KİK Kararı: 2015/UH.II-3326

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/071
Gündem No : 56
Karar Tarihi : 09.12.2015
Karar No : 2015/UH.II-3326
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Global Bilgi Paz. Dan. ve Çağrı Ser. Hiz. A.Ş.,

Saray Mah. Ahmet Tevfik İleri Cad. No: 1 Ümraniye/İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü,

Yunus Emre Kampüsü 26470 Tepebaşı/ESKİŞEHİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/130337İhale Kayıt Numaralı “Etkileşim Merkezi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü tarafından 03.11.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Etkileşim Merkezi” ihalesine ilişkin olarak Global Bilgi Paz. Dan. ve Çağrı Ser. Hiz. A.Ş.nin 27.10.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.11.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.11.2015 tarih ve 89004 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan bila tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/2938 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale dokümanına yönelik şikâyet başvurularının idarelerce ihale tarihinden önce sonuçlandırılması gerektiği halde idarece şikayet başvurusunun ihale tarihinde cevaplandırılmasının mevzuata aykırı olduğu, tekliflerin verilmesine ve ihale sonucuna etki edecek bu işlemin ihalenin iptalini gerektirdiği,

2. Teknik Şartname’nin 3.10’uncu maddesinde etkileşim merkezi hizmetinin Türkçe dilinde haftalık 7 gün 24 saat düzeninde ve resmi tatil günlerini de kapsayacak şekilde kesintisiz olarak verileceğinin düzenlendiği, ancak ihale dokümanında çalışacak personelin vardiyalarına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığı, dokümandan her bir personelin 7 gün 24 saat kesintisiz olarak çalışacağı anlamının çıktığı, söz konusu düzenlemenin 4857 sayılı İş Kanunu’na aykırı olduğu, bunun yanında ihale dokümanında fazla mesai ücretine ve resmi tatil günlerinde çalışacak personelin sayısına ilişkin de herhangi bir düzenleme yapılmadığı,

3. Teknik Şartname’nin 5.12’nci maddesinde, yüklenicinin operasyon grubu çalışanlarının yol ve yemek ücretlerini karşılayacağının düzenlendiği, maliyetin belirlenebilmesi ve yol-yemek giderlerinin hakkedişler esnasında kontrol edilebilmesi için asgari yol-yemek ücretinin gün bazında ihale dokümanında belirtilmesi gerektiği,

4. Teknik Şartname’nin 5.14’üncü maddesinde, operasyon çalışanlarının aylık ücretlerinin 3 kalemde asgari ücretin yüzde fazlası olarak belirtilmesine rağmen, İdari Şartname’nin 15.3.1’inci maddesinde yer alan çalıştırılacak personele yapılacak her türlü ödemenin yükleniciye ait olduğu, fiyat farkının idare tarafından değil, yüklenici tarafından verileceği, 4857 sayılı İş Kanunu’na göre tüm sorumluluğun yükleniciye ait olduğu şeklindeki düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, mevzuat gereğince ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında fiyat farkının hesaplanacağına dair düzenlemeye ihale dokümanında yer verilmesinin zorunlu olduğu, bunun yanında ihale konusu hizmetin Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 2’nci maddesinde belirtilen hizmetlerden de sayılamayacağı, çağrı merkezi işinin haberleşme hizmeti kapsamında da bulunmadığı, bu nedenle ihale dokümanında fiyat farkı verilmesinin zorunlu, fiyat farkı verilmesine ilişkin sorumluluğun da idarede olduğu,

5. İhale dokümanında ihale konusu işte 69 adet personel çalıştırılacağı belirtilmekle birlikte dokümanda engelli işçi çalıştırılmasına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği,

6. İhale konusu işin sözleşmesinin birim fiyat sözleşme olduğu belirtilmesine rağmen, birim fiyat teklif cetvelinde giderlerin tek kalemde toplanmasının uygun olmadığı, ihale dokümanında bina kiralanması, montaj, eğitim, genel bakım ve temizlik, yazılım ve güncelleme, büro malzemeleri vb. şeklinde açıkça belirtilen hususların kalem bazında birim fiyat teklif cetvelinde yer alması gerektiği, söz konusu giderlerin tekliflerin karşılaştırılması ve değerlendirilmesini imkansız kılacak şekilde götürü bedel olarak düzenlenmesinin yerinde olmadığı, bu durumda ihale konusu işte iş artışı ve iş eksilişi hesabı yapılabilmesinin mümkün olmadığı, hakedişlerin hesabında da problemler ortaya çıkabileceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İnceleme konusu hizmet alımı işinin ihale tarihinin 03.11.2015 olduğu, başvuru sahibinin 23.10.2015 tarihinde ihale dokümanı satın aldığı, 27.10.2015 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarece başvuru sahibinin şikâyet başvurusunun ihale tarihi olan 03.11.2015 tarihinde cevaplanarak aynı gün anılan istekliye tebliğ edildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikâyet başvuru süresi” başlıklı 4’üncü maddesinde “…(8) İlana veya dokümana karşı şikayet başvurusunda bulunulduktan sonra ihaleye teklif verilmiş olması Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulmasını engellemez.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan yasa maddesinden, açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ihalelerde, ihale dokümanına ilişkin şikâyetlerin, şikayetin farkına varıldığı tarih olan doküman satın alma tarihinden itibaren on gün içinde ve en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği, bu tür başvuruların idarelerce ihale tarihinden önce sonuçlandırılmasının esas olduğu, öte yandan şikâyet başvurusu üzerine idarece gerekli inceleme yapılarak gerekçeli bir karar alınacağı, bu kararın tüm istekli olabileceklere üç gün içerisinde bildirileceği, on günlük süre içerisinde karar alınmaması halinde başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dâhil tüm istekli olabileceklerin kararın bildirim tarihini izleyen on gün içerisinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği anlaşılmaktadır.

Yasa hükmünde geçen “esastır” ifadesi olmazsa olmaz bir zorunluluğu değil genel kuralı göstermektedir. Bu nedenle, şikâyet başvurusunun kapsamlı olması, cevaplanması için uzun bir inceleme ve değerlendirme sürecini gerektirmesi durumlarında istisnai olarak idarelerce bu tür şikâyet başvurularına ihale tarihinden sonra da cevap verilebilecek olup, şikâyet başvurusunun ihale tarihine kadar sonuçlandırılamadığı durumlarda sırf bu sebeple ihalenin iptal edilemeyeceği kabul edilmektedir.

Kaldı ki, anılan yasa hükmüne göre idarelerce başvuru üzerine süresi içerisinde herhangi bir karar alınmayarak başvurunun zımnen reddedilmesi de söz konusu olabilmekte, ancak bu durum ilgililerin Kurum nezdinde haklarını aramasına engel oluşturmamaktadır.

Diğer yandan, şikâyet başvurusunda bulunulduktan sonra ihaleye teklif verilmiş olmasının Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmasını engellemeyeceği de dikkate alındığında şikâyete cevabın ihale tarihinde veya ihale tarihinden sonra başvuru sahibine tebliğine ilişkin işlemde mevzuata aykırılık olmadığı anlaşılmaktadır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adı “Etkileşim Merkezi” olarak, ihale konusu işin türü ve miktarı da “Etkileşim Merkezi Hizmeti (sözleşme konusu işin yürütülmesine ilişkin tüm giderler teklif fiyata dahil edilecektir.)” şeklinde belirtilmiştir.

Anılan Şartname’nin 19.1’inci maddesinde isteklilerin tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde verecekleri, ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle birim fiyat sözleşme imzalanacağı, 20.1’inci maddesinde de işin tamamı için teklif verileceği düzenlenmiştir.

03.11.2015 tarihinde yapılan ihaleye 7 isteklinin katıldığı, iki isteklinin teklifinin iş deneyimini tevsik eden belgeleri uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece belirlenen sınır değerin üzerinde olan kalan 5 teklif içerisinden Prizma Personel Destek Hiz. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Pusula Strateji ve Çağrı Merkezi İletişim Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, başvuru sahibi Global Bilgi Paz. Dan. ve Çağrı Ser. Hiz. A.Ş.nin teklifinin geçerli teklifler arasında en düşük üçüncü teklif olarak yer aldığı görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Çalıştırılacak işçiler Teknik Şartnamede belirtilmiş olup;

Öğrenci Temsilcisi 64 kişi,

Takım Lideri 4 kişi,

Süpervizör 1 kişi'dir. Çalıştırılacak bu personele yapılacak her türlü ödeme yükleniciye aittir. (Fiyat farkı İdaremiz tarafından değil yüklenici tarafından verilecektir.) 4857 sayılı İş Kanunu'na göre tüm sorumluluk yükleniciye aittir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale konusu işe ait birim fiyat teklif cetvelinin

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Etkileşim Merkezi Hizmet Alımı (sözleşme konusu işin yürütülmesine ilişkin tüm giderler teklif fiyata dahil edilecektir.)

adet

1

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Teknik Şartname’nin “İşin Tanımı ve Kapsamı” başlıklı 2’nci maddesinde “Yurtdışından ve Türkiye’nin her yerinden erişilebilir Etkileşim Merkezi ile bu Teknik Şartname’de belirlenen kalite ve performans değerleriyle Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi’ne ilişkin tüm arayanlara etkin, hızlı ve güvenilir bir şekilde aşağıdaki hizmetler Çoklu Erişim Kanalları üzerinden bir bütünlük halinde verilecektir.

Etkileşim Merkezi üzerinden;

-Kayıt süreçleri

-Öğrenci hizmetleri

-Sınavlar

-Programlar

-Şikayet ve talep

-Bilgi ve bilgilendirme amaçlı geri dönüşler

Konu başlıklarında bilgi ve destek hizmetleri verilecektir.

Çoklu erişim kanalları

-Telefon (PSTN/GSM)

-e-posta

-İnternet (web)” düzenlemesi,

3.1’inci maddesinde “Etkileşim Merkezi Hizmet’nin sözleşme süresi, hazırlık süreci hariç 12 (oniki) aydır.” düzenlemesi,

3.2’nci maddesinde “Etkileşim Merkezi Hizmet’nin verileceği yer (operasyon bölümü, masa ve sandalye vb), fiziksel güvenliği (bina güvenliği, kapı giriş kontrolleri gibi) ve teknik altyapı (operasyon grubunun kullanacağı elektrik (UPS ve jenaratör), network (LAN ve WAN) ve güvenlik altyapıları ile bilgisayarlar) YÜKLENİCİ tarafından KURUM’a sağlanacaktır. Yukarıda belirtilen Operasyon bölümü, masa ve sandalye, kapı giriş kontrolleri, network ve güvenlik altyapıları bu hizmete özgülenmiş olacak olup başka hizmetlerde kullanılmayacaktır.” düzenlemesi,

3.4’üncü maddesinde “Etkileşim Merkezi ile ilgili yapılacak altyapı bileşenlerinin (ACD, CTI, IVR, VER, Etkileşim Merkezi Raporlama Sistemleri ve Etkileşim Merkezi Yazılımı) kurulum ve işletimleri, insan kaynağı gibi bütün yatırımlar ile ilgili sorumluluk YÜKLENİCİ’ye ait olacaktır. Bu yatırımların sözleşme sonrası KURUM’a devri olmayacaktır...” düzenlemesi,

3.8’inci maddesinde “Gelen bildirim yoğunluğuna göre vardiya planı, Etkileşim Merkezi çalışan sayısı KURUM ve YÜKLENİCİ tarafından yapılacak değerlendirme sonucu belirlenecektir.” düzenlemesi,

3.10’uncu maddesinde “Etkileşim Merkezi Hizmeti, Türkçe dilinde haftalık 7 gün 24 saat düzeninde ve resmi tatil günlerini de kapsayacak şekilde kesintisiz olarak verilecektir.” düzenlemesi,

4.1’inci maddesinde “Etkileşim Merkezi Hizmeti, Eskişehir il merkezi sınırları içerisinde YÜKLENİCİ tarafından belirlenen ve KURUM tarafından onaylanan merkezi bir lokasyonda verilecektir...” düzenlemesi,

4.3’üncü maddesinde “Etkileşim Merkezi Hizmeti’nin sunulacağı binaya ait elektrik, su, ısıtma giderleri ile teçhizat ve demirbaş giderleri gibi tüm gider ve masraflar YÜKLENİCİ’ye ait olacaktır.” düzenlemesi,

4.12’nci maddesinde“Etkileşim Merkezi’nde kullanılacak kulaklık ve yan ekipmanlar YÜKLENİCİ tarafından sağlanacaktır.” düzenlemesi,

5.12’nci maddesinde “YÜKLENİCİ, Operasyon Grubu çalışanlarının yemek ve yol giderlerini karşılayacaktır.” düzenlemesi,

5.14’üncü maddesinde “Operasyon Grubu çalışanlarının aylık en az ücretleri aşağıdaki tabloya göre belirlenecektir.

Çalışan Aylık Brüt Maaş

Öğrenci Temsilcisi Brüt asgari ücretin %70 (yüzde yetmiş) fazlası

Takım Lideri Brüt asgari ücretin %150 (yüzde yüzelli) fazlası

Süpervizör Brüt asgari ücretin %200 (yüzde ikiyüz) fazlası

Ödeme tablosu her ayın sonunda KURUM’a iletilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler

78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir.

...

78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Bahse konu ihalede idarece yaklaşık maliyetin, ihale konusu hizmet işinde faaliyet gösteren firmalara Teknik Şartname ve yaklaşık maliyet hesaplama tablosu gönderilmek suretiyle piyasa araştırması sonucunda belirlendiği, firmalara gönderilen yaklaşık maliyet hesaplama tablosunda sadece “etkileşim merkezi hizmet alımı” kaleminin bulunduğu ve firmalardan söz konusu kalem için götürü olarak 12 aylık fiyat teklifi vermelerinin istenildiği, teklif veren 5 firmanın fiyat tekliflerinin ortalaması alınarak yaklaşık maliyetin belirlendiği görülmüştür.

Şikâyet konusuna ilişkin olarak 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Çalışma süresi” başlıklı 63’üncü maddesinin birinci fıkrasında “Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Hafta tatili ücreti” başlıklı 46’ncı maddesinde “Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63 üncü maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmidört saat dinlenme (hafta tatili) verilir.

Çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücreti tam olarak ödenir…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Genel tatil ücreti” başlıklı 47’nci maddesinin birinci fıkrasında “Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçilere, kanunlarda ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışmazlarsa, bir iş karşılığı olmaksızın o günün ücretleri tam olarak, tatil yapmayarak çalışırlarsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödenir.” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 3.8 ve 3.10’uncu maddelerinden, ihale konusu işin 7 gün ve 24 saat düzeninde, gelen bildirim yoğunluğuna göre kurum ve yüklenici tarafından yapılacak değerlendirme sonucunda 69 kişilik çalışan sayısı üzerinden belirlenecek vardiya planına göre yürütüleceği, ayrıca ihale dokümanında ihale konusu işte çalışacak personel için fazla çalışma saati de öngörülmediği, bu nedenle her personelin 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca haftalık azami 45 saatlik çalışması ve haftanın 7 günü içerisinde kesintisiz 24 saat dinlenmesi hususları dikkate alınarak haftanın her günü 24 saat boyunca ihale konusu işin söz konusu personelle yürütülmesinin vardiya programı çerçevesinde sağlanabileceği, bunun yanında ihale konusu hizmet işinin idarece personel çalıştırılmasına dayalı olarak değerlendirilmediği ve İdari Şartname’de 4857 sayılı İş Kanunu'na göre tüm sorumluluğun yükleniciye ait olduğunun belirtildiği dikkate alındığında, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılacak gün ve çalışacak personel sayısı ile niteliğine ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmamasının mevzuata aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 5.12’nci maddesinde yüklenicinin operasyon grubu çalışanlarının yemek ve yol giderlerini karşılayacağı düzenlenmekle birlikte, yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ile belirtilen giderlerin ayda kaç gün ödeneceğine ilişkin olarak dokümanda bir belirleme yapılmadığı görülmüştür.

Bununla birlikte, ihale konusu hizmet işinin personel çalıştırılmasına dayalı olmadığı dikkate alındığında, ihale dokümanında yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ile belirtilen giderlerin ayda kaç gün ödeneceğine ilişkin olarak düzenleme yapılmasına gerek bulunmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78’inci maddesi gereğince anılan düzenlemelerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde yapılmasının zorunlu olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Çalıştırılacak işçiler Teknik Şartnamede belirtilmiş olup;

Öğrenci Temsilcisi 64 kişi,

Takım Lideri 4 kişi,

Süpervizör 1 kişi'dir. Çalıştırılacak bu personele yapılacak her türlü ödeme yükleniciye aittir. (Fiyat farkı İdaremiz tarafından değil yüklenici tarafından verilecektir.) 4857 sayılı İş Kanunu'na göre tüm sorumluluk yükleniciye aittir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 5.14’üncü maddesinde “Operasyon Grubu çalışanlarının aylık en az ücretleri aşağıdaki tabloya göre belirlenecektir.

Çalışan Aylık Brüt Maaş

Öğrenci Temsilcisi Brüt asgari ücretin %70 (yüzde yetmiş) fazlası

Takım Lideri Brüt asgari ücretin %150 (yüzde yüzelli) fazlası

Süpervizör Brüt asgari ücretin %200 (yüzde ikiyüz) fazlası

Ödeme tablosu her ayın sonunda KURUM’a iletilecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 3.10’uncu maddesinde “Etkileşim Merkezi Hizmeti, Türkçe dilinde haftalık 7 gün 24 saat düzeninde ve resmi tatil günlerini de kapsayacak şekilde kesintisiz olarak verilecektir.” düzenlemesi,

Yine İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. (Değişik: 28/11/2013- 28835 R.G./ 3. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.” açıklaması,

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinin ilk fıkrasında “4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre Türk parası üzerinden sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkı bu Esaslara göre hesaplanır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde sayılan hizmetlerden; araştırma ve geliştirme, piyasa araştırması ve anket, tanıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, mesleki eğitim, fotoğraf, film, fikri ve güzel sanatlar gibi nitelikleri itibarıyla kısa süreli hizmetler ile sigorta, muhasebe ve 4734 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde yer alan danışmanlık hizmetlerinden mali ve hukuki nitelikteki hizmetlere fiyat farkı ödenmez.” açıklaması yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 4’üncü maddesinde hizmet, “Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetler” olarak tanımlanmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat çerçevesinde, personel çalıştırılmasına dayalı olsun olmasın ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerektiği, bu çerçevede ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve personelin haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı inceleme konusu ihalenin dokümanında da sözleşmenin uygulanması aşamasında idarece fiyat farkı hesaplanıp ödeneceğine ilişkin düzenlemeye yer verilmesi gerektiği, bunun yanında idarenin şikâyet başvurusuna verdiği cevaptan farklı olarak bahse konu hizmet işinin, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde sayılan ve fiyat farkı ödenmeyecek nitelikleri itibarıyla kısa süreli hizmetler arasında da yer almadığı anlaşıldığından, idarece fiyat farkı verilmeyeceğine veya fiyat farkının yüklenici tarafından verileceğine ilişkin ihale dokümanı düzenlemelerinde hukuka uyarlık bulunmadığı, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinin birinci fıkrasında “İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.22’nci maddesinde “Brüt asgari ücret veya üzerinde ücret ödenmesi öngörülen personelin varsa nakdi yol ve yemek bedeli dahil aylık (78.12 nci maddeye göre gün üzerinden teklif alınan hallerde günlük) ücreti, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) yapılacak çalışmalara ilişkin ücretler ile engelli işçi ücreti gibi ayrı ayrı hesaplanması gereken her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması, malzeme giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi zorunludur. Ayrıca, ayni teklif verileceği belirtilen yemek ve yol giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi esastır. Ancak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasına göre işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesinin birim fiyat teklif cetvelinde, bu iş kalemi/kalemleri kapsamındaki işlerde çalıştırılmak üzere ihale dokümanında asgari sayısı belirtilen personele ilişkin maliyetlere işçilik kaleminde değil, ait olduğu iş kalemi içerisinde yer verilecek ve istekliler de tekliflerini buna göre sunacaklardır…” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in 78.28’inci maddesinde “İsteklilerin aynı il sınırları içerisinde birden fazla iş yerinin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, ihale dokümanında aynı il bazında elli veya daha fazla işçi çalıştırılmasının öngörüldüğü ihalelerde 4857 sayılı İş Kanununda belirtilen asgari orana uyulmak kaydıyla idarece tespit edilen engelli işçi sayısı ile bu işçilerin tabi olacağı ücret grubu idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilecek ve bu işçiler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılacaktır. İdareler tarafından İş Kanununda belirtilen asgari oranının üzerinde engelli işçi çalıştırılmasını öngören düzenleme yapılması da mümkündür. İstekliler tarafından ihale dokümanında öngörülen engelli işçi sayısı ve bu işçiler için Hazinece karşılanacak prim teşvik tutarları dikkate alınarak teklif bedelleri oluşturulacaktır. İlgili mevzuatında engelli işçi çalıştırılmasını kısıtlayan hükümler saklıdır.” açıklaması yer almaktadır.

İhale konusu işte 50’den fazla işçi çalıştırılacak olmasına karşın, İdari Şartname ve ihale dokümanındaki birim fiyat teklif cetvelinde engelli işçilere ilişkin herhangi bir düzenlemenin yer almamasının 4857 sayılı İş Kanunu ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda anılan hükümlerine aykırı olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin türü ve miktarı “Etkileşim Merkezi Hizmeti (sözleşme konusu işin yürütülmesine ilişkin tüm giderler teklif fiyata dahil edilecektir.)” şeklinde belirtilmiştir.

Anılan Şartname’nin 19.1’inci maddesinde isteklilerin tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde verecekleri, ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle birim fiyat sözleşme imzalanacağı, 20.1’inci maddesinde de işin tamamı için teklif verileceği düzenlenmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Çalıştırılacak işçiler Teknik Şartnamede belirtilmiş olup;

Öğrenci Temsilcisi 64 kişi,

Takım Lideri 4 kişi,

Süpervizör 1 kişi'dir. Çalıştırılacak bu personele yapılacak her türlü ödeme yükleniciye aittir. (Fiyat farkı İdaremiz tarafından değil yüklenici tarafından verilecektir.) 4857 sayılı İş Kanunu'na göre tüm sorumluluk yükleniciye aittir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale konusu işe ait birim fiyat teklif cetvelinin

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Etkileşim Merkezi Hizmet Alımı (sözleşme konusu işin yürütülmesine ilişkin tüm giderler teklif fiyata dahil edilecektir.)

adet

1

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Teknik Şartname’nin 5.14’üncü maddesinde “Operasyon Grubu çalışanlarının aylık en az ücretleri aşağıdaki tabloya göre belirlenecektir.

Çalışan Aylık Brüt Maaş

Öğrenci Temsilcisi Brüt asgari ücretin %70 (yüzde yetmiş) fazlası

Takım Lideri Brüt asgari ücretin %150 (yüzde yüzelli) fazlası

Süpervizör Brüt asgari ücretin %200 (yüzde ikiyüz) fazlası

Ödeme tablosu her ayın sonunda KURUM’a iletilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 29’uncu maddesinde “29.1. Öngörülemeyen durumlar nedeniyle iş artışının zorunlu olması halinde, işin;

a) Sözleşmeye konu hizmet içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

şartlarıyla, sözleşme bedelinin % 20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde ilave iş aynı yükleniciye yaptırılabilir.

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Bu durumda, yüklenicinin sözleşme bedeli tamamlanıncaya kadar işi ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmesi zorunludur.

Bu ihalede 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesi çevresinde iş eksilişi yapılabilir. İhale konusu işin sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde ise, yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i ödenir.” düzenlemesi,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mal ve hizmet alımlarında iş artışı ve iş eksilişi” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. 4735 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinde birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımları sözleşmelerinde;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla sözleşme bedelinin % 20’sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabileceği belirtildiğinden; sözleşme bedelinin % 20’sine kadar iş artışı, birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanan mal ve hizmet alımları için söz konusu olabilecektir. Dolayısıyla götürü bedel üzerinden sözleşmeye bağlanan mal ve hizmet alımlarında iş artışı söz konusu olmayacaktır.

26.2. Süreklilik arz eden ve birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında, işin devamı sırasında 4735 sayılı Kanunun 24 üncü maddesine göre yalnızca işin miktarı artırılarak iş artışı (sözleşme bedelinde artış) yapılabilir. Bu nedenle, işin süresinin uzatılması suretiyle iş artışı yapılması mümkün değildir.” açıklaması yer almaktadır.

Bu çerçevede, ihale konusu hizmet işinin personel çalıştırılmasına dayalı olmadığı dikkate alındığında, isteklilerin tekliflerini Teknik Şartname’de ayrıntılı olarak düzenlenen maliyet kalemlerini dikkate alarak hazırlayabilecekleri, bu itibarla inceleme konusu ihalenin birim fiyat teklif cetvelinde ihale dokümanında düzenlenen her bir maliyet kalemi için ayrı ayrı satır açılmasına gerek bulunmamakla beraber, bahse konu ihalenin, ihale dokümanı düzenlemelerinden ve birim fiyat teklif cetvelinin düzenlenme şeklinden kaynaklı olarak, şeklen birim fiyat, esasen tek kalem, bir adet “Etkileşim Merkezi Hizmet Alımı” iş kalemi üzerinden götürü bedel teklif alınacak şekilde kurgulandığı tespit edildiğinden, inceleme konusu ihalede, yukarıda aktarılan mevzuat uyarınca iş artışı veya eksilişi yapmanın koşullarının fiilen mümkün olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmüştür.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi