KİK Kararı: 2015/UH.III-1749 (24 Haziran 2015)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/039
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 24.06.2015
Karar No : 2015/UH.III-1749 Mahkeme Kararını Göster
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Etimesgut Seyahat İnşaat Turizm Emlak Gıda Tic. Ltd. Şti.,

Kazım Karabekir Mah. Şehit Hikmet Özer Cad. No: 22/3 Etimesgut/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Savunma Sanayi Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü,

Gökçeyurt Mahallesi Tübitak Sage Kümeevleri No: 1 06261 Mamak/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/39091İhale Kayıt Numaralı “Personel Taşıma Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Savunma Sanayi Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü tarafından 05.05.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Personel Taşıma Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Etimesgut Seyahat İnşaat Turizm Emlak Gıda Tic. Ltd. Şti.nin 25.05.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.05.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.06.2015 tarih ve 48605 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.06.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/1511 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1- İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif dosyası kapsamında alt yüklenicilere ilişkin herhangi bir belge sunmadığı, idare tarafından bu durumun isteklinin alt yükleniciye yaptırmayı düşündüğü herhangi bir işin bulunmadığı şeklinde değerlendirildiği, ancak ihale dokümanında ihalede teklif edilecek servis araçlarının isteklilerin kendi malı olma şartının aranmaması sebebiyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin alt yüklenici çalıştırmak zorunda olduğu, bu itibarla teklif dosyasında alt yüklenici beyanı ve alt yüklenici listesini sunması gerektiği, ihalede yeterlik kriterlerini karşılayan firmaların tekliflerinin değerlendirilmeye alınarak Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer verilen temel ilkelere göre rekabet ortamının sağlanması gerektiği,

2- Danıştay 13. Dairesi tarafından verilen 11.03.2015 tarihli ve E: 2014/3466 sayılı karar ile 07.06.2014 tarihli ve 29023 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Hizmet Alımı Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 29’uncu maddesinin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, yürütmesi durdurulan maddenin sınır değerin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulaması istenilmeksizin ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi üzerinde bırakılabileceğine dair idarelere takdir yetkisi verdiği, ancak bu maddenin kaldırılmasıyla idarenin bu yetkisinin hükümsüz kalktığı, bu itibarla ihalede sınır değerin altında teklif veren isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Alt yükleniciler” başlıklı 15’inci maddesinde “İhale konusu işin özelliği nedeniyle ihtiyaç görülmesi halinde, ihale aşamasında isteklilerden alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri belirtmeleri, sözleşme imzalamadan önce de alt yüklenicilerin listesini idarenin onayına sunmaları istenebilir. Ancak bu durumda, alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz” hükmüne,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Personel Taşıma Hizmeti Alımı

b) Miktarı ve türü: 12 ay süresince 244 çalışma günü 21 adet 19 kişilik ve 8 adet 27 kişilik 2011 model ve üzeri olan sürücülü 29 adet aracın kiralanması işidir. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Gökçeyurt Mahallesi TÜBİTAK SAGE Kümeevleri No: 1 06261 Mamak/ANKARA”, düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

… g) Alt yüklenici çalıştırılmasına izin verilmesi halinde, alt yüklenici kullanacak olan isteklinin alt yüklenicilere yaptırmayı düşündüğü işlerin listesi, düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Alt yükleniciler” başlıklı 18’inci maddesinde “18.1. İstekliler, ihale konusu hizmet kapsamında alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işlere ait listeyi, teklifleri ekinde vereceklerdir. İhalenin bu şekilde teklif veren isteklinin üzerine kalması durumunda, isteklinin işe ait sözleşme imzalanmadan önce alt yüklenicilerin listesini İdarenin onayına sunması gerekir. Bu durumda, alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu, yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.” düzenlemesine yer verilmiştir.

4734 sayılı Kanun hükümlerinden ve ihale dokümanındaki düzenlemelerden isteklilerin, ihale konusu hizmet kapsamında alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işlere ait listeyi teklif dosyası kapsamında sunacakları, ihalenin bu şekilde teklif veren istekli üzerinde kalması durumunda ise, isteklinin işe ait sözleşme imzalanmadan önce alt yüklenici listesini idarenin onayına sunması gerektiği belirtilmiştir. Bu çerçevede söz konusu düzenlemelerden alt yüklenici kullanmayacak olan isteklilerin ise alt yüklenicilere yaptırılması düşünülen işlere ilişkin listeyi teklifleri ekinde sunmalarına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede alt yüklenicilere yaptırılması düşünülen işlere ilişkin listeyi teklifi ekinde sunmayan Kalyoncuoğulları Tur. Oto. Taş. Eml. İnş. Gıd. Pet. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti. teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.’’ hükmü,

İhale ilanının yayımlandığı tarihte yürürlükte bulunan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde;

“(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler geçerli teklif olarak belirlenir.

(3) İhale ilanında ve dokümanında ihalenin, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin sonuçlandırılacağının belirtilmesi halinde; ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılır. Ancak Kanunun 20 nci maddesi uyarınca belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ve niteliği gereği aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacağı Kurumca belirlenen konularda yapılacak alımlarda, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin sonuçlandırılacağının ihale ilanında ve dokümanında belirtilmesi zorunludur…” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Yönetmelik hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, 07.06.2014 tarihli ve 29023 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Hizmet Alımı Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 29’uncu maddesi ile yeniden düzenlenen ve ihale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesi ile teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerden açıklama istenmeksizin ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi üzerinde bırakılabileceğine dair idarelere ihale dokümanında düzenleme yapma yetkisi verilmiştir.

Buna paralel olarak İhale İlanının ‘‘Diğer hususlar’’ başlıklı 13’üncü maddesinde ‘‘…İhale, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacaktır.’’ düzenlemesi,

İdari Şartnamenin ‘‘Sınır değer’’ başlıklı 33’üncü maddesinde ‘‘33.2 İhale, Kanun’un 38’inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacaktır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.’’ düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alım ihalesinde sınır değerin tespit edilmesi amacıyla Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca yaklaşık maliyet tutarı olan 3.724.879,25 TL’nin 1,30’a bölünerek sınır değerin 2.865.291,73 TL olarak tespit edildiği ve ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması istemeksizin sınır değerin altında en düşük teklifi sunan Kalyoncuoğulları Tur. Oto. Taş. Eml. İnş. Gıd. Pet. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Öte yandan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesinin iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan dava sonucunda Danıştay 13. Dairesi’nin 11.03.2015 tarihli ve E: 2014/3466 esas numaralı kararı ile anılan Yönetmelik’in 59’uncu maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarının yürütmesinin durdurulduğu anlaşılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “Kararların sonuçları” başlıklı 28’inci maddesinin birinci fıkrasında “Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez.” hükmü bulunmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kamu İhale Kurumu” başlıklı 53’üncü maddesinin (b) fıkrasının 9’uncu bendinde “… Kurum, Kurul kararıyla bu Kanunun ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkilidir. Kurul ve Kurum yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanır. Standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğler Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulur.’’ hükmü bulunmakta olup, yönetmelik çıkarma ve değişiklik yapma yetkisinin Kamu İhale Kurumu adına Kamu İhale Kurulu’nda olduğu ve yürütmesi durdurulan yönetmelik maddeleri ile ilgili işlemlerin Kamu İhale Kurulu kararıyla tesis edileceği anlaşılmaktadır.

Danıştay 13. Dairesi’nin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarının yürütmesinin durdurulması yönünde alınan 11.03.2015 tarihli ve E: 2014/3466 esas numaralı kararı Kamu İhale Kurumu’na 29.04.2015 tarihinde tebliğ edilmiş olup, Danıştay kararının uygulanmasına yönelik olarak alınan 27.05.2015 tarihli ve 2015/DK.D-102 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde değişiklik yapılmasına karar verilmiştir.

Bu çerçevede 12 Haziran 2015 tarihli ve 29384 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 4’üncü maddesinde “Aynı Yönetmeliğin 59 uncu maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki beşinci fıkra eklenmiştir.

“(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birinin kullanılması zorunludur.

(5) Aşağıdaki işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

a) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ve Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihaleleri.

b) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri.

c) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihaleleri.”hükmü,

Aynı Yönetmelik’in 21’inci maddesinde ise “Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.” hükmü bulunmaktadır.

Yukarıda açıklanan hükümler çerçevesinde ihale ilan tarihi (06.04.2015) itibariyle, 12.06.2015 tarihinde değişiklik yapılmış Yönetmelik maddesinin henüz yürürlük kazanmamış olduğu ve ilgili maddenin önceki haline göre düzenlenmiş olan ihale dokümanının da kesinleşmiş olduğu dikkate alındığında başvuruya konu ihalenin mevcut ihale dokümanına göre sonuçlandırılmış olmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi