KİK Kararı: 2015/UH.II-746

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/017
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 04.03.2015
Karar No : 2015/UH.II-746
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Arcan Sosyal Hizmetler Temizlik İnşaat Eğitim Tic. Ltd. Şti.,

Kavaklıdere Mah. Bardacık Sokak No:31/A-B Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Dulkadiroğlu Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü,

İsmetpaşa Mahallesi Azerbaycan Bulvarı Hizmet Binası No:25 46100 KAHRAMANMARAŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/74İhale Kayıt Numaralı “Çöp Toplama, Çöp Taşıma ve Çevre Temizliği” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Dulkadiroğlu Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 09.02.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çöp Toplama, Çöp Taşıma ve Çevre Temizliği” ihalesine ilişkin olarak Arcan Sosyal Hizmetler Temizlik İnşaat Eğitim Tic. Ltd. Şti. nin 19.01.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.01.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.02.2015 tarih ve 8845 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.02.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/373 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale ilanının 4.4.1. maddesi ve İdari Şartname’nin 7.6 maddesinde benzer işin “personel çalıştırılmasına dayalı işler benzer iş olarak kabul edilecektir.” olarak tanımlandığı, İdari Şartname’nin 2.1 maddesinde ihale konusu hizmetin adının “çöp toplama, çöp taşıma ve çevre temizliği”, miktarı ve türünün de “36 aylık 282 personel ile çöp toplama ve nakli hizmeti” şeklinde düzenlendiği, ihale dokümanı incelendiğinde işin genel anlamda kent temizlik işi olduğu, idarece dokümanda belirtilen organizasyon yapısı ve işin niteliğine uygun araç ekipmana sahip ve kent temizliğini tanımlayan iş deneyimi bulunan isteklilerce anılan işin ifa edilmesinin mümkün olduğu, ihale dokümanı kapsamında yapılan benzer iş tanımının ihalede uygulanması durumunda ihale konusu hizmet işini gerçekleştirmek suretiyle deneyim sahibi olan firmaların Kamu İhale Genel Tebliği’nde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet işleri olarak sayılan; malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme tıbbı sekreterlik hizmetlerinde deneyim sahibi olan istekliler karşısında hak kaybına uğrayacağı, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde yapılan benzer iş tanımı gereğince ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç, uzmanlık, personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri de kapsayan bir benzer iş tanımı yapılması gerektiği,

2. İhale mevzuatı ve şikayete konu ihalenin ihale dokümanının birlikte değerlendirilmesi sonucunda ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılması işleminin idarenin takdir yetkisinde olduğu, idarenin de söz konusu takdir yetkisini İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde belirtmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması yönünde kullandığı ancak idarenin serbestiye sahip olduğu konularda takdir yetkisini kullanırken “kamu yararı” ilkesine aykırı hareket etmemesi gerektiği, aynı zamanda idarelerin takdir yetkilerinin kullanırken 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan ilkeleri gözetmesi gerektiği, Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde yapılan işin tanımı gereği ihale konusu işin niteliği itibariyle toplum sağlığını yakından ilgilendirdiği bu yüzden İdari Şartname’nin 38’inci maddesindeki açıklama istenilmeksizin ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerine bırakılacağı düzenlemesinin, ihale konusu işte çalıştırılacak araçların yedek parça, her türlü bakım vb, giderlerine ilişkin olarak idarenin hukuki denetim yapmasına engel olacağı, Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerinin ihlal edileceği, ihale dokümanında yer verilen düzenlemelere uygun ve gerçekçi teklif sunan isteklilerin diğer istekliler karşısında hak kaybına uğrayacağı, ihale dokümanı kapsamındaki aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sunan istekli üzerine bırakılacağı düzenlemesi ile ihale konusu hizmet işinin amacına uygun olarak yürütülmesi imkanının ortadan kalkacağı bu yüzden ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde “Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri ifade eder.” hükmüne yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.

78.4. Çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetlerde, çöp toplama ve naklinde kullanılacak makine ve ekipmanlar ile çöp toplama araçlarının ve akaryakıtın idare tarafından karşılanması durumunda bu alımların ve ayrıca malzemenin idare tarafından karşılandığı yemek hizmeti (malzemesiz yemek hizmeti) alımlarının personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak ihale edilmesi gerekmektedir.” açıklamasına yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin; a) Adı: Çöp toplama, çöp taşıma ve çevre temizliği b) Miktarı ve türü: 36 aylık 282 personel ile çöp toplama ve nakli hizmeti alınacaktır.” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde ve ihale ilanının 4.4’üncü maddesinde “Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Personel çalıştırılmasına dayalı işler benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesine,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde,

“25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak olan ulaşım, sigorta vergi, resim, harçlar vb. giderler yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

İdari şartnamenin ek maddesi, birim fiyat teklif cetveli ve teknik şartname ile birim fiyat teklif mektubunda düzenlenen giderler teklif fiyata dahildir.

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

İşçilere ayda 26 gün üzerinden günlük 9,67 tl brüt yemek ücreti nakdi olarak ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

İhale konusu iş personel çalıştırılmasına dayalı iştir. Bu çerçevede kıyafetler mevzuata göre yüklenici tarafından temin edilecektir.

25.3.4. Diğer giderler: Birim fiyat teklif cetveli ve teknik şartnamede düzenlenen giderler teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. %2” düzenlemesine,

Teknik Şartname’de “Madde 1- İŞİN TANIMI: Dulkadiroğlu Belediyesi ilçe sınırları dâhilindeki tüm mahalle, mıntıka, cadde ve sokaklardaki evsel nitelikli ve ticari faaliyetler sonucu ortaya çıkan atıklar ile küçük çaplı inşaat, yenileme veya bakım-onarım işlerinin sonucu olarak ortaya çıkan atıklar ve boş arsalardaki sahibi belli olmayan molozların toplanması, resmi kurum ve kuruluşların çöp, kül, cüruf ve atık maddelerinin toplanması ve buralardan toplanan atıkların Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi transfer istasyonuna nakli, çöp konteynerlerinin ve alım noktalarının temizliği, semt pazar yerlerinin atıklarının alınması işidir. Tıbbi atıkların toplanması bu iş kapsamında değildir.

Madde 2- ÇALIŞMA ALANLARI: Dulkadiroğlu Belediyesi ilçe sınırları dâhilindeki tüm mahalle, mıntıka, cadde, sokak, semt pazarları, boş arsalar, resmi kurum ve kuruluşların çöp depolama alanları.

Madde 3- YAPILACAK HİZMETLER: Dulkadiroğlu Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğünün teşkilat, görev ve çalışma esaslarına dair yönetmelik kapsamında aşağıda belirtilmiştir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 3.1.a. bendinde benzer işin “Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri” şeklinde tanımlandığı, dolayısıyla gerek ihale konusu işi gerekse benzer işi gerçekleştiren firmaların ihaleye katılımına bir engel bulunmadığı, incelenen ihale bakımından çöp toplama ve nakline ilişkin iş deneyimi bulunan isteklilerin de ihaleye teklif verebilecekleri anlaşılmıştır.

Öte yandan, Teknik Şartname’nin 1’inci maddesindeki işin tanımı incelendiğinde ihalenin uygulaması aşamasında çalıştırılacak olan personelin atıkların ve boş arsalardaki sahibi belli olmayan molozların toplanması, çöp, kül, cüruf ve atık maddelerinin toplanması, toplanan atıkların Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi transfer istasyonuna nakli, çöp konteynerlerinin ve alım noktalarının temizliği, semt pazar yerlerinin atıklarının alınması işleri gibi işlerde çalıştırılacağı, İdari Şartnamenin yukarıda aktarılan 25.3.3’üncü maddesi kapsamında ihale konusu işin uygulaması aşamasının herhangi bir uzmanlığa ihtiyaç duyulmadan vasıfsız işçilerle ifa edilebileceği hususları da dikkate alındığında, ihalenin rekabet ilkesi gereği daha önce personel çalıştırılmasına dayalı herhangi bir iş yapmış olan tüm isteklilere açılması işleminde de mevzuata aykırı herhangi bir durum olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmüne yer verilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler geçerli teklif olarak belirlenir.

(3) İhale ilanında ve dokümanında ihalenin, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin sonuçlandırılacağının belirtilmesi halinde; ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılır. Ancak Kanunun 20 nci maddesi uyarınca belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ve niteliği gereği aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacağı Kurumca belirlenen konularda yapılacak alımlarda, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin sonuçlandırılacağının ihale ilanında ve dokümanında belirtilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde, ihale ilanında ve dokümanında sınır değerin altında olan tekliflerin reddedileceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri açıklama istenmeksizin reddedilir.” hükmüne yer verilmiştir.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesi ise “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar. 33.2. İhale, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacaktır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” şeklinde düzenlenmiştir.

İhale ilanının “Diğer hususlar” başlıklı 13’üncü maddesinde de “İhale, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacaktır.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Şikayete konu ihalede idare tarafından ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerine bırakılacağının hem ihale ilanının 13’üncü hem de İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde düzenlendiği görülmüş olup, idare tarafından Kanun’da öngörülen yetkinin kullanıldığı, idarenin bu hususta takdir yetkisinin bulunduğu dikkate alındığında aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeksizin ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklifi sunan istekli üzerinde bırakılmasında mevzuata aykırı herhangi bir husus olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi