KİK Kararı: 2015/UH.III-1502 (27 Mayıs 2015)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/034
Gündem No : 73
Karar Tarihi : 27.05.2015
Karar No : 2015/UH.III-1502
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Altıntat Yemek Tem. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Yavuz Sultan Selim Mah. Seda Cad. No: 1 Kat Körfez/KOCAELİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği,

Bilkent Yolu No: 2 06800 Çankaya/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/173772 İhale Kayıt Numaralı “Malzeme Dâhil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı 85 Kişi 36 Ay: Normal Kahvaltı -750.000 Öğün, Diyet Kahvaltı -235.000 Öğün, Normal Yemek- 3.100.000 Öğün, Diyet Yemek 470.000 Öğün” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği tarafından 30.01.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Malzeme Dâhil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı 85 Kişi 36 Ay: Normal Kahvaltı -750.000 Öğün, Diyet Kahvaltı -235.000 Öğün, Normal Yemek- 3.100.000 Öğün, Diyet Yemek 470.000 Öğün” ihalesine ilişkin olarak Altıntat Yemek Tem. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 06.04.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 22.04.2015 tarih ve 36482 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.04.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/1091-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdare tarafından taraflarınca sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının taraflarınca kullanılan girdi miktarları ile yaklaşık maliyetin hesaplanmasında kullanılan girdi miktarları ile örtüşmediği, girdi miktarlarının hesaplanmasının yapılırken kullanılan tabloların (Aşırı Düşük Sorgu Dosyası Diyet Yemek Menüleri Ana Çiğ Girdi Toplamları Tablosu Ek: 75, Normal Yemek Menüleri Ana Çiğ Girdi Toplamları Tablosu Ek: 79 vb.) ve rakamların anlaşılmaz bir şekilde iç içe girdiği ve karmaşık olan bu rakamlar ile açıklamanın yapıldığı, hesaplama tablolarının anlaşılmaz olmasından dolayı hesaplamada kullanılan gramajların ve miktarların belli olmadığı, diğer isteklilerin açıklamaları ele alındığında taraflarınca yapılan açıklamada kullanılan girdi miktarlarının farklılık gösterdiği ve bunun da maliyeti büyük ölçüde etkilediği gerekçeleriyle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmediği, ancak taraflarınca ana çiğ girdi miktarlarının Teknik Şartname’deki örnek menüler ile diğer düzenlemeler dikkate alınarak hesaplandığı, örnek vermek gerekirse normal kahvaltı menüsünde yer alan bal için yıllık toplam miktarın, adet miktarı olan 13, menü gün sayısı olan 30 ve kahvaltı sayısı olan 750.000 sayıları birlikte ele alındığında bal için hesaplama sonucunun [(13/30) x 750.000] 325.000 adet olduğu, 1 (bir) aylık olarak sunulan örnek kahvaltı ve yemek menülerinde her bir girdinin kaç defa gr./adet bazında hesaplanması gerekiyor ise, toplamlarının baz alınarak 30 güne bölmek suretiyle ulaşılan sayıların öğün sayıları ile çarpımı sonucunda toplam girdi miktarlarının elde edildiği, taraflarınca yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında 2015/UH.III-345 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında da anlaşılacağı üzere ihale boyunca kullanılacak ana çiğ girdi toplamları belirtilmediğinden ana çiğ girdi maliyetlerinin tespitinin izlemiş oldukları yol ile en doğru sonuca ulaşıldığının belirtildiği, bununla birlikte aşırı düşük teklif açıklamasını yaparken yaklaşık maliyetin hesaplanması esnasında kullanılan girdi miktarlarının bilinmemesinden ötürü taraflarınca yapılan hesaplamaların diğer isteklilerin hesaplamalarından farklı olmasının mümkün olduğu, taraflarınca yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan hesapların net ve anlaşılır olmasına rağmen idare tarafından açıklamada yer alan yazı ve tabloların yeterince incelenmeden ve ilgili mevzuat hükümleri dikkate alınmadan tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

2. Damacana su, yaş maya, milföy, krem şanti, hindi kemikli, hindi göğüs ve bisküvi girdilerinin maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden fiyat teklifi almalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesine göre uygun görülmediği, hindi kemikli ve hindi göğüs için İstanbul Ticaret Borsasından alınan bültenlere göre açıklamanın yapıldığı, ancak yine de uygun yöntemle açıklanmayan girdiler arasında bu girdilerin de zikredildiği, diğer girdiler için Türkiye’deki tüm ticaret borsalarının bültenleri ile diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen bültenlerin incelendiği, yapılan inceleme ve araştırma sonucunda ilgili girdilerin ticaret borsalarının kotasyonlarında bulunmadığı ve bültenlerinde işlem görmediği ve buna ilişkin olarak S.M.M.M. tarafından duruma ilişkin rapor düzenlendiği, ancak idare tarafından söz konusu raporun dikkate alınmadığı,

3. Taraflarınca sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının, Teknik Şartname’nin “Diyet Yemekler – Çorbalar” başlığı altındaki yemek reçetelerinin son paragrafında not olarak “Diyet köftelerine 1/20 oranında yumurta konulacaktır. Kuru soğan 10 gr. konulacaktır. Diyetteki et yemeklerinde ve diğer yemeklerde; et dışındaki gramajlar, normal gramajlarıyla aynı olacaktır.” ifadesinin yer aldığı ve sundukları açıklamada örnek menünün 8. gün diyet yemek listesinde yer alan sebzeli köfte yemeğinde yumurtaya yer verilmediği için uygun bulunmadığı, kahvaltı dışında yemek kullanılan yumurta girdisinin ana çiğ girdi olarak esas alınması durumunda örnek diyet yemek menüsünün 8. gün hariç olmak üzere kullanılan toplam yumurta girdisinin 1,90 adet, 8. günkü yemeğe 1/20 oranında yumurta ilave edilmesi durumunda ise kullanılan toplam yumurta adedinin 1,95 olacağı, kahvaltı ve diğer yemek menüleri ile birlikte yıl bazında 1,90 adet yumurta kullanılması halinde toplam tutarın 236.480,00 TL, 1,95 adet yumurta kullanılması halinde ise toplam tutarın 236.950,00 TL olacağı, oluşan 470,00 TL’lik farkın ana çiğ girdi maliyeti ile işçilik maliyeti toplamının toplam teklif miktarına oranının 0,80’in altında olmasına veya 0,95’in üzerine çıkmasına neden olmadığı, kendileri lehine bir avantaj sağlamayan bu husustan dolayı tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmaması gerektiği,

4. Yaptıkları aşırı düşük teklif açıklamasının, idarece Teknik Şartname’nin “Gıda Maddelerinin Evsafı” maddesi dayanak gösterilerek açıklamada tevsik edici olarak sunulan Ankara Büyükşehir Belediyesi Hal bülteninde alabalığın içi tamamen temizlenmemiş halinin fiyatının sunulduğu gerekçesiyle uygun bulunmadığı, ancak sundukları aşırı düşük teklif açıklamasının söz konusu husus ile ilgili olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinin 2.2.5’inci alt maddesinde yer alan açıklamalara uygun olduğu, Ankara Büyükşehir Belediyesi Toptancı ve Hal Müdürlüğü tarafından onaylanan balık nitelikleri ve fiyatları incelendiğinde, balıkların temizlenmemiş olduğuna ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği, içi tamamen temizlenmiş bir balığın vereceği firenin tespitinin yapılmasının teknik olarak mümkün olmadığı, ihale dokümanında balık çeşitlerinin temizlenmiş olup olmadığına ilişkin tevsik edici belgede bir düzenleme yapılmadığı halde açıklamalarının uygun bulunmamasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, tevsik edici belgelerde yer alan ürünlerin teknik özelliklerine ve ambalaj çeşitlerine yer verilmesinin zorunlu olmadığı ve hizmetin ifası esnasında balık ve diğer girdilerin idarenin talep ettiği şekilde ve ticari hayatın teamülüne uygun şekilde idareye sunulacağı, hizmetin yürütümü esnasında dikkate alınacak bu hususun tekliflerin değerlendirmesi aşamasında önemli bir teklif bileşeni olarak değerlendirilmesinin ve bu gerekçe ile isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmamasının ilgili mevzuata uymadığı,

5. Sundukları aşırı düşük teklif açıklamasının, Teknik Şartname’de yer alan diyet kahvaltısında verilecek gıdalara ilişkin düzenlemeye uymadığı, açıklamada yer alan domates ve salatalık için ayrı ayrı 200 gr. ve toplamda 400 gr. girdinin kullanıldığının hesaplandığı, örnek menüde verilen çiğ girdi gramajlarının değiştirildiği, öğünlerin örnek menüye uymadığı, bunun sonucunda Ek-H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetvelindeki giderler, oranlar ve toplam maliyetlerde farklılık oluştuğu gerekçesiyle uygun bulunmadığı, ancak idare tarafından domates-salatalık/biber girdileri için her birinin kaç gram olacağına ilişkin bir düzenleme olmadığından, kuşkuya mahal vermemek için taraflarınca hesaplamada her bir girdi için 200 gr. alındığı, bu işlemin kendilerine bir avantaj sağlamayacağının açık olduğu, idarece her bir girdi için ayrı ayrı gramaj belirtilmesi gerektiği, yapılan hesaplamalar sonucu elde edilen rakamların ana çiğ girdi + işçilik maliyetlerini 0,80’in altına düşürmediği,

6. Sundukları aşırı düşük teklif açıklamasında Ek-H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin 106 ve 107’nci maddelerinde yer alan kullanılacak ambalajlı su (200 ml/adet) ile damacana suyunu (19 lt/adet) ana çiğ girdi olarak gösterdikleri, bu durumun hem ana çiğ girdilerin hem de yardımcı girdilerin yüzde oranlarının yanlış hesaplanmasına neden olduğu, ana çiğ girdilerin bir kısmı için tevsik edici belge sunulmadığı gerekçesiyle söz konusu açıklamalarının uygun bulunmadığı, ancak Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” ana başlıklı “Hizmetin İfa Şekli” maddesinde yer alan düzenlemeler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinin 2.6’ncı alt maddesinde yer alan açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, “su” girdisinin yemeğin hazırlanması aşamasında kullanılacak “su” olduğu, idarece yapılan düzenlemede mutfakta kullanılacak suyun şebeke suyu olduğu ve aylık tüketim miktarının belirtildiği, buna rağmen taraflarınca mutfakta kullanılacak suyun tüketimine ilişkin olarak ana çiğ girdi miktarları arasında hesaplamaya yer verilmediği, içme suyu olarak verilecek olan “su” ciddi bir maliyet teşkil ettiğinden ve bu girdinin yardımcı giderler başlığı altında değerlendirilmesine yönelik bir düzenleme bulunmadığından ana çiğ girdi başlığı altında hesaplama yapıldığı, kaldı ki su girdilerinin yardımcı giderler başlığı altında değerlendirilmesi durumunda ana çiğ girdi maliyeti ile işçilik maliyeti toplamının teklif tutarına oranının 0,80’den az olmayacağı, idare tarafından belirtilen gerekçeler ile tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının ilgili mevzuata uygun olmadığı,

7. İdarenin yaklaşık maliyetin hatalı olarak yüksek hesaplanması, söz konusu ihalenin 3 (üç) yıllık olması ve hastanenin 2 (iki) yıl sonra şehir hastanelerine devri gerekçeleriyle ihalenin iptaline karar vermesinin uygun olmadığı, idare tarafından yaklaşık maliyetin hangi unsurlarının hatalı olarak hesaplandığının somut olarak ortaya konmadığı, yaklaşık maliyette hukuka aykırılıkların bulunması durumunda yaklaşık maliyetin güncellenebileceği, hastanenin devri işleminin kesin olmadığı, Türkiye’de bu yıl gerçekleştirilen tüm hastane hizmet alım ihalelerinin yaklaşık % 90’ının 3 (üç) yıllık süre ile yapıldığı, dolayısıyla idare tarafından ihale iptal gerekçesi olarak sunulan hususların yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1, 2, 3, 4, 5 ve 6’ncı iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 64’üncü maddesinde “(1) İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum gerekçeleriyle birlikte bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.

(2) Belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde, ihaleye davet edilecek aday sayısının beşten az olması veya teklif veren istekli sayısının üçten az olması durumunda ihale iptal edilir. Ancak, teklif veren istekli sayısı üçten az olması durumunda, ihale dokümanı gözden geçirilerek varsa hatalar ve eksiklikler giderilmek suretiyle, ön yeterliği tespit edilenlerin tamamı tekrar davet edilerek ihale sonuçlandırılabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler geçerli teklif olarak belirlenir.

(3) İhale ilanında ve dokümanında ihalenin, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin sonuçlandırılacağının belirtilmesi halinde; ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılır. Ancak Kanunun 20 nci maddesi uyarınca belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ve niteliği gereği aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacağı Kurumca belirlenen konularda yapılacak alımlarda, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin sonuçlandırılacağının ihale ilanında ve dokümanında belirtilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde, ihale ilanında ve dokümanında sınır değerin altında olan tekliflerin reddedileceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri açıklama istenmeksizin reddedilir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 inci maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.”düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya ilişkin olarak yapılan incelemede, Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği tarafından 30.01.2015 tarihinde gerçekleştirilen 2014/173772 ihale kayıt numaralı “Malzeme Dâhil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı 85 Kişi 36 Ay: Normal Kahvaltı -750.000 Öğün, Diyet Kahvaltı -235.000 Öğün, Normal Yemek- 3.100.000 Öğün, Diyet Yemek 470.000 Öğün” ihalesinin idare tarafından 14.04.2015 tarihinde, yaklaşık maliyetin hesaplanmasında sehven ciddi hatalar yapıldığı ve bu nedenle rekabetin ve eşit muamelenin sağlanamadığı, söz konusu ihalenin 36 aylık olmasının ihale birim fiyatlarını yükselttiği ve hizmet alımı yapacak olan hastanenin 2016 yılı sonunda şehir hastanelerine devredileceği gerekçeleriyle iptal edilmesine karar verildiği, bu kararın başvuru sahibi de dâhil olmak üzere tüm isteklilere tebliğ edildiği görülmüştür. İhalenin iptal kararına yönelik olarak isteklilerden Öz Gaziantep Lokantacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. - Mendika Gıda ve Yemek Paz. İnş. ve San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından 21.04.2015 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan başvuru dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, başvuru dilekçesinde özetle, idare tarafından ihale iptal kararına gerekçe olan ve yukarıda sayılan hususların yerinde olmadığının, bundan dolayı ihalenin iptal kararının iptal edilmesi yönünde düzeltici işlem uygulanması gerektiğinin belirtildiği anlaşılmıştır. Yapılan incelemede ayrıca, söz konusu başvuru üzerine 14.05.2015 tarihinde toplanan Kamu İhale Kurulu tarafından başvuru üzerine alınan 14.05.2015 tarih ve 2015/UH.III-1362 numaralı Kamu İhale Kurulu kararı ile idare tarafından ihalenin iptal edilmesi işleminin yerinde olduğu sonucuna varılarak başvurunun reddine karar verildiği tespit edilmiştir.

İdare tarafından ihalenin iptal gerekçelerinden biri olan yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı, Kamu İhale Kurulu tarafından idarenin ihalenin iptal gerekçelerinin haklı görülerek yapılan iptal işleminin yerinde olduğuna karar verildiği ve başvuru sahibi tarafından söz konusu iddialarda özetle, taraflarınca sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu ve tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, Kamu İhale Kurulu tarafından ihalenin iptal kararının yerinde bulunması üzerine yaklaşık maliyetin, buna bağlı olarak sınır değerin ve ihaleye sunulan tekliflerin hangilerinin sınır değerinin üzerinde hangilerinin ise altında olduğu konusunun ortadan kalktığı ve bundan dolayı başvuru sahibinin iddialarının incelenmesine gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 64’üncü maddesinde “(1) İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum gerekçeleriyle birlikte bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.

(2) Belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde, ihaleye davet edilecek aday sayısının beşten az olması veya teklif veren istekli sayısının üçten az olması durumunda ihale iptal edilir. Ancak, teklif veren istekli sayısı üçten az olması durumunda, ihale dokümanı gözden geçirilerek varsa hatalar ve eksiklikler giderilmek suretiyle, ön yeterliği tespit edilenlerin tamamı tekrar davet edilerek ihale sonuçlandırılabilir.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin iddiasına yönelik yapılan incelemede, başvuru sahibi tarafından zikredilen ve ihalenin iptal kararına gerekçe olarak sunulan hususlar ile ilgili olarak isteklilerden Öz Gaziantep Lokantacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. - Mendika Gıda ve Yemek Paz. İnş. ve San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından 21.04.2015 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan başvuru dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, başvuru dilekçesinde özetle, idare tarafından ihale iptal kararına gerekçe olan hususların yerinde olmadığının, bundan dolayı ihalenin iptal kararının iptal edilmesi yönünde düzeltici işlem uygulanması gerektiğinin belirtildiği, söz konusu başvuru üzerine 14.05.2015 tarihinde toplanan Kamu İhale Kurulu tarafından alınan 14.05.2015 tarih ve 2015/UH.III-1362 numaralı Kamu İhale Kurulu kararı ile idare tarafından ihalenin iptal edilmesi işleminin yerinde olduğu sonucuna varılarak başvurunun reddine karar verildiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının daha önceden incelenmesi ve bu konunun Kamu İhale Kurulu tarafından görüşülerek karara bağlanması nedeniyle, söz konusu iddianın yeniden incelenmesine gerek görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin ihalenin iptaline ilişkin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ihalenin iptaline ilişkin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Ankara ili 3. Bölge Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği tarafından gerçekleştirilen “Malzeme Dâhil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı 85 Kişi 36 Ay: Normal Kahvaltı -750.000 Öğün, Diyet Kahvaltı -235.000 Öğün, Normal Yemek- 3.100.000 Öğün, Diyet Yemek 470.000 öğün Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin kamu kurum ve kuruluşları birim fiyatları ve piyasadan alınan fiyat teklifleri esas alınarak toplam 34.764.831,25TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 36 adet ihale dokümanı satın alındığı, 30.01.2015 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 22 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece ihaleye ilişkin tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, 22 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

On İlaçlama Sağlık Hiz. İnş. Elekt. Gıda Ür. Bilgisayar Tem. Hiz. İnsan Kaynakları ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti. - ikbal Sosyal Hiz. Tem. Bil. İşi. Yem. Danş. Taş. inş. İth. ihr. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

19.651.132,92

Üstün Yemek. Gıda Tem. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Ada Toplu Yemek Gıda Tem. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

20.183.920,00

Danış Müth. Yem. Tem. Gıda Petrol Ür. Oto. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Günay Yem. Hiz. Gıda Tem. İnş. Hay. Kuy. San. Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

22.400.371,63

Selina Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yemekhane ve Güvenlik Hiz. Tic . Ltd. Şti.

22.827.597,88

Bircan Tem. ve Yemek Hiz. Tur. İnş. Nak. Hay. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.

22.840.571,64

Beyaz Saray İnş. Gıda San Tic. Ltd. Şti.

22.940.732,92

Fatih Temizlik Teks. Gıda Kırtasiye Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Hasat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

24.428.382,94

Trakya Tabldot Top. Yem. Ür. Gıda Tur. ve Sos. Hiz. San. ve Tiv. Ltd. Şti.

24.990.711,20

Altıntat Yemek Tem. İnş. Nak. San Tic. Ltd. Şti.

25.867.852,00

Rota Yemek. Tic. A.Ş.

25.934.682,92

Fesleğen Tem. Bil. Yem. Gıda Org. Tur. San, Tic. Ltd. Şti.

26.326.932,92

M.A.K. Gıda İnş. Tem. Teks. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. - Karanfil Yemek Emlak Tem. İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

26.530.740,00

Mendika Gıda ve Yemek Paz. İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Öz Gaziantep Lokantacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

26.746.382,92

Nif-Tem Tem. ve Malz. Gıda Tur. İnş. ve Özel Sağlık Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.

26.892.682,92

Çelikler Tem. İnş. Teks. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

27.271.882,92

Vurallar Tem. Teks. Gıda ve Dayanıklı Tük. A.Ş.

29.253.432,92

Alakart Gıda Yemek Ür. inş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.

31.832.696,50

Doruk Toplu Yemek ve Org. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. - Ak-Er Toplu Yemek ve Tem. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. - HC Yemek Halı Gıda Tem. İnş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. iş Ortaklığı

31.901.652,50

Şeklinde verildiği,

İdarece aşırı düşük teklif sorgulaması için sınır değerin 26.742.170,19 TL olarak esas alındığı, bu değerin altında kalan 16 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, açıklama istenilen isteklilerden beşinin teklifinin süresi içinde açıklama sunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan 11 isteklinin tekliflerinin “açıklamaların uygun olmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 23.03.2015 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin sınır değerin üzerindeki Mendika Gıda ve Yemek Paz. İnş. San, ve Tic. A.Ş. - Öz Gaziantep Lokantacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın üzerinde bırakılarak sonuçlandırıldığı,

Daha sonra, 01.04.2015 tarihinde, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülmeyen isteklilerden, Danış Müteahhitlik Yemek. Tem. Gıda Petrol Ür. Oto. Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti. - Günay Yemek Hiz. Gıda Tem. İnş. Hay. Kuyumculuk San. Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından yapılan şikayet başvurusunda bulunulduğu, şikayet dilekçesinde, diğer iddialarının yanı sıra yaklaşık maliyetin yüksek belirlendiğine ilişkin bir iddiasının da bulunduğu, söz konusu şikayet başvurusuna istinaden idarece yapılan inceleme neticesinde, “yaklaşık maliyetin hatalı olduğu ve kamu zararına yol açacağı” gerekçesiyle, 14.04.2015 tarihinde ihalenin iptal edilmesine karar verildiği,

İdarenin iptal kararının Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayete konu edilmesi neticesinde de Kurulca verilen 14.05.2015 tarih ve 2015/UH.III-1362 sayılı karar ile iptal işleminin yerinde olduğuna ilişkin “itirtazen şikayet başvurusunun reddine” karar verildiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihalede aşırı düşük sorgulama yapılacağının ihale dokümanında düzenmiş haline göre, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihaleye verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. İhale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceğinden, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı,

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tekliflerin hepsi yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı,

Değerlendirilmiştir.

Bu değerlendirme sonrasında da, ihalenin iptal gerekçelerinin hukuken geçerliliğinin kalmadığı bu nedenle de ihalenin iptal kararının iptal edilmesi de gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığı ve bu durumda da, ihalenin iptal gerekçelerinin hukuken geçerliliğinin kalmadığı bu nedenle de ihalenin iptal kararının iptal edilmesi de gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelenen ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan 1,2,3,4,5 ve 6’ncı iddialarına ilişkin olarak yapılan incelemede, Kurul çoğunluğunca, başvuru sahibi tarafından söz konusu iddialarda özetle, taraflarınca sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu ve tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiğinin iddia edildiği, Kamu İhale Kurulu tarafından ihalenin iptal kararının yerinde bulunması üzerine yaklaşık maliyetin, buna bağlı olarak sınır değerin ve ihaleye sunulan tekliflerin hangilerinin sınır değerinin üzerinde hangilerinin ise altında olduğu konusunun ortadan kalktığı ve bundan dolayı başvuru sahibinin iddialarının incelenmesine gerek bulunmadığı, itirazen şikayet dilekçesinin 7’nci maddesinde yer alan, “İdarenin yaklaşık maliyetin hatalı olarak yüksek hesaplanması, söz konusu ihalenin 3 (üç) yıllık olması ve hastanenin 2 (iki) yıl sonra şehir hastanelerine devri gerekçeleriyle ihalenin iptaline karar vermesinin uygun olmadığı, idare tarafından yaklaşık maliyetin hangi unsurlarının hatalı olarak hesaplandığının somut olarak ortaya konmadığı, yaklaşık maliyette hukuka aykırılıkların bulunması durumunda yaklaşık maliyetin güncellenebileceği, hastanenin devri işlemin kesin olmadığı, Türkiye’de bu yıl gerçekleştirilen tüm hastane hizmet alım ihalelerinin yaklaşık % 90’ının 3 (üç) yıllık süre ile yapıldığı, dolayısıyla idare tarafından ihale iptal gerekçesi olarak sunulan hususların yerinde olmadığı” şeklindeki iddiasına ilişkin olarak ise, başvuru sahibinin iddiasının daha önceden incelenmesi ve bu konunun Kamu İhale Kurulu tarafından görüşülerek karara bağlanması nedeniyle, söz konusu iddianın yeniden incelenmesine gerek görülmediği gerekçeleriyle “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

İncelenen ihalede, başka bir istekli tarafından Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine, Kurul çoğunluğunca, idarece ihalenin iptal edilmesi işleminin yerinde olduğuna ilişkin olarak alınan 14.05.2015 tarih ve 2015/UH.III-1362 sayılı Kurul kararına ilişkin karşı oyumda da yer aldığı üzere, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinin 7’nci maddesinde yer alan iddiaların yerinde olduğu, ihale süreci içerisinde idarece yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı anlaşıldığından, yeniden hesaplanan düzeltilmiş yaklaşık maliyetin esas alınması, tekliflerin ve aşırı düşük teklif açıklamalarının buna göre değerlendirilerek ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği değerlendirildiğinden, idarece yaklaşık maliyetin hatalı olduğu ve kamu zararına yol açacağı gerekçesiyle, ihalenin iptaline ilişkin işleminin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlık konusu ihalede, “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunca verilen “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi