KİK Kararı: 2015/UH.III-122

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/005
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 14.01.2015
Karar No : 2015/UH.III-122
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Eskercan İnş. Tem. Özel Güvenlik Turizm Peyzaj Madencilik Orman Ürünleri Tahmil Tahliye Yemek Tic. San. Ltd. Şti.,

Sırabademler Mah. Bayırlar Paşaçayır Mevkii Küme Evleri No:13 Karacabey/BURSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Mudanya Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

Sükrüçavus Mah. 12 Eylül Cad. 5 16940 Mudanya/BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/130870 İhale Kayıt Numaralı “Çöp Toplama ve Taşıma” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Mudanya Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 19.11.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Çöp Toplama ve Taşıma” ihalesine ilişkin olarak Eskercan İnş. Tem. Özel Güvenlik Turizm Peyzaj Madencilik Orman Ürünleri Tahmil Tahliye Yemek Tic. San. Ltd. Şti.’nin 10.12.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.12.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.12.2014 tarih ve 45034 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.12.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3779 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından hazırlanan birim fiyat teklif cetveli standart formunda belirtildiği üzere söz konusu hizmetin ifası esnasında 36 aylık süre ile 2 adet aracın çalıştırılacağı, bu araçlar için ödemelerin aylık olarak gerçekleştirileceği, söz konusu ihaleye teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 10.707.975,51 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu teklif miktarının 10.707.975,52 TL olduğu, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin söz konusu araçlar için vermiş olduğu teklif tutarının toplam 0,01 TL olduğu, yapılacak olan aylık hakediş ödemelerinde araçlar için aylık ödemenin 0,01/36 = 0,000277777…. TL olacağı, söz konusu tutarın 0,01 TL’nin altında olduğundan idarenin araçlar için ihale üzerinde bırakılan istekliye aylık ödeme yapamayacağı ve 36 aylık süre sonunda araçlar için ödenmesi gereken 0,01 TL’nin ödenmemiş olacağı böylelikle ihale konusu işte herhangi bir iş artışı ya da iş eksilişi olmadığı halde idarenin 0,01 TL haksız kazanç sağlayacağı, idarenin bu uygulamasının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci ve 38’inci maddelerine, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 63’üncü maddesine ve İdari Şartname’nin 35’inci maddesine aykırı olduğu, bu uygulama nedeniyle işin gerçekleşme esnasında 0,01 TL’lik bir iş eksilişi gerçekleştiği, ilgili araç kalemi için % 20’lik iş artışı ya da iş eksilişi yapılması durumunda ödenebilecek herhangi bir bedel bulunmadığı, araçlar için aylık ödeme yapılamayacak durumda sunulan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılarak ekonomik yönden en avantajlı teklifi sundukları sonucuna ulaşılarak ihalenin kendi üzerinde bırakılması gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “… Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.

…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler geçerli teklif olarak belirlenir.

(3) İhale ilanında ve dokümanında ihalenin, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin sonuçlandırılacağının belirtilmesi halinde; ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılır. Ancak Kanunun 20 nci maddesi uyarınca belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ve niteliği gereği aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacağı Kurumca belirlenen konularda yapılacak alımlarda, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin sonuçlandırılacağının ihale ilanında ve dokümanında belirtilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde, ihale ilanında ve dokümanında sınır değerin altında olan tekliflerin reddedileceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri açıklama istenmeksizin reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…

45.1. İhale ilanında ve dokümanında belirtilmesi kaydıyla, idareler sınır değerin altında olan tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olarak aşağıdaki seçenekleri uygulayabilirler.

a) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtildiği ihalelerde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu isteklilerden (45.1.2 - 45.2) maddelerinde belirtilen esaslara göre açıklama istenir.

b) İhale ilanında ve dokümanında ihalenin, 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin sonuçlandırılacağına ilişkin düzenleme bulunan ihalelerde, sınır değerin altında olan teklifler sorgulanmaksızın ihale ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılır.

…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. İhale, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacaktır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır.

35.1.1. Bu madde boş bırakılmıştır

35.2. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 63 üncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen kriterler sırasıyla dikkate alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenir. Buna göre, üst sırada belirtilen kritere göre eşitliğin bozulmaması durumunda sonraki kritere başvurulur. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve idare dökümanında yer alan düzenlemeler bir arada değerlendirildiğinde ve başvuru sahibi isteklinin iddiasına yönelik olarak ihale işlem dosyası üzerinden yapılan inceleme neticesinde, söz konusu ihaleye konu olan işin personel çalıştırmaya dayalı olmayan hizmet alım işi olduğu, yaklaşık maliyetin 11.760.183,66 TL ve sınır değerin 9.046.295,12 TL olduğu görülmüştür. Bununla birlikte idarenin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde yer alan hüküm ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde yer alan açıklamaya göre İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde teklif tutarı sınır değerin altında olan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istemeden ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklifi sunan istekli üzerinde bırakılacağına dair düzenleme yaptığı anlaşılmıştır.

İhale dökümanında ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesiyle ilgili düzenleme yapan idarenin İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin teklif edilen fiyatların en düşüğü olduğuna dair düzenlemeye yer verdiği tespit edilmiştir. Teklif sunan istekilerin ihale komisyonu tarafından tekliflerinin değerlendirilmesi işlemi incelendiği vakit, komisyonun söz konusu 2 (iki) adet araç için fiyat teklifi sunmayan isteklilerin tekliflerini değerlendirme dışı bıraktığı, bu araçlar için, asgari işçilik maliyetinin karşılanması şartıyla 0,01 TL veya daha üzerinde bir fiyat teklifi içeren teklifleri ise değerlendirmeye aldığı, dolayısıyla aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılacağına dair düzenlemeye de uyarak asgari 0,01 TL ile söz konusu araç maliyetinin karşılanabileceği hususunu kabul ettiği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ve İdari Şartname’nin ilgili maddeleri ile ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesiyle ilgili düzenleme yapılmasının idarelerin takdirinde olduğu hususları göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu ihalede idarenin asgari işçilik maliyetini karşılayan ekonomik açıdan en avantajlı teklifi sunan istekli üzerinde ihaleyi bırakması uygulamasının yerinde olduğu ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesinde belirtilen eşit muamele çerçevesinde Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

26 adet ihale dokümanının alınıp 10 istekli tarafından teklif verilen inceleme konusu ihaleye ait 28.11.2014 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihale Yeşil Dünya Çevre Temizlik Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti. - Anka Hizmet Yönetimi Danışmanlık ve Kurumsal Hiz. Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının üzerinde bırakılmış, Şiho TOPLAR’ın teklifi ise, ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmiştir.

İdare tarafından % 10 kâr dahil olmak üzere 11.760.183,66 TL olarak hesaplanan yaklaşık maliyet içerisinde yer alan kârsız asgari işçilik maliyetinin 10.295.803,21 TL olduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.29.’uncu maddesindeki, “(Ek:07/06/2014-29023 R.G./ 48. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.” açıklaması uyarınca, ihaleye asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin tekliflerin değerlendirmesi aşamasında değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

İhale dokümanında yapılan düzenlemelere göre ihale konusu işin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78’inci maddesinde yer alan “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.” şeklindeki açıklamaya göre personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olduğu anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi isteklinin iddiasına yönelik olarak ihale işlem dosyası üzerinden yapılan inceleme neticesinde, idarenin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde yer alan hüküm ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde yer alan açıklamaya göre İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde teklif tutarı sınır değerin altında olan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istemeden ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklifi sunan istekli üzerinde bırakılacağına dair düzenleme yaptığı anlaşılmıştır.

İhale dökümanında ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesiyle ilgili düzenleme yapan idarenin İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin teklif edilen fiyatların en düşüğü olduğuna dair düzenlemeye yer verdiği tespit edilmiştir. Teklif sunan istekilerin ihale komisyonu tarafından tekliflerinin değerlendirilmesi işlemi incelendiği vakit, komisyonun söz konusu 2 (iki) adet araç için fiyat teklifi sunmayan isteklilerin tekliflerini değerlendirme dışı bıraktığı, bu araçlar için, asgari işçilik maliyetinin karşılanması şartıyla 0,01 TL veya daha üzerinde bir fiyat teklifi içeren teklifleri ise değerlendirmeye aldığı, dolayısıyla aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılacağına dair düzenlemeye de uyarak asgari 0,01 TL ile söz konusu araç maliyetinin karşılanabileceği hususunu kabul ettiği anlaşılmıştır.

İşçilik giderinin kârsız yaklaşık maliyetin hemen hemen hepsini oluşturduğu, diğer yandan mevzuat uyarınca birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden % 4 oranında sözleşme giderleri ve genel giderlerin hesaplanamadığı hususları birlikte ele alındığında, işçilik girdisinin bu denli ağırlıklı olduğu bahse konu ihalede, teklif birim fiyat cetvelinin işçilik gideri dışındaki giderlerinin de tekliflerin denetimi aşamasında Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.29.’uncu maddesindeki yukarıda belirtilen açıklaması göz önüne alınarak incelenmesi gerektiği değerlendirildiğinden, ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen Yeşil Dünya Çevre Temizlik Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti. - Anka Hizmet Yönetimi Danışmanlık ve Kurumsal Hiz. Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığının teklif birim fiyat cetvelinin işçilik gideri dışındaki giderleri bu kapsamda incelendiğinde,

Anılan isteklinin birim fiyat teklif cetvelindeki işçilik gideri bileşeni dışındaki 2 adet araç gideri bileşenine ilişkin fiyatları ile idarenin bu kaleme ilişkin öngördüğü fiyatlar karşılaştırıldığında;

Yaklaşık maliyet içerisinde 2 adet araç gideri bileşenine 20.880,00 TL’lik fiyat öngörülmesine rağmen,

Teklifi ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan anılan iş ortaklığının teklifinden belirlenen asgari işçilik maliyeti düşüldüğünde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin söz konusu araçlar için vermiş olduğu teklif tutarının toplam 0,01 TL olduğu tespit edildiğinden,

Teklif birim fiyat cetvelinin 2 adet araç gideri bileşeni kısmına ilişkin önerilen teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle birim fiyat teklif cetvelinde bu tür birim fiyatları öneren ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen iş ortaklığının teklifinin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında bu gerekçe üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; isteklilerin işçilik gideri dışındaki 2 adet araç giderine ilişkin birim fiyat teklif cetveli idarenin bu kaleme ilişkin öngördüğü fiyatlar bazında karşılaştırıldığında, ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen iş ortaklığının teklifinin bu kaleme ilişkin teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle birim fiyat teklif cetvelinde bu tür birim fiyatları öneren yukarıda adı geçen isteklinin teklifinin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında bu gerekçe üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi