KİK Kararı: 2015/UH.III-121

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/005
Gündem No : 48
Karar Tarihi : 14.01.2015
Karar No : 2015/UH.III-121
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Kardelen Fizik Tedavi Rehabilitasyon Görüntüleme ve Sağlık Hizmetleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.,

Yukarı Dikmen Mah. 638. Cad. No : 1/25 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Hakkari İli Kamu Hastane Birliği Genel Sekreterliği,

Dağgöl Mahallesi Çevre Yolu Üzeri Hakkari Devlet Hastanesi 3.Kat 30000 HAKKARİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/61155İhale Kayıt Numaralı “36 Aylık Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hizmet Alımı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Hakkari İli Kamu Hastane Birliği Genel Sekreterliği tarafından 02.07.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “36 Aylık Fizik Tedavi Ve Rehabilitasyon Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kardelen Fizik Tedavi Rehabilitasyon Görüntüleme ve Sağlık Hizmetleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin 05.12.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.12.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.12.2014 tarih ve 44710 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.12.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3758 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Şikayete konu ihaleye ilişkin olarak Barışlar Medikal Teknik Elektronik İmalat İthalat İhracat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. tarafından itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, 27.10.2014 tarih ve 2014/UH.III-3504 sayılı kurul kararı ile Barışlar Medikal Teknik Elektronik İmalat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınmasının gerektiği hususlarının belirtildiği, söz konusu kurul kararı sonucu idarece şikayete konu ihalenin bahse konu istekli üzerinde bırakıldığı, ancak şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılması gerektiği,

2. Teknik şartnameye uygunluk belgesinin ve TİTUBB kayıtlarının sözleşme imzalanmadan önce idarece istenmesi gerektiği, ihale üzerinde kalan isteklinin bilanço ve ciro oranlarını sağlamadığı, iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Şikayete konu ihaleye ilişkin olarak Barışlar Medikal Teknik Elektronik İmalat İthalat İhracat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 28.08.2014 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idarenin 03.09.2014 tarihli işlemi ile şikâyetin uygun bulunmadığı ve bahsi geçen istekli tarafından 16.09.2014 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. Söz konusu istekli, itirazen şikeyet dilekçesinde, tekliflerinin idarece Teknik Şartnameye uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığını ancak şikayete konu ihalede ihale konusu işte kullanılacak cihazın şartnameye uygunluğunu tevsik edecek bir yeterlilik kriteri belirlenmediği, bu bağlamda tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılma işleminin yerinde olmadığı hususunu iddia konusu etmiştir.

Bahse konu itirazen şikayet başvurusu neticesinde 27.10.2014 tarih ve 2014/UH.III-3504 sayılı kurul kararı alınmıştır. Söz konusu kararda “Bu bağlamda İdari Şartname’de ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri arasında Teknik Şartnameye uygunluk belgesi veya bu minvalde bir belge istenmediği anlaşıldığından idarece başvuru sahibi isteklinin teklifinin Teknik Şartnameye uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Barışlar Medikal Teknik Elektronik İmalat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir…” ifadeleri yer almaktadır. Söz konusu kurul kararına istinaden idarece 27.11.2014 tarihli ihale komisyon kararı ihalenin Barışlar Medikal Teknik Elektronik İmalat İthalat İhracat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyasının tetkikinde 15.08.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 3 (üç) isteklinin katıldığı ve şikayete konu ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

Şikayete konu ihalenin ilan tarihi (03.06.2014) itibariyle yürürlükte olan mevzuat çerçevesinde değerlendirme yapılmıştır. Bu bağlamda;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.

78.4. Çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetlerde, çöp toplama ve naklinde kullanılacak makine ve ekipmanlar ile çöp toplama araçlarının ve akaryakıtın idare tarafından karşılanması durumunda bu alımların ve ayrıca malzemenin idare tarafından karşılandığı yemek hizmeti (malzemesiz yemek hizmeti) alımlarının personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak ihale edilmesi gerekmektedir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

İhale konusu işin Tebliğ’in yukarıda aktarılan 78.3’üncü maddesindeki açıklamalar gereği personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında “kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği” yönünde sorgulama kriteri getirilmiş, buna karşın personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespitine yönelik bir düzenleme yapılmamıştır.

Bununla birlikte incelemeye konu ihalede, idarece yaklaşık maliyetin 2.624.460,00 TL olarak tespit edildiği ve yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranının belirtilmediği görülmüştür.

Diğer taraftan, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirleme yapılmadığı durumlara ilişkin istikrar kazanmış Kurul kararlarında, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir.” hükmü uyarınca yaklaşık maliyetin % 20 oranında kâr içerdiği kabulünden hareketle, başvuruya konu ihalenin kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının 2.187.050,00 TL’ye tekabül ettiği göz önüne alındığında, teklifi kar hariç yaklaşık maliyetin altında kalan isteklilerden idarece önemli teklif bileşenlerinin belirlenmesi suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Konuyla ilgili olarak Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde “İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. Ön yeterlik dokümanında ise adaylarda aranılan şartlara, ön yeterlik kriterlerine ve gerekli diğer belge ve bilgilere yer verilir.

İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:
a)İşin adı, niteliği, türü ve miktarı, hizmetlerde iş tanımı.

…

d)İsteklilere talimatlar.

e)İsteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri…”hükmü,

Aynı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “…Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

İdari Şartneme’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 20'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70’ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10’unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30’undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Kamu ve Özel kuruluşlarla yapılan her türlü fizik tedavi ve rehabilitasyon hizmeti benzer iş olarak kabul edilecektir…”düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı maddesinde “…14. yüklenici firmalar kuracakları cihazların hangi marka model, ve tip olduğu belirten ve teknik şartname maddelerine sırası ile tek tek Türkçe cevap veren Şartnameye uygunluk belgelerini mutlaka vereceklerdir. Bu uygunluk belgesi yüklenici firmanın antetli kağıdına yazılmış ve imza yetkilisi tarafından kaşelenip imzalanmış olmalıdır

…

23. Şartnameye uygunluk belgesi hazırlamayan ve teknik şartnamede istenilen teknik özellikleri sağlamayan firma teklifleri reddedilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan ihale dokümanında yer alan düzenlemeler ile mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde, ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri arasında sayılan belgelerin teklif dosyasında sunulması gerektiği, İdari Şartname’de belirtilmemesine karşın Teknik Şartname’de sayılan belgelerin ise istekliler tarafından teklif dosyası kapsamında sunulması zorunluluğu bulunmadığı, bahse konu belgelerin sözleşmenin imzalanması aşaması tamamlandıktan sonra yüklenici için getirilmiş bir yükümlülük olduğu yani bu belgelerin sözleşmenin uygulama aşamasına yönelik olduğu, idarenin Teknik Şartname’de sayılan teknik kriterlere ilişkin değerlendirmeyi, İdari Şartname’de isteklilerden teklif dosyaları kapsamında sunmaları istenilen belgeler üzerinden gerçekleştireceği anlaşılmaktadır.

Öte yandan ihale işlem dosyasının tetkikinde ihale üzerinde kalan istekliye ilişkin bilanço oranlarına ait standart formun sunulduğu, standart formda cari oranın 2013 yılı sonu itibariyle 3,04, öz kaynak oranının 0,74 ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının ise sıfır olduğu ve söz konusu belgenin meslek mensubu tarafından imzalandığı, ciroya ilişkin kriterler için istekliye ilişkin gelir tablosu sunulduğu, söz konusu belgenin meslek mensubu tarafından imzalandığı, bahse konu istekli tarafından bilanço ve ciroya ilişkin ekonomik ve mali yeterlilik kriterlerinin mevzuata uygun şekilde sağlandığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde kalan isteklinin teklif kapsamında sunmuş olduğu iş deneyim belgesi incelendiğinde, 16.01.2014 tarihli, işin adının 10 aylık fizik tedavi ve rehabilitasyon hizmet alımı olduğu, yüklenicisinin ihale üzerinde kalan istekli, iş sahibinin ise idarenin ise Muş Devlet Hastanesi olduğu, 768.849,16 TL belge tutarlı yüklenici iş bitirme belgesi sunulduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklifi kar hariç yaklaşık maliyetin altında kalan isteklilerden idarece dokümanlardaki düzenlemeler dikkate alınarak önemli teklif bileşenlerinin belirlenmesi suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenilerek tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle,“Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; şikayete konu ihaleye ilişkin olarak Barışlar Medikal Teknik Elektronik İmalat İthalat İhracat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. tarafından itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, 27.10.2014 tarih ve 2014/UH.III-3504 sayılı kurul kararı ile Barışlar Medikal Teknik Elektronik İmalat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınmasının gerektiği hususlarının belirtildiği, söz konusu kurul kararı sonucu idarece şikayete konu ihalenin bahse konu istekli üzerinde bırakıldığı, ancak şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılması gerektiği,” şeklinde dile getirdiği birinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, yaklaşık maliyetin % 20 oranında kâr içerdiği kabulünden hareketle, başvuruya konu ihalenin kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının 2.187.050,00 TL’ye tekabül ettiği göz önüne alındığında, teklifi kar hariç yaklaşık maliyetin altında kalan isteklilerden idarece önemli teklif bileşenlerinin belirlenmesi suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Bir isteklinin teklifinin çeşitli nedenlerle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan iki teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu iki teklif bedelinin de kâr hariç yaklaşık maliyetin (2.187.050,00 TL) altında kaldığı, iki tekliften de aşırı düşük açıklaması istenilmeden ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

İdari şartname ile teknik şartnamenin incelenmesi neticesinde;

İnceleme konusu iş “36 Aylık Fizik Tedavi Ve Rehabilitasyon Hizmet Alımı” olduğu, bu kapsamda 25000 adet A grubu, 25.000 adet B grubu, 15.000 adet C grubu ve 12.000 adet D grubu fizik tedavi senasının yapılacağı, idari şartnamenin “ Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde sadece, her türlü ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç (KDV hariç) teklif fiyata dahil olduğunun belirtildiği, teknik şartnamede, 36 ay süre ile haftada beş gün 08.00-17.00 saatleri arasında çalışma yapılacağı, yüklenicinin hizmetin ifası sırasında ihtiyaç olacak her türlü sarf malzemesini temin etmekle yükümlü olduğu, bu kapsamda en az üç adet fizyoterapist ve elektroterapi tedavisi için en az üçü kadın ve üçü de erkek olmak koşulu ile yeterli sertifikası olan en az lise ve meslek lisesi mezunu ATT, Hemşire, Ebe, sağlık memuru v.b. personelin görev yapacağı, iki adet veri kontrol işletmeni ve iki adet temizlik personelin de görev yapacağı huşularının belirtildiği, kullanılacak cihazların yaşı tıbbi cihaz listesi, huşularının belirtilmesine rağmen gerek teknik şartnamede, gerekse teklif fiyata dahil olan unsurların düzenlenmesi gereken idari şartnamede, hangi nitelikte kaç personel çalıştırılacağına dair ayrıntılı bir düzenlemenin yer almadığı görülmüştür.

Kamu İhale Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde yer alan;

“79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklamasına göre, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında “karsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği” yönünde bir sorgulama kriteri belirlenmiş olmasına rağmen, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespitine yönelik bir düzenleme yapılmamıştır.

Diğer yandan; 4734 sayılı Kanunun 38’inci ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59’uncu maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri, ihalenin yaklaşık maliyeti ve ihaleye katılan isteklilerin teklif bedelleri ile mukayese ederek, aşırı düşük teklifleri belirleyeceği ve teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerden belirlediği süre içinde teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği düzenlenmiştir.

Bu çerçevede, kamu ihale mevzuatında personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif sınır değerinin tespiti konusunda bir kriter belirlenmediği, aşırı düşük tekliflerin yaklaşık maliyet ve ihaleye sunulan diğer teklifler dikkate alınmak suretiyle ihale komisyonu tarafından tespit edileceği hususu göz önüne alındığında, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konusunda idarelere takdir yetkisi verildiği, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olamayacağı, idareler tarafından bu yetkinin kamu hizmetinin gereklerine aykırı olmamak koşuluyla, şartları ihale dokümanında önceden belirlenmiş kriterler göz önüne alınarak yapılması gerektiği açıktır.

İhale dokümanında alıma konu hizmete ilişkin maliyet bileşenlerinin “hizmetin sunulacağı cihaz veya cihazların kullanım, kurulum, finansman ve bakım-onarım maliyetleri, işletim maliyeti, tıbbi sarf malzeme, kırtasiye maliyeti, taşıma maliyeti, hizmet verilmesi için istekliden istenecek ve ihale dokümanında nitelikleri ve sayısı belirtilen personel maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler” hususları açısından ayrıntılı düzenlenmediği, idari şartnamenin teklif fiyata dahil olan giderler başlıklı 25’inci maddesinde, bu giderlerin neler olduğunun açıkça gösterilmediği, teknik şartnamede işin tanımının yapıldığı, 5 gün 8 saat hizmetin aksatılmadan sürdürüleceği ve cihazların bakımı, onarımı içi gerekli personelin bulundurulacağı gibi genel nitelikte düzenlemelere yer verildiği, ancak, ihale dokümanına yönelik olarak herhangi bir şikayet başvurusunda bulunulmadığı ve dokümanın bu haliyle kesinleştiği görülmüştür.

İdarenin yaklaşık maliyetini ise, piyasa rayiçleri esas alınarak hesaplandığı göz önüne alındığında, aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı değerlendirilmesini sağlamak üzere idarece önceden belirlenmiş maliyet bileşenlerinin bulunmadığı, isteklilerin teklif fiyatlarını, ancak kullanacakları cihazın özellikleri, organizasyon yapıları ve personel durumları gibi kendi belirleyecekleri bileşenlere göre oluşturmalarının mümkün olduğu görüldüğünden, başvuruya konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmış olsa dahi, istekliler tarafından sunulacak açıklamaları değerlendirmek ve kıyaslamak üzere objektif kriterler bulunmadığı anlaşıldığından, idarenin takdir yetkisini kullanarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapmadan ihaleyi sonuçlandırması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında, yukarıda aktarılan gerekçelere göre aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması gerektiği yönünde “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğu kararına katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi