KİK Kararı: 2015/UH.II-5

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/002
Gündem No : 1
Karar Tarihi : 07.01.2015
Karar No : 2015/UH.II-5
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Temsa İnş. Tem. Sağ. Hizm. Gıda Turz. San. Tic. Ltd. Şti. - Nazife AYANOĞLU İş Ortaklığı

VEKİLİ:

Av. Sevda GÜLTEKİN,

4495 Sk. No : 31/A Altındağ Bornova/İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü, Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı,

Merkez Kampüs Kültür ve Gösteri Merkezi Binası Kat 1 25240 Yakutiye/ERZURUM

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/124752 İhale Kayıt Numaralı “2015 Yılı Merkez Öğrenci ve Personel Malzeme Dahil Tabldot Yemek Pişirme Dağıtma ve Sonrası Hizmet Alımı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 30.10.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2015 Yılı Merkez Öğrenci ve Personel Malzeme Dahil Tabldot Yemek Pişirme Dağıtma ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Temsa İnş. Tem. Sağ. Hizm. Gıda Turz. San. Tic. Ltd. Şti. - Nazife Ayanoğlu İş Ortaklığının 28.11.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.12.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.12.2014 tarih ve 42742 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.12.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2014/3637 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Tekliflerinin idare tarafından aşırı düşük teklif olarak değerlendirilip aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği ve sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece reddedildiği, reddedilme gerekçelerinin;

Erzurum Ticaret Borsası resmi internet sitesi olan www.erzurumtb.org.tr’den alınan fiyat bülteninin borsa tarafından düzenlenmediği,

İzmir Büyükşehir Belediyesi resmi internet sitesi olan www.izmir.bel.tr’den alınan hal fiyatlarının internet çıktısı olup ilgili kurum tarafından düzenlenmediği,

Elektrik, doğalgaz, buhar, sıcak su giderleri ile ilgili belge sunulmadığı,

Nem ölçer cihazı ile ilgili belge sunulmadığı,

Makine ve ekipmanların arıza ve bakım gideri için belge sunulmadığı,

Personel portör ve sağlık giderleri için belge sunulmadığı,

Temizlik malzemeleri ile ilgili belge sunulmadığı,

Günlük verilecek yemek sayısının %5’i kadar fazla yemek miktarının maliyete yansıtılmadığı,

Sebze ve meyveye ait artık miktarlarının maliyete yansıtılmadığı olarak ifade edildiği, idarece yukarıda sayılan gerekçelerle aşırı düşük açıklamasının uygun görülmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu,

2. Yaklaşık maliyet hesaplanırken kâr oranının %20 olarak belirlendiği, sınır değerin tespitinde idarece belirlenen kârsız yaklaşık maliyetin esas alınması gerektiği, bu durumda ihale üzerinde bırakılan istekliye ait teklifin de sınır değerin altında kalacağı ve dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan istekliden de aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği, ayrıca Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen kriterler dışında aşırı düşük açıklamasının istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdarece Temsa İnş. Tem. Sağ. Hiz.Gıd.Tur.San.ve Tic. Ltd.Şti.-Nazife Ayanoğlu İş Ortaklığı’nın 4.025.000,00 TL tutarındaki teklifi aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiş, 04.11.2014 tarihli ve 54141287-359 sayılı yazıyla Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesine, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesine ve Teknik Şartname’nin A, B, C maddelerine uygun, belgeye dayalı aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 17.11.2014 tarihli ihale komisyon kararı ile Temsa İnş. Tem. Sağ. Hiz.Gıd.Tur.San.ve Tic. Ltd.Şti.-Nazife Ayanoğlu İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun bulunmayarak reddedildiği anlaşılmıştır.

İhaleye ilişkin düzenlenen İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25.3.1’inci maddesinde “1-Yüklenici firma tarafından yemekhanede kullanılan Elektrik bedeli ara süzme saatler üzerinden tüketilen miktarı belirerek o günkü elektrik rayiç fiyatı ile çarpılıp çıkan bedeli Üniversitemiz Strateji Daire Başkanlığına yatırılacaktır.

2-Ocaklarda kullanılan doğalgazın abonelik ve güvence bedeli firma tarafından yaptırılarak tüketilen miktar ilgili doğalgaz şirketine ödenecektir.

3-Yüklenici firma tarafından tüketilen Su bedeli aylık 1.386,00 TL olup Üniversitemiz Strateji Daire Başkanlığına yatırılacaktır.

4-Yemekhanede kullanılacak buhar ve sıcak su için Merkezi öğrenci yemekhanesinde bulunan buhar ünitesi devreye alınacak, kullanılan doğalgazın abonelik ve güvence bedeli firma tarafından yaptırılarak tüketilen miktar ilgili doğalgaz şirketine ödenecektir. Merkezi yemekhanede kullanılan buhar ünitesince üretilen sıcak su bulaşık, temizlik ve banyo için kesintisiz hazır bulunacak olup. kesinlikle soğuk su kullanılmayacaktır.

4-Öğrenci yemekhanemizde bulunan mevcut demirbaş ve diğer malzemelerin listesi teknik şartnamede belirtilmiş olup İlgili firmaya tesliminden sonra; (10 gün içerisinde) İdaremizce belirlenen malzeme kullanım bedeli olan 50.000,00.-TL`nin Üniversitemiz Strateji Geliştirme Daire Başkanlığına yatırılarak makbuzu Daire Başkanlığımıza getirilecektir.” düzenlenmesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi“ başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

… … …

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

… … …

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

… … …

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü”ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.“ açıklamaları yer almaktadır.

Başvuru sahibinin teklifine ilişkin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Adı geçen isteklinin, çiğ girdi maliyetlerinin hesaplanmasında kullanılan birim fiyatları tevsiken Erzurum Ticaret Borsası tarafından yayınlanan birim fiyatların ve İzmir Büyükşehir Belediyesi resmi internet sitesinden alınan hal fiyatlarının internet çıktılarının sunulduğu görülmüştür.

Söz konusu istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında;

Elektrik, doğalgaz, buhar, sıcak su giderleri, makine ve ekipmanların arıza ve bakım gideri, personel portör ve sağlık gideri ve temizlik için gerekli malzeme giderleri ile ilgili belge sunulmadığı görülmüş olmakla birlikte anılan Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesinde belirtilen “…Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez…” açıklaması uyarınca bu giderlerin tevsiki amacıyla herhangi bir belgelendirme yapılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ancak; Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda anılan açıklamaları uyarınca; teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunmasının zorunlu olduğu, sunulan açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerektiği, oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedileceği açıklamalarına yer verilmiştir.

Söz konusu istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında;

Çiğ girdi maliyeti

3,65

İşçilik

1,09

Deterjan ve sarf

0,48

Yatırım amortisman

0,14

Enerji giderleri

0,05

Sözleşme giderleri

0,22

Toplam maliyet

5,63

Firma kârı

0,12

Teklif tutarı

5,75

şeklinde düzenlenen bir tabloya yer verildiği, sunulan tablo ekinde 1 işçinin 1 aylık maliyetinin gösterildiği KİK işçilik hesaplama modülü çıktısına ve devamında yemek öğünlerinin maliyetini gösteren tablolara yer verildiği görülmüştür.

Sunulan tablonun, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ekinde standart formu yer alan Ek- H.4 tablosuna uygun olmadığı görülmekle birlikte ayrıca söz konusu tabloda çiğ girdi maliyeti için tespit edilen 3,65 TL tutarındaki fiyat ile işçilik maliyeti için tespit edilen 1,09 TL tutarındaki fiyata nasıl ulaşıldığına dair herhangi bir açıklayıcı belge veya bilgi sunulmadığı anlaşılmış olup aşırı düşük teklif açıklamasının bu haliyle 5,75 TL olarak belirlenen birim fiyatı açıklamada yeterli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca Teknik Şartname’nin 23’üncü maddesinde “Öğle yemeğinde kişi başı 150 gr. (75gr.x2) ekmek verilecektir. Ekmekler Roll tipi ekmek olacak şekilde ambalajlanıp servise sunulacaktır. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının 12.02.2013 tarih ve 834 sayılı yazıları gereği servise sunulacak ekmeğin %70 i buğday ekmeği % 30 kepekli ekmek olacaktır.” 25’inci maddesinde “Öğle yemeğinde kişi başı 1’er adet verilecek olan içme suyu 200 ml ‘lik kapalı pet bardakta hazır olarak servise sunulacaktır. Pet bardakların üzerinde kimyasal analiz raporu bulunacaktır.” düzenlemeleri yer almasına rağmen adı geçen istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bu giderlere ilişkin herhangi bir açıklamaya yer verilmediği, söz konusu girdilerin tutarlarının maliyete dahil edilmediği ve bu şekilde sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu görülmüştür.

Dolayısıyla, idarenin başvuru sahibinin teklifine ilişkin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarını uygun görmeme gerekçelerinin bir kısmının mevzuata uygun olmadığı görülmüş olmakla birlikte, adı geçen isteklinin teklifine ilişkin sunmuş olduğu açıklamalar kapsamında her bir öğünde 2 adet 75 gr. roll tipi ekmek ve 1 adet 200 ml pet su giderini maliyetine dâhil etmediği, Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olacak şekilde Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini sunmadığı ve sunulan açıklamalardan çiğ girdi maliyeti için tespit edilen fiyat ile işçilik maliyeti için tespit edilen fiyata nasıl ulaşıldığına dair açıklayıcı herhangi bir hesaplama/bilgi veya belge sunulmadığı görüldüğünden, yapılan açıklamanın bu haliyle mevzuata uygun olmadığı ve adı geçen istekliye ait teklifin idarece aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığından değerlendirme dışı bırakılması yönünde tesis edilen işlemde sonuç itibarıyla mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık Maliyetin Hesaplanması ve Güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

4. Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmüne,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet Alımı İhalelerinde Sınır Değer Tespiti ve Aşırı Düşük Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 79.1’inci maddesinde;

“Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.” açıklamasına yer verilmiştir.

İhaleyi yapan idarenin üniversite personel ve öğrencilerine verilmek üzere 4 çeşit öğle yemeği (700.000 öğün) verilmesi için kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatları ve piyasa fiyat araştırması esas alınarak kârsız yaklaşık maliyeti 4.585.000,00 TL olarak tespit ettiği, %20 kâr oranı eklendiğinde 5.502.000,00 TL olarak belirlenen yaklaşık maliyetin ve yaklaşık maliyetin 1,30’a bölünmesi ile elde edilen sınır değerin (4.232.307,69 TL) yukarıda anılan mevzuat hükümlerine herhangi bir aykırılık teşkil etmediği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki birinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Atatürk Üniversitesi Rektörlüğü, Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “2015 Yılı Merkez Öğrenci ve Personel Malzeme Dahil Tabldot Yemek Pişirme Dağıtma ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin bileşenlerinden öğün maliyetinin kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatları alınarak, diğer maliyet bileşenleri için piyasa fiyat araştırması yapılarak toplam 5.502.000,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 17 adet ihale dokümanı satın alındığı, 30.10.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “Geçici Teminat, Banka Referans Mektubu ve İş Deneyim belgesi sunmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, kalan dört teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Temsa İnş. Tem. Sağ. Hiz. Gıd. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Nazife Ayanoğlu İş Ortaklığı

4.025.000,00

Tortamışlar Nak. Gıd. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Antor İnş. Taah. Mak. Tem. Hiz. ve Ürünleri Gıd. Mad. Tabi. Tar. Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

4.403.000,00

Doruk Toplu Yemek ve Org. Hiz. San ve Tic. Ltd. Şti.

5.040.000,00

Sa-Me İnş.Taah.Gıda Yem.lşl.Taş.Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.

5.103.000.00

Şeklinde verildiği,

İdare tarafından 4.232.307.69 TL olarak belirlenen sınır değerin altında teklif veren bir isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, sunulan açıklamanın uygun kabul edilmeyerek bu teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı ve 17.11.2014 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Tortamışlar Nak. Gıd. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Antor İnş. Taah. Mak. Tem. Hiz. ve Ürünleri Gıd. Mad. Tabi. Tar. Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının üzerinde bırakılmasına karar verildiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihalede aşırı düşük sorgulama yapılacağının ihale dokümanında düzenmiş haline göre, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihaleye verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. İhale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceğinden, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklifler yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin birinci iddiası kapsamında yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi