KİK Kararı: 2015/UH.II-3325

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2015/071
Gündem No : 55
Karar Tarihi : 09.12.2015
Karar No : 2015/UH.II-3325
Untitled

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Işıl Catering Yemek ve Temizlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Gaziler Mah. 551 Sokak No: 58 / C Salihli/MANİSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Akşehir İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

Seyran Mahallesi Hastane Caddesi No: 1 Kat: 3 42550 Akşehir/KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/119779İhale Kayıt Numaralı “İlçemizde Taşıma Kapsamına Alınan Orta Öğretim (Lise ve Dengi) Okulu Öğrencileri İle İmam Hatip Okulu Öğrencilerine Sıcak Öğle Yemeği Verme İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Akşehir İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 16.10.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İlçemizde Taşıma Kapsamına Alınan Orta Öğretim (Lise ve Dengi) Okulu Öğrencileri İle İmam Hatip Okulu Öğrencilerine Sıcak Öğle Yemeği Verme İşi” ihalesine ilişkin olarak Işıl Catering Yemek ve Temizlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 05.11.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.11.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.11.2015 tarih ve 90450 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.11.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2015/3001 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının aşağıda yer verilen gerekçelerle reddedilmesi gerektiği;

- Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin ihale süresince kullanılacak malzemelerin tamamını kapsamadığı, yemek üretiminde kullanılacak gıda ürünlerinin birim fiyatlarının cetvele hatalı olarak yansıtıldığı, ana çiğ girdi ve işçilik maliyeti toplamının toplam teklif tutarına oranının Kamu İhale Genel Tebliği’nde düzenlenen oranlar arasında olmadığı,

-İhale üzerinde bırakılan firma tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında yer verilen Ticaret Borsasının yayımladığı bültenlerin mevzuatta belirlenen tarihler arasında olmadığı, anılan isteklinin sunduğu açıklamada “ortalama birim fiyatlar” yerine “asgari birim fiyatların” kullanıldığı,

-İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde çiğ girdi gramajlarında ve birim fiyatlarda yuvarlama yapıldığı, bu durumun ana çiğ girdi maliyetlerini yükselttiği ve malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde yer alan oranın değişmesine neden olduğu,

-Söz konusu istekli tarafından örnek yemek menülerine ve gramajlarına uygun açıklama sunulmadığı, Teknik Şartname’de gramajı bulunmayan girdilere istekli tarafından miktar belirlemesi yapıldığı, menülerde yer alan kg ve adetlerde çarpım hatası bulunduğu, örnek menülerde yer alan “yemek” kalemlerinin olması gerekenden farklı kullanıldığı için girdi miktarlarının uygun olmadığı, ihale süresince kullanılacak olan dana eti (kemiksiz) ve sığır eti (kemiksiz) toplam çiğ girdi miktarlarının eksik hesaplandığı, anılan girdilerinin birim fiyatlarının da eksik olarak hesap cetveline yansıtıldığı, söz konusu gerekçelerle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

-Anılan istekli tarafından açıklama kapsamında ekmek, ayran, süt, yoğurt gibi ürünlerin fiyatlarını tevsik amacıyla halk ekmek fabrikaları, Atatürk Orman Çiftliği vb. gibi kamu kurumu niteliğine haiz kuruluşun fiyat listelerinin kullanıldığı, mevzuat uyarınca ilan/davet tarihi ile ihale tarihi arasında geçerli liste fiyatların kullanılması gerektiği, söz konusu istekli tarafından anılan tarihler arasında geçerli olan liste fiyatlarının esas alınmadığı,

-Bahse konu istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerine ilişkin geçerli hukuki gerekçe bulunmadığı, fiyat tekliflerinin mevzuata uygun düzenlenmediği,

- Teknik Şartname’de “Makarnalar 10 kiloluk orijinal ve kapalı ambalajlar içinde teslim edilecektir” düzenlemesinin bulunduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından “açık makarna” üzerinden aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu, maliyet azaltıcı unsur olması nedeniyle teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerekçesi olarak belirlenmesi gerektiği,

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama kapsamında işçilik kalemlerinin asgari işçilik maliyetinin altında belirtildiği işçilik hesabına 2016 yılının birinci döneminde asgari ücrete gelecek zam oranının yansıtılmadığı, çalışacak olan işçilere işin gereği olarak verilmesi gereken yol, yemek ve giyim giderlerinin işçilik hesabına dâhil edilmediği, hatalı işçilik maliyeti hesabı nedeniyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu İşletme kayıt belgesinin ihale tarihi itibarıyla geçerli olmadığı, işletme kayıt belgesinde bulunan adres ile ihale zarfında/ticaret sicil gazetesinde bulunan adresin aynı olmadığı, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Ayrıca, İdari Şartname'nin 7.5.2’nci maddesinde yer verilen düzenleme gereği isteklilerin “Yemek pişirilecek mutfağın Akşehir İlçesi sınırları içerisinde olduğunu gösteren belge.(Kiralık da olabilir.)” sunması gerektiği ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu belgenin geçerli bir belge olmadığı, Akşehir Tarım İlçe Müdürlüğünden ilgili adresteki iş yerinin “işletme kayıt belgesi”ne haiz olmadığı ve yemek üretimine elverişsiz olduğunun sorgulanabileceği,

İhale komisyonu tarafından ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu ve kesinleşmiş vergi borcu bulunduğu, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminat mektubunun gelir kaydedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinin (a) bendinde ihale konusu hizmetin adının “İlçemizde taşıma kapsamına alınan orta öğretim (lise ve dengi) okulu öğrencileri ile İmam Hatip okulu öğrencilerine sıcak öğle yemeği verme işi” olarak belirtildiği ve anılan maddenin (b) bendinde işin miktarı ve türü “1388 adet öğrenciye 130 gün sıcak öğle yemeği verilmesi.” şeklinde düzenlenmiştir.

İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinin idarece boş bırakıldığı görülmüştür.

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33.2’nci maddesinde “.. 33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 16’ncı maddesinde “Yemek Menüsü İdare tarafından hazırlanacaktır. Hazırlanan Aylık Yemek Listesinde merkez okul müdürlüğü ve idarenin haberi olması kaydıyla değişiklik yapılabilir.

20/10/2014 ile 12/06/2015 tarihleri arasında (Aralık 2014-Haziran 2016) ayları Akşehir İlçesinde Taşıma Merkezi Okullara verilecek günlük ve haftalık öğle yemeği dağıtım örnek tablosu. .(idare mevsim şartlarına göre sebzeli yemek listesini belirler.)

1.Hafta

1. Gün

1.Hafta

2. Gün

1.Hafta

3. Gün

1.Hafta

4. Gün

1.Hafta

5. Gün

Tas kebabı

Bulgur Pilavı

Meyve

150 gr. Ekmek

Kuru Fasulye

Pirinç Pilavı

Yoğurt

150 gr. Ekmek

Etli Patates

Bulgur Pilavı

Komposto

150 gr. Ekmek

Köfte (4 adet)

Çorba

Salata

150 gr. Ekmek

Kıymalı Nohut

Pirinç Pilavı

Tatlı

150 gr. Ekmek

2.Hafta

1. Gün

2.Hafta

2. Gün

2.Hafta

3. Gün

2.Hafta

4. Gün

2.Hafta

5. Gün

Köfte (4 adet)

Çorba

Salata

150 gr. Ekmek

Etli Patates

Bulgur Pilavı

Komposto

150 gr. Ekmek

Kıymalı Nohut

Pirinç Pilavı

Tatlı

150 gr. Ekmek

Tas kebabı

Bulgur Pilavı

Meyve

150 gr. Ekmek

Kuru Fasulye

Pirinç Pilavı

Yoğurt

150 gr. Ekmek

…” düzenlemesinin yer aldığı, anılan maddenin devamında “çeşitli yemeklerin içine konan belgelerin ortalama miktarı” başlıklı tabloda yemeklerin ihtiva edeceği malzemelere ve miktarlarına yer verildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde; verilen tekliflerin 37’nci maddeye göre değerlendirilmesi sonrasında, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların tespit edileceği ve bu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, açıklamaları yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedileceği hüküm altına alınmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden açıklama isteneceğinin belirtilmesi halinde, sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir. Bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı; personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutar sınır değer olarak kabul edilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Ana çiğ girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdiler anlaşılır. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.” açıklaması bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihalede 3 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonu tarafından 20.10.2015 tarihli ve 18086679-841-E.10635147 sayılı yazı ile Gençay Yemek Gıda Temizlik Sanayi ve Tic Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, söz konusu yazının ekinde 1 haftalık menünün yer aldığı, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının ihale komisyonu tarafından uygun bulunarak ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhale dokümanı incelendiğinde Teknik Şartname’de 2 haftalık yemek menüsüne yer verildiği, ayrıca yemeklerde kullanılacak gıda maddelerinin kişi başına gramaj listesi ile yemeklerin toplam gramaj listesine yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan Tebliğ maddesi uyarınca idarelerce Teknik Şartname’de asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılacağı ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtileceği, isteklilerin idarece kendilerine bildirilen bu örnek menüyü dikkate alarak Teknik Şartname’de belirtilen gramajlar üzerinden açıklama yapacağı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, somut olayda Teknik Şartname’de yer verilen 2 haftalık menünün hafta bazında aynı yemeklerin farklı günlerde belirlenmesiyle oluşturulduğu tespit edilmiştir. Bu itibarla, başvuruya konu ihalede 2 haftalık menü yerine 1 haftalık menü üzerinden açıklama talep edilmesinin esasa etkili bir aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinden, istekli tarafından idarece haftalık 5 gün olarak belirlenen yemek menüsünde gün bazında yer alan yemek gruplarının “malzemenin cinsi” “bir porsiyon miktarı” “birim fiyatı” ve “tutar” kalemlerinin belirtilerek günlük 1 tabldot için malzeme tutarlarının toplamının hesaplandığı, ayrıca 5 günlük tabldot tutarı toplamına işçilik giderinin tabldot başına düşen tutarının eklenmesiyle bulunan değerin birim fiyat teklif cetvelinde yer alan birim fiyata bölündüğü tablonun sunulduğu, söz konusu tabloda “0,90” oranının belirtildiği, anılan istekli tarafından çiğ girdi maliyetlerini tevsik amacıyla Toptancı Hal Fiyatları listeleri, Ticaret Borsası listeleri, Türkiye Fırıncılar Federasyonu tarafından yayımlanan ekmek fiyatları ile Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. tarafından yayımlanan şeker fiyatlarına ilişkin listenin sunulduğu, işçilik giderine ilişkin KİK işçilik modülü çıktısı sunulduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin iddialarına yönelik incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli (Ek-H.4) sunulmadığı tespit edilmiştir. Söz konusu istekli tarafından sunulan tablonun incelenmesinden 5 günlük menü esas alınarak günlük 1 tabldot fiyatına ulaşıldığı, 5 günlük tabldot fiyatına 1 tabldot için işçilik maliyeti dâhil edilerek bulunan bedelin ise tüm giderler dâhil bir tabldot maliyeti olarak belirtildiği, söz konusu bedelin ise isteklinin teklif ettiği birim fiyata bölünmesi ile bulunan oranın anılan belge üzerinde belirtildiği anlaşılmıştır. Söz konusu hesaplama tablosuna aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında yer verildiği anlaşılmakla birlikte idarenin Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek-H.4) aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısının eki olarak isteklilere bildirme zorunluluğu olmadığı göz önüne alındığında, anılan hesap tablosunun aşırı düşük teklif açıklama yazısında yer alması nedeniyle istekli tarafından Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli (Ek-H.4) sunulma zorunluluğu bulunmadığı şeklinde hukuki yorum yapılmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde “…Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana çiğ girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek-H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Çiğ Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir..” açıklamasının yer aldığı, esasen Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde açıklanan örnek menü ve gramaj listesi ile aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasının toplamda verilecek yemek hizmetini açıklayan bir kabul olduğu, bu kabulden hareketle toplam yemek hizmeti maliyetinin açıklanması gerektiği, incelemeye konu aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan tüm giderler dâhil bir tabldot maliyetini gösteren hesap tablosunun Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde (Ek-H.4) yer alması gereken ana çiğ girdilerinin adlarına, her bir girdinin toplam miktar, birim fiyat, tutar ve açıklama yöntemini içermediği, ayrıca istekli tarafından yapılan oranlamanın toplam yemek hizmeti maliyeti üzerinden değil birim maliyet üzerinden yapıldığı ve ana çiğ girdi maliyeti, işçilik maliyeti ve yardımcı giderler oranının ayrı ayrı belirtilmeden yapıldığı anlaşıldığından söz konusu açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “….79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5.Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir….” açıklamaları yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, günlük menüler bazında belirtilen yemek kalemlerinde yer alan bir kısım girdiler için Ticaret Borsaları tarafından yayımlanan fiyatların kullanıldığı, söz konusu birim fiyatlarını tevsik edici belge olarak ihale tarihinden önceki son 12 ay içerisinde yer alan tarihlerdeki İzmir Ticaret Borsasının Eylül ayı aylık bülteninin, Mersin Ticaret Borsasının 26.10.2015 tarihli günlük bülteninin, Gaziantep Ticaret Borsasının 01.01.2015 tarihli günlük bülteninin ve Akşehir Ticaret Borsasının 01.09.2015-30.09.2015 tarihlerini kapsayan aylık bülteninin, İstanbul Ticaret Borsasının 01.01.2014-31.12.2014 tarihlerini kapsayan yıllık bülteninin açıklama kapsamında sunulduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan borsa bültenlerinin ihale tarihinden önceki son 12 ay geçerli fiyatları içermediği yönündeki iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu açıklamada “ortalama birim fiyatlar” yerine “asgari birim fiyatların” kullanıldığı yönündeki iddiasına ilişkin yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında çeşitli girdilere ilişkin sunduğu Ticaret Borsası fiyatları ve Toptancı Hal fiyatları incelenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen açıklamaları uyarınca isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında malzemelerin fiyatını tevsiki için Ticaret Borsası ve/veya Toptancı Hal fiyatlarını kullanmaları halinde ortalama fiyatın esas alınması gerektiği açıktır. Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından “margarin” girdisi için 2,1 TL’lik bir bedelin öngörüldüğü, ancak sunulan Gaziantep Ticaret Borsası bülteninde ortalama fiyatın 2,517 TL olarak yer aldığı, İzmir Ticaret Borsası bülteninde margarin girdisi için ortalama fiyatın 2,93 TL olduğu, “yoğurt” girdisi için 2,20 TL’lik bir bedelin öngörüldüğü, ancak açıklama kapsamında yer verilen İzmir Ticaret Odası bülteninde ortalama fiyatın 2,76 TL olarak belirlendiği, aynı şekilde “salça” girdisi için fiyatın 2,595 TL öngörüldüğü, ancak sunulan Gaziantep Ticaret Borsası bülteninde ortalama fiyatın 2,972 TL olarak yer aldığı, “süt” girdisi için aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan fiyatın 1,080 TL olduğu, diğer tarafta İzmir Ticaret Borsası bülteninde ortalama fiyatın 1,14 TL olduğu, ayrıca istekli tarafından “yumurta” girdisine ilişkin olarak miktarın kg olarak belirtildiği bununla beraber İzmir Ticaret Borsası bülteninde yer alan “yumurta” girdisine ilişkin adet bazında belirtilen yumurta fiyatlarının üzerinde fiyat teklif edildiği görülmüştür. Ayrıca, istekli tarafından “yeşil soğan”, “marul” “salatalık “domates” “maydanoz” “limon” girdilerinin fiyatlarını tevsik amacıyla Toptancı Hal fiyatları listelerinin sunulduğu ancak listelerde yer alan en düşük fiyatların esas alınarak açıklama yapıldığı tespit edildiğinden bahsi geçen girdilerin fiyatlarının tevsiki için sunulan Ticaret Borsası bültenlerinde ve Toptancı Hal fiyatlarında belirlenen ortalama fiyatların esas alınmadığı anlaşılmıştır. Sonuç olarak anılan girdilere ilişkin teklif edilen fiyatların belgelere dayalı olarak açıklanmadığı anlaşıldığından istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bulunan günlük menülere ilişkin açıklamalarda yer alan çiğ girdi gramajlarında ve birim fiyatlarda yuvarlama yapılmadığı anlaşılmakla birlikte istekli tarafından Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli (Ek-H.4) sunulmadığı tespit edildiğinden, anılan iddiaya yönelik olarak hukuki bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

-Söz konusu istekli tarafından örnek yemek menülerine ve gramajlarına uygun açıklama sunulmadığı, Teknik Şartname’de gramajı bulunmayan girdilere istekli tarafından miktar belirlemesi yapıldığı, menülerde yer alan kg ve adetlerde çarpım hatası bulunduğu, örnek menülerde yer alan “yemek” kalemlerini olması gerekenden farklı kullanıldığı için girdi miktarlarının uygun olmadığı, ihale süresince kullanılacak olan dana eti (kemiksiz) ve sığır eti (kemiksiz) toplam çiğ girdi miktarlarının eksik hesaplandığı, anılan girdilerinin birim fiyatlarının da eksik olarak hesap cetveline yansıtıldığı, söz konusu gerekçelerle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddiasına ilişkin,

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bulunan günlük menülerde yer alan gramajların idare tarafından Teknik Şartname’de düzenlenen ve aşırı düşük teklif açıklama yazısının ekinde anılan istekliye gönderilen örnek menülerde yer alan gramajlarla aynı olduğu, söz konusu menülerde Teknik Şartname’de gramajı yer almayan girdi bulunmadığı, açıklama kapsamında yer alan menülerde “yemek” kalemlerinin olması gerekenden fazla veya az tekrar edilmediği tespit edilmiştir. Söz konusu tespitler sonucunda başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, söz konusu iddiada yer alan “ihale süresince kullanılacak olan dana eti ( kemiksiz) ve sığır eti (kemiksiz) toplam çiğ girdi miktarlarının eksik hesaplandığı, anılan girdilerinin birim fiyatlarının da eksik olarak hesap cetveline yansıtıldığı,” şeklindeki kısma yönelik olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli (Ek-H.4) sunulmadığı tespit edildiğinden, anılan iddiaya ilişkin hukuki bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

-Anılan istekli tarafından açıklama kapsamında ekmek, ayran, süt, yoğurt gibi ürünlerin fiyatlarını tevsik amacıyla halk ekmek fabrikaları, Atatürk Orman Çiftliği vb. gibi kamu kurumu niteliğine haiz kuruluşun fiyat listelerinin kullanıldığı, mevzuat uyarınca ilan/davet tarihi ile ihale tarihi arasında geçerli liste fiyatları kullanılması gerektiği, söz konusu istekli tarafından anılan tarihler arasında geçerli olan liste fiyatlarının esas alınmadığı iddiasına ilişkin,

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından Türkiye Fırıncılar Federasyonu tarafından yayımlanan ekmek fiyatları ile Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. tarafından yayımlanan şeker fiyatlarına ilişkin listenin sunulduğu anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından Türkiye Fırıncılar Federasyonunun 10.02.2015 tarihli fiyat listesinde yer alan fiyatların “ekmek” girdisinin fiyatını tevsik amacıyla kullanıldığı, Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. tarafından 2015 yılı için yayımlanan şeker fiyatının da “şeker” girdisinin fiyatını tevsik amacıyla kullanıldığı anlaşıldığından anılan gidilerin fiyat tevsikinin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

-Bahse konu istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerine ilişkin geçerli hukuki gerekçe bulunmadığı, fiyat tekliflerinin mevzuata uygun düzenlenmediği iddiasına ilişkin,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinin son fıkrasında yer verilen açıklama uyarınca anılan Tebliğin 79.2.2’nci maddesinde yer verilen diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama imkânı bulunmadığı durumlarda üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

İncelemeye konu aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında fiyat teklifi sunulmadığı tespit edildiğinden, başvuru sahibinin anılan iddiasının reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihalenin Teknik Şartname’sinin incelenmesinden “makarna” girdisine ilişkin olarak başvuru sahibi tarafından şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen düzenlemenin anılan Teknik Şartname’de yer almadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Yapılan incelemede, İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinin idarece boş bırakıldığı görülmüştür. Bununla birlikte Teknik Şartname’de personele ilişkin olarak “Yemeğin taşınması, yemek Servisini yapılması ve yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yapılmasında görevlendirilecek personel yüklenici firma tarafından temin edilecek, bu hususta yapılacak tüm giderler (maaş, SSK pirimi, vergi vb) yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Bu personellerin Sabıka kaydı, sağlık raporları kimlik bilgileri yüklenici firma tarafından kuruma ibraz edilecektir. Personellerin sağlık raporları 3 ayda bir yenilenecek ve ilgili kuruma verilecektir. Yemeğin hazırlanması servis edilmesi ve dağıtımında çalışan personel görev başında iken kişisel bakımına özen gösterilecek, tırnaklar kesilmiş, eller temiz ve açıkta yara olmayacaktır. Çalışırken bone, maske ve eldiven takılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu işin 1388 adet öğrenciye 130 gün sıcak öğle yemeği verilmesi işi olduğu, personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı işi olmadığı ve idare tarafından çalıştırılacak personel sayısı ve alacağı ücretlere yönelik düzenlemelere ihale dokümanında yer verilmediği, personele yönelik yol, yemek veya giyim giderlerine ilişkin İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde düzenleme yapılmadığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan işçilik giderleri incelendiğinde, işçilik ücretine ilişkin olarak KİK işçilik hesaplama modülünün çıktısının sunulduğu ve gider kalemi olarak günlük 468,00 TL tutarın belirtildiği görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin eki Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli (Ek-H.4) standart formu incelendiğinde ana çiğ girdi, işçilik ve yardımcı giderler oranları olmak üzere üç kalemin yer aldığı, bununla birlikte sadece ana çiğ girdileri ile işçilik giderlerine ilişkin bileşenlerin tek tek açıklanmasına yönelik bir düzenlemenin yapıldığı görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından işçilik giderine ilişkin hesaplamanın ayrıntılı olarak verilmediği, söz konusu tutara istekli tarafından ne şekilde ulaşıldığının verilen açıklama kapsamında yer almadığı tespit edilmiştir.

Söz konusu istekli tarafından personel giderlerine ilişkin maliyetin ne şekilde hesaplandığının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer verilmediği görüldüğünden isteklinin teklifinde yer alan işçilik oranının tespit edilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde “a) Yemek fabrikasında günde en az 1388 adet yemek çıkarabilecek kapasite raporu

b) Gıda Üretim Belgesi

c) Yemek pişirilecek mutfağın Akşehir İlçesi sınırları içerisinde olduğunu gösteren belge.(Kiralık da olabilir.)” düzenlemesi bulunmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinin ikinci fıkrasında “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun’un “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde “İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur…

İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

…

e) İsteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 38’inci maddesinin dördüncü fıkrasında “İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde yeterlik şartı olarak “Gıda Üretim Belgesi”nin belirlendiği anlaşılmıştır.

Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik’in “Kayıt usul ve esasları” başlıklı 6’ncı maddesinin dördüncü fıkrasında “İşletme kayıt belgesi; üzerinde yazılı ticaret unvanı, gerçek ve tüzel kişi, işletme adresi ve faaliyet konusu için geçerlidir. Bu bilgilerden herhangi birinin değişmesi durumunda kayıt belgesi geçerliliğini kaybeder. Gıda işletmecisi, değişiklik durumlarında ilgili bilgi ve belgeler ile işletme kayıt belgesinin aslını bir dilekçeye ekleyerek en geç üç ay içerisinde yetkili mercie yazılı başvuruda bulunur. Yetkili merci tarafından ilgili değişiklik yapılarak işletme kayıt belgesi yeniden düzenlenir.” hükmü yer almaktadır.

Yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan Gençay Yemek Gıda Temizlik Sanayi ve Tic Ltd. Şti. tarafından İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinin (b) bendi kapsamında Afyonkarahisar Valiliği İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü tarafından 05.12.2013 tarihinde düzenlenen İşletme Kayıt Belgesinin sunulduğu, söz konusu belgede “İşletmecinin Adı-Soyadı/Tüzel Kişiliğin Adı” ve İşletmenin Ticaret Unvanı” kısmında “Gençay Yemek Gıda Temizlik Sanayi ve Tic Ltd. Şti” ibaresi bulunduğu, “Şirket, Kurum, Kuruluş Merkez Adresi” kısmında ve “İşletmenin Adresi” kısmında ise “Yeni Sanayi Sitesi D Blok no:10 Çay-Afyonkarahisar/TÜRKİYE” adresinin bulunduğu tespit edilmiştir. Söz konusu istekli tarafından sunulan 8 Ağustos 2011 tarihli ve 7875 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin 717’nci sayfasında ticaret unvanı Gençay Yemek Gıda Temizlik Sanayi ve Tic Ltd. Şti. olarak belirtilen firmanın adresi kısmında “Yeni Sanayi Sitesi D Blok No:10 Çay-Afyonkarahisar” ibaresinin bulunduğu görülmektedir. Sonuç olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan İşletme Kayıt Belgesinde ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde bulunan firma adreslerinin aynı adres olduğu ve istekli tarafından geçerli bir işletme kayıt belgesi sunulduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının ikinci kısmında “İdari Şartname'nin 7.5.2’nci maddesinde yer verilen düzenleme gereği isteklilerin “Yemek pişirilecek mutfağın Akşehir İlçesi sınırları içerisinde olduğunu gösteren belge.(Kiralık da olabilir.)” sunması gerektiği ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu belgenin geçerli bir belge olmadığı, Akşehir Tarım İlçe Müdürlüğünden ilgili adresteki iş yerinin "işletme kayıt belgesi"ne haiz olmadığı ve yemek üretimine elverişsiz olduğunun sorgulanabileceği” iddia edilmektedir.

İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinin (c) bendinde “Yemek pişirilecek mutfağın Akşehir İlçesi sınırları içerisinde olduğunu gösteren belge.(Kiralık da olabilir.)”düzenlemenin yer aldığı görülmüştür. Söz konusu düzenleme uyarınca idarece istekliler tarafından sunulacak belgeye ilişkin sınırlama getirilmediği, belgenin yalnızca “Yemek pişirilecek mutfağın Akşehir İlçesi sınırları içerisinde olduğunu gösterir” bilgiyi ihtiva etmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan belgelerin incelenmesinden, ihale üzerinde bırakılan Gençay Yemek Gıda Temizlik Sanayi ve Tic Ltd. Şti. tarafından Yemek Dünyası Gıda Tarım Hayv. İnş. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. ile firmaları arasında imzalanan kira sözleşmesini sunduğu, kiralanan yerin mevcut durumuna ilişkin satırda “hali hazır mutfak” ibaresinin yer aldığı, söz konusu kira sözleşmesi ile birlikte ayrıca işletme kayıt belgesinin sunulduğu, söz konusu işletme kayıt belgesinin kira sözleşmesinde belirtilen adres için kira sözleşmesine taraf olan Yemek Dünyası Gıda Tarım Hayv. İnş. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlendiği tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinin (c) bendinde talep edilen belgenin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “… Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan.

d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan

.…

Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale dışı bırakılma” başlıklı 51’inci maddesinde “Kanunun10 uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince;

…

c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan,

ç) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan,

.….

aday ve istekliler ihale dışı bırakılır.

İhale üzerinde kalan istekliden, birinci fıkranın (a), (b), (c), (ç), (d) ve (f) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunludur. Bu belgelerin ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerekir.

…

Birinci fıkranın (c) bendindeki “Türkiye'de kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu”nun kapsamı ve tutarı Kamu İhale Genel Tebliğinde belirlenir.

Türkiye'de kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcunun değerlendirilmesinde, isteklinin;

a) İlgili mevzuatına göre tahakkuk eden prim borçlarının süresi içinde ödenmemesi halinde kesinleşmiş prim borcu olduğu,

b) Prim borcuna karşı dava açılması halinde, bu dava sürecinde veya takip ve tahsili durduracak geçici veya nihai bir karar bulunmadığı durumlarda kesinleşmiş prim borcu olduğu,

c) Prim borcunun 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde cebren tahsili yolunda tesis edilen işlemlere karşı dava açılması halinde, bu dava sürecinde veya sonucunda takip ve tahsili durduracak geçici veya nihai bir karar bulunmadığı durumlarda kesinleşmiş prim borcu olduğu,

ç) Vadesi geçtiği halde ödenmemiş ancak ilgili kurum tarafından belli bir vadeye bağlanarak tecil edilmiş prim borçlarının, vadesindeki ödemeler aksatılmadığı sürece, kesinleşmiş prim borcu olmadığı,

kabul edilecektir.

Birinci fıkranın (ç) bendindeki “Türkiye’de kesinleşmiş vergi borcu”nun kapsamına girecek vergilerin tür ve tutarı Kamu İhale Genel Tebliğinde belirlenir.

Türkiye’de kesinleşmiş vergi borcunun değerlendirilmesinde ise isteklinin;

a) Beyan üzerine alınan veya maktu olarak belirlenip ödemesi belirli tarihlerde yapılan vergilerde ödeme vadesi geçmiş olup ödeme yapılmamış ise kesinleşmiş vergi borcu olduğu,

b) Re’sen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı dava açma süresi geçirilmediği sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

c) Re’sen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı vergi yargısında dava açılmışsa bu dava üzerine tahsil edilebilir hale gelmiş ve süresinde ödenmemiş alacak bulunmadığı sürece kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

ç) Vadesi geçtiği halde ödenmemiş ancak vergi idaresi tarafından taksitlendirilmiş veya tecil edilmiş vergi borçlarının, vadesindeki ödemeler aksatılmadığı sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

d) Vergi borcunun 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde cebren tahsili yolunda tesis edilen işlemlere karşı dava açılması halinde, bu dava sürecinde veya sonucunda takip ve tahsili durduracak geçici veya nihai bir karar bulunmadığı durumlarda kesinleşmiş vergi borcu olduğu,

kabul edilecektir.

…” hükmü yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin son fıkrasının (c) bendinde belirtilen kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcunun belirlenmesinde esas alınması gereken hususlar, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İsteklilerden 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgeler” başlıklı 17’nci maddesinin üçüncü fıkrasında detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Söz konusu fıkranın üçüncü bendinde “7.3.3. İsteklilerin sosyal güvenlik prim borcu olmadığına ilişkin belgeyi işyerinin kayıtlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden/Sosyal Güvenlik Merkezinden alması, bu belgenin; ilgili müdürlükçe aynı işverene ait Türkiye genelini kapsayacak şekilde yapılacak araştırma neticesinde düzenlenmesi ve ihale tarihi itibarıyla olan durumu göstermesi gerekmektedir. Aynı isteklinin başka yerlerdeki işyeri sicil kayıtlarına ilişkin sosyal güvenlik prim borcu bulunduğunun idarelerce tespit edilmesi halinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi uyarınca işlem yapılması gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Aynı şekilde 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin son fıkrasının (d) bendinde belirtilen kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcunun belirlenmesinde esas alınması gereken hususlar, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İsteklilerden 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgeler” başlıklı 17’nci maddesinin dördüncü fıkrasında detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Anılan fıkranın üçüncü ve dördüncü bendinde “17.4.3. İsteklilerin vergi borcu olmadığına ilişkin belgeyi, yıllık gelir vergisi veya kurumlar vergisi yönünden bağlı bulunulan vergi dairesinden almaları, bu belgenin; ihale tarihi itibarıyla olan durumu göstermesi ve ilgili vergi dairesince, gelir stopaj vergisi ile banka ve sigorta muameleleri vergisi açısından diğer vergi dairelerinden temin edilen bilgiler de dikkate alınarak düzenlenmesi gerekmektedir.

17.4.4. İsteklinin ilgili vergi dairesinden aldığı vergi borcu olmadığına dair belgede, nakil olduğunun belirtilmesi durumunda kayıtlı olduğu bir önceki vergi dairesinden de vergi borcu olmadığına dair belge alınarak idareye ibraz edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin son fıkrasında yer alan hükme göre söz konusu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir.

Bu hüküm doğrultusunda, isteklilerin teklif dosyalarında kesinleşmiş sosyal güvenlik borcu ve kesinleşmiş vergi borcu bulunup bulunmadığı hakkında belge sunmalarına gerek bulunmamakta, ancak teklif mektuplarına ilişkin standart formun 2’nci maddesinde yer alan düzenleme uyarınca, istekliler Kanunun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a),(b),(c),(d),(e),(g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadıklarına ve olmayacaklarına ilişkin olarak taahhüt vermektedirler.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan “İhale dışı bırakılma” başlıklı 51’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan hükme göre ihale üzerinde kalan istekliden, birinci fıkranın (a), (b), (c), (ç), (d) ve (f) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunludur. Anılan hüküm uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik borcu ve kesinleşmiş vergi borcu bulunup bulunmadığı hakkında belgeler yalnızca ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulacak belge olarak belirlenmiştir.

Yapılan incelemede, ihale komisyonu tarafından ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi istekli tarafından “İhale tarihinde, 4734 sayılı Kanunun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığımızı ve olmayacağımızı, anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu hususlara ilişkin olarak durumumuzda değişiklik olması halinde buna ilişkin belgeleri İdarenize derhal vereceğimizi; ihalenin üzerimizde kalması halinde ise sözleşme imzalanmadan önce ihale tarihinde anılan maddenin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumda olmadığımıza ilişkin belgeleri anılan Kanun ve ilgili mevzuat ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz.” ibaresinin yer aldığı birim fiyat teklif mektubunun sunulduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi istekli tarafından Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığının belirtildiği, aynı zamanda isteklinin idarece ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak belirlenmesi durumunda sözleşmenin imzalanmasından önce vergi borcu olmadığına ilişkin belgeyi, yıllık gelir vergisi veya kurumlar vergisi yönünden bağlı bulunulan vergi dairesinden alması, sosyal güvenlik prim borcu olmadığına ilişkin belgeyi işyerinin kayıtlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden/Sosyal Güvenlik Merkezinden alması ve idareye ibraz etmesi gerektiği, kaldı ki, anılan Kanun’da ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu ve/veya kesinleşmiş vergi borcu olan istekliler için idarelerce tesis edilecek işlemlerin neler olduğu hükme bağlanmış olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde bu aşamada idarece tesis edilen işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde “a) Yemek fabrikasında günde en az 1388 adet yemek çıkarabilecek kapasite raporu

b) Gıda Üretim Belgesi

c) Yemek pişirilecek mutfağın Akşehir İlçesi sınırları içerisinde olduğunu gösteren belge.(Kiralık da olabilir.)” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden, başvuru sahibi Işıl Catering Yemek ve Temizlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesine ilişkin yalnızca kapasite raporu ve işletme kayıt belgesi sunduğu tespit edilmiştir. Bahse konu belgelerde anılan isteklinin yemek imalatına ilişkin adresinin Manisa ili sınırları içerisinde bulunduğunun belirtildiği bu durumda istekli tarafından İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinin (c) bendi gereği yemek pişirilecek mutfağın Akşehir İlçesi sınırları içerisinde olduğunu gösteren belgenin de teklif zarfında sunulmasının zorunlu olduğu, söz konusu isteklinin teklifinin İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinin (c) bendinde düzenlenen yeterlik şartını karşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Gençay Yemek Gıda Temizlik Sanayi ve Tic Ltd. Şti. ve Işıl Catering Yemek ve Temizlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede, Kurulca ihale üzerinde bırakılan Gençay Yemek Gıda Temizlik Sanayi ve Tic Ltd. Şti. ile başvuru sahibi Işıl Catering Yemek ve Temizlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği birinci ve ikinci iddialarına ilişkin alınan karara katılmakla birlikte üçüncü iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “…Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

c) Türkiye’nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan.

d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan.

…

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale dışı bırakılma” başlıklı 51’inci maddesinde “ (1) Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince;

…

c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan,

ç) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan,

…

aday ve istekliler ihale dışı bırakılır.

(2) İhale üzerinde kalan istekliden, birinci fıkranın (a), (b), (c), (ç), (d) ve (f) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunludur. Bu belgelerin ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerekir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İsteklilerden 4734 sayılı Kanunun 10’uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgeler” başlıklı 17’nci maddesinde ise “17.6.3. 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentleri gereğince, ihaleye katılan isteklinin teklifinin başka bir sebeple değerlendirme dışı bırakılıp bırakılmadığı, bu isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olup olmadığı veya ihalenin iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın, isteklilerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlarının bulunduğunun anlaşılması (sosyal güvenlik prim veya vergi borcu bulunması gibi) halinde, bu durumda olanların ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi, ancak haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmemesi gerekmektedir…” açıklaması,

yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde ihale tarihi itibariyle kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu ve kesinleşmiş vergi borcu bulunan aday veya isteklilerin ihale dışı bırakılmaları gerektiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla, incelenen ihalede, itirazen şikayet başvurusuna konu edilen husus kapsamında, idare tarafından Kanun’un 10’uncu maddesinde belirtilen kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu ve kesinleşmiş vergi borcu olmadığı/olmayacağı yönünde sunulan taahhütnamenin gerçeğe aykırı hususlar içerip içermediği konusunda inceleme yapılarak teyit alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesindeki üçüncü iddiası kapsamında, ihaleye teklif veren isteklilerin, Kanun’un 10’uncu maddesinde belirtilen kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu ve kesinleşmiş vergi borcu olup olmadığının da incelenmesi ve kararda bu hususa da yer verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle Kurulun “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki kararına katılıyoruz.

Kazım ÖZKAN

II.Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

KİK Kararı: 2015/UH.II-3325

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin