KİK Kararı: 2015/UH.III-1488 (27 Mayıs 2015)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/034
Gündem No : 60
Karar Tarihi : 27.05.2015
Karar No : 2015/UH.III-1488
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Kariyer Zirai İlaçlama Ür. Yemek Hiz. Tem. İnş. Teks. San. Tic. Ltd. Şti.,

Kokulupınar Mah. 2 Küme Evleri No:17/2 Kocaköy/DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Elektrik İletim A.Ş Genel Müdürlüğü 18. İletim Tesis ve İşletme Grup Müdürlüğü,

Seyhan Barajı İçi 01134 Çukurova/ADANA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/25361 İhale Kayıt Numaralı “Yemek Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Elektrik İletim A.Ş Genel Müdürlüğü 18. İletim Tesis ve İşletme Grup Müdürlüğü tarafından 31.03.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kariyer Zirai İlaçlama Ür. Yemek Hiz. Tem. İnş. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. nin 21.04.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.04.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.05.2015 tarih ve 39770 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.05.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/1205 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında hesap cetveli ve ana çiğ girdi oranına yer verilmediği, açıklamanın ihale dokümanında yer verilen örnek menülere ve girdi miktarlarına uygun olmadığı, işçilik giderlerinin asgari işçilik tutarını karşılamadığı, bununla birlikte girdi birim fiyatlarının usulüne uygun olarak tevsik edilmediği ileri sürülerek anılan isteklinin açıklamasının reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale konusu işin 1 yıl boyunca TEİAŞ 18. İletim Tesis ve İşletme Grup Müdürlüğü- Seyhan Baraj İçi Merkez Yemekhanesinde malzeme dahil yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetlerinin gördürülmesi olup, 1 aşçı, 1 aşçı yardımcısı, 2 garson ve 1 bulaşıkçının tam zamanlı olarak istihdam edileceği tespit edilmiştir.

İdarece 467.470,82 TL olarak hesaplanan yaklaşık maliyetin 1,3 ile bölünmesi neticesinde ulaşılan ve 359.592,94 TL’ye tekabül eden sınır değerin altında teklif sunduğu anlaşılan isteklilerden 02.04.2015 tarih ve E.34704 sayılı yazı ile teklif bileşenlerine ilişkin açıklama istendiği, bu isteklilerden Bahri Çekli’nin açıklamasının ihale komisyonunca uygun görüldüğü diğer aşırı düşük teklif sahibi isteklinin ise süresi içerisinde açıklama sunmaması nedeniyle teklifinin reddedildiği anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde; “Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.”açıklamaları yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Bahri Çekli tarafından teklif bileşenlerine ilişkin açıklama kapsamında, ana çiğ girdi oranı, işçilik oranı ve ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilen 2 haftalık örnek menülerin fiyat-miktar analizlerini içerir hesap cetveli, işçilik giderlerini gösterir tablo ve örnek menüleri oluşturan çiğ girdiler için öngörülen birim fiyatları tevsik etmek üzere Ankara Ticaret Borsası (ATB) fiyat listesi ile 2 adet fiyat teklifi yazısı sunulduğu tespit edilmiştir.

Ana çiğ girdi maliyeti/toplam teklif bedeli oranının % 52,7, işçilik gideri/toplam teklif oranının % 41 olarak öngörüldüğü söz konusu teklife ait hesap cetvelinde, çiğ girdi miktarlarının örnek menülerde yer verilen gramaj listesindeki miktarlarla uyumlu olacak şekilde yer verildiği tespit edilmiştir.

Bunun haricinde, örnek menüleri teşkil eden çiğ girdilere öngörülen birim fiyatlara, 3. kişilerden alınan fiyat teklifi yazıları ile açıklanan “Ekmek” ve “330 ml gazozlu içecek” hariç olmak üzere, ATB tarafından yayımlanmış olan fiyat listelerindeki ortalama fiyatların dayanak gösterildiği görülmektedir. Söz konusu fiyat teklifi yazılarının anılan Tebliğin 79.2.2.1’inci maddesinde belirtilen kriterlere uygun olarak düzenlendiği, ayrıca bu yazılara konu olan mamullerin çiğ girdi mahiyetinde olmaması nedeniyle açıklanmalarına da gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Ayrıca İdari Şartname düzenlemeleri ve Kurumun web adresinde yer alan işçilik hesaplama modülü esasında ihale konusu işe ait asgari işçilik maliyeti, (Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.30’uncu maddesinin (a) bendinde yer alan tanım uyarınca ayni yemek ücreti dikkate alınmadan) aşağıdaki gibi hesaplanmıştır:

24.05-30.06.2015

(38 gün)

01.07.2015-30.04.2016

(10 ay)

01.05-24.05.2016

(24 gün)

Aşçı (2 kişi)

83,41*(38)

2.652,06*(10)

88,40*(24)

63.623,56

Garson (2 kişi)

68,69*(38)

2.184,06*(10)

72,81*(24)

52.396,52

Bulaşıkçı

63,79*(38)

2.028,05*(10)

67,60*(24)

24.326,92

Toplam

140.347,00

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifine yansıttığı toplam işçilik giderinin, ihale dokümanında hesaplanması öngörülen ancak istekli tarafından yerinde olarak hesaplamalara dahil edilmeyen personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlere özgü “% 4 sözleşme gideri ve genel giderler” hariç 142.376,17 TL olduğu, diğer bir ifadeyle anılan isteklinin teklifine yansıttığı işçilik giderinin anılan Tebliğin 78.30’uncu maddesine göre hesaplanan asgari işçilik maliyetinin altında olmadığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifini oluşturan bileşenlerin usulüne uygun olarak tevsik edildiği, işçilik için öngörülen tutarın asgari işçilik maliyetinin üzerinde olduğu, ana çiğ girdi ve işçilik oranının 0,937’e tekabül ettiği ve örnek menülere ait analizlerde yer alan girdi miktarlarının idarece açıklama talep yazısı ekinde sunulan 2 haftalık örnek menülerdeki muadillerine uygun olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü 18. İletim Tesis ve İşletme Grup Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması ve asgari ücret tarifesi esas alınarak toplam 467.470,82 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 13 adet ihale dokümanı satın alındığı, 31.03.2015 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 9 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece ihaleye ilişkin tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, üç isteklinin teklifinin çeşitli gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 6 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Bahri ÇEKLİ

347.200,00

Asil Yemek. Tem. Bilg. Özel Sağ. Hiz. Tem. Tah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

358.608,00

Kariyer Zirai İlaç. Ür. Yemek Hiz. Tem. İnş. Teks. San. Tic. Ltd. Şti.

391.344,00

Fatih Temizlik Tekstil Gıda Kırtasiye Nakliye İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

400.272,00

Kapya Yemekçilik Turizm Gıda Bilgisayarsan. Tic. Ltd. Şti.

421.104,00

Şeyma Gıda Yemekçilik Çiftlik Ürünleri Temizlik Hazır Giyim Taahhüt ve Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

434.000,00

Şeklinde verildiği,

İdarece yaklaşık maliyetin 1,3 ile bölünmesi neticesinde ulaşılan ve 359.592,94 TL’ye tekabül eden sınır değerin altında teklif sunduğu anlaşılan Bahri ÇEKLİ ile Asil Yemek. Tem. Bilg. Özel Sağ. Hiz. Tem. Tah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den teklif bileşenlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, bu isteklilerden Bahri ÇEKLİ’nin açıklamasının ihale komisyonunca uygun görüldüğü diğer aşırı düşük teklif sahibi isteklinin ise süresi içerisinde açıklama sunmaması nedeniyle teklifinin reddedildiği, 15.04.2015 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Bahri ÇEKLİ’nin üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihalede aşırı düşük sorgulama yapılacağının ihale dokümanında düzenmiş haline göre, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihaleye verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. İhale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceğinden, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı,

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tekliflerin hepsi yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi