konusu işte kullanılmak üzere kendilerine ait araçlar teklif edilebileceği gibi kendilerine ait olmayan araçların da teklif edilebileceği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca isteklilerin, kendi malı olması istenen makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin olarak; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da meslek mensubunca düzenlenecek raporu sunma imkanı olduğu gibi, geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipmana yönelik olarak kira sözleşmesi ile ihale ilan tarihine kadar olan kiralarının ödendiğini gösteren belgeleri de sunma imkanı olduğu anlaşılmıştır. Uyuşmazlığa konu ihaleye ait İdari Şartname’de, araçların istekliye ait olması durumunda “Motorlu Araç Tescil Belgesi” ve “Motorlu Araç Trafik Belgesi”nin sunulmasının talep edildiği görülmüş olup araçların kendi malı olması durumunda geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipmana yönelik olarak kira sözleşmesi ile ihale ilan tarihine kadar olan kiralarının ödendiğini gösteren belgelerin de sunulacağına yönelik düzenleme yapılmadığı anlaşıldığından idarece yapılan İdari Şartname düzenlemesinin bu yönüyle mevzuata aykırı olduğu tespit edilmiştir.

Netice olarak yukarıda aktarılan Kanun ve Yönetmelik hükümleri ile Tebliğ açıklamalarından, ihale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgelerin yeterlik kriteri olarak istenebilecek bilgi ve belgeler kapsamında yer aldığı, makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu, ancak işin niteliğinin gerektirdiği durumlarda istekliye ait olması gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın yeterlik kriteri olarak belirlenebileceği, isteklilerin, kendi malı olması istenen makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin olarak; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu sunma imkanı olduğu gibi, geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipmana yönelik olarak kira sözleşmesi ile ihale ilan tarihine kadar olan kiralarının ödendiğini gösteren belgeleri de sunma imkanı olduğu anlaşılmış olup, incelemeye konu ihaleye ait İdari Şartname’de, ihale konusu iş kapsamında kendi malı olması istenen araçlara ilişkin teklif zarfı kapsamında sunulması öngörülen belgelere yönelik düzenlemenin yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine uygun olmadığı anlaşıldığından ihalenin bu yönden de iptal edilmesi gerektiği tespit edilmiştir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun 5’inci maddesinin “Temel ilkeler” başlığı altında “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.2. …2- 17 ve 27-29 kişilik araçların imal yılı 2009 veya daha yukarısı, 46 kişilik araçların imal yılı 2003 veya daha yukarısı olacaktır. Araç Tescil Belgesinde sonradan yapılan tadilat nedeni ile model yükseltilmesi sonucu “görünümlü” ibaresi olan servis araçları kabul edilmeyecektir...” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

İhaleyi yapan idare tarafından işin yürütülmesinde kullanılacak araç ve makinalara ilişkin teknik kriterlerin ihtiyaçlara uygun olarak belirlenmesi idarenin takdir ve sorumluluğundadır. Bu kapsamda idarece ihale dokümanında 46 kişilik araçların imal yılının 2003 veya daha yukarısı olma şartının aranmasının idarenin takdir yetkisi kapsamında değerlendirilebilir nitelikte olduğu, bu haliyle söz konusu düzenlemenin katılımı zorlaştırıcı, fırsat eşitliğini engelleyici nitelikte olmadığı ve mevzuata aykırılık taşımadığı, bu nedenle başvuru sahibinin 2’nci iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, İdari Şartname’de yeterlik kriteri olarak belirlenen ve istekliler tarafından teklifleri kapsamında sunulması istenilen araç uygunluk belgesine ilişkin düzenlemenin, ayrıca ihale konusu iş kapsamında kullanılacak ve kendi malı olması istenen araçlara ilişkin olarak İdari Şartname’de yer alan düzenlemenin mevzuata uygun olmadığı bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi