KİK Kararı: 2015/UH.III-101

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/005
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 14.01.2015
Karar No : 2015/UH.III-101
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Gncr Holding A.Ş,

Konaklar Mah. Akasyalı Sok. No: 26 Beşiktaş/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Osmangazi Belediye Başkanlığı,

S.Garaj Mah. Ulubatlı Hasan Bulv. 10 16050 Osmangazi/BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/114193İhale Kayıt Numaralı “Osmangazi Belediyesi 2. Bölge Sınırları Dâhilinde Kalan Mahallelerin Temizliği, Katı Atıklarının Toplanması ve Nakliyesi İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Osmangazi Belediye Başkanlığı tarafından 22.10.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Osmangazi Belediyesi 2. Bölge Sınırları Dâhilinde Kalan Mahallelerin Temizliği, Katı Atıklarının Toplanması ve Nakliyesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Gncr Holding A.Ş.nin 31.10.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.11.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.12.2014 tarih ve 41052 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.12.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3492 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarece 59.007.862,67 TL olarak açıklanan yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı, KİK işçilik modülü uyarınca hesaplanan işçilik ücretinin % 4 sözleşme ve genel giderler hariç 32.084.242,87 TL olduğunun görüldüğü, idarenin cevabında kıdem tazminatı tutarının ve yıllık izin tutarının yaklaşık maliyet hesabı içerisinde yer almaması gerektiğinin belirtildiği, oysa İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25.3.1’inci maddesinde “İş Kanunu ile iş sağlığı ve güvenliği kanunu ile bunlara bağlı mevzuat ile işin evsafının gerektirdiği ilgili mevzuatların gerekliliklerinden doğan giderler teklif fiyata dahildir” düzenlemesinin yer aldığı, 2015 yılı itibarıyla geçerli olacak 6552 sayılı Kanun’un bir yıldan uzun süreyi kapsayan ihalelerde 4857 sayılı İş Kanunu’nun 53’üncü maddesinin uygulanması gerektiğini belirttiği, böylece işçi haklarının üst işveren sorumluluğunda koruma altına alındığı, söz konusu Şartname’de ise üst işveren sorumluluğundaki bu ödemelerin yüklenici tarafından karşılanmasının istendiği, bu maliyetlerin yaklaşık maliyet bedelinde yer alması gerektiği ve 3 yıllık süre için kıdem tazminatı toplam tutarının 2.125.569,60 TL’ye ulaştığı, bu tutarın kârlı yaklaşık maliyetin %3,6’sına karşılık geldiği, 6552 sayılı Kanun işçinin ne kadar süre hangi idarede çalıştığını dikkate almadan işçi haklarını en son çalıştığı idareden isteme hakkı tanıdığından bu Kanun’un geçerli olacağı 2015 yılından sonra yapılan ihalelerde idarelerin bu tür hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin geçmişte yaptıkları tüm işleri ve çalıştırdıkları tüm işçilerin listesini ve çalışanların her türlü hakkının ödenip ibra edildiğine dair belgelerin ibrazını isteyerek diğer idarelerin sorumluluğunda olan kanuni ödemelerden sorumlu tutulmamayı amaçladıkları, Kanun’un yayınlandığı tarihten sonra yapılan tüm ihalelerde işçi ödemeleri kontrol edilerek ödenmediyse taşeronun hakedişinden düşüleceği şartının yer alması gerektiği, her bir çalışanın en az 14 gün izin hak etmesi sonucunda 3 yıllık süre için yıllık izin ücreti toplam tutarının 991.932,48 TL’ye ulaştığı, bu tutarın karlı yaklaşık maliyetin %1,7’sine karşılık geldiği, Osmangazi Belediyesi üst işverenliği altında ihale konusu hizmet işinde daha uzun süreli çalışan işçilerde ise (örneğin 5 yıl üzeri çalışma süresi olan işçiler için) bu sürenin 20 gün olduğu, söz konusu yıllık izinden kaynaklanan yükümlülüğün karşılığı olan tutarın da yaklaşık maliyete dahil edilmesi gerektiği, bu günlere isabet eden bedelin ya ödenerek ibra alınması veya ilgili idare tarafından taşeronun hak edişinden kesilmesi gerektiği, çünkü işçinin başka bir işte taşeronluğu söz konusu olduğunda bu idaredeki çalıştığı günler de hesaplanarak toplam bedelin ödeneceği, bu maliyeti göz ardı eden idarenin aşırı düşük sorgusu limitini sehven aşağıya çekerek maliyeti içinde bu gideri öngörmeyen teklif sahipleri lehine haksız kazanç doğmasına sebebiyet verdiği, idarenin kıdem tazminatı ve yıllık izin ücretini yaklaşık maliyet hesabında dikkate almaması, ancak bu tutarı yükleniciden talep etmesi haksız rekabete yol açtığından firmalarının mağdur edildiği, bu itibarla KİK işçilik modülüne göre hesaplanan 32.084.242,87 TL işçilik giderlerine kıdem tazminatı toplamı olarak 2.125.569,60 TL ve yıllık izin tutarı toplamı olarak 991.932,48 TL ilave edildiğinde toplam işçilik maliyetinin 35.201.744,95 TL olacağı,

2. Keşif bedelinin hesaplanmasında idarelerin esas alabilecekleri yöntemlerden birinin de genel analiz yöntemi olduğu, bu yönteme göre toplam araç giderinin 14.422.121,63 TL olması gerektiği, (amortisman bedeli:7.211.060,82, yedek parça bedeli:3.821.862,23 TL, tamir bakım bedeli:937.437,91 TL, sigorta, sermaye faizi ve diğer giderler: 1.730.654,60 TL, montaj demontaj ve nakliye bedeli: 721.106,08 TL), Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığının 12.02.2002 tarih ve 8 sayılı kararı ile 01.01.2002 tarihinden geçerli olmak üzere birim imalata giren motorin miktarının 0,57 katsayısı ile düzeltilerek 0,0853 kg/BG saat uygulanması gerektiğinin kararlaştırıldığı, anılan karar bilgisinin 12.03.2002 tarih ve 2-B 323 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığının dağıtımlı yazısı ile ilgili idarelere gönderildiği, yukarıdaki ampirik formülde yer alan parametrelerden (632/Hu29)/1000 çarpanın eş değerinin anılan karar ile 0,0853 kg/BGS olarak belirlendiği, araçların yakıt miktarlarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyat analizlerinin makine analizlerinde birim imalata giren motorin miktarının a) 04.109 araç yakıtı (mazot) : 0,0853 kg/BGS b) 04.109 mazot (makine yağı, üstüpü, benzin karşılığı): 0,0171 kg/BGS şeklinde belirlendiği, bu hesaplama yönteminin idarelerin yaklaşık maliyetini oluştururken kullanmaları gerektiğinin 2010/UH.I-3599 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile de teyit edildiği, çöp toplama ve nakli, kent temizliği işinde çalıştırılması öngörülen araçların Bakanlığın direktifi doğrultusunda motor güç oranları %100 alınarak hesaplanan toplam akaryakıt tüketiminin 9.031.065,60 TL olacağı, ihale tarihindeki en yüksek işlem hacimli 8 firmanın EPDK birim fiyatı (4,17 TL/kg-kesafet oranı 0,85) baz alındığında toplam akaryakıt tüketim maliyetinin 37.659.543,55 TL olduğunun görüldüğü, idarenin dilekçelerine verdiği cevapta “Akaryakıt sarfiyatı belirlenirken piyasadaki kamyonların içerisinden, çöp toplama işinde kullanılan mevcut araçların saatlik akaryakıt sarfiyat değerlerinin tespit edilip kullanıldığının” belirtildiği, ancak idarenin motorin miktarını belirlerken kullandığı yöntemin kanıtlayıcı herhangi bir veriye dayanmadığı, idarenin çalıştırdığı taşeronlara ait araçlardaki tüketilen mazot miktarını tespit etmesinin mümkün olmadığı, sonuç olarak 37.659.543,55 TL olması gereken akaryakıt giderinin idare tarafından eksik olarak gösterilmeye çalışıldığı, buna göre araç gerece ilişkin hesaplamada toplam çalıştırma araç bedelinin 14.422.121,63 TL (D=ABC0002) olduğu görüldüğünden karsız yaklaşık maliyetin 87.283.410,83 TL (işçilik giderleri:35.201.744,95 TL, araç giderleri: 14.422.121,63 TL, akaryakıt gideri: 37.659.543,55 TL) olması gerekirken 59.007.862,67 TL olarak gösterilmeye çalışıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde işin adının “Osmangazi Belediyesi 2 bölge sınırları dâhilinde kalan mahallelerin temizliği, katı atıklarının toplanması ve nakliyesi işi”, miktarı ve türünün “Osmangazi Belediyesi 2. bölge sınırları dâhilinde yer alan ve ad ve nüfusları teknik şartname ekinde (Ek:2) verilen mahallelerin 01.01.2015–31.12.2017 tarihleri arası 36 ay süre ile katı atıklarının toplanması ve nakliyesi, yolların makine ve elle süpürülmesi, pazaryerlerinin temizliği, pazaryeri atıklarının toplanması ve nakliyesi, iri katı atıkların toplanması, nakliyesi, çöp konteynırların bakımı ve tamiridir.” şeklinde belirtildiği görülmüştür.

Anılan Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde “Teknik Şartname’de tarifi yapılan aşağıdaki araçlar yüklenicinin kendi malı olacaktır. Kalan araçlar için kendi malı şartı yoktur. Asgari 7+1 m3’lük kasa hacimli çöp kamyonlarından en az 10 adedi, asgari 13+1,5 m3’lük kasa hacimli çöp kamyonlarından en az 2 adedi ile 5,4-5,6 m3 atık tankı kapasiteli hidrostatik süpürme aracı kendi malı olacaktır. İsteklinin kendi malı olması şartı aranan çöp kamyonları ve süpürme makinası için teknik şartnamede belirtilen kriterleri sağladığına dair belgeleri teklif kapsamında sunması zorunludur…” düzenlemesine,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:
İhalemizde teklif verme tarihinde öngörülen işçilik ücretleri:
1. Mevki temizlik işçisine en az % 25, engelli mevki temizlik işçisine en az % 25, pazaryeri temizlik işçisine en az % 35, atık toplama işçisine en az % 35, engelli atık toplama işçisine en az % 35, şoföre en az % 55, operatör-şoföre en az % 75, motorlu mevkici sorumlusuna en az % 75, bölge sorumlusuna en az % 100 mevcut brüt asgari ücretten fazlası öngörülmekte olup teklif fiyata dâhildir. Fazla mesai yaptırılmayacaktır. Ulusal bayram ve genel tatil (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) günlerinde çalışma yapılacaktır. Mevki temizlik işçileri 4.522,00 gün, engelli mevki temizlik işçileri 476,00 gün, pazaryeri temizlik işçileri 968,50 gün, atık toplama işçileri 5.644,00 gün, engelli atık toplama işçileri 136,00 gün, şoförler 2.856,00 gün, operatör-şoför 136,00 gün, motorlu mevkici sorumlusu 374,00 gün ve bölge sorumluları 340,00 gün adet ulusal bayram ve genel tatil (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) günlerinde çalışacaklardır.

2. Yemek, yol giderleri:
Yol ve yemek giderleri öngörülmemiştir.
3. Malzeme giderleri:
Malzemeler, teçhizatlar, saplı çöpçü çalı süpürgeler, saplı faraşlar, saplı kürekler, saplı fırçalar, konsantre deterjan, konsantre dezenfektan, konsantre yağ çözücü, battal boy siyah renkli kalın cidarlı çöp poşetleri, çöp konteynır tekerleri ve dönerleri ve boya giderleri teklif fiyata dâhildir.
4.Diğer giderler:
Tüm personelin tüm giyecek, işçi maskesi ve işçi eldiveni bedeli ayni olarak öngörülmüş olup teklif fiyata dâhildir.
Tüm araçların ve makinelerin amortisman, yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta, depolama ve diğer resmi giderler, nakil, montaj, demontaj, akaryakıt, yağ, üstübü giderleri teklif fiyata dâhildir. İşletme merkezi, araç takip sitemi, araçların giydirilmesi, iletişim, teklif fiyata dâhildir. İş Kanunu ile iş sağlığı ve güvenliği kanunu ile bunlara bağlı mevzuat ile işin evsafının gerektirdiği ilgili mevzuatların gerekliliklerinden doğan giderler teklif fiyata dahildir.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İhale konusu hizmetin yerine getirilmesinde dikkate alınan kısa vadeli sigorta kolları prim oranı % 2 (iki) dir.” düzenlemesine,

“Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.

Fiyat farkı yürürlükteki fiyat farkı kararnamesi esasları (31.08.2013 gün ve 28751 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihalesi yapılacak olan hizmet alımlarına ilişkin fiyat farkı hesabında uygulanacak esaslar) doğrultusunda verilecektir.
F = An x B x ( Pn –1)

Yn Gn Mn
Pn = [a1+ b1 —— + b2 —— + c ——]
Yo Go Mo
a1 = 0,6175, b1 = 0,1684, b2 = 0,1373, c = 0,0768” düzenlemelerine yer verilmiştir.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin,

“İhale kayıt numarası :2014/114193

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

Mevki Temizlik İşçilerinin Çalıştırılması

Ay

133

36

1

2

Engelli Mevki Temizlik İşçilerinin Çalıştırılması

Ay

14

36

2

3

Pazar Yeri Temizlik İşçilerinin Çalıştırılması

Ay

26

36

3

4

Atık Toplama İşçilerinin Çalıştırılması

Ay

166

36

4

5

Engelli Atık Toplama İşçilerinin Çalıştırılması

Ay

4

36

5

6

Şoförlerin Çalıştırılması

Ay

84

36

6

7

Operatör-Şoförlerin Çalıştırılması

Ay

4

36

7

8

Motorlu Mevkici Sorumluların Çalıştırılması

Ay

11

36

8

9

Bölge Sorumluların Çalıştırılması

Ay

10

36

9

I. Ara Toplam (K.D.V Hariç)

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Mevki Temizlik İşçilerinin Resmi Tatil Günlerinde Çalıştırılması

Gün

4.522

2

Engelli Mevki Temizlik İşçilerinin Resmi Tatil Günlerinde Çalıştırılması

Gün

476

3

Pazar Yeri Temizlik İşçilerinin Resmi Tatil Günlerinde Çalıştırılması

Gün

968,5

4

Atık Toplama İşçilerinin Resmi Tatil Günlerinde Çalıştırılması

Gün

5.644

5

Engelli Atık Toplama İşçilerinin Resmi Tatil Günlerinde Çalıştırılması

Gün

136

6

Şoförlerin Resmi Tatil Günlerinde Çalıştırılması

Gün

2.856

7

Operatör-Şoförlerin Resmi Tatil Günlerinde Çalıştırılması

Gün

136

8

Motorlu Mevkici Sorumluların Resmi Tatil Günlerinde Çalıştırılması

Gün

374

9

Bölge Sorumluların Resmi Tatil Günlerinde Çalıştırılması

Gün

340

10

Rota ve Mahalle Çöp Kamyonlarının Çalıştırılması

Saat

451.987,5

11

Asgari 5,4 m3 – Azami 5,6 m3 Yol Süpürme Aracı Çalıştırılması

Saat

8.220

12

Asgari 1,9 m3 – Azami 2,1 m3 Yol Süpürme Aracı Çalıştırılması

Saat

8.220

13

Asgari 490 L – Azami 510 L Yol Süpürme Aracı Çalıştırılması

Saat

8.220

14

Asgari 12 Ton Su Tankeri Çalıştırılması

Saat

16.440

15

Açık Kasa Kamyonların Çalıştırılması

Saat

42.255

16

Açık Kasa Kamyonetin Çalıştırılması

Saat

8.220

17

Asgari 7+1 m3 Çöp Kamyonu Çalıştırılması

Saat

7.042,5

18

Çöp kont. Yık. ve dez. Aracının çalıştırılması

Saat

7.042,5

19

Pick-Up'ın Çalıştırılması

Saat

16.440

20

Panelvanların Çalıştırılması

Saat

49.320

21

Binek Araçların Çalıştırılması

Saat

21.127,5

22

Motosikletlerin Çalıştırılması

Saat

77.467,5

23

İşçi Giyecekleri Kışlık Takımları

Adet

4.068

24

İşçi Giyecekleri Yazlık Takımları

Adet

4.068

25

İşçi Maskesi

Adet

24.408

26

İşçi Eldiveni

Çift

48.816

27

Motorlu Mevkici Sorumluları Giyecek Takımları

Adet

33

28

Battal Boy Siyah Kalın Çöp Poşeti

Kg

14.400

29

Konsantre Deterjan

Lt

5.400

30

Konsantre Dezenfektan

Lt

5.400

31

Konsantre Yağ Çözücü

Lt

5.400

32

Saplı Çöpçü Çalı Süpürgesi

Adet

15.624

33

Saplı Faraş

Adet

7.812

34

Saplı Fırça

Adet

3.024

35

Saplı Kürek

Adet

612

36

Saplı Tırmık

Adet

72

37

İşletme Maliyeti

Ay

36

II. Ara Toplam (K.D.V Hariç)

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

Şeklinde hazırlandığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3’üncü maddesinde “Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.” açıklamasına,

78.25’inci maddesinde “(Değişik: 25/10/2014 -29156 R.G./ 1. md., Geçerlilik: 11/9/2014) İhale dokümanında günlük olarak belli sayıda personelin idarenin iş yerinde bulunması gerektiğine ilişkin düzenleme yapılan ihalelerde, 4857 sayılı Kanunun 55 inci maddesi uyarınca izne hak kazanan işçilerin izin hakları idarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde kullandırılacak ve izin kullanan işçiler fiilen çalışan işçi sayısına dahil kabul edileceğinden, izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanması talep edilmeyecektir. İdarelerin, ihale konusu işte çalıştırılması istenen personel sayısını bu hususu dikkate alarak belirlemeleri gerekmektedir. Ayrıca idareler ve yükleniciler, işçilerin yıllık ücretli izin haklarını kullanmasına ilişkin olarak 4857 sayılı Kanunun ilgili hükümlerinde öngörülen yükümlülüklere uymak zorundadır.” açıklamasına yer verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Yıllık ücretli izin hakkı ve izin süreleri” başlıklı 53’üncü maddesinde “İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan

işçilere yıllık ücretli izin verilir.

Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez.

Niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara bu Kanunun yıllık ücretli

izinlere ilişkin hükümleri uygulanmaz.

İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi;

a) Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara ondört günden,

b) Beş yıldan fazla onbeş yıldan az olanlara yirmi günden,

c) Onbeş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara yirmialtı günden,

Az olamaz. (Ek cümle: 10/9/2014-6552/5 md.) Yer altı işlerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izin süreleri dörder gün arttırılarak uygulanır.

Ancak onsekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz.

Yıllık izin süreleri iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile artırılabilir.” hükmüne,

“Yıllık ücretli izne hak kazanma ve izni kullanma dönemi” başlıklı 54’üncü maddesinde “Yıllık ücretli izine hak kazanmak için gerekli sürenin hesabında işçilerin, aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde çalıştıkları süreler birleştirilerek göz önüne alınır…” hükmüne,

“Yıllık ücretli iznin uygulanması” başlıklı 56’ncı maddesinde “Yıllık ücretli izin işveren tarafından bölünemez. Bu iznin 53 üncü maddede gösterilen süreler içinde işveren tarafından sürekli bir şekilde verilmesi zorunludur... İşveren, işyerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izinlerini gösterir izin kayıt belgesi tutmak zorundadır. (Ek fıkra: 10/9/2014-6552/6 md.) Alt işveren işçilerinden, alt işvereni değiştiği hâlde aynı işyerinde çalışmaya devam edenlerin yıllık ücretli izin süresi, aynı işyerinde çalıştıkları süreler dikkate alınarak hesaplanır. Asıl işveren, alt işveren tarafından çalıştırılan işçilerin hak kazandıkları yıllık ücretli izin sürelerinin kullanılıp kullanılmadığını kontrol etmek ve ilgili yıl içinde kullanılmasını sağlamakla, alt işveren ise altıncı fıkraya göre tutmak zorunda olduğu izin kayıt belgesinin bir örneğini asıl işverene vermekle yükümlüdür.” hükmüne,

“Yıllık izin ücreti” başlıklı 57’nci maddesinde “İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır…” hükmüne yer verilmiştir.

Söz konusu ihalede işin yerine getirilmesinde kullanılacak malzemeler ile araçlar ve makinelerin yakıt dahil tüm giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağı ihale dokümanında belirtildiğinden Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3’üncü maddesi uyarınca çöp toplama ve nakline ilişkin olduğu anlaşılan söz konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmadığı sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte ihale konusu işte haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının da ihale dokümanında belirlendiği görülmüş olup işçilik giderinin teklif fiyata dahil giderler arasında yer aldığı anlaşılmıştır.

Söz konusu ihale dokümanında belli sayıda personelin günlük olarak idarenin iş yerinde bulunması gerektiğine ilişkin düzenleme yapılmış olup Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.25’inci maddesi uyarınca izne hak kazanan işçilerin izin haklarının kullandırılacağı ve izin kullanan işçiler fiilen çalışan işçi sayısına dahil kabul edileceğinden, izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanmasının talep edilemeyeceği hususu dikkate alınarak idarece ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının belirlenmesi gerekmektedir.

Anılan mevzuat hükmü dikkate alındığında söz konusu ihalede idarece izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanması talep edilemeyeceğinden gerek idarenin yaklaşık maliyetini oluştururken ve gerekse de isteklilerin tekliflerini hazırlarken ihale dokümanında öngörülen toplam personel sayısı üzerinden işçilik maliyetini hesaplaması gerekmektedir.

Yapılan incelemede, idarece yaklaşık maliyetin hesaplanmasında İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde çalıştırılması öngörülen toplam personel sayısı üzerinden işçilik maliyetinin KİK işçilik hesaplama modülü kullanılarak hesaplandığı, bulunan işçilik birim fiyatlarına kâr ile sözleşme ve genel giderler eklenmek suretiyle yapılan hesaplama sonucunda işçilik maliyetinin toplam 36.437.094,40 TL bulunduğu ve yıllık izin haklarının kullanılmasından kaynaklanacak bir maliyetin yaklaşık maliyete dahil edilmediği görülmüş olup, idarece bu şekilde yapılan hesaplamanın mevzuata aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan 11.09.2014 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6552 sayılı İş Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması İle Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun’un 8’inci maddesinde “4857 sayılı Kanunun 112 nci maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

“4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları;

a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından,

b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından,

işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir.

Alt işveren ile yapmış olduğu iş sözleşmesi sona ermediği gibi, alt işveren tarafından 4734 sayılı Kanun kapsamında bulunan idarelere ait işyerleri dışında bir işyerinde çalıştırılmaya devam olunan ve bu şekilde çalıştırıldığı sırada iş sözleşmesi kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona eren işçinin kıdem tazminatı, işçinin yazılı talebi hâlinde, kıdem tazminatının söz konusu kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen süreye ilişkin kısmı, kamu kurum veya kuruluşuna ait çalıştığı son işyerindeki ücretinin yılları itibarıyla asgari ücret artış oranları dikkate alınarak güncellenmiş miktarı üzerinden hesaplanmak suretiyle son kamu kurum veya kuruluşu tarafından işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir. Bu şekilde hesaplanarak ödenen kıdem tazminatı tutarının, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden aynı süreler dikkate alınarak hesaplanacak kıdem tazminatı tutarından daha düşük olması hâlinde, işçinin aradaki farkı alt işverenden talep hakkı saklıdır.

İkinci fıkranın (b) bendi veya üçüncü fıkra uyarınca farklı kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı üzerinden kıdem tazminatı ödenmesi hâlinde, kıdem tazminatı ödemesini gerçekleştiren son kamu kurum veya kuruluşu, ödenen kıdem tazminatı tutarının diğer kamu kurum veya kuruluşlarında geçen hizmet süresine ilişkin kısmını ilgili kamu kurum veya kuruluşundan tahsil eder. Ancak, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri arasında bu fıkra hükümlerine göre bir tahsil işlemi yapılmaz.

Kıdem tazminatı tutarı, 4734 sayılı Kanunun ek 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde kıdem tazminatı ile ilgili açılacak bütçe tertibinden, (b) bendi kapsamında belirtilen işyerlerinde ise hizmet alımı gider kaleminden, ödeneğin yetip yetmediğine bakılmaksızın ödenir…” hükmüne yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde “İş Kanunu ile iş sağlığı ve güvenliği kanunu ile bunlara bağlı mevzuat ile işin evsafının gerektirdiği ilgili mevzuatların gerekliliklerinden doğan giderler teklif fiyata dahildir.” düzenlemesine yer verilmiş olmakla birlikte 11.09.2014 tarihinde yürürlüğe giren ve dolayısıyla ihale ilan tarihi 12.09.2014 olan söz konusu ihalede yürürlükte olduğu anlaşılan 6552 sayılı Kanun’un 8’inci maddesi hükmünde kıdem tazminatının idarelerin yükümlülüğünde bulunan bir maliyet olarak belirtildiği görülmüş olup, anılan tazminatın ihale konusu işin yürütülmesi aşamasında İş Kanunu ve ilgili mevzuat gereğince yüklenici tarafından karşılanması gereken bir gider olarak nitelendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla 6552 sayılı Kanun’un 8’inci maddesi hükmü uyarınca kıdem tazminatının idarelerin yükümlülüğünde bulunan bir maliyet olarak belirlenmesi nedeniyle teklif fiyata dahil bir maliyet olarak değerlendirilmemesi gerektiği anlaşıldığından, kıdem tazminatının idarece yaklaşık maliyete dahil edilmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdarece yaklaşık maliyetin işçilik (36.437.094,40 TL) ve giyim giderleri (1.940.755,11 TL), araç maliyeti (19.023.102,76 TL) temizlik malzemeleri ve işletme maliyeti şeklindeki gider kalemlerinden oluşturulduğu, bulunan tutara kâr (%12) ile sözleşme ve genel giderler (%1,567) eklenmek suretiyle toplam yaklaşık maliyete ulaşıldığı anlaşılmıştır.

İhaleye ait Teknik Şartname’nin “Çalıştırılacak araçlar, araçlara ilişkin şartlar ve araçlarda bulundurulması zorunlu ekipmanlar ve montajlar” başlıklı 2.5’inci maddesinde “Aşağıdaki tabloda ihale süresince yüklenicide bulunması gereken araçların cinslerine göre asgari adetleri gösterilmiştir.

Araç Cinsi

Adet

Çöp Kamyonu (asgari 7+1 m-3 hacimli)

41

Çöp Kamyonu (asgari 13+1,5 mJ hacimli)

10

Açık Kasa Kamyon

6

Açık Kasa Kamyonet

1

Su Tankeri (asgari 12 tonluk)

2

Çöp Konteynırı Yıkama ve Dezenfekte Aracı

1

Hidrostatik Süpürme Aracı 1 (Atık Tankı Hacmi: asgari 5,4 - azami 5,6 m3)

1

Hidrostatik Süpürme Aracı 2 (Atık Tankı Hacmi: asgari1,9 m3 - azami 2,1 m3)

1

Hidrostatik Süpürme Aracı 3 (Atık Tankı Hacmi: asgari 490 L- azami 510 L)

1

Pick-up

1

Panelvan

3

Binek Araç

3

'

Motosiklet

11

Aşağıdaki tabloda her vardiyada çalıştırılması gereken araçlar gösterilmiştir.

Araç Cinsi

Adet

Gündüz Vardiyası

Çöp Kamyonu (asgari 7+1 mJ hacimli) (mahalle aracı)

35

Çöp Kamyonu (asgari 13+1,5 m3 hacimli) (mahalle aracı)

10

Çöp Kamyonu (asgari 7+1 m3 hacimli) (rota aracı)

3

Açık Kasa Kamyon (taşıma kapasitesi asgari 3 ton)

6

Açık Kasa Kamyonet (taşıma kapasitesi asgari 1.500 kg)

1

Çöp Konteynırı Yıkama ve Dezenfekte Aracı

1

Çöp Kamyonu (Çöp konteynırı yıkama ve dezenfekte aracı önü) (asgari 7+1 m3 hacimli)

1

Hidrostatik Süpürme Aracı 2 (Atık Tankı Hacmi: asgari1,9 m3 - azami 2,1 m3)

1

Hidrostatik Süpürme Aracı 3 (Atık Tankı Hacmi: asgari 490 L- azami 510 L)

1

Pick-up

1

Panelvan

3

Binek Araç

3

Motosiklet

11

Akşam Vardiyası

Çöp Kamyonu (asgari 7+1 m3 hacimli) (rota aracı)

2

Gece Vardiyası

Çöp Kamyonu (asgari 13+1,5 hacimli) (rota aracı)

10

Su Tankeri (asgari 12 tonluk)

2

Hidrostatik Süpürme Aracı 1 (Atık Tankı Hacmi: asgari 5,4 m3 - azami 5,6 m3)

1

Pick-up

1

Panelvan

3

Çöp kamyonları; arkadan otomatik yüklemeli, bölgede kullanılan çöp konteynırlarına uygun kaldırma aparatlı, hidrolik sıkıştırmalı ve kapalı kasalı olacaktır. Kasanın yan yüzleri düz saçtan olacaktır. Çöp kamyonlarının kasalarında gövde içinde gizli çöp suyu havuzu ve acil tehlike stop butonu bulunacaktır. Kayıt özellikli kabin içi monitör ve arka görüntülü kamera sistemi, tehlike ikaz ışıkları, tekerler arası emniyet sistemi ve otomatik kumanda sistemi bulunacaktır. Asgari 7+1 m3 çöp kamyonu asgari 140 bg motor gücünde; asgari -t 13+1,5 m3 çöp kamyonu, asgari 160 bg motor gücünde olacaktır.

Birinci hidrostatik vakumlu yol süpürme kamyonunun atık tankı kapasitesi hacmi en az 5,4 m3 en fazla 5,6 m3 olacaktır. Temiz su deposu hacmi en az 1.750 L olacaktır. Fanın sağladığı vakum kapasitesi asgari 13.000 m3/sa olacaktır. Makinenin sağ ve solunda 2 adet fırça bulunacaktır. Araç üstünde 2 adet 15 m makaralı sisteme sahip hortum (tabancası dahil) bulunacaktır. Araç; hortumlar vasıtasıyla sağa ve sola yönlendirmeli olarak çalışabilecek, yüksek basınçlı su ile yıkama ve aynı anda süpürme işini gerçekleştirecektir. Işıklı ikaz sistemi bulunacaktır. Motor gücü asgari 135 bg olacaktır.

İkinci hidrostatik vakumlu yol süpürme kamyonunun atık tankı paslanmaz çelik olacak ve atık tankı kapasitesi hacmi en az 1,9 m3 en fazla 2,1 m3 olacaktır. Temiz su deposu hacmi en az 340 L olacaktır. Makinenin önünde sağ ve solda olmak üzere 2 adet fırça, onların önünde de üçüncü bir fırça bulunacaktır. Üçüncü fırça, sağa-sola-yukarı-aşağı hareket edebilecek ve idarenin istemiyle yabani otların kazınması amacıyla çelik fırça ile değiştirilebilecek donanımda olacaktır. Fırçalar kabinden kontrol edilebilecek; 180° dairesel hareketle pozisyon, eğim ve basınç ayarlanabilecektir. Seyyar emiş hortumu bulunacaktır. Işıklı ikaz sistemi bulunacaktır. Motor gücü asgari 80 bg olacaktır. Araç, 4 tekerden manevralı olarak çalışabilecektir.

Üçüncü hidrostatik vakumlu yol süpürme kamyonunun atık tankı kapasitesi hacmi en az 490 L en fazla 510 L olacaktır. Temiz su deposu hacmi en az 90 L en fazla 110 L olacaktır. Makinenin önünde sağ ve solda olmak üzere 2 adet sabit ve 2 adet hareketli olmak üzere toplamda 4 fırça bulunacaktır. Araç şoför kabiniyle araç arkasındaki atık tankı haznesi arasında boşluk olacak şekilde belden kırmalı sistem ile çalışacaktır. Fırçalardan biri sök-tak aparat sistemiyle idarenin istemiyle yabani otların kazılması amacıyla çelik fırça özelliğiyle çalışabilecek donanımda olacaktır. Çöp haznesinin üst kısmında en az 6 m seyyar emiş hortumu bulunacaktır. Işıklı ikaz sistemi bulunacaktır. Motor gücü asgari 35 bg olacaktır. Araç, 4 tekerden tahrikli olarak çalışabilecektir.

Tankerlerin su tankı kapasitesi asgari 12 ton, motor gücü asgari 140 bg olacaktır. Tankerde uzunluğu asgari 15 m olan bir yüksek basınçlı su hortumu ve araç önünde yüksek basınçlı yol yıkama sistemi bulunacaktır.

Çöp konteynırı yıkama ve dezenfekte aracı asgari 3 ton temiz ve asgari 3 ton atık su tanklarına sahip olacaktır. Araç asgari 160 bg motor gücünde olacaktır.

Açık kasa kamyonlar hidrolik damper kasalı olacaktır. Araçlar asgari 3 ton taşıma kapasitesinde ve kasa taban alanı asgari 6,5 m2 olacaktır. Araçlar asgari 140 bg motor gücünde olacaktır.

Açık kasa kamyonet çift kabin, kasalı olacak ve taşıma kapasitesi asgari 1.500 kg olacaktır. Kasası branda ile kapatılacaktır. Araç asgari 125 bg motor gücünde olacaktır.

Pick-up çift kabin olacak ve taşıma kapasitesi asgari 900 kg olacaktır. Araç asgari 120 bg motor gücünde olacaktır. Kasası kapalı olacaktır.

Panelvan tipi kapalı kasa camlı kamyonetin önde ve arkada oturma yerleri ve beş kapısı bulunacaktır. Yolcu ve yük taşıma özellikli olacaktır. Asgari motor gücü 90 bg olacaktır. Taşıma kapasitesi asgari 700 kg olacaktır.

Binek araç 4 kapılı olacaktır. Araç asgari 75 bg motor gücünde olacaktır.

Motosiklet scooter tipi olacaktır. Motosiklet iki tekerlekli olacaktır. Motosiklet asgari 5 bg motor gücünde olacaktır.

Çöp kamyonlarının, yol süpürme araçlarının, su tankerlerinin, kamyonların, kamyonetlerin ve çöp konteynırı yıkama ve dezenfekte aracının modeli 2010 yılı ve üstü olacaktır. Motosikletin, Pick-up’ın, panelvanın ve binek aracının modeli 2012 yılı ve üstü olacaktır.

Tüm araçlara belediyemizin tarif edeceği şekilde giydirme, yazı ve logo yapılacaktır. Kamyon, kamyonet ve iş makinalarının kasalarının yan ve arka yüzlerinde reflektörlü şerit ve ikaz ışıkları bulunacaktır.

Yüklenici binek araçlar hariç olmak üzere, iş başında bulundurulması istenen tüm araçlarda araç takip sistemi bulunduracaktır. Sistem araçların gün içinde yapılan hareketlerinin detaylı dökümünü, harita üzerinde gün içinde izlenen rotanın animasyonunu, gün boyu araç hızının grafiksel gösterimini (rota çizebilme ve nokta ulaşım kontrolleri, yer bilgisi) sağlayacaktır. Bu bilgiler hem anlık veya istenirse vardiya bitiminde veya ileriki bir tarihte rapor olarak görülebilecektir. Her türlü bilgiler sanal ortamda depolanabilecek ve gerektiğinde kâğıda çıktısı alınacaktır. Takip sonuçları ayrıntılı şekilde görülebilecek ve raporlanabilecektir. Binek araçlarda ve panelvanlarda navigasyon bulunacaktır.

Kesinlikle kirli araçlarla çalışma yapılmayacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3’üncü maddesinde “Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir…” açıklamasına,

79.1’inci maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.” açıklamasına yer verilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.

(3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.

(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.

(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda yaklaşık maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir.” hükmüne,

Aynı Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmüne,

“Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek 16/7/2011-27996 R.G./1. md.) Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) (Değişik: 7/6/2014–29023 R.G./3.md., Geçerlilik: 1/2/2014) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmüne yer verilmiştir.

İdarece ihale konusu işte çalıştırılacağı Teknik Şartname’nin 2.5’inci maddesinde belirtilen araçların yaklaşık maliyetlerine ilişkin hesaplamada her bir aracın bir saatlik çalışma maliyeti bulunarak, bu maliyetin günlük çalışma saati, çalışılacak gün sayısı ve araç sayısı ile çarpılması suretiyle toplam araç maliyetinin hesaplandığı görülmüştür. İdarece maliyet hesabı yapılan araçlar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ait inşaat makinelerinin bir saatlik ücreti için hazırlanan analiz formatının ve 03.5541 nolu pozun kullanıldığı görülmüştür. Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ait inşaat makinelerinin bir saatlik ücreti için hazırlanan analiz formatı aşağıda belirtildiği şekildedir:

Makinenin 1 saatlik ücretinin hesabı:

1. Amortisman …………………… A/N1

2. Yedek parça ………………….. (0,53 A/N1)

3. Tamir bakım ………………….. (0,13 A/N1)

4. Sermaye faizi, sigorta, depolama ve diğer resmi giderler………(0,08(N+1)A)/2N1

5. Nakil, Montaj, Demontaj ……… (0,02 A)/n

A: Yeni makinenin (ekipmanları ile birlikte satın alma bedeli ………TL

N: Amortisman müddeti …………sene

n: Makinenin bir senede çalıştığı kabul edilen müddet ………saat

N1= Amortisman müddeti …………..saat

Yukarıdaki analizde makinelerin 1 saatlik çalışma ücretine ilişkin analiz girdilerine yer verilmiştir. Bu analiz makinenin 1 saatlik çalışma birim fiyatının içeriğinde yer alan girdileri (amortisman, yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta, depolama ve diğer resmi giderler, nakil, montaj ve demontaj maliyetlerini) makine edinme maliyetine bağlı formüller aracılığıyla maliyete dâhil etmektedir.

İdarece bu analiz kullanılarak araçların bir saatlik çalışma maliyetinin hesaplanmasında amortisman gideri, yedek parça gideri, tamir bakım gideri, sermaye faizi, sigorta ve diğer giderler, nakil, montaj ile demontaj giderleri hesaplamaya dâhil edilerek toplam araç giderinin belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarece araçların edinme maliyetinin hesaplanmasında piyasadan alınan fiyat tekliflerinin dikkate alındığı görülmüştür.

Ayrıca 1 saatlik araç maliyetinin hesaplanmasında kullanılan 03.5541 nolu pozun analiz formatının idare tarafından aşağıdaki şekilde belirtildiği görülmüştür

Tanım Birim Miktar Rayiç Karsız

Mazot KG … 4,41 …

M.Yağı Benzin KG … 4,41 …

Üstübü

Operatör SA 0,0000 0,00 0,00

İşçi SA 0,0000 0,00 0,00

Makine SA 1,0000 … …

Söz konusu analiz formatı kullanılarak aracın edinme gideri, akaryakıt ve yağ giderleri dahil olmak üzere 1 saatlik çalışma bedelinin idarece hesaplandığı anlaşılmıştır.

Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin olarak idarece düzenlenen belgelerde; her bir aracın 1 saatte harcadığı mazot ve yağ miktarının idarece seçilen araç üzerinde yapılan inceleme sonucunda tespit edildiği belirtilmiştir. Dolayısıyla idarece bulunan bu miktarların da söz konusu analiz formatına girilmesi suretiyle hesaplama yapıldığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan söz konusu analizde her bir aracın saatlik çalışma maliyetinin hesaplanmasında esas alınan mazot ile yağın birim fiyatının EPDK bayi satış fiyatı bülteninden alındığı (litre üzerinden verilen motorin birim fiyatının kilogram birim fiyatına dönüşüm yapılmış haliyle alındığı) anlaşılmıştır.

İdarece araç maliyetinin hesaplanmasında kullanılan 03.5541 nolu pozun nasıl oluşturulduğuna ve araçların 1 saatte harcadığı mazot ile yağ miktarlarının nasıl tespit edildiğine ilişkin olarak 17.12.2014 tarihli Kurum yazısı ile idareden detaylı bilgi istenilmiştir.

İdarenin 22.12.2014 tarihli cevap yazısında, her bir aracın saatlik çalışma maliyetinin hesaplanmasında Uzman İnşaat Mühendisi Ünal Akçalı tarafından yazılan “Aktarmasız inşaat Fiyatları Dökümü 2010 Yılı İnşaat Birim Fiyat Analizleri I” adlı kitapta yer alan 03.5541 nolu pozun kullanıldığı belirtilmiş olup, 03.5541 nolu pozun 2010 yılı İnşaat Birim Fiyat Analizinin,

“Poz No: 03.5541

Ölçü Birim: SA

Analizin Tanımı: Süpürge Makinesi’nin (Vakumlu) Bir Saatlik Ücreti (Takriben 130 HP+81 HP gücünde) (TCK 03.554/1)

Kod No Tanım Brm Miktar Rayiç Karsız Karlı

04.109 Mazot kg 14,4320 2,91 42,00 52,50

04.109 Mazot (M.Yağı, kg 3,6080 2,91 10,50 13,13

Benzin, üstüpü karş) 52,50 65,63

01.404 Operatör makinist sa 2,8800 5,85 16,85 21,06

01.406 Operatör makinist

Yardımcısı sa 2,8800 4,80 13,82 17,28

30,67 38,34

03.55411 Süpürge Makinesi

0,000273xA KA 1,0000 30,28 30,28 37,85

30,28 37,85

TL/SA 113,45 141,81

0,000273xA

Bir önceki yıla göre fiyat artış yüzdesi=%12,70” şeklinde olduğu bildirilmiştir. İdarece 03.5541 nolu pozun ihale konusu işte kullanılacak tüm araçların saatlik çalışma maliyetlerinin hesaplanmasında kullanılmasının uygun olduğuna karar verildiği belirtilmiştir. İdarece araç maliyetinin hesaplanmasında Karayolları Genel Müdürlüğü’nce yayımlanan 03.554/1 nolu pozdan yararlanıldığı anlaşılmakla birlikte anılan pozda yer alan analiz girdileri miktarlarının kullanılmadığı belirlenmiştir. Dolayısıyla ihale konusu işte kullanılacak araçların akaryakıt ve yağ tüketim miktarlarının idarece hesaplandığı anlaşılmıştır.

Bu hesaplamanın nasıl yapıldığına ilişkin olarak idarenin alınan 22.12.2014 tarihli cevap yazısında, her bir aracın 1 saatte yaktığı mazot ve yağ miktarlarının hesaplanmasında her bir araç için ayrı ayrı alınan fiyat teklifleri ile birlikte ellerine ulaşan veya ilgili araca ait internet sitesinden ulaşılabilen teknik dokümanlarda yer alan yakıt harcama miktarları göz önünde bulundurularak yapıldığı ve bu yakıt tüketim miktarlarının belediyenin ilgili ikinci bölge sınırlarında yer alan mevkiin mevsimsel ve coğrafik özellikleri, zemin özelliği, trafik durumu, araçların şoför/operatör kullanımı ve aracın kullanılacağı bölgedeki ortalama hızı bilgilerine göre öngörüde bulunularak uyarlandığı açıklanmış olup, yazının ekinde yaklaşık maliyet hesabında araçlara ait yakıt tüketim miktarlarını gösteren fiyat teklifi alınan firmalar tarafından idareye gönderilen ortalama yakıt tüketim miktarlarını belirten yazıların yer aldığı belirtilmiştir.

İdarece yaklaşık maliyetin hesaplanmasına dayanak oluşturduğu belirtilerek 22.12.2014 tarihli cevap yazısı ekinde gönderilen söz konusu belgeler incelendiğinde yakıt tüketim miktarları gösterilen araçların yol süpürme araçları olduğu görülmüş olup ihale konusu işte kullanılması öngörülen tüm araçlara ilişkin yakıt ve yağ tüketimi miktarlarını gösteren belgelerin yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin belgeler arasında yer almadığı anlaşılmakla birlikte; idarece söz konusu fiyat teklifleri ile birlikte internet sitesinden ulaşılabilen verilerin ve yanı sıra bölgenin mevsimsel, coğrafik, zemin, trafik durumu, aracın şoför/operatör kullanımı ve aracın bölgedeki ortalama hızı gibi verilerin de göz önünde bulundurulması suretiyle yakıt tüketim miktarlarının belirlendiğinin ifade edildiği anlaşılmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinin birinci fıkrasında, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarının ve bunlara ilişkin miktarların idarece tespit edileceği düzenlenmekte, ikinci fıkrasında ise yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde kullanılacak yöntemlere yer verilmektedir. Yine birinci fıkra uyarınca, miktar tespitinde gerek duyulması halinde ikinci fıkrada sayılan yöntemlere başvurulabileceği anlaşılmaktadır. Diğer bir deyişle, Yaklaşık maliyetin tespiti noktasında idare tarafından elde edilmesi gereken iki temel parametreden fiyat tespiti noktasında idarelerce dikkate alınması gereken yöntemlere mevzuatta yer verilmiş, diğer parametre olan miktar tespiti noktasında ise idareler herhangi bir yöntemi kullanmaya zorunlu tutulmamış ancak ikinci fıkrada belirtilen yöntemlerin kullanılabilmesine olanak tanınmıştır.

Dolayısıyla doğası gereği yaklaşık olarak hesaplanması gereken yaklaşık maliyete esas miktarların tespiti noktasında, yaklaşık maliyetin her bir unsurunun miktarının tespitine esas belge aranmasının, yaklaşık maliyetin tespiti noktasında mevzuatta öngörülen sınırlamaların ötesine geçeceği, idarelerce belgelere dayalı miktar hesaplaması yapılmasının önünde herhangi bir engel bulunmamakla birlikte araçların akaryakıt tüketim miktarı gibi araç tipine, yol koşullarına, ortam, iklim ve coğrafi bölge koşullarına göre son derece değişkenlik gösterebilecek özellikteki maliyet unsurlarına ilişkin miktarların tespitinde idarelerin kendi genel bilgi ve tecrübelerine dayalı olarak miktar tespiti yapmalarında da mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla idarece yaklaşık maliyetin hesaplanmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi