KİK Kararı: 2015/UH.II-3469

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/074
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 23.12.2015
Karar No : 2015/UH.II-3469
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ

BAŞVURU SAHİBİ:

Palmiye Yemek Üretim Temizlik Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.

VEKİLİ:

Av. Gizem TURAN,

Eskişehir Yolu (Dumlupınar Bulvarı) Mustafa Kemal Mah. 2079 Sok. Via Green İş Merkezi No: 2B/11 Kat: 3 Çankaya/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Balıkesir İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği,

Bahçelievler Mah. 100.Yıl Cad. 289. Sok. Sağlık Müdürlüğü Hizmet Binası Kat: 1 10100 BALIKESİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/114151 İhale Kayıt Numaralı "Genel Sekreterliğimize Bağlı Sağlık Tesislerinin İhtiyacı Olan 01/01/2016-31/12/2018 Tarihleri Arası (36 Ay) Malzeme Dâhil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Bulaşık Yıkama Hizmetleri Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Balıkesir İli Kamu Hastaneleri Birliği Sağlık Genel Sekreterliği tarafından 09.10.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Genel Sekreterliğimize Bağlı Sağlık Tesislerinin İhtiyacı Olan 01/01/2016-31/12/2018 Tarihleri Arası (36 Ay) Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Bulaşık Yıkama Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Palmiye Yemek Üretim Temizlik Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 01.12.2015 tarih ve 93617 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.12.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusundabulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/3138 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Başvuruya konu ihalenin 15'inci kısmında müvekkil şirket olan Palmiye Yemek Üretim Temizlik Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin sınır değerin altında kalması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasına tabi tutulduğu, idarenin 03.11.2015 tarihli kesinleşen ihale kararında müvekkil şirketin aşırı düşük teklif açıklamasının ihale komisyonunca uygun bulunarak ihalenin 15'inci kısmının müvekkil şirket üzerinde bırakıldığı, ancak daha sonra Çelikler Tem. İnş. Tekstil Gıd. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin idareye yapmış olduğu şikâyete istinaden müvekkil şirketin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, idareye şikâyet başvurusunda bulunan Çelikler Tem. İnş. Tekstil Gıd. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin yaptığı başvurunun İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ'in "Başvuruların Şekil Unsurları" başlıklı 5'inci maddesine aykırı olarak yapıldığından idare tarafından anılan isteklinin şikâyetinin esasına girilmeden reddedilmesi gerekirken esasının incelenmesinin mevzuata aykırı olduğu, ayrıca anılan istekli tarafından idareye tatlandırıcı, tuz, maydanoz gibi giderler için de şikâyette bulunulduğu ancak Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79’uncu maddesinde "Malzemeli Yemek Hizmet Alımları" için ana çiğ girdiler ve işçilik maliyetlerinin yemek pişirilmesi için asli unsurlar olduğu, tatlandırıcı, tuz, maydanoz vb. giderlerin "yardımcı giderler” olup yardımcı giderlerle ilgili açıklama istenemeyeceğinin düzenlendiğinden idareye yapılan şikâyetin bu yönüyle esasa uygun yapılmadığı,

2. İdarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında önemli teklif bileşenlerini belirlemeden yaklaşık maliyeti oluşturan tüm giderler yönünden açıklama istenmesinin ve bu sorgulamaya cevap verilmediği gerekçesiyle müvekkil şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı, zira müvekkil şirketin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu, aşırı düşük teklif açıklamasında esası değiştirmeyen ve sehven yapılan yazım hataları nedeniyle müvekkil şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı,

3. İdare tarafından sınır değerin altındaki bütün tekliflerin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin geriye kalan en yüksek teklif olan istekli üzerinde bırakılmasının 4734 sayılı Kanun'un rekabet ilkesine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in “Başvuruların Şekil Unsurları” başlıklı 8'inci maddesinde “(1) Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi ile varsa bildirime esas elektronik posta adresi ve faks numarası.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

d) İtirazen şikâyet başvurularında ayrıca idareye yapılan şikâyetin tarihi ve varsa şikâyete ilişkin idare kararının bildirim tarihi.

(3) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihi başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir. Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümlerine yönelik başvurularda, dokümanın satın alındığı, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanının teslim alındığı tarih, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir.

(4) Şikâyet dilekçelerine başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin eklenmesi zorunludur. Ancak aday veya isteklinin başvuru belgeleri veya teklif zarfı içerisinde bu belgelerin bulunması durumunda, dilekçe ekinde söz konusu belgeler aranmaz.

(5) İtirazen şikâyet dilekçelerine, başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneklerinin, varsa şikâyete idarece verilen cevabın bir örneği ile başvuru bedelinin, teminat alınan hallerde başvuru teminatının Kurum hesaplarına yatırıldığına dair belgenin eklenmesi zorunludur.

(6) İlanda veya dokümanda itirazen şikâyet başvuru bedeli belirtilmeyen hallerde, Kanunun 53 üncü maddesinin (j) fıkrasının (2) numaralı bendine göre hesaplanacak başvuru bedeli, İhale Kayıt Numarası üzerinden Kurumun internet sayfasından yapılacak sorgulama yoluyla öğrenilebilir.

(7) Başvuru bedelinin altıncı fıkra çerçevesinde tespit edilemediği hallerde, başvuru bedeli 4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin (j) fıkrasının 2 numaralı bendinde işin niteliğine göre belirtilen en yüksek tutar üzerinden yatırılır ve yaklaşık maliyete göre fazla ödendiği anlaşılan tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.

(8) Ortak girişim adına yapılacak şikâyet veya itirazen şikâyet başvurularının, pilot ortak/koordinatör ortak veya temsil yetkisi verilen özel ortak ya da ortakların tamamı tarafından yapılması zorunludur. Bu başvurulara, ortak girişim beyannamesinin veya sözleşmesinin, özel ortak tarafından yapılan başvurularda ayrıca özel ortağa temsil yetkisi verildiğine ilişkin belgenin eklenmesi gerekir.

(9) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz.

(10) İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez." hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ'in "Başvuruların Şekil Unsurları" başlıklı 5'inci maddesinde “(1) Şikâyet başvurularının taşıması gereken şekil unsurları Kanunun 54 üncü maddesi ile Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılmıştır. Buna göre dilekçede; başvuru sahibinin ve varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı, adresi (…)ve faks numarası ile imzası, ihaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası, başvuru konusunun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller belirtilmelidir.

(2) Uygulamada başvuru sahiplerinin dilekçelerinde yukarıda belirtilen bazı bilgilere yer vermediği görüldüğünden, ilgililerin yararlanmasına yönelik olarak hazırlanan dilekçe örneklerine bu Tebliğin ekinde yer verilmiş olup; ilgililerin uygun dilekçe örneklerini kullanmaları, başvurularının zamanında ve doğru olarak yapılması bakımından önem arz etmektedir (EK:1,
2 ). İlgililer, Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilen bilgileri içermesi kaydıyla bu örnekler dışındaki dilekçeler ile de başvuruda bulunabilir.

(3) Ayrıca dilekçeye başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin (imza beyannamesi/imza sirküleri, ortak girişim beyannamesi veya sözleşmesi, vekaletname, temsil belgesi, ticaret sicil gazetesi vb.) aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneklerinin eklenmesi gerekmektedir. Ancak aday veya isteklinin başvuru belgeleri veya teklif zarfı içerisinde bu belgelerinin bulunması durumunda, dilekçe ekinde söz konusu belgeler sunulmamış olsa da başvurunun usulüne uygun olduğu kabul edilir. Bununla birlikte ihaleye teklif veren aday veya istekli dışında yetki verilmiş temsilci veya vekil tarafından aday veya istekli adına şikâyet başvurusunda bulunulması durumunda usulüne uygun dilekçe ile birlikte bu temsilcilere veya vekile ait temsile yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza beyannamesi/imza sirkülerinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneklerinin eklenerek idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekmektedir. İstekli olabilecek, aday veya istekli ile bu kişiler adına yetki verilmiş temsilci veya vekil tarafından şikâyet başvurusunda bulunulması durumunda, yetkilerin tek tek sayılmak suretiyle belirlendiği temsile yetkili olunduğuna dair belgelerde, ihalelere yönelik olarak şikâyet yoluna başvuru yetkisini içeren veya bu anlama gelen özel bir yetkinin bulunması gerekmektedir. Diğer taraftan, başvuru sahibinin gerçek kişi olması durumunda, bu kişi tarafından yapılan başvurularda imza beyannamesinin sunulması zorunlu değildir.

(4) Ortak girişim adına yapılacak şikâyet veya itirazen şikâyet başvurularının, pilot ortak/koordinatör ortak veya temsil yetkisi verilen özel ortak ya da ortakların tamamı tarafından yapılması zorunludur. Temsil yetkisine sahip olmayan özel ortak tarafından şikâyet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru süresinin sonuna kadar pilot/koordinatör ortağın şikâyete katılması veya özel ortağa temsil yetkisi vermesi gerekmektedir. Şikâyet başvurularının pilot ortak/koordinatör ortak tarafından yapılması halinde ortak girişim beyannamesinin veya sözleşmesinin, temsil yetkisi verilen özel ortak tarafından yapılması halinde ise ortak girişim beyannamesi veya sözleşmesi ile temsile yetkili olunduğuna dair belgenin şikâyet dilekçesine eklenmesi zorunludur. Bu belgelerin şikâyet dilekçesine eklenmemesi veya temsil yetkisine sahip olmayan özel ortak tarafından şikâyet başvurusunda bulunulması halinde eksikliklerin giderilmesi için başvuru süresinin sonuna kadar beklenir. Ancak aday veya isteklinin başvuru belgeleri veya teklif zarfı içerisinde bu belgelerinin bulunması durumunda, dilekçe ekinde söz konusu belgeler sunulmamış olsa da başvuru usulüne uygun olarak yapılmış bir başvuru olarak kabul edilir.

(5) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçeyle şikâyet başvurusunda bulunulamaz. Bu nedenle dilekçelerde bir başka ihaleden söz edilmesi durumunda, şikâyetin hangi ihaleye ilişkin olduğu ve hangi konunun şikâyet edildiğinin açıkça belirtilmesi gerekir." açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibi istekli tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde idareye şikâyet başvurusunda bulunan Çelikler Tem. İnş. Tekstil Gıd. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin yaptığı başvurunun İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ'in "Başvuruların Şekil Unsurları" başlıklı 5'inci maddesine aykırı olarak yapıldığından idare tarafından anılan isteklinin şikâyetinin esasına girilmeden reddedilmesi gerekirken esasının incelenmesinin mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir.

Çelikler Tem. İnş. Tekstil Gıd. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye yapılan şikâyete ilişkin dilekçesi incelendiğinde, söz konusu dilekçenin İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ'in "Başvuruların Şekil Unsurları" başlıklı 5'inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen ve anılan Tebliğin ekinde yer alan “EK-1: Şikâyet Başvuru Dilekçesi Örneği” ne uygun olduğu görülmüş olup, anılan istekli tarafından idareye yapılan şikâyet başvurusunun şekil yönünden mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından idare tarafından esasının incelenmesinde mevzuata aykırılık görülmemiştir.

Başvuru sahibi istekli tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde Çelikler Tem. İnş. Tekstil Gıd. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin idareye şikâyetinde tatlandırıcı, tuz, maydanoz gibi giderler için de şikâyette bulunulduğu ancak Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79’uncu maddesinde "Malzemeli Yemek Hizmet Alımları" için ana çiğ girdiler ve işçilik maliyetlerinin yemek pişirilmesi için asli unsurlar olduğu, tatlandırıcı, tuz, maydanoz vb. giderlerin "yardımcı giderler” olup yardımcı giderlerle ilgili açıklama istenemeyeceğinin düzenlendiğinden idareye yapılan şikâyetin bu yönüyle esasa uygun yapılmadığı iddia edilmektedir.

İhale komisyonunun 23.11.2015 tarihli düzeltici ihale komisyonu kararında marul, maydanoz, tatlandırıcı giderlerinin yardımcı giderler olduğu ve yardımcı giderlerle ilgili olarak istekli tarafından Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79’uncu maddesi gereğince açıklama sunulmasına gerek olmadığının belirtildiği görülmüş olup, dolayısıyla söz konusu giderler için ihale komisyonu tarafından olumsuz bir tespitte bulunulmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddiası yerinde görülmemiştir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde "(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birinin kullanılması zorunludur...." hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Genel Sekreterliğimize Bağlı Sağlık Tesislerinin ihtiyacı olan 01/01/2016-31/12/2018 Tarihleri Arası (36 Ay) Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Bulaşık Yıkama Hizmetleri Alımı

b) Miktarı ve türü:

36 Ay Süreli 20 (Yirmi) Kısım…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Kısmi teklife ilişkin açıklamalar

20.2.1.

İhale 20 kısım olup, isteklilerin teklifleri kısım bazında değerlendirilecektir. İhaleye katılan istekliler ihaledeki 20(Yirmi) kısımdan herhangi bir kısıma teklif verebileceği gibi, ihaledeki 20 (Yirmi) kısıma birden teklif verebilirler. İstekliler kısımları oluşturan kalemlerin tamamına teklif vereceklerdir. Her bir kısım için ayrı sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

1- Şekli ve içeriği teknik şartnamede belirtilen ve yüklenicin sorumluluğunda olan yükümlülükler teklif fiyatına dahildir.

2- Aşağıda belirtilen personele ait giderler, Taşımalı Yemek Hizmeti verilecek olan sağlık tesislerimiz (Balıkesir Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi, Bandırma Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi ve Edremit Ağız ve Diş Dağlığı Merkezi) için teklif fiyata dahil olmayıp, diğer sağlık tesislerimiz için teklif fiyata dahildir.

a) Yemek: İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkanı verilecektir. İstekliler tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir.

b) Giyim: İşçilerin teknik şartnamede belirtilen giysileri ayni olarak karşılanacaktır.

c) Yol Ücreti: 26 gün üzerinden ücret ödenecektir. Günlük kişi başı gidiş-dönüş brüt 4,00 TL üzerinden, nakdi olarak ödenecek olup, bordroda gösterilecektir.

d) Ulusal Bayram ve Resmi tatil günlerinde hizmetin kesintisiz sürdürülebilmesi için çalışacak tüm personellere yüklenici tarafından 4857 Sayılı iş Kanunun 47. Maddesi gereğince ücret ödenecektir. Yüklenici tarafından personellere fazla çalışma yaptırılması halinde 4857 Sayılı iş Kanunun 41. Maddesi uyarınca doğacak fazla çalışma ve fazla süreli çalışma ücretlerinin ödenmesi yüklenicinin sorumluluğundadır.

3- Teknik şartnamede belirtilen sigorta giderleri teklif fiyata dahildir.…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname ekinde ihalenin 15'inci kısmına ilişkin tablonun

15. KISIM (15. KISIM EDREMİT DEVLET HASTANESİ)

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

KAHVALTI

öğün

360.000

2

DİYET KAHVALTI

öğün

93.000

3

NORMAL YEMEK

öğün

846.000

4

DİYET YEMEK

öğün

180.000

5

ARA ÖĞÜN

öğün

90.000

şeklinde oluşturulduğu görülmüştür.

Başvuru konusu ihalenin kısmi teklife açık olup ihalede toplam 20 kısım olduğu görülmüş olup, ihalenin şikâyet konusu olan 15'inci kısmına 7 istekli tarafından teklif verildiği, 4 isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması nedeniyle aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, 3 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu, 2 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının ihale komisyonu tarafından uygun bulunmadığı, başvuru sahibi istekli olan Palmiye Yemek Üretim Temizlik Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının ihale komisyonunca uygun bulunarak ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, Çelikler Tem. İnş. Tekstil Gıd. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği, buna ilişkin ihale komisyonu kararının 03.11.2015 tarihinde onaylandığı ve kesinleşen ihale kararının 03.11.2015 tarihinde EKAP üzerinden başvuru sahibi istekliye tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Daha sonra, 12.11.2015 tarihinde Çelikler Tem. İnş. Tekstil Gıd. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, yapılan şikâyet başvurusu üzerine 03.11.2015 tarihli ihale komisyonu kararına göre ihale üzerinde bırakılan istekli olan Palmiye Yemek Üretim Temizlik Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının yeniden incelendiği ve anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ve ihalenin şikâyet konusu olan 15'inci kısmının Çelikler Tem. İnş. Tekstil Gıd. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına karar verildiği, buna ilişkin düzeltici ihale komisyonu kararının 23.11.2015 tarihinde ihale yetkilisince onaylandığı ve buna ilişkin ihale kararının 23.11.2015 tarihinde EKAP üzerinden başvuru sahibi istekli olan Palmiye Yemek Üretim Temizlik Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.ne tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri doğrultusunda, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde idarenin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapması ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarını belirtmesi, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunması, bu açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerektiği, ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdilerin anlaşılması gerektiği, buna göre yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurların “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirileceği ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmediği anlaşılmaktadır.

İhaleyi yapan idare tarafından Teknik Şartname’de 2 (iki) haftalık örnek menü ve çiğ maliyet girdilerine, gramajların yer aldığı gıda rasyosuna ve yemek yapımında kullanılacak malzemelerin evsafına yer verildiği, ayrıca idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısının "…Kamu İhale Genel Tebliği “79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.” hükümleri gereğince, Teknik Şartname 14 ncü ve 15 nci maddelerinde belirlenen iki haftalık (Kahvaltı, Diyet Kahvaltı, Normal Yemek, Diyet Yemek ve Ara Öğün) örnek menüler gözönüne alınarak, Kamu İhale Kanunu 79 ncu Madde hükümleri doğrultusunda aşırı düşük teklif açıklamanızı tebliğ tarihinden itibaren en geç 3 (üç) iş günü içerisinde ihale komisyonumuza ulaştırmanızı rica ederim.…" denilmek suretiyle mevzuata uygun olarak düzenlenerek aşırı düşük teklif açıklaması istendiği görülmüştür. Bu itibarla başvuru sahibinin, idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında önemli teklif bileşenlerini belirlemeden yaklaşık maliyeti oluşturan tüm giderler yönünden açıklama istemesinin ve bu sorgulamaya cevap verilmediği gerekçesiyle müvekkil şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı şeklindeki iddiası yerinde görülmemiştir. Kaldı ki aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısının idare tarafından 13.10.2015 tarihinde başvuru sahibi istekliye tebliğ edildiğinden, anılan istekli tarafından en geç 10 gün içinde (23.10.2015) idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği, ancak bu sürenin bitiminden sonra 01.12.2015 tarihinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğundan bahse konu iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli olan Palmiye Yemek Üretim Temizlik Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi neticesinde, açıklama kapsamında

Ana Çiğ Girdi Oranı

0,64

İşçilik Oranı

0,25

Yardımcı Giderler Oranı

0,11

Toplam

1,00

şeklinde tabloya yer verildiği, Ek-H4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli,işçilik gideri hesabı, ticaret borsaları fiyat listeleri, reçeteli yemek listesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Hal Müdürlüğü 2014 ve 2015 Yılları Aylık Ortalama Sebze/Meyve Fiyat Listeleri, fiyat teklifleri, Ek-O.7 satış tutarı tespit tutanağı sunulduğu görülmüştür.

İhale komisyonu tarafından 23.11.2015 tarihli düzeltici ihale komisyonu kararına göre başvuru sahibi istekli olan Palmiye Yemek Üretim Temizlik Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama nedenleri incelendiğinde;

a-) İdare tarafından örnekleme yöntemiyle yapılan incelemede, normal yemek menüsünde ayçiçek yağı için toplam miktarın 15.735,60 kg olması gerekirken istekli tarafından 15.711,4286 kg olarak hesaplandığı, ayran için toplam miktarın 120.893,40 adet olması gerekirken istekli tarafından 120.857,1429 adet olarak hesaplandığı, isteklinin hesaplamalarında ve çarpımlarında hatalar olması ve gramaj toplamlarının eksik ve hatalı hesaplanması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı anlaşılmıştır. Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde aşırı düşük teklif açıklamalarının örnekleme yöntemiyle incelenmesi yönünde bir mevzuat hükmü bulunmadığı, idarenin incelemesinin eksik ve kusurlu olduğunun ifade edildiği görülmüştür. Yapılan incelemede, idarece istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmuş olan yemek menülerinde kullanılacak malzemelere ilişkin miktar ve tutar hesaplamalarının kontrol edildiği, normal yemek menüsünde yer alan malzemelere ilişkin olarak ortalama miktar sütununun virgülden sonra 4 hane olacak şekilde yuvarlandığı (örneğin istekli tarafından normal yemek menüsü maliyet hesaplamasına ilişkin olarak oluşturulan tabloda kullanılacak ayçiçek yağı miktarının iki haftalık örnek normal yemek menüsü dikkate alınarak 0,260 gram olarak hesaplandığı ve 1 günlük kullanılması gereken miktarının 0,260/14= 0,0186 gram olarak yazıldığı), ancak toplam miktara esas çarpımın virgülden sonraki hanelerin tamamı dikkate alınarak yapıldığı ve çarpım sonucunun da birim miktar hesabına esas 2 haftalık toplamın öğün sayıları ile çarpılması sonucu elde edilecek miktar ile aynı sonucu verdiği görüldüğünden aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle uygun görülmemesinin yerinde olmadığı,

b-) İstekli tarafından açıklaması kapsamında sunulan ticaret borsası fiyatlarında yumurta girdisi için adet fiyatlarının bulunduğu, istekli tarafından açıklaması kapsamında kg hesaplamasının nasıl yapıldığına ilişkin olarak açıklayıcı bilgiler olmaması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı anlaşılmıştır. Başvuru sahibi tarafından ise itirazen şikâyet dilekçesinde aşırı düşük teklif açıklamalarında yumurta girdisi için Ticaret Borsası fiyatlarının kullanıldığı, fiyatların adet üzerinden yapıldığı, EK-H4 formunda miktar bölümüne sehven kg yazıldığının ifade edildiği görülmüştür. Yapılan incelemede, istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında EK-H4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin ana çiğ girdiler bölümünde yumurta girdisi için 'birimi' bölümünün 'kg' olarak, 'birim fiyatı' bölümünün '0,17 TL' olarak yazıldığı, yemek listelerine ilişkin bölümlerde ise yumurta girdisi için 'birimi' bölümlerinin 'adet' olarak, 'birim fiyatı' bölümlerinin 0,17 TL olarak yazıldığı görülmüş olup, EK-H4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin ana çiğ girdiler bölümünde yumurta girdisinin biriminin sehven kg yazılmış olabileceği, söz konusu hatanın aşırı düşük teklif açıklamalarını değerlendirme noktasında esasa etki eden bir unsur olmadığı, şekli bir unsur olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle uygun görülmemesinin yerinde olmadığı,

c-) Yemek menülerinde yer alan piliç göğüs eti fileto için isteklinin açıklama dosyasının EK-H4 formunda piliç fileto yazılmasına rağmen Susurluk ticaret borsasının piliç eti göğüs fiyatının kullanılması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı anlaşılmıştır. Başvuru sahibi tarafından ise itirazen şikâyet dilekçesinde piliç göğüs filetosunun derisiz kemiksiz olacağının düzenlendiği, bu ürünün piyasada isminin piliç göğüs eti olduğu, piliç göğüs fileto ile piliç eti göğüsün aynı kapsamda ve aynı fiyatta olan ürünler olduğunun ifade edildiği görülmüştür. Yapılan incelemede, ancak ihaleyi yapan idare tarafından yemeklerde kullanılacak tavuk eti ile ilgili olarak başvuruya konu ihaleye ait Teknik Şartname'nin "Evsaf Şartnameleri" başlıklı 21'inci maddesinin "Tavuk Eti" bölümünde "…Piliç Eti: Tavuktan elde edilen, insan tüketimine uygun olan tüm parçalardır.

Alınacak tavuk eti

1. Kalçalı piliç budu

2.Piliç göğüs

3.Piliç göğüs fileto

4.Piliç pirzola

5.Piliç ızgara tava

6.Bütün tavuk…

10.Göğüs; orta derecede derin ve uzun, göğüs kemiğinin sivri kısmına kadar tüm uzunluğunca taşıdığı et dolayısıyla ona yuvarlak bir görünüm vermeye yetecek kadar etli, üzerinde boyun bulunmayan kanat tamamen çıkarılmış ve sırt kemiği alınmış, 800 gr.dan aşağı olmayacaktır…

Piliç Göğüs Fileto: Derisiz, kemiksiz piliç göğüs loblarının hafifçe dövülerek hazırlanan üründür…" şeklinde düzenlemesine, ayrıca yemek içeriklerinin belirtildiği Teknik Şartname'nin "Kahvaltı ve Yemeklerde Kullanılacak Yiyecek ve İçeçeklerin Gramajları" başlıklı 22'nci maddesinde tavuk göğsü ve tavuk filetonun ayrı ayrı yemeklerde kullanılacağına ilişkin düzenlemeye yer verildiğinden isteklinin açıklamasında piliç göğüs ve piliç göğüs fileto için ayrı ayrı açıklamada bulunması gerektiği, ancak isteklinin açıklaması kapsamında piliç göğsüne ilişkin açıklamada bulunmadığı, piliç fileto için ise Susurluk Ticaret Borsası’nın "Piliç Eti Göğüs" fiyatını kullandığı anlaşıldığından aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle uygun görülmemesinin yerinde olduğu,

d-) Kahvaltı ve ara öğün menülerinde yer alan beyaz peynirin Teknik Şartnamede yer alan düzenleme gereğince tam yağlı olması gerektiği, istekli tarafından açıklaması kapsamında beyaz peynir için Afyonkarahisar ticaret borsası beyaz peynir fiyatının kullanıldığı, peynirin tam yağlı olduğuna dair açıklamanın bulunmadığı, ancak ticaret borsa fiyatlarında tam yağlı beyaz peynir fiyatının mevcut olması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı anlaşılmıştır. Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde Teknik Şartname'de beyaz peynir tarif edilirken sadece "Yağlı" ibaresinin geçtiği, kendilerinin Teknik Şartname doğrultusunda açıklama yaptıklarının ifade edildiği görülmüştür. Yapılan incelemede, ihaleyi yapan idare tarafından kahvaltı ve ara öğünde verilecek beyaz peynir ile ilgili olarak başvuruya konu ihaleye ait Teknik Şartname'nin "Evsaf Şartnameleri" başlıklı 21'inci maddesinin "Beyaz Peynir" bölümünde“…Alınacak beyaz peynirlerin tipi yağlı, sınıfı ise birinci sınıf olacaktır…" düzenlemesine yer verildiği, isteklinin açıklamasında yağlı beyaz peynire göre açıklama yapması gerektiği, isteklinin açıklamasında Afyonkarahisar Ticaret Borsasının beyaz peynire ilişkin fiyatını kullandığı, Teknik Şartname'deki söz konusu düzenlemede beyaz peynirin tam yağlı olması gerektiğine ilişkin net bir ifade bulunmadığı bu nedenle istekli tarafından beyaz peynir fiyatı ile açıklama yapılabileceği anlaşıldığından aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle uygun görülmemesinin yerinde olmadığı,

e-) Yemek menülerinde yer alan pirincin Teknik Şartnamede yer alan düzenleme gereğince baldo olması gerektiği, isteklinin açıklamasında sadece pirinç (pilavlık) fiyatının kullanıldığı ancak ticaret borsa fiyatlarında baldo pirinç fiyatının mevcut olması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı anlaşılmıştır. Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde Türk Gıda Kodeksi, pirinç tebliği hükümlerine göre sınıf veya çeşit olarak "Baldo" ibaresinin sadece halk dilinde kullanıldığı, ambalaj ve etiket bilgilerinde bulunduğu, “Baldo" ibaresinin firmaların ürünü kolay satabilmesi ve anlaşılması için kullandıkları bir terim olduğu, kendilerinin "Baldo" ifadesi kullanmadan Teknik Şartname'nin istediği evsaftaki "uzun taneliler grubuna giren pirinç” ile açıklama yaptıklarının ifade edildiği görülmüştür. Yapılan incelemede, ancak ihaleyi yapan idare tarafından yemeklerde kullanılacak pirinç ile ilgili olarak Teknik Şartname'nin "Evsaf Şartnameleri" başlıklı 21'inci maddesinin "Pirinç" bölümünde “…1. Üç gruba ayrılan pirinç çeşitlerinden uzun taneliler gurubuna giren BALDO olmalıdır…." düzenlemesine yer verildiğinden isteklinin açıklamasında baldo pirinç fiyatını sunması gerektiği, ancak isteklinin açıklamasında pirince ilişkin olarak Sivas Ticaret Borsasının pirinç (pilavlık) fiyatını kullandığı, baldo pirince ilişkin açıklama yapmadığı anlaşıldığından aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle uygun görülmemesinin yerinde olduğu değerlendirilmiştir.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Açık ihale usulü” başlıklı 19’uncu maddesinde “Açık ihale usulü, bütün isteklilerin teklif verebildiği usuldür” hükmü,

Anılan Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır” hükmü,

Anılan Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede 48 firmanın doküman satın aldığı, ihaleye toplam 23 adet teklif zarfının teslim edildiği, ihalenin 15'inci kısmına 7 isteklinin teklif verdiği, teklif veren isteklilerden Mün-Çet İnş. Tem. ve Turz. Paz. San. Tic.Ltd.Şti.nin sunmuş olduğu iş deneyim belgesinin İdari Şartname'nin 7.5.1'inci maddesi gereğince teklif etmiş olduğu bedele göre karşılanması gereken iş deneyim belge tutarını karşılamaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve geriye 6 geçerli teklifin kaldığı, daha sonra ihale komisyonu tarafından sınır değerin hesaplanarak sınır değerin altında kalan 4 istekliden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi hükmü gereğince aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, 1 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığından diğer 3 isteklinin teklifinin ise aşırı düşük teklif açıklamasının ihale komisyonu tarafından uygun bulunmadığından değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye teklifi sınır değerin üzerinde 2 geçerli teklif kaldığı ve ihalenin sınır değerin üzerinde teklif veren ilk istekliye bırakıldığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak başvuru konusu ihalenin 15'inci kısmına toplam 7 adet teklif zarfının teslim edildiği, ihalenin ilk oturum aşamasında yapılan değerlendirmeler sonucunda 1 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve kalan 6 isteklinin teklifinin geçerli kabul edildiği ve bu isteklilerin tekliflerinin yaklaşık maliyetin altında olduğu, daha sonra teklifi sınır değerin altında kalan 4 istekliden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi hükmü gereğince aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, 1 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığından diğer 3 isteklinin teklifinin ise aşırı düşük teklif açıklamasının ihale komisyonu tarafından uygun bulunmadığından değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye teklifi sınır değerin üzerinde 2 geçerli teklif kaldığı ve ihalenin sınır değerin üzerinde teklif veren ilk istekliye bırakıldığı, öte yandan kamu ihale mevzuatında geçerli teklif sayısına bağlı olarak Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerin ihlal edilip edilmediğine ilişkin herhangi bir değerlendirmenin yer almadığı dikkate alındığında, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Diğer taraftan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “…Kısmi teklife açık ihalelerde… tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir” açıklaması bulunmaktadır. Başvuru sahibi tarafından başvuru bedelinin 12.763,00 TL olarak yatırıldığı görülmüştür. İhalenin şikâyete konu kısmının yaklaşık maliyet tutarı dikkate alındığında, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının iki numaralı bendi gereğince başvuru bedeli 9.572,00 TL olarak hesaplanmakta olup, bu nedenle fazla ödendiği anlaşılan 3.191,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iade edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki ikinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ikinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Balıkesir İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından gerçekleştirilen “Genel Sekreterliğimize Bağlı Sağlık Tesislerinin İhtiyacı Olan 01/01/2016-31/12/2018 Tarihleri Arası (36 Ay) Malzeme Dâhil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Bulaşık Yıkama Hizmetleri hizmet Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması esas alınarak şikayete konu 15’inci kısım için toplam 7.783.359,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 48 adet ihale dokümanı satın alındığı, 09.10.2015 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin 15’inci kısmına 7 istekli tarafından teklif verildiği,

İhalenin birinci kısmına ilişkin olarak tekliflerin denetimine ilişkin idarece yapılan inceleme uyarınca, bir teklifin değerlendirme dışı bırakılması sonrasında ihalenin 15’inci kısmında 6 teklifin geçerli teklif olarak kaldığı ve bu tekliflerin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Soylukan Grup Tem. Bilg. Kullanım Veri Giriş Otom. Tarım yemek Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. - Aş-Hisar Yemekhane İşl. Gıd. Madd. Tem. İşleri San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

4.877.610,00

Akademi Yemek Tem. Müh. Hizm. Yazıl. İnş. Nakl. Tur. Ltd. Şti.

5.528.220,00

Selina Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yemekhane ve Güv. Hizm. Tic. Ltd. Şti.

5.736.750,00

Palmiye Yemek Üretim Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.

5.916.000,00

Çelikler Tem. İnş. Tekstil Gıd. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.

6.088.140,00

Berdem Gıda Yemek Temizlik İnş. Nak. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.

6.212.664,00

Şeklinde verildiği,

Şikayete konu ihalenin 15’inci kısmına ilişkin ihale komisyonunca alınan kararda 5.987.199,23TL sınır değerin altında kalan 4 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, söz konusu isteklilerden Akademi Yemek Tem. Müh. Hizm. Yazıl. İnş. Nakl. Tur. Ltd. Şti.’nin teklifinin aşırı düşük açıklama sunmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, açıklama sunan diğer üç isteklinin teklifinin de açıklamalarının uygun görülmeyerek değerlendirme dışı bırakıldığı, 03.11.2015 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin 15’inci kısmının Palmiye Yemek Üretim Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı, sonrasında Çelikler Tem. İnş. Tekstil Gıd. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin idareye şikâyet başvurusu üzerine 23.11.2015 tarihli ihale komisyonu düzeltici kararı alındığı ve ihalenin 15'inci kısmının Çelikler Tem. İnş. Tekstil Gıd. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; Değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihalede aşırı düşük sorgulama yapılacağının ihale dokümanında düzenmiş haline göre, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihaleye verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. İhale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceğinden, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı,

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalenin 15’inci kısmında verilen tekliflerin hepsi yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin 15’inci kısmının karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre, ihalenin 15’inci kısmında yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığı yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi