KİK Kararı: 2015/UH.III-1543 (3 Haziran 2015)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/036
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 03.06.2015
Karar No : 2015/UH.III-1543
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Samyeli Temizlik Hizmetleri İnsan Kaynakları Tekstil Tic. Ltd. Şti.,

Mithatpaşa Cad. No: 1173/9 B-B1 Üçkuyular/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı,

Ertuğrul Mah. Hasanşekerözü Sok. No: 5 TEKİRDAĞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/34222İhale Kayıt Numaralı “Fen İşleri Dairesi Başkanlığında Çalıştırılmak Üzere 50 Kişilik Personel” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 22.04.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Fen İşleri Dairesi Başkanlığında Çalıştırılmak Üzere 50 Kişilik Personel” ihalesine ilişkin olarak Samyeli Temizlik Hizmetleri İnsan Kaynakları Tekstil Tic. Ltd. Şti.nin 30.04.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.04.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.05.2015 tarih ve 40468 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.05.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/1232 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalede dokuz isteklinin en düşük teklif fiyatını eşit olarak sundukları, ihale makamının Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 63’üncü maddesini uygularken kendilerinin kanuni süresi içerisinde verdikleri 2013 yılı bilançosu ve eklerindeki rakamlar üzerinden işlem tesis etmediği, kanuni süresi dolduktan sonra verilen düzeltme beyannamesinde bulunan rakamlar üzerinden işlem tesis ederek ihale mevzuatına aykırı hareket ettiği, 11.02.2015 tarih ve 2015/DK.D-31 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile kanuni süresi dolduktan sonra düzeltme beyannamesi adı altında verilen beyanname ve eklerinin dikkate alınmaması gerektiği iddia edilmektedir.

A) Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru konusu ihale 22.04.2015 tarihinde gerçekleştirilmiş olup, söz konusu ihalede dokuz isteklinin 1.772.719,30 TL teklif fiyatı sunmak suretiyle eşit teklif fiyatı verdiği tespit edilmiştir.

İşe ait İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır.

35.2. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 63 üncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen kriterler sırasıyla dikkate alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenir. Buna göre, üst sırada belirtilen kritere göre eşitliğin bozulmaması durumunda sonraki kritere başvurulur.” düzenlemesinin yer aldığı tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tekliflerin eşit olması” başlıklı 63’üncü maddesinin birinci fıkrasında “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece fiyat esasına göre belirlendiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından teklif edilen fiyatın en düşük fiyat olması durumunda; ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde;

a) Vergi matrahının/mali zararın net satışlar tutarına oranının büyüklüğü,

b) İsteklinin ve istekli tarafından söz konusu ihalede tüzel kişiliğinin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait iş deneyim belgesi kullanılmış ise bu ortağının, ihale ilan/davet tarihi itibariyle yüklenimlerinde bulunan ve Kanuna göre sözleşmeye bağlanmış olan hizmet işlerine ait sözleşme tutarları toplamının düşüklüğü,

c) İsteklinin korumalı iş yerine sahip olması,

ç) Faaliyet süresinin uzunluğu,

kriterleri, sırayla dikkate alınır. Buna göre, üst sırada belirtilen kritere göre eşitliğin bozulmaması durumunda sonraki kritere başvurulur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin eşit olması” başlıklı 70’inci maddesinde “70.1. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece fiyat esasına göre belirlendiği ihalelerde, en düşük geçerli teklifin birden fazla istekli tarafından verilmesi durumunda; ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 63 üncü maddesinde belirtilen kriterler sırayla dikkate alınır. Buna göre, üst sırada belirtilen kritere göre eşitliğin bozulmaması durumunda sonraki kritere geçilir. Ortak girişimler için yapılacak değerlendirmede pilot veya koordinatör ortağın durumu esas alınır.

70.1.1. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 63 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre idare tarafından yapılacak değerlendirmede, istekliye ait ihale tarihinden önceki son gelir/kurumlar vergisi beyannamesindeki vergi matrahı/mali zarar tutarı ile bu beyanname ekindeki gelir tablosunda yer verilen net satışlar tutarına (işletme hesabı esasına göre defter tutan istekliler için beyannamede yer alan performans bilgileri tablosundaki gayrisafi hasılat tutarına) ilişkin EKAP üzerinde bulunan bilgiler esas alınır. Ancak ihale tarihinin yılın ilk dört ayında olması durumunda, değerlendirme yapılırken iki önceki yıla ait bilgiler üzerinden değerlendirme yapılır.” açıklaması bulunmaktadır.

11.02.2015 tarih ve 2015/DK.D-31 sayılı Kurul kararında “…İsteklilerin vergi matrahının/mali zararın net satışlar tutarına oranının büyüklüğü kriterinde öne geçmek amacıyla ilgili takvim yılı/hesap dönemine ait vergi matrahı tutarı ile net satışlar tutarında birden fazla kez tutar değişiklikleri yaptığı, özellikle kanuni süresinden sonra verilen düzeltme beyannameleri ile yaygın olarak aynı takvim yılı/hesap dönemine ait net satış tutarlarının giderek düşürüldüğü, net satış tutarlarının çoğunlukla 0,01 TL’ye kadar düşürülmesi yöntemine başvurularak oranın aşırı derecede yüksek hesaplanmasına yol açıldığı, tutar değişikliği yapılması neticesinde aynı istekliler tarafından birçok ihalenin yüklenildiği, ilgili takvim yılı/hesap dönemine ait tutarlarda birden fazla kez tutar değişiklikleri yapılmasının, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler göz önünde bulundurulduğunda haksız rekabete yol açtığı anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin eşit olması” başlıklı 70.1.1’inci maddesi metninde “son gelir/kurumlar vergisi beyannamesi” ifadesine yer verildiği, mükelleflerin ilgili takvim yılı/hesap dönemine ait olarak kanuni süresi içerisinde bir beyanname sunmaları halinde bu beyannamenin, kanuni süresi içerisinde düzeltme beyannamesi dâhil birden fazla beyanname sunmaları halinde ise bu beyannamelerden sonuncusunun “son gelir/kurumlar vergisi beyannamesi” olarak anlaşılması gerektiği, eşit teklif sahibi istekliler arasından ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklinin belirlenmesi amacıyla isteklilerin ilgili takvim yılı/hesap dönemine ait olarak kanuni süresi içerisinde vermiş oldukları “son gelir/kurumlar vergisi beyanname” lerindeki vergi matrahı tutarı ile bu beyanname eki gelir tablosunda yer alan net satışlar tutarının “dikkate alınması gereken değerler” olarak kabul edilmesi, dolayısıyla kanuni süresi dolduktan sonra düzeltme beyannamesi adı altında verilen beyannamelerin ve eklerinin dikkate alınmaması gerektiği değerlendirilmektedir.

Yukarıda yer alan tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, eşit teklif sahibi istekliler arasından ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklinin belirlenmesi amacıyla;

1. İsteklilerin ilgili takvim yılı/hesap dönemine ait olarak kanuni süresi içerisindeki “son gelir/kurumlar vergisi beyanname”lerindeki vergi matrahı tutarı ile bu beyanname eki gelir tablosunda yer alan net satışlar tutarının “dikkate alınması gereken değerler” olarak kabul edilmesi, dolayısıyla kanuni süresi dolduktan sonra düzeltme beyannamesi adı altında verilen beyannamelerin ve eklerinin dikkate alınmaması gerektiğine,

2. Bu kapsamda EKAP üzerinden işlem yapılabilmesi için gerekli düzenlemelerin yapılması aşamasına kadar idareler tarafından isteklilerin bağlı bulunduğu vergi dairesi müdürlüğünden ilgili takvim yılı/hesap dönemine ait kanuni süresi içerisindeki “son gelir/kurumlar vergisi beyannamesi” nde belirlenmiş olan vergi matrahı/mali zarar tutarları ile beyanname ekindeki gelir tablosunda yer verilen net satış tutarlarının istenilmesi ve bu tutarlar dikkate alınılarak vergi matrahı/mali zararların net satış tutarlarına oranının belirlenmesi gerektiğine” karar verilmiştir.

Kamu İhale Kurumu’nun resmi internet sitesi olan www.ihale.gov.tr adresinde yer alan 26.03.2015 tarihli “Vergi Matrahı Sorgulaması” başlıklı duyuruda “Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 63 üncü maddesinin birinci fıkrasında ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece fiyat esasına göre belirlendiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından teklif edilen fiyatın en düşük fiyat olması durumunda; ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde esas alınacak olan ilk kriter “Vergi matrahının/mali zararın net satışlar tutarına oranının büyüklüğü” olarak belirlenmiştir.

Konuya ilişkin olarak, 11/02/2015 tarih ve 2015/DK.D-31 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararı ile “İsteklilerin ilgili takvim yılı/hesap dönemine ait olarak kanuni süresi içerisindeki “son gelir/kurumlar vergisi beyanname”lerindeki vergi matrahı tutarı ile bu beyanname eki gelir tablosunda yer alan net satışlar tutarının “dikkate alınması gereken değerler” olarak kabul edilmesi, dolayısıyla kanuni süresi dolduktan sonra düzeltme beyannamesi adı altında verilen beyannamelerin ve eklerinin dikkate alınmaması gerektiğine” karar verilmiştir.

Bu doğrultuda, Elektronik Kamu Alımları Platformunda (EKAP) yer alan “Vergi Matrahı Sorgulama” menüsünde anılan Kurul Kararı çerçevesinde gerekli güncellemeler yapılmış olup, 22/02/2015 tarihi itibarıyla idareler tarafından EKAP üzerinden yapılan sorgulamaların sonucunda isteklilerin ilgili takvim yılı/hesap dönemine ait olarak kanuni süresi içerisindeki son gelir/kurumlar vergisi beyannamelerindeki vergi matrahı tutarı ile bu beyanname eki gelir tablosunda yer alan net satışlar tutarları gösterilmeye başlanmıştır.

Bununla birlikte, Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan 25/03/2014 ve 24/04/2014 tarihli sirkülerler ile gelir ve kurumlar vergisi beyanname verilme süreleri uzatıldığından, EKAP’ta yer alan “Vergi Matrahı Sorgulama” menüsünde yapılan sorgulamalarda uzatılan süreler esas alınarak sonuçların gösterilmesi şeklindeki uygulama devreye alınmıştır.

Uzatılan süreler de dahil olmak üzere kanuni süresi içerisinde beyannamenin verilmediği hallerde, isteklilerin ilgili takvim yılı/hesap dönemine ait olarak kanuni süresi dolduktan sonra vermiş oldukları ilk beyannamelerindeki vergi matrahı tutarı ile bu beyanname eki gelir tablosunda yer alan net satışlar tutarları dikkate alınması gereken değerler olarak kabul edilerek buna ilişkin bilgiler gösterilmektedir.

Mücbir sebep halinden yararlandığını belirten isteklilere ilişkin bilgilerin ise ilgili vergi dairesinden temin edilmesi/kontrol edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” ifadelerinin bulunduğu görülmektedir.

Özetlemek gerekirse, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 63’üncü maddesinin birinci fıkrasında ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece fiyat esasına göre belirlendiği ihalelerde birden fazla istekli tarafından teklif edilen fiyatın en düşük fiyat olması durumunda, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde esas alınacak ilk ölçütün “Vergi matrahının/mali zararın net satışlar tutarına oranının büyüklüğü” olduğu, bu büyüklüğün hesaplanmasında EKAP üzerinde yer alan bilgilerin esas alınacağı, ortak girişimler için yapılacak değerlendirmede pilot veya koordinatör ortağın durumunun esas alınacağı, 2015/DK.D-31 sayılı Kurul kararı ile “İsteklilerin ilgili takvim yılı/hesap dönemine ait olarak kanuni süresi içindeki “son gelir/kurumlar vergisi beyannamelerindeki” vergi matrahı tutarı ile bu beyanname eki gelir tablosunda yer alan net satışlar tutarının “dikkate alınması gereken değerler” olduğu, dolayısıyla kanuni süresi dolduktan sonra düzeltme beyannamesi adı altında verilen beyannamelerin ve eklerinin dikkate alınmaması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede EKAP üzerinde yer alan “Vergi Matrahı Sorgulama” menüsünde anılan Kurul kararı çerçevesinde gerekli güncellemeler yapılarak 22.02.2015 tarihi itibarıyla isteklilerin ilgili takvim yılı/hesap dönemine ait olarak kanuni süresi içinde son gelir/kurumlar vergisi beyannamelerindeki vergi matrahı tutarı ile bu beyanname eki gelir tablosunda yer alan net satışlar tutarları gösterilmeye başlanılmış, ayrıca Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından gelir ve kurumlar vergisi beyannamesi verme süreleri uzatıldığından EKAP üzerinden yapılacak vergi sorgulamalarında uzatılan süreler esas alınarak sonuçların gösterileceği belirtilmiştir.

Yapılan incelemede, idarenin 22.04.2015 tarihinde gerçekleştirilen başvuru konusu ihalede geçerli teklif sahibi ve eşit teklif fiyatı sunan dokuz istekliye ilişkin EKAP üzerindeki “Vergi Matrahı Sorgulama” menüsü aracılığıyla sorgulama yaptığı anlaşılmıştır. Ancak idarenin bu yöntemle yaptığı sorgulama neticesinde başvuru sahibi Samyeli Temizlik Hizmetleri İnsan Kaynakları Tic. Ltd. Şti.nin kurum net satışlar tutarının 1,00 TL olarak görünmesinden hareketle EKAP üzerindeki “Bilanço/Gelir Tablosu Sorgulama” menüsü aracılığıyla başvuru sahibine yönelik ek bir sorgulama daha yaptığı tespit edilmiştir. İdare, yaptığı bu ek sorgulama neticesinde başvuru sahibi isteklinin 2013 yılı vergi matrahının net satışlar tutarına oranının 0,065 olduğu sonuca ulaşmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemeleri, 11.02.2015 tarih ve 2015/DK.D-31 sayılı Kamu İhale Kurulu düzenleyici kararı ve Kamu İhale Kurumu tarafından yayımlanan 26.03.2015 tarihli “Vergi Matrahı Sorgulaması” başlıklı duyuruda yer alan açıklama bir arada değerlendirildiğinde, idarelerin bir ihalede istekliler tarafından eşit teklif fiyatı sunulması durumunda vergi matrahının net satışlar tutarına oranını EKAP üzerindeki “Vergi Matrahı Sorgulama” menüsü aracılığıyla yapmalarının zorunlu olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Başka bir anlatımla, idarelerin esasen EKAP üzerindeki “Vergi Matrahı Sorgulama” menüsü üzerinden tespit edecekleri verilere itibar ederek değerlendirme yapması gerekmekte olup, “Bilanço/Gelir Tablosu Sorgulama” menüsü aracılığıyla ayrıca sorgulama yapmalarına gerek bulunmamaktadır.

Bu çerçevede, yapılan inceleme kapsamında başvuru sahibi Samyeli Temizlik Hizmetleri İnsan Kaynakları Ticaret Ltd. Şti.nin EKAP üzerindeki “Vergi Matrahı Sorgulama” menüsü aracılığıyla yapılan sorgulamasında, 2013 yılı vergi matrahının net satışlara oranının 9.635,95 olduğu görülmüştür. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde ihaleyi yapan idare tarafından da bu bilgilere itibar edilerek değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen hususlar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

İdare tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli olarak belirlenen Has Organizasyon ve İnşaat Sanayi Anonim Şirketinin EKAP üzerinden “Vergi Matrahı Sorgulama” menüsü aracılığıyla tarafımızca yapılan sorgulaması neticesinde gösterilen tabloda herhangi bir bilginin yer almadığı, bir başka ifadeyle gösterilen tablonun boş olduğu görülmekle birlikte, bu durumun teklif zarfı kapsamında sunulan belgelerden Has Organizasyon ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketinin 14.03.2015 tarihli ve 8528 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nde yayımlanan tür değiştirme kararı ile Has Organizasyon ve İnşaat Sanayi Ticaret Anonim Şirketine dönüşmesinden kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, idarenin anılan isteklinin teklif zarfı kapsamında sunduğu tür değiştirme işleminden önceki şirkete (limited şirket) ait 09.04.2014 tarihli 2013 yılı gelir tablosunda yer alan dönem net karı ve net satışlar tutarından hareketle değerlendirme yaptığı tespit edilmiştir. Ancak, bir işletmenin gelir tablosunda yer alan dönem net karı tutarının o yıla ilişkin vergi matrahı tutarından farklı olabileceği göz önünde bulundurulduğunda, idarenin ihaleye katılan bir isteklinin tür değiştirmiş olması durumunda EKAP üzerindeki vergi matrahı sorgulama menüsü altında yer alan “nev’i değişikliği sorgulama” alt menüsü aracılığıyla sorgulama yapması ve bu çerçevede bir sonuca ulaşması gerekmektedir. Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan istekli Has Organizasyon ve İnşaat Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin tür değiştirmeden önceki ticaret unvanı olan Has Organizasyon Ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketine ilişkin 2013 yılı vergi matrahı ve net satışlar tutarı bilgisi Kamu İhale Kurumu Elektronik İhale Dairesi Başkanlığından istenilmiştir. Elektronik İhale Dairesi Başkanlığından gelen 01.06.2015 tarihli ve 137 sayılı cevabi yazıda, Has Organizasyon ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketinin 2013 yılı beyannamesindeki vergi matrahı ve net satışlarının idarenin değerlendirmeye esas aldığı tutarlar ile aynı olduğu görüldüğünden, idarenin anılan istekliye ilişkin benimsemiş olduğu yöntem ile hesaplama yapmasında esasa etkili bir aykırılık bulunmamaktadır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Samyeli Temizlik Hizmetleri İnsan Kaynakları Tic. Ltd. Şti.nin vergi matrahının net satışlara tutarı oranının EKAP üzerindeki “vergi matrahı sorgulama” menüsü aracılığıyla hesaplanması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi